8. ROMANTICISM, REVOLUTIONS AND REFORM: 1776 – 1832

De late Hanoveriaanse periode wordt gekenmerkt door revolutionaire veranderingen.
VS onafhankelijk van Engeland en Franse revolutie. De oorlogen van Napoleon creëerden een nieuw Europa.
De Britse overheid kreeg meer invloed. In 1760 werd George II opgevolgd door George III , die gek was dus vroeg de maatschappij of zijn zoon (G VI) Prins Regent wilde zijn sinds 1811
Tijdens zijn regentschap bloeide kunst op. De koning liet Brighton Pavilion bouwen, maar in dezelfde tijd heerste er ook armoede in de steden. Er was dus een groeiende vraag naar reformatie.

Introduction
De hele wereld was opnieuw ingedeeld. Hoofdzakelijk door achteruitgang van de handelsnatie Nederland en Spanje en de wrok tussen GB en Frankrijk, die zijn koloniën verloor aan GB.
In 1776 werd Noord-Amerika onafhankelijk, met hulp van Frankrijk. Hier begon het Britse Rijk. In 1788 vestigden de Britten zich in Australië.
Op zee was Napoleon niet altijd even succesvol, op land eerst wel maar werd later verslagen bij Waterloo, door Duke of Wellington
Een congres in Vienna zorgde ervoor dat UK vrij was in z’n economische expansie.
Engeland industrialiseerde als eerst. Dit had negatief effect voor de plattelanders, die trokken naar de steden. Er ontstonden sloppenwijken en kinderarbeid. In 1828 trok Charles II zijn Test Act terug, zodat Katholieken en Dissenters openbare ambten en in het Parlement konden. Maar er was nog steeds onrecht: mannenstemrecht, en de nieuwe steden deden niet mee. In 1832 was de Reform Act voorbijgegaan, maar de armen en vrouwen mochten nog steeds niet stemmen.

Mary Wollstonecraft (1759 – 1797)
Zij ontmoette haar toekomstige man op een feestje, waar zij het steeds met hem oneens was. Toen zij in 1796 weer ontmoetten, was er veel veranderd. Zij was in Parijs gaan wonen uit enthousiasme voor de revolutie, maar het was erg bloederig en ontmoedigde haar. Zij was getrouwd met Gilbert Imlay en had daar een kind van. Het liep op de klippen toen hij haar betrapte met een andere vrouw. Zij heet 2x zelfmoord geprobeerd te plegen. Toen zij Godwin weer ontmoette klikte het en kort na de geboorte stierf zij.
Wollstonecraft wordt vaak beschouwd als moeder van het moderne feminisme vanwege haar boek “Vindication of the Rights of Women”(1792). Haar bekendste boek is “Letters Written during a short Residence in Sweden, Norway and Denmark”. (1796) aan Imlay.

William Blake (1757 – 1827)
Hij was alleen naar een tekenschool geweest en was dan ook graveur voor lange tijd. Hij leerde zijn vrouw lezen. Hij kon voor zichzelf zorgen door les te geven en het verkopen van zijn gravures. Toen de verkoop minder werd, werd hij afhankelijk van anderen. Maar zorgde zelf weer voor armoede door zijn patronen te beledigen. Deze ervaringen maakten Blake een dichter. Volgens hem was de toenmalige gedachte dat armoede en ongelijkheid door God kwam juist de oorzaak van het lijden van de lagere klassen. Hij ontwikkelde een nieuwe mythologie die vaak onze morale begrippen omdraaien. De renaissancedichters (mn. Milton) waren zijn voorbeeld. Zijn bekendste werken zijn Songs of Innocence and Experience. In The Chimney Sweeper keurt hij kinderarbeid af.

William Wordsworth (1770 – 1832)
Was al snel een wees geworden en groeide op in de Lake District. Na Cambridge ging hij naar Frankrijk om de revolutie te steunen. Hij verliet zijn vrouw en kind en keerde terug naar Engeland. Tijdens zijn schuldgevoel probeerde hij zichzelf opnieuw te vinden als een persoon en een dichter. Zijn zus hielp hem daarbij. Hij knapte op door zijn vriendschap met Coleridge.
Die vriendschap leidde tot Lyrical Ballads, 1798. Hij schreef Preface, wat het manifest van Romantische verschuiving werd. Zijn eigen gevoelens zijn het belangrijkst. Het taalgebruik verandert van neoclassicistisch naar echte volkstaal. In zijn gedichten staan landschappen bovenaan. Met zijn zus ging hij in de Lake District wonen, vlakbij Coleridge. Toe hij trouwde was hij heel gelukkig, maar zorgen overschaduwde zijn leven (broer dood, 2 kinderen, angst voor z’n dood). Zijn gedichten werden hierdoor minder, zeker toen hij ruzie met Coleridge kreeg (1810).

Samuel Taylor Coleridge (1772 – 1834)
Hij gaf de schuld voor z’n slechte gezondheid aan dat hij een nacht slapend langs een rivier had doorgebracht, na een ruzie met een van z’n broers. Z’n vader stierf kort daarop. Eerst ging hij naar Londen en later naar Cambridge. Hij ging het leger in onder de naam Silas Tomkyn Comberbacke, maar dat werkte niet. Hij kreeg een ongelukkig huwelijk. Hij werd vrienden met Wordsworth en ging dichtbij hem wonen. Hij nam opium tegen de pijn. Na de scheiding ging hij naar Londen, daarna ging hij in 1816 naar een psychiatrische inrichting, wat later een pelgrimsoord werd. Een belangrijk thema in zijn gedichten is schuldgevoel een de behoefte om vergeven te worden, vormgegeven in een magische wereld. De dichter zoekt verzoening met een hoger wezen, wat niet lukt. Zijn bekendste gedicht in Lyrical Ballads is The Rime of the Ancient Mariner. (een oude zeeman stopt een bruiloftsgast en dwingt hem te luisteren naar zijn verhaal. Zijn schip zat vast in het ijs van de zuidpool. Een albatros kwam door de mist en at uit de hand. Het ijs splitste en het schip voer erdoor. De marinier schot de vogel dood, die geluk had gebracht. Een zware prijs werd betaald. In de hitte van de equator vielen de zeelui stuk voor stuk dood neer, hij was de enige overlevende. Als boete vertelt hij het verhaal door.

John Keats (1795 – 1821)
Zijn leven was kort en intensief. Ook hij was snel wees. Hij studeerde medicijnen, maar al snel wijdde hij zichzelf aan poëzie. Zijn eerste gedichten waren beïnvloed door Milton en Wordsworth, sinds 1818 een individuele stijl. 1818 was een rot jaar, de eerste verschijnselen van tuberculose verschenen tijden een wandeling door The Lake District. Ook zijn broertje die hij verzorgde leed eraan, die in de herfst stierf. Poëtisch gezien was 1818 een goed jaar. In 1820 verslechterde zijn gezondheid, en ging hij naar Italië. Het jaar erop stierf hij. Zijn beste gedicht wordt gekenmerkt door de uitzonderlijke beschrijvingen. Keats neemt een meer losgemaakt zicht van ervaringen.

Percy Bysshe Shelley (1792 – 1822)
Hij kwam uit een rijke aristocratische familie. Hij werd geschorst van Oxfort omdat ie een pamflet schreef waarin stond dat God niet bestond. De band met z’n vader brak. Hij trouwde een kroeghouders dochter van 16. Hij verliet haar zwanger en met een dichter voor Mary Wollstonecraft. Van al dat verdriet verdronk zijn ex-vrouw zich. In 1818 verliet Shelley Engeland. Ondanks deze affaires was hij een aardige man. Na een periode van rusteloos reizen, vestigde hij zich in Pisa. Hij verdronk nadat zijn boot was omgeslagen. In zijn gedichten is zijn idealisme dat liefde en verbeelding verlossing geven.


George Gordon, Lord Byron (1788 – 1824)
Hij genoot een enorme reputatie, decennia lang was zijn persoonlijkheid nog aanwezig in de literatuur, muziek en schilderen. Hij was het model voor romantiek en toen al een mythe. Hij had vaak een verboden fatale erotische aantrekking en haast bovennatuurlijk in zijn passies. Er is ook een sterk schuldgevoel. (Heathcliff en Captain Ahab). Hij kwam uit een aristocratische familie en erfde zijn titel van zijn oom. Hij werd opgevoed door een Calvinistische Schotse moeder en een zuster. Hij werd geboren met een klompvoet maar compenseerde dat door goed te worden in schermen en paardrijden. Hij ging eerst naar Harrow later naar Cambridge, waar hij voor het eerst homoseksuele ervaringen opdeed. Hij begon met poëzie schrijven. Na zijn slagen deed hij een educatieve Grand Tour. Toen hij terugkwam bleek hij beroemd te zijn vanwege zijn gedichten. Hij was uitzonderlijk mooi en om dat te blijven volgde hij een dieet. Om van een “fan” af te komen trouwde hij met een ander. Toen zij erachter kwam dat hij een relatie onderhield met zijn halfzus brak het huwelijk. Vanwege dat schandaal vertrok hij in 1816. Hij ging naar Geneve waar hij naar de Shelleys ging, nadat Shelley was verdronken ging hij naar Italië. Hij kreeg een relatie met een Countess. Onder Shelleys invloed schreef hij Don Juan. Na die z’n dood stierf hij een soldatendood omdat hij de Grieken ging helpen in hun gevecht tegen de Turken. Hij stierf aan een bloeding.

Mary Wollstonecraft Shelley (1797 – 1851)
Toen zij samen met Shelley naar het vasteland ging was zij al zwanger. De tijd dat ze dwaalden door Frankrijk, Zwitserland en Duitsland was de gelukkigste. Op haar 22e heeft ze al 3 kinderen verloren en Shelley’s ex-vrouw verdronk zichzelf in de Serpentine. Toen Shelley verdronk had zij het gevoel dat ze hem niet alles had gegeven. De rest van haar leven bleef ze schrijven.
Op haar 19e schreef wat haar beroemd maakte: Frankenstein. In de zomer van 1816 was zij met Shelley en haar halfzus bij Lake Geneva. Byron woonde in de buurt. Byron stelde voor dat ieder een griezelverhaal moest schrijven. Zij vond inspiratie in een gesprek tussen Byron en Shelley. Het verhaal gaat over Walton die Dr. Frankenstein ontmoet en die vertelt zijn verhaal (zoals Ancient Mariner) dat ie geleid was door ambitie om leven te creëren. In het verhaal vertelt het monster zijn eigen frustratie en afwijzing. Hij is eenzaam en wil een Eva, maar Frankenstein weigert. Dus hij keert zich tegen zijn “verwekker”, hij vermoordt iedereen waarvan Frankenstein houdt. Op het eind ziet Walton dat het monster Frankenstein doodt en later zichzelf.

1776 declaration, test act, reform act. Industrialisatie Emoties, kind 2.boeren 3.natuur 4.bovenn5.verleden6.verre landen.vrij,liefde George IV, begin LB 1798, verbeelding leidt.
Byron: erftitel, klompvoet ijdel, Harrow Cambr:Grand Tour “Childe Harold’s”, schandaal Geneve Shelleys, Griekenland
Wordsworth: Lake D, Cambr.®Fa(kind/vr)®En(schuld) Coleridge:Lyrical B.(Preface), natuurhamonie:wijs&goed, Lake D.met zus.®droef
Blake: graveur, patronen beledigen, chimney sweeper tegen kinderarbeid
Keats: medicijnen,(Milton,Wworth) 1818 tbc,stierf Italië,grieks,erkenning schoonheid
PB Shelley: Oxfort:pamflet, trouwde Hariet Westbrook, Godwin’s dochter Mary, Z’land,Serpentine verdrink,verdronken.hielp Keats.
M. Shelley: Shelley reizen. Frankenstein, Byron:griezelverhaal.
M Wollstonecraft: naar Parijs, Imlay, 2x zelfm.Godwin, Vindication of the Right of Women
Coleridge: Lyrical B.magisch.Londen,Cambr.in het leger Silas. Wordsworth, schuld, vergeven