Praktische opdracht Aardrijkskunde

Geschreven door:	k. [meer]
Datum ingestuurd:	23 mei 2003
Niveau:	4 havo
Woorden:	1967
Opvragingen:	4984 (45 deze maand)
Waardering:	Currently 2.65/5 1 2 3 4 5 2.6/5 (37 stemmen)

Download dit verslag in PDF-formaat

Inleiding:

Het onderwerp van deze Praktische Opdracht is het knooppunt Arnhem-Nijmegen.
Dit is een onderzoek in mijn eigen regio. Ik kom bijna wekelijks in Arnhem, en kom ook wel eens in Nijmegen. Als je Arnhem uit bent ben je zo in Nijmegen. Ik heb ook gezien dat beide steden steeds meer nieuwbouw-wijken laten komen. De twee steden groeien naar elkaar toe, en dat leek me wel een goed onderwerp. Waar wel veel informatie over te vinden is, en dus goed te onderzoeken. En het leek me wel leuk en interessant om uit te zoeken hoe het nou precies zit met het naar elkaar toegroeien van die twee steden.
De hoofdvraag is dus:
Hoe groeien de steden Arnhem en Nijmegen naar elkaar toe?
Daar horen de volgende deelvragen bij:
- In hoeverre zijn de steden op dit moment naar elkaar toe gegroeid?
- Op welke manier zijn de steden gegroeid?
- Op welke manieren groeien de steden nog verder?
- Willen de steden nog verder groeien; willen de 2 steden 1 grote stad worden?
Om dit te kunnen onderzoeken en deze vragen te kunnen beantwoorden, heb ik eerst zoveel mogelijk informatie gezocht. Dat heb ik gedaan op de bibliotheek en op internet. Ik heb toen de belangrijkste informatie eruit gehaald en dat verwerkt tot dit werkstuk. Dus kom meer te weten over de groei van Arnhem en Nijmegen, en lees verder.

Ik heb dus onderzoek gedaan door middel van een literatuuronderzoek, en daarbij gebruikt gemaakt van boeken, internet en artikelen. Van de belangrijkste infor-matie heb ik mijn verslag gemaakt; van hierafaan vindt je de antwoorden op de deelvragen.

In hoeverre zijn de steden Arnhem en Nijmegen op dit moment naar elkaar toe gegroeid?

Als we naar de geschiedenis van de steden Arnhem en Nijmegen kijken, blijkt dat beide steden al eeuwenoud zijn. Zo werd Arnhem in het jaar 893 voor het eerst in een register genoemd. Het was een Nederzetting dat wat landinwaarts vanaf de Rijn lag. Het lag aan een kruispunt van wegen naar Nijmegen, Utrecht en Zutphen. In de 13e eeuw had Arnhem een heel verdedigingsstelsel van muren, torens en poorten. Dat is op het oude plaatje hieronder te zien.

In de tweede helft van de 19e eeuw maakte Arnhem een ontwikkeling, een grote periode van bloei door. De bevolkingsgroei steeg snel, de stad breidde zich uit en er werden wegen en spoorlijnen aangelegd. Ook het toerisme kwam op gang, door de prachtige omgeving kwamen er steeds meer hotels en pensions.De stad lokte ook kooplieden, die er hun kapitale huizen lieten bouwen, de handel kwam op gang. In die periode is de basis gelegd voor de basiskenmerken voor het Arnhem van nu.

Nijmegen is nog veel ouder, dat stamt uit de Romeinse Tijd. In de 2e eeuw was Nijmegen een agglomeratie, een complex van nederzettingen. Tegen het einde van de 3e eeuw bleef er echter nog maar een nederzetting over. Maar Nijmegen werd toch een belangrijk strategisch punt voor de Romeinen, vanwege de rivieren die als handelsverbindingen dienden. Het aantal inwoners in die tijd wordt geschat op hoogstens 700.

Ook Nijmegen begon zich rond de Middeleeuwen te ontwikkelen en breidde zich uit. Het aantal inwoners steeg en er kwam steeds meer handel. Op het plaatje hieronder is Nijmegen als kleine stad te zien, omstreeks 1560.

In de Tweede Wereld oorlog zijn de steden natuurlijk grotendeels verwoest. Vooral Arnhem had ongeluk; door de Slag om Arnhem, en (de mislukte) operatie Market-Garden werd de stad verwoest. Engelse para’s bereikten de Rijnbrug, maar vanuit Nijmegen slaagde men er niet in om op tijd steun te verlenen. Daarom moesten ze de brug toch overgeven. In Arnhem waren er van de 27.000 huizen maar 221 niet beschadigd, het was de zwaarst getroffen stad in Nederland. In Nijmegen was iets meer dan tweederde verwoest. Er moest in de stad Arnhem na de oorlog veel gebeuren en de stad werd weer helemaal van de grond af opgebouwd. Dat gold ook voor Nijmegen.

In het jaar 1901 kwam de Woningwet. Het gevolg daarvan was de opkomst van de woningbouwcorporaties. Er werden meer woonwijken gebouwd.
Arnhem bestaat aan het eind van de 19e eeuw uit de oude stad binnen de singels en de Rijn; in het oosten de Boulevardwijk, Spijkerbuurt en Spoorwegbuurt; in het westen de bebouwing tussen spoorlijn Onderlangs/Utrechtseweg. Ten noorden van de spoorlijn ligt het gebied Klarendal/St.Marten en de bebouwing langs de Velperweg. Op 1 januari 1982 telt het aantal inwoners 129.160. De oppervlakte van Arnhem bedraagt dan 9715 ha (9472 ha land, en 243 ha water).
Nijmegen groeide van 1795 tot 1880 relatief sneller dan de Over-Betuwe. In 1980 heeft Nijmegen 147.641 inwoners en is ongeveer even groot als Arnhem; 9000 - 10000 ha.

Op welke manier zijn de steden gegroeid?

Voor de Tweede Wereldoorlog groeiden de steden ook al. Zoals al eerder genoemd, steeg de bevolking snel. En zo kwamen de steden tot bloei, ze werden groter in omvang door meer woningen en de komst van de handel en industrie.
Maar na de Tweede Wereldoorlog was er echt sprake van een geboortenover-schot in Nederland, de zogenaamde ‘Baby-boom’. Dit zorgde ervoor dat er meer vraag was naar woningen, en ook werk. In de steden werden nieuwe woonwijken gebouwd en er kwam meer industrie wat voor werkplekken zorgde.
Er was ruimte voor al die dingen nodig, dus groeiden de steden steeds verder naar buiten toe. Omdat ook de welvaart in Nederland steeg, konden steeds meer mensen een auto kopen. Er werden dus meer wegen aangelegd, wat ook belangrijk was voor het transport bij de handel.
Arnhem ligt natuurlijk aan de Rijn, een grote rivier. En Nijmegen aan de Waal, ook een grote rivier. Deze rivieren werden steeds belangrijker voor de scheepvaart, dus ook op die manier groeiden de steden.

Op welke manieren groeien de steden nog verder?

Ook nu hebben de steden te kampen met de vraag naar werk, vraag en aanbod van woningen, en de toenemende verkeersproblemen. Daarom is in 1995 het KAN opgericht: Knooppunt Arnhem-Nijmegen.
Hierbij bundelen de steden Arnhem en Nijmegen met 19 omliggende gemeenten hun krachten samen. Het is een soort extra bestuurslaag tussen de gemeente en de provincie. De leden van de KAN-raad worden aangewezen door de verschillende gemeenteraden. Het KAN heeft, op grond van de Kaderwet bestuur in verandering, eigen taken, bevoegdheden en budgetten.
Die taken hebben dus vooral te maken met ruimtelijke ordening, verkeer en volkshuisvesting. Het KAN-gebied heeft zo’n 680.000 inwoners op een oppervlakte van ruim 990 vierkante kilometer. In het KAN zijn ongeveer 32.000 bedrijven gevestigd. De strategische ligging tussen de Randstad en het Europese achterland en het woon- en werkklimaat maakt het KAN gebied erg aantrekkelijk, net als de prachtige omgeving.
In het KAN gebied moet het woningaanbod dus worden vergroot. Het wil dan ook dat tussen 2000 en 2015 er nog tenminste 48.500 nieuwe woningen worden gebouwd. Van de nieuwbouw wordt zo’n 50% in het gebied tussen de Waal en de Rijn gebouwd. Zo groeien Arnhem en Nijmegen naar elkaar toe.

Op deze en de volgende kaarten is het gebied van Knooppunt Arnhem-Nijmegen te zien.

Kaart kerngebied stedelijk netwerk KAN. Bron: www.kan.nl

Op de kaart hierboven is goed te zien dat in het gebied tussen de Waal en de Rijn eigenlijk alleen nog maar plaats is voor nieuw wonen en werken. Enkele al bestaande dorpen worden eigenlijk ingesloten door de twee steden en moeten vanzelf wel mee gaan, ze worden een deel van Arnhem en van Nijmegen.

Arnhem heeft al een sprong naar Arnhem-Zuid gemaakt, en nu maakt Nijmegen zich op voor een sprong naar het noorden. Want naast het KAN project, is er ook het project ‘de Waalsprong’. Het komt eigenlijk op hetzelfde neer, want het is hetzelfde gebied maar het heeft deze naam gekregen, want Nijmegen maakt dan ook letterlijk en figuurlijk een sprong over de Waal. Het is de bedoeling dat zich er nieuwe bedrijven kunnen gaan vestigen. Maar ook dat daar de natuur en het woonklimaat niet onder lijden.


Kaart ‘De Waalsprong’. Bron: www.waalsprong
.nl

Bij de Waalsprong worden eigenlijk Lent en Oosterhout uitgebreid, en ze krijgen net zo’n stedelijke uitstraling als Nijmegen zelf. Het wordt er variërend wonen met groen en ruimte.

Willen de steden nog verder groeien; willen de 2 steden 1 grote stad worden?

Zoals we bij de vorige deelvraag al te weten zijn gekomen, de steden willen verder groeien. Beter gezegd, ze moeten eigenlijk wel verder groeien. Want de problemen als woningnood en de vraag naar meer werk zal blijven bestaan. Dus zullen de steden wel uit moeten breiden, willen ze die problemen aanpakken.
De steden kunnen nergens anders naartoe dan het gebied tussen de Rijn en de Waal. Zo groeien ze dus verder, en naar elkaar toe.
Om de plannen van de twee steden in het gebied tussen de Rijn en de Waal, Knooppunt Arnhem-Nijmegen, te kunnen uitvoeren, werken de steden Arnhem en Nijmegen ook samen in het KAN. Samen met 19 andere gemeentes hebben ze er samen een bestuur over. Dat zegt toch al veel over wat de steden willen. Als ze niets met elkaar te maken wilden hebben, gingen ze niet samenwerken. De steden groeien bewust naar elkaar toe, ze willen samen het KAN gebied delen.
Ze willen er samen voor meer woningen, werk, recreatie en beter verkeer zorgen.
Uiteindelijk zullen de twee steden helemaal dicht, helemaal aan elkaar groeien.
Daar kunnen ze dan ook niet meer om heen, dus dan zal het 1 grote stad worden.
Op de kaart hieronder zie je dat. Je ziet hoe de steden Arnhem en Nijmegen waren, zijn en in de toekomst zullen gaan worden. Ze komen echt naar elkaar toe, met als gevolg een grote, dichtgegroeide stad.

Conclusie:

Om kortweg antwoord te geven op de hoofvraag ‘Hoe groeien de steden Arnhem en Nijmegen naar elkaar toe?’ ; Door sprongen te maken over de Rijn en over de Waal. Dat is wel heel duidelijk zichtbaar, en ook logisch want dat is het enige gebied waar de steden kunnen uitbreiden.
De steden zijn van hun ontstaan af aan vrij snel gegroeid, maar vooral na de Tweede Wereldoorlog ging dat heel snel. De bevolkingsgroei ven beide steden steeg met procenten tegelijk. Daardoor ontstond steeds meer vraag naar werk en woningen. De steden groeiden snel en breidden uit. Op dit moment werken Arnhem en Nijmegen samen in het KAN: Knooppunt Arnhem-Nijmegen. Ze gaan nieuwbouwwijken bouwen en nieuwe bedrijven kunnen zich vestigen in het gebied tussen de Waal en de Rijn. Op die manier zullen de twee steden helemaal tegen elkaar aan groeien, en zo 1 grote stad vormen.
Die conclusie kan ik dus trekken; dat de steden tot zover naar elkaar groeien dat ze 1 grote stad worden. Eigenlijk vormt het hele KAN gebied (dus met de meewerkende gemeentes) 1 geheel.
Het was wel interessant om dit te onderzoeken. Want als je al die nieuwbouwwijken in die regio ziet, waar alle huize op elkaar lijken en opgepropt staan,.vraag je je toch af waar het nou precies goed voor is. Heel Nederland wordt langzaam volgebouwd, en je wilt toch weten of er in jouw buurt nog een beetje natuur overblijft. Ik wist er al wel het een en ander van, heb dus zelf al wat gezien. Ik had dan ook al wel gedacht dat de twee steden inderdaad helemaal aan elkaar vast groeien. Ik vraag me af of er echt nog wel een beetje groen overblijft.
Ik had gedacht hier wel veel informatie over te vinden, toch viel dat een beetje tegen. Over de huidige en toekomstige situaties zijn al geen boeken te vinden. En op het internet kwam ik bij KAN.nl terecht, waar vooral regeltjes en wetjes op stonden die ik niet echt interessant vond. Maar ik heb uiteindelijk nog genoeg kunnen vinden, en heb van alles over Arnhem en Nijmegen geleerd.

Literatuurlijst:

Boeken:

- ‘Kijk op en om Arnhem’ ; Wil de Jong ; 4e druk ; Zwolle , 1982.

- ‘Het Gelders rivierengebied uit zijn isolement’ ; H.P. de Bruin ; 1e druk ; Zutphen ,
1988.

- ‘Arnhem, Haagje van het Oosten’ ; W.M.M. Heutink ; 1e druk ; Utrecht , 1991.

- ‘ Romeins Nijmegen’ ; W.J.H. Willems ; 2e druk ; Utrecht , 1990.

Wbsites:

- www.kan.nl,

- www.waalsprong.nl,

- http://home.planet.nl/~grlinjm/kanuith.htm.