Praktische opdracht Geschiedenis

Geschreven door:	anoniem [meer]
Datum ingestuurd:	23 mei 2001
Niveau:	5 vwo
Woorden:	761
Opvragingen:	2593 (13 deze maand)
Waardering:	Currently 3.46/5 1 2 3 4 5 3.5/5 (28 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

Concentratiekamp:
Terezin, Tsjechië
mei 2000



Inleiding

In mei ben ik met de buitenlandse reis naar Praag geweest. Een van de activiteiten daar was een bezoek aan het plaatsje Terezin.

Ik heb dit onderwerp gekozen om een verslag van te maken omdat dit de meeste indruk op mij maakte. In dit verslag staat wat informatie over het stadje Terezin en over de vesting die in de tweede wereldoorlog als concentratiekamp werd gebruikt.

Verslag

Terezin:

Terezin is een plaatsje in Tsjechië met zo’n 3000 inwoners, een erebegraafplaats en een gedenkmuseum. Het bijzondere aan dit stadje is dat het in de tweede wereldoorlog gebruikt werd om joden in te laten wonen. Zij hadden daar een joods bestuur en officieel mochten de joden daar doen wat ze wilden, het was een soort joodse getto, maar dan veel groter.

In het stadje staat nu ook een museum waar we in zijn geweest. In het museum hangen erg veel foto’s en tekeningen over hoe het daar in de oorlog aan toeging. Persoonlijk denk ik dat deze plaats nog de beste was voor de joden in het door Duitsers bezette gebied.

Om de steeds sterker wordende over massale vernietiging van de joden in concentratiekampen de kop in te drukken, nodigden de Duitsers een internationale Rode Kruis delegatie uit. Ook werd er een film over de stad gemaakt door de Duitsers, die een erg geflatteerd beeld over het dagelijks leven in Terezin gaf, onder de naam: “Der Führer schenkt die Juden eine Stadt”.


De Vesting:

De kleine vesting Terezin ontstond aan het einde van de achttiende eeuw en maakte deel uit van een groter verdedigingscomplex dat nabij de plaats waar de Elbe en de Eger in elkaar samenvloeien ontstond. De vesting is naar Maria Theresia vernoemd.

Vrijwel vanaf het begin van haar bestaan deed ze dienst als gevangenis. Behalve soldaten, hebben er ook vele vanwegen hun betrokkenheid bij nationalistische vrijheidsoorlogen in het zuiden en zuidoosten van Europa, gevangen gezeten (o.a. de leider van de antie-Turkse opstand in Griekenland A. Ypsilanti en Hongaarse en Paarse opstandelingen uit het revolutiejaar 1948). Gedurende de Eerste Wereldoorlog werden hier, zowel de dader van de moordaanslag op Franz Ferdinand d’Este, als de deelnemers aan de Rumburgse muiterij geïnterneerd.

Tijdens de bezetting van de Tsjechische Landen raakten, als gevolg van de nazistische terreur, de bestaande gevangenissen reeds snel vol, daarom werd in 1940 de Kleine Vesting door de Gestapo opnieuw in gebruik genomen. Op de 14de juni van het jaar 1940 arriveerden de eerste gevangenen. Gedurende de oorlog passeerden 32000 mensen de poorten, waaronder 5000 vrouwen. Het waren hoofdzakelijk Tsjechen, maar na verloop van tij werden er ook personen van andere nationaliteiten gevangen gehouden; ondermeer Sovjetburgers, Polen, Duitsers, Joegoslaven en toen de oorlog te einde liep ook krijgsgevangenen uit het Britse leger, Franse gijzelaars e.a.. Vooral joodse gevangenen werden zwaar door het noodlot getroffen. Het leeuwendeel der gevangenen was hier, vanwege allerlei uitingen van verzet tegen het nazistische regime; er waren bijvoorbeeld leden van een groot aantal uiteenlopende verzetsorganisaties (De Volksverdediging, De Petitiebond “Wij Blijven Trouw”, de illegale Communistische Partij, de Sokolorganisatie, de brandweer en een groot aantal lokaal opererende groepen).

Voor de meerderheid bleek de Kleine Vesting Terezin slechts een “overstapstation” te zijn op de weg naar de nazistische rechtbanken, gevangenissen, tuchthuizen en concentratie kampen; waar uiteindelijk 8000 verzetsmensen, die uit Terezin afkomstig waren, zouden worden vermoord. In Terezin zelf stierven, als gevolg van miserabele leefomstandigheden, ziekten en mishandelingen ongeveer 2500 gevangenen.

Vlak voor het einde van de oorlog brak in de overvolle gevangenis een vlekkentyfus-epidemie uit. De kampleiding ondernam niets en liet de ziekte ongestoord voortwoekeren. Nadat de bewakers gevlucht waren, werd door artsen uit Praag en Roudnice, met grote steun van de plaatselijke bevolking, een grote hulpactie op touw gezet. Op de 8-ste mei van het jaar 1945 reed de eerste Sovjet-pantserwagen Terezin binnen. Uiteindelijk kon, dankzij de hulp van de Sovjet-hulpverleners, de epidemie bezworen worden.

De repatriëring van de gevangenen duurde tot eind 1945.

In de jaren 1945-1948 deed de Kleine Vesting dienst als interneringskamp voor de deportatie van Duitsers uit Tsjecho-Slowakije. Op initiatief van voormalige gevangenen en nabestaanden besloot de regering in 1947 de Kleine Vesting Terezin tot monument uit te roepen. Een monument ter herdenking van de verschrikkelijke gevolgen van de schending van vrijheid, democratie en mensenrechten.



Eigen mening

Twee jaar geleden was ik in het concentratiekamp “Buchenwald” geweest. Dat maakte duidelijk veel meer indruk op me dan dit kamp. Dit was dan ook niet één van de vernietigingskampen maar alleen maar een soort gevangenis. Toch hadden de joden het ook hier niet goed (ze zaten met honderden tegelijk in één cel) en ik vind het goed dat je kan zien hoe het was in de oorlog.