Anders Biologie

Geschreven door:	Fleur
Datum ingestuurd:	14 december 2003
Woorden:	889
Opvragingen:	855 (11 deze maand)
Waardering:	Currently 2.50/5 1 2 3 4 5 2.5/5 (8 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

HOOFDSTUK 1
De beschrijving van de miljoenpoot

De miljoenpoot behoort tot de geleedpotigen. Je kunt deze dieren aan een paar dingen herkennen:

Ze hebben een uitwendig skelet
Ze hebben een stevig pantser van chitine (dat is een stof die lijkt op die van onze nagels)
Ze vervellen tijdens de groei : Hun pantser scheurt, en het dier kruipt er als het ware uit. Ondertussen is er alweer een nieuwe chitinelaag gevormd. Daarin groeit het dier nog een beetje door.
Het pantser van chitine bestaat uit verschillende delen, de segmenten worden genoemd. Die delen kunnen allemaal ten opzichte van elkaar bewegen.

Die geleedpotigen zijn weer verdeeld in verschillende klassen : de kreeftachtigen, de spinachtigen, de insecten, en de duizendpootachtigen. Het is denk ik wel duidelijk dat de miljoenpoten tot die laatste klasse behoren. Het lichaam van de dieren die tot deze klasse behoren bestaat uit een heleboel segmenten die aan elkaar verbonden, (ze overlappen elkaar), en ook heel erg beweeglijk zijn. Vandaar dat de miljoenpoot zo ‘golfachtig’ loopt!

Een ander dier dat tot de duizendpootachtigen behoort is (natuurlijk!), de duizendpoot. Dit dier is bekender dan de miljoenpoot, maar ze worden vaak door elkaar gehaald. Toch zijn er veel verschillen…

MILJOENPOTEN DUIZENDPOTEN
· Hebben 2 paar poten per segment · Hebben 1 paar poten per segment
· Zijn slome kruipers, die zich met hun ronde lichamen gemakkelijk overal tussen door wurmen. · Zijn goede sprinters!
· Leven van bladeren, rotte schimmels, en dode diertjes. Soms kruipen ze wel eens in een aardappel! · Zijn vleeseters die hun prooi doden met hun gifkaken. Hij eet voornamelijk mijten, zilvervisjes, pissebedden, en zijn soortgenoten (!!)
· Hebben bij hun geboorte nog maar een paar segmenten, en 3 paar poten. Bij elke vervelling krijgt hij er een aantal segmenten en poten bij. · Hebben al hun poten al als ze uit het ei komen.
· Lopen golfachtig, met ongeveer 20 poten tegelijk · Zetten beurtelings hun linker- en rechterpoten vooruit, net als mensen met hun linker- en rechterbeen doen.

Er zijn veel miljoenpoten op de wereld, en ze leven wereldwijd. Er zijn heel veel verschillende soorten, wel 10.000, en al die beestjes zijn onderverdeeld in 2 orden :

A : De Pselaphognatha
B : De Chilognatha

A : De Pselaphognatha

Dit zijn kleine weke dieren, met aan de zijkant van hun lichaam wat haartjes. In onze streken komt Polyxenus lagurus (3 mm lang) voor.

B : De Chilognatha

Het eerste rompsegment draagt geen poten. Het zijn meestal rolronde tot halfcilindervormige dieren. Het aantal segmenten is 11 tot meer dan 100. Heel veel miljoenpoten uit deze orde hebben afweerklieren om zich te verdedigen tegen aanvallers. De afweervloeistof van grotere tropische soorten geeft op de menselijke huid een branderig gevoel. Een paar soorten die in onze streken voorkomen zijn:

· oproller (Glomeris pustulata), 5–14 mm lang;
· Gervaisia costata, 2–5 mm;
· Polydesmus angustus, platte dieren tot 28 mm;
· aardveelpoot (Julus terrestris), 75–89 paar poten en 15–23 mm lang;
· Blaniulus guttulatus, 8–16 mm, vooral in tuinen enzo.

HOOFDSTUK 2
Beschrijving van de levenswijze

Zoals ik al zei, komt de miljoenpoot eigenlijk overal ter wereld voor. Maar, overal zitten weer andere soorten. Als wij hier in Nederland miljoenpoten tegen zouden komen, zou dat waarschijnlijk in het bos onder bladafval, rottend hout, of gewoon op donkere plekjes zijn. Ze zijn niet zo dol op de zon. Je zult nooit zo’n beestje in de zon zien liggen bakken. Het zouden ook miljoenpoten zijn van een normaal formaat, die wij hier tegenkomen. Maar in sommige delen van de wereld kunnen miljoen- en duizendpoten enorm groot worden (sommigen wel 28 cm!). Op het eiland Haïti vallen die enorme miljoenpoten soms de kippen (!) aan.

Sommige miljoenpoten mogen dan heel groot en gemeen zijn, ze kunnen ook zelf worden aangevallen. In Afrika, in de uitgestrekte savannes, kan zo’n reuzenmiljoenpoot worden opgemerkt door de ‘neushoornvogel’. Dat dier scharrelt rond, en pikt de miljoenpoten met zijn lange snavel zó van de grond en vreet hem op..

Blaadjes - worm – kip – reuzenmiljoenpoot – neushoornvogel

Nou ja, die miljoenpoten zijn wel heel uitzonderlijk. Miljoenpoten zijn eigenlijk gewoon planteneters, die onopvallend rondscharrelen in donkere, rottende plekjes. Daar leeft het tussen de andere miljoen- of duizendpoten, en vaak zitten er ook nog wat pissebedden tussen. Er leven ook nog heel wat soorten in de bossen. Die soorten maken zich daar ook nog nuttig: ze maken met soms wel tientallen dieren per vierkante meter een heleboel ‘organisch materiaal’ geschikt voor verdere afbraak door bacteriën en schimmels. Zij spelen een grote rol in de humificatie van afgevallen bladeren.

HOOFDSTUK 3
De voortplanting

Paring

Na een bepaalde vervelling bij het mannetje, die de ‘geslachtsvervelling’ word genoemd, heeft dat mannetje het 1e pootpaar van het 7e segment omgevormd tot een paar haken\tangetjes. Die worden de genopoden genoemd. Ze passen precies in de vrouwelijke geslachtsopening. Dan gaat zo’n mannetje naar een vrouwtje, krult zich om haar voorlijf, en stopt met die genopoden een zaadpakketje in haar geslachtsopening.

De eileg

De vrouwtjes miljoenpoten leggen zo’n 30 tot 100 eieren tegelijk. De ca. 2 à 5 mm grote eieren zijn wit/geel gekleurd. Sommige soorten laten hun eitjes dan achter in de grond. Anderen maken een nest van uitwerpselen, of spinnen ter bescherming een zijden cocon. De eieren komen na 6 weken uit, en dan lopen er opeens kleine miljoenpootjes rond. De jongen hebben op dat moment nog maar 3 paar poten, en maar een paar meer segmenten. Ze beginnen al meteen met vervellen, en in het begin vervellen ze nog met tussenpozen van maar een paar dagen. De jongen kunnen bij hun ouders blijven en zijn na 2-3 jaar volwassen.