Blok 1
De Sovjet-Unie: een ideaal en wat er van terecht kwam.
Hoe kregend e bolsjewieken de macht in Rusland?
Door gunstige omstandigheden zoals de ontevredenheid bij de bevolkingsgroepen, de diepe kloof tussen rijke bovenlaag en arme onderlaag, het ongunstige verloop van WOII waardoor de tsaar zijn macht verloor. De oorzaken van dit succes waren onder andere dat de Voorlopige Regering geen einde wilde maken aan de oorlog, de propaganda werkte goed onder de bevolking, de bolsjewieken waren sterk in het centrum, Petrograd en Moskou, de andere partijen onderschatten de macht van de bolsjewieken, de meeste mensen hadden niet echt in de gaten wat de plannen van de bolsjewieken waren, na de revolutie gingen de bolsjewieken hun tegenstanders arresteren dus men kon zich weinig verzetten.
Wat waren de hoofdpunten van het marxisme-lenisme?
Die hoofdpunten waren:
- De heersende klasse (de bourgeoisie) liet de onderdrukte klasse ( het proletariaat) voor zich werken, dit systeem heet het kapitalisme.
- De revolutie zou niet vanzelf ontstaan, maar moest georganiseerd worden door een communistische partij.
- Alle volken waren gelijk, iedereen zou hard werken voor de gemeenschap.
- De productiemiddelen zijn van de gemeenschap, en er werd geregeerd door de voorhoede van het proletariaat.
- Het communisme moest internationaal worden, nationalisme werd verboden.
De communisten brachten dit in praktijk door middel van de volgende maatregelen:
- Fabrieken, banken en winkels werden onteigend en overgenomen door de staat.
- De boeren moesten het grootste deel van hun voedselvoorraad aan de staat af staan.
- Alle andere partijen werden verboden op de bolsjewieken na.
- Nationalisme werd bestreden, maar ieder volk had wel recht op een eigen culturele identiteit.
- Godsdienst werd bestreden.
- Het onderwijs werd gereorganiseerd; het klassikale systeem en de strenge discipline werden afgeschaft, projectonderwijs en takensysteem werd ingevoerd, er werd contact met de samenleving gezocht door zogenaamde “stages”, de gs-leraren moesten het Russische verleden laten zien als slecht.
- De jeugd wordt geindoctrineerd, je moest als jeugdige bij bepaalde jeugdorganisaties horen, bv. Pioniers en Komsomol.
- De vrouw krijgt gelijke rechten, echtscheiding werd simpel gemaakt, abortus werd toegestaan, er ontstonden kindertehuizen.
- De kunst wordt naar het volk toegebracht, alleen anticommunistische kunst werd verboden, voor de rest was de kunstenaar vrij.

Stalin bracht de volgende veranderingen aan in deze ideologie:
- Hij wilde het communisme in Rusland invoeren.
- Hij voerde de vijfjarenplannen in, om de achterstand op de westerse landen in te halen.
- De landbouw werd gecollectiviseerd: er ontstonden Kolchozen en Sovchozen ( een kolchoz is ontstaan door samenvoeging van bestaande, kleine boerderijen. Een sovchoz is een groot landbouwbedrijf dat is opgezet door de staat.
- Russisch werd de eerste taal en niet de moedertaal.
- Onafhankelijke kunstenaars werden brodeloos gemaakt, ze moesten het socialistisch-realisme propageren.
- In het onderwijs voerde hij het klassikale systeem en de strenge discipline weer in.
- De vrouw kreeg een dubbele taak; een baan en het huishouden.
- Het nationalisme werd aangemoedigd.
- De kerk kreeg meer vrijheid

Hij bracht deze veranderingen aan omdat hij dacht dat het zo beter zou gaan, want vantevoren was gebleken dat het oude systeem niet zo werkte als men geplanned had.

Blok 2
Duitsland: tijdelijk in de greep van het fascisme

Het fascisme is ontstaan in Italië. Het fascisme wilde net als het communisme de parlementaire democratie afschaffen. De eerste fascistische leider was Benito Mussolini
De NSB was de eerste fascistische beweging in Nederland.(Nationaal Socialistische Beweging). De Duitsers hadden de NSDAP (Nationaal Socialistische Duitse Arbeiders Partij)

Kenmerken van het fascisme:
-Het fascisme besteedt veel aandacht aan datgene waar men tegen is
-Het fascisme stelt het belang van de eigen groep voorop en is Nationalistisch
-Het fascisme gaat uit van de ongelijkheid van mensen
-Het fascisme kent het leidersbeginsel
-Het fascisme is totalitair
-Het fascisme gaat meer uit van het gevoel dan van het verstand
-Het fascisme verheerlijkt vooral de daad van geweld
-Het fascisme geeft aan de vrouw een ongeschikte positie

De kenmerken van het nationaal-socialisme:
-Lebensraum ( ruimte gebrek voor de nazi`s; de oplossing lag in O.E)
-Gelijkschakeling ( Iedereen moet hetzelfde denken, doen enz.)
-Rassenleer ( niet alle rassen zijn gelijk )

De socialisten wilden de parlementaire democratie invoeren
In het parlement van de Republiek Weimar waren 6 grote partijen vertegenwoordigd:
De socialisten (SPD ~ Sociaal-democratische Partij van Duitsland)
De communisten (KPD ~ Communistische Partij van Duitsland)
De vooruitstrevende liberalen (DDP ~ Duitse Democratische Partij)
De behouden liberalen (DVP ~ Duitse Volkspartij)
De conservatieven (DNVP ~ Duits – Nationale Volkspartij)
De katholieken (centrumpartij)

De positie van Weimar was vanaf het begin al niet sterk:
De socialisten en katholieken wantrouwden elkaar
De vooruitstrevende liberalen wouden samen werken met de socialisten maar de behouden liberalen ouden dat niet
De conservatieven waren tegen de parlementaire democratie
De communisten waren ook tegen de parlementaire democratie

De NSDAP had bij de verkiezingen in 1928 weinig succes, de grote ommekeer kwam door de economische crisis die in 1929 begon.
Nazi`s: Nationaal – socialisten

De sterke punten van de NSDAP:
De manier waarop de partij propaganda voerde;
Haar partijlegers de SA en de SS;
De NSDAP had een zondebok: De Joden
De conservatieven bleken wel bereid om met Hitler samen te werken.
Zij dachten Hitler genoeg te kunnen beïnvloeden om hun eigen ideeën uit te laten voeren. Daarom stelden zij de bejaarde president voor om Hitler rijkskanselier te laten worden.
De industrie moest een wapenindustrie worden en de landbouw moest voor het allernoodzakelijkste voedsel zorgen. Het voornaamste sociale doel was volksgemeenschap.
Het volk moest gelijkgeschakeld worden en een hechte eenheid vormen onder leiding van de Führer. Een van de middelen om gelijkschakeling te bereiken was het bijeen brengen van mensen in allerlei nazi organisaties:
De werkgevers en – nemers werden gereorganiseerd in het Duitse Arbeidsfront Kraft durch Freude zorgde voor ontspanning voor alle Duitsers.
De Hitlerjugend werd de enige jeugd beweging
Rijksarbeiddienst alle jongeren van 18 jaar moesten een jaar arbeidsdienst vervullen
Een andere manier van gelijkschakeling de beheersing van onderwijs en media:
De scholen moesten de kinderen opvoeden in de geest van het nationaal socialisme
Al in maart 1933 werd er een nieuw ministerie opgericht: het ministerie voor volksvoorlichting en propaganda.De SS was in 1925 opgericht als een soort lijfwacht voor nazi leiders. Het werd zo erg dat ze de leiding kregen over de concentratiekampen.
De nazi` s deden er alles aan om de joden het zo moeilijk mogelijk te maken:
Duitsers mochten niet in joodse winkels kopen;
Joden werden uit allerlei beroepen ontslagen;
Joden werd het staatburgerschap ontnomen;
Joden mochten geen gebruik meer maken van openbare voorzieningen;
Toen besloot Hitler alle joden te laten vermoorden
Alle tegenstanders en verdachte personen werden opgepakt zo werden er op de dag van de brand in de Rijksdag zoveel mensen opgepakt dat de gevangenissen te klein bleken, daarom richtte men concentratiekampen op. Verzet tegen het Hitler-regime was in Duitsland veel moeilijker als in de andere Duits bezette gebieden:
De meerderheid van de bevolking stond achter Hitler
De mensen zagen het zelfs nadat ze niet meer in het nationalisme geloofde als landverraad
De verzetsgroepen zorgden ervoor dat:
1. De door politie gezochte personen konden onderduiken
2. Anti-Hitler pamfletten werden verspreid
3. Inlichtingen werden gegeven aan de tegenstanders van Duitsland

Duitsland werd in 4 bezettingszones verdeeld;
Engeland
Verenigde staten
Frankrijk
Sovjet Unie

Het Rijk werd verdeeld in 2 staten
1. Bondsrepubliek Duitsland
2. Duitse Democratische Republiek

Honecker trad af omdat Gorbatsjov hem duidelijk had gemaakt dat hij niet meer op Russische steun hoefde te rekenen. Helmut Kohl wist te bereiken dat Gorbatsjov akkoord ging met de volgende punten:
De nieuwe Duitse staat mocht lid blijven van de NAVO en de Amerikaanse troepen mochten blijven
De Russische troepen moesten vertrekken
In ruil hiervoor zou de SU 13 miljard ontvangen