Keuzeopdracht 1.1.A

Advisering


Betreffende: advies leugendetector in Nederland.


Het gebruik van een leugendetector in rechtszaken zou vaak een uitkomst bieden, mits deze leugendetector ook echt werkt. Wanneer dit namelijk niet het geval is bestaat er een grote kans op het berechten van onschuldigen en het vrijspreken van schuldigen.


Leugendetectie is gebaseerd op het idee dat liegen gepaard gaat met lichamelijke veranderingen. Al in 1881 is er onderzoek gedaan naar deze lichamelijke veranderingen, maar pas in 1920 werd mogelijk een uitgebreider onderzoek hiernaar te doen.


Zo ontstond de polygraaf, een apparaat dat vier verschillende lichamelijk veranderingen tegelijk registreert. Namelijk de hartslag, ademhaling, bloeddruk en de zweetafscheiding door de vingertoppen. Deze polygraaf werd onder andere gebruikt als leugendetector.





Betrouwbaarheid


Terwijl de verdachte wordt verhoord m.b.v. de polygraaf, maakt men gebruik van twee verhoortechnieken, dat wil zeggen de relevante-irrelevante-vragentechniek en de relevante-controlevragentechniek.


Bij de eerstgenoemde wisselt men relevante vragen die betrekking hebben op het misdrijf af met irrelevante vragen. Men gaat er dan vanuit dat als iemand liegt de fysiologische reacties (zweetafscheiding, ademhaling, hartslag en bloeddruk) tijdens en kort na de relevante vragen hoger zijn dan tijdens de irrelevante vragen. Echter, dit was niet zo’n goede methode. Natuurlijk levert de vraag of je iemand hebt vermoord meer stress op dan de vraag of het vandaag dinsdag is. Deze techniek lijdt dan ook tot onterechte veroordelingen.


Bij de relevante-controlevragentechniek vergelijkt men ook de fysiologische reacties op de twee soorten vragen. De relevante vragen hebben betrekking op het misdrijf, en leveren eveneens als de controlevragen stress op. De controlevragen zijn van het type ‘heeft u in uw leven ooit gelogen om uit de problemen te komen’ etc. Als de verdachte de waarheid spreekt zal hij hierop een positief antwoord geven, iedereen heeft dat immers wel eens gedaan. Wanneer iemand onschuldig is zal de stress vooral opkomen bij de controlevragen, omdat hij/zij niet de indruk wil wekken een oneerlijk persoon te zijn. De schuldige persoon maakt zich echter meer druk om de relevante vragen.





Conclusie


Hieruit kan ik de conclusie trekken dat de polygraaf in samenhang met de relevante-irrelevante-vragentechniek niet goed bruikbaar is, er zullen dan te veel onschuldige mensen schuldig verklaard worden.


Echter, in samenhang met de relevante-controlevragentechniek is de polygraaf wel bruikbaar. Hij zal niet altijd de juiste waarheid tonen, maar is wel geschikt als hulpmiddel. De polygraaf mag naar mijn mening ook alleen als hulpmiddel gebruikt worden, er moet ook een ander bewijs van schuldigheid aanwezig zijn en men mag zeer zeker niet alleen afgaan op de uitkomst van de polygraaf.


Ik ben ervan overtuigd dat als er verstandig omgegaan wordt met de leugendetector,
dat het dan een handig hulpmiddel kan zijn bij het beoordelen van verdachten.


bron - natuurtechniek, 60, 7 (1992)