Cookies..
Door Scholieren.com te bezoeken ga je akkoord met het gebruik van cookies. Klik hier voor meer info.

Borderline

ANW

Werkstuk

Borderline

7.8 / 10
4e klas vwo
  • Ilse
  • NL
  • 2797 woorden
  • 12141 keer
    156 deze maand
  • 14 november 2006
Voorwoord

De opdracht luidde als volgt: maak een werkstuk over een onderwerp dat met ĎLEVENí te maken heeft.
Dat is nog eens een brede opdracht. Ik ben blij dat de opdracht niet zo gedetailleerd is, want nu kan ik onderzoek doen naar een onderwerp dat mij boeit.

Ik heb dit onderwerp (Borderline Persoonlijkheidsstoornis) in overleg met de docent gekozen.
Ik heb een grote belangstelling voor psychische ziekten en ik vind psychologie sowieso erg interessant.


In mijn omgeving en ook in mijn kerk heb ik regelmatig verhalen gehoord over mensen met de Borderline Persoonlijkheidsstoornis.
Deze stoornis is voor mij altijd een groot raadsel gebleven. Ik wist niet wat het inhield en ook niet wat ik me erbij voor moest stellen.

Door dit werkstuk heb ik veel geleerd over deze ziekte. Ik weet nu wat het inhoudt en ik kan me een klein beetje voorstellen, hoe mensen met de Borderline Persoonlijkheidsstoornis zich voelen en waarom ze zich gedragen zoals ze dat doen.

Inhoudsopgave:

Voorwoord
Inleiding
1: Hoe ontstaat Borderline?
2: Waaraan herken je Borderline?
3: Welke gevolgen heeft Borderline?
4: Is Borderline te behandelen?

Inleiding

Borderline is intens leven en intens dood willen om de paar minuten.
Borderline is angst.
Borderline is ďlaat me met rustĒ, ďrot opĒ en tegelijk ďbel, bel meĒ, ďhoud van
meĒ, ďgeef om meĒ.
Borderline is denken Ďíja ja het zal wel, wat moet je van meĒ als je een
glimlach ontvangt.
Borderline is het verlangen naar chaos en het tegelijk haten.
Borderline is onzichtbare pijn.

(Bron: http://www.ruthanders.nl/borderline.htm)

Als je aan mensen zou vragen: ĎWat is Borderline?í, dan zouden ze bijna allemaal zeggen: ĎJa, ik heb er wel eens van gehoord, maar ik heb geen idee wat het nou precies is!í

Een groot raadsel, dat is Borderline voor de meeste mensen.
En uit dit stukje hierboven, kun je de trieste conclusie trekken, dat Borderline voor de persoon zelf, een bijna net zo groot raadsel is.

In dit werkstuk wil ik verder ingaan op deze complexe, verwoestende ziekte. Mijn hoofdvraag is een vraag, die weinig mensen kunnen beantwoorden:
Wat houdt Borderline in en wat betekent deze ziekte voor de patiŽnt en zijn/haar omgeving?

Deze vraag wil ik opsplitsen in vier deelvragen:
1. Hoe ontstaat Borderline?
2. Waaraan herken je Borderline? (wat zijn de symptomen)
3. Welke gevolgen heeft Borderline? (voor patiŽnt en omgeving)
4. Is Borderline te behandelen?

Ik hoop dat u/jij na het lezen van dit verslag en onderzoek, meer zult begrijpen van de Borderline Persoonlijkheidsstoornis en van de mensen die dagelijks met deze stoornis geconfronteerd worden.

Ik zal in mijn werkstuk Ďzijí en Ďhaarí gebruiken, voor de duidelijkheid. Hij/zij en hem/haar staat zo onoverzichtelijk.
Ook al komt deze ziekte meer bij vrouwen voor dan bij mannen, het is erg goed mogelijk dat een man deze ziekte heeft.

1. Hoe ontstaat Borderline?

In dit hoofdstuk wil ik verder ingaan op de vraag: Hoe ontstaat Borderline? Welke aanleidingen en oorzaken zijn mogelijk en ik welke gevallen komt het vaak voor?

Borderline is een psychische ziekte. Zoals wel vaker met psychische ziekten het geval is, is het niet mogelijk ťťn bepaalde oorzaak te geven.
Er is natuurlijk al veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van deze ingewikkelde ziekte.

Er wordt bij de Borderline persoonlijkheidsstoornis vaak uitgegaan van het bio-psycho-sociale model. In dit model staat Ďbioí voor biologisch, Ďpsychoí voor psychologisch en Ďsocialeí voor sociaal.
1. Biologisch: Dit heeft te maken met de aanleg en de erfelijkheid van impulsiviteit en bijvoorbeeld het emotioneel instabiel zijn van de patiŽnt. Ook kunnen lichamelijke ziekten meespelen (hersenziekte, vergiftigingen).
2. Psychologisch: Dit heeft te maken met de ingrijpende ervaringen uit het verleden. Deze gebeurtenissen kunnen een negatief zelfbeeld en bindingsangst tot gevolg hebben.
3. Sociaal: Dit heeft te maken met de individualisering van de maatschappij. Daardoor vinden er veel snelle veranderingen plaats. Er wordt veel van een mens verwacht en de samenleving biedt weinig bescherming en zekerheid.

1. Biologisch
Daaruit is wel gebleken dat er zoiets bestaat als Ďaanleg hebben voorí. Dat wil zeggen dat mensen vaak al aanleg hebben voor depressiviteit en dergelijke. Ook denken ze dat de impulsiviteit en de stemmingswisselingen voor een deel aangeboren zijn.
Deze dingen zijn erfelijk. Daarom Ďzití Borderline ook vaak Ďin de familieí.
Het is ook mogelijk dat er een storing tussen de prikkels die de hersenen willen overbrengen is.

2. Psychologisch
Ook ingrijpende ervaringen en schokkende gebeurtenissen uit het verleden kunnen een rol spelen bij het ontstaan van Borderline. Voorbeelden hiervan kunnen zijn: een instabiele gezinssituatie, gescheiden ouders, verwaarlozing of mishandeling (geestelijk, lichamelijk, seksueel).

3. Sociaal
Ook wordt de schuld wel eens gegeven aan de individualisering. Onze maatschappij is tegenwoordig gefocust op het individu en niet meer zo zeer op familie, buurt en kerk. Mensen zijn op zichzelf aangewezen.

Mensen zijn erg vatbaar voor Borderline van hun 20e tot hun 30e. Het begint vaak als iemand op zichzelf komt te staan. Na de middelbare school verandert alles. Je moet een opleiding kiezen, gaat misschien wel uit huis, krijgt eventueel een relatie.
Er wordt veel van je verwacht en je komt succes en mislukking tegen. Ook brengen al deze veranderingen en deze hectische tijd veel stress met zich mee. Als iemand dan al aanleg voor Borderline heeft, kunnen deze dingen hem of haar de kop kosten.

Waarschijnlijk komt Borderline ook meer voor in het Westen dan in bijvoorbeeld AziŽ en Afrika. Het Westen is geÔndividualiseerd en de samenleving hier biedt weinig zekerheden. In bijvoorbeeld Afrika is de familie en religie veel belangrijker. Die bieden beiden bescherming.

Geen van alle oorzaken zijn bewezen, maar er is wel uit onderzoek gebleken dat deze oorzaken, of vaak combinaties van twee of meer factoren, een rol kunnen spelen.

2. Waaraan herken je Borderline?
(wat zijn de symptomen?)

Als je Borderline heb, kun je allerlei klachten en problemen hebben. Ik heb er onderzoek naar gedaan en ik heb de meest voorkomende symptomen op een rij gezet.
Een Borderline patiŽnt hoeft geen last te hebben van al deze verschijnselen, voordat zij kan zeggen dat zij Borderline heeft.
Het kan ook dat iemand twee van deze symptomen in heel extreme vormen heeft. Natuurlijk is het wel mogelijk dat iemand al deze verschijnselen vertoont.
De symptomen steken vaak pas de kop op als iemand 20 is of ouder.

Symptomen:

ē Stoornis in contact leggen
Bij iemand met Borderline is het zwart of wit. Er zijn geen tussenwegen, grijs bestaat niet. Mensen zijn onderverdeeld in de goeden en de slechten. De patiŽnt doet een hoopvolle, snelle poging. De patiŽnt heeft hooggespannen verwachtingen van de ander. Als die ander niet aan die verwachtingen voldoet is er teleurstelling en boosheid. Zo ontstaan er dus vooral intensieve maar kortdurende relaties. Deze manier van contact leggen bezorgt de patiŽnt veel problemen op het werk en in relaties in het algemeen.
Door deze zwart/wit manier van denken heeft de patiŽnt ook sterk de neiging om bepaalde mensen over te waarderen en anderen juist volledig te vernederen.

ē Automutilatie en zelfbeschadigend gedrag
De patiŽnt voelt erge spanningen en kunnen moeilijk omgaan met stress en spanning. Om van deze spanning af te komen automutileert de patiŽnt. Dat kan door middel van snijden of krassen in bijvoorbeeld de armen. Ook zijn Borderline patiŽnten vaak suÔcidaal. Het komt vaak voor dat patiŽnten zelfmoordpogingen doen. Dit vaak door middel van een overdosis.

ē Moeilijk alleen kunnen zijn
De patiŽnt is als de dood om in de steek gelaten te worden. Zij is altijd bang dat degene waar zij van houdt, waar ze een band mee heeft, haar in de steek zal laten. Deze angst om verlaten te worden kan oplopen tot extreme paniek op momenten dat zij alleen is of zich eenzaam en alleen voelt.

ē Moeilijk kunnen hechten en onthechten
De patiŽnt kan zich erg moeilijk hechten aan mensen. Het duurt heel lang voordat je het vertrouwen van iemand met Borderline gewonnen hebt. Als een Borderline patiŽnt zich eenmaal aan iemand heeft gehecht, heeft zij extreem veel moeite om weer te onthechten. Zij zal er alles voor doen om die persoon waarvan zij denkt dat ze die nodig heeft, te behouden.

ē Ontstemming (stemmingswisselingen)
Een patiŽnt met Borderline heeft haar gevoelens vaak slecht onder controle. Het gevoelsleven van een patiŽnt wordt erg intens beleefd en uitgedragen. Ze voelt zich bijna nooit langere tijd goed gestemd of tevreden. Zij klaagt vaak over verveling, leegte en zelfmoordneigingen (suÔcidaliteit).
De patiŽnt reageert ook nu weer in uitersten. In de ogen van anderen reageert zij overgevoelig, hevig, boos of driftig.
De stemming van iemand met Borderline kan zeer sterk en zeer snel wisselen. Binnen ťťn uur kan de stemming totaal omslaan, zonder een duidelijke of directe aanleiding.
In het dagelijks leven is de patiŽnt of heel vrolijk, of heel somber. Als deze somberheid langer dan een week aanhoudt, spreken we van een depressie.

ē Psychotische verschijnselen
Borderline patiŽnten zijn ontzettend achterdochtig en argwanend. Zij halen realiteit en fantasie door elkaar.
De patiŽnt heeft vaak last van verwardheid met wanen, hallucinaties en het horen van stemmen. De patiŽnt heeft niet altijd last van deze verschijnselen. Vaak duren ze maar een paar uur, maar voor de patiŽnt zijn het een paar verschrikkelijke uren. De verschijnselen zijn erg beangstigend en treden vaak op als de patiŽnt gestresst is.

ē Impulsiviteit
Mensen met een Borderline stoornis nemen beslissingen zonder er eerst goed over na te denken. Er wordt niet gedacht aan consequenties en aan of het sowieso wel verstandig is. Deze impulsiviteit kan ook leiden tot eetstoornissen. De patiŽnt gaat op een extreme manier afvallen of de patiŽnt gaat juist eten, krijgt vreetbuien. Ook hebben veel Borderline patiŽnten wisselende seksuele relaties. Er wordt niet goed met geld omgegaan en de patiŽnt gebruikt overmatige hoeveelheden alcohol of drugs.

Ook de zelfmoordpogingen zijn vaak een gevolg van deze impulsiviteit.

ē Maatschappelijke problemen
De patiŽnt pakt dingen in het maatschappelijk leven, als cursussen, opleidingen, vakanties en nieuwe relaties op zoín extreme manier aan dat dit bijna altijd fout gaat.
De verwachtingen liggen te hoog, dus er volgen bijna altijd teleurstelling en mislukkingen. Deze constante negatieve ervaringen zijn niet goed voor het zelfvertrouwen van de patiŽnt.
De patiŽnt trekt zich meer en meer terug uit het maatschappelijk leven. Doordat een patiŽnt met Borderline zoveel verschillende problemen heeft en het in de maatschappij steeds moeilijker gaat, isoleert ze. Als ze eenmaal in een isolement is geraakt, worden de symptomen erger en erger.

ē Identiteitsproblemen
Iemand met de Borderline stoornis heeft ook vaak identiteitsproblemen. De patiŽnt is onzeker en kan slecht kritiek verdragen. Ze weet niet wat ze met haar leven aan moet en ze voelt zich leeg van binnen.
Ook seksueel hebben de patiŽnten vaak problemen met hun identiteit.
Het zwart/wit denken heeft niet alleen betrekking op de omgeving maar ook op de persoon zelf. De patiŽnt heeft snelle wisselingen in haar zelfbeeld, toekomstplannen, seksuele identiteit en typen vrienden.

3. Welke gevolgen heeft Borderline?
(voor de patiŽnt en omgeving)

ē Voor de patiŽnt:

Er is nog niet zoveel onderzoek gedaan naar de gevolgen van de Borderline Persoonlijkheids Stoornis.
Toch zijn er wel verschillende vermoedens en waarnemingen:
Mensen met BPS hebben bijvoorbeeld vaak geen vervolgonderwijs gehad, ook mede daardoor zijn ze vaak arbeidsongeschikt.
Zelf vinden veel patiŽnten dat ze slecht functioneren en zich slecht kunnen aanpassen in allerlei situaties.
Mensen met Borderline functioneren sociaal ook slechter dan mensen met een Ďgewoneí depressie.
Ook functioneren vrijwel alle personen met Borderline slecht op gebieden als: arbeid, huishouding, verzorging, studie, persoonlijke relaties en recreatie (activiteiten). Vaak niet op alle, maar minstens op 1 of meer gebieden.
De helft van de vrouwen en driekwart van de mannen met BPS zijn niet in staat een duurzame relatie op te bouwen, ook niet na langdurige opname of behandeling.

De levensverwachting voor mensen met BPS is ook niet erg hoog. Zij hebben een verhoogde kans om voortijdig te overlijden, omdat de patiŽnten zulke sterke zelfmoordneigingen hebben en die soms ook uitvoeren. Ook vormen de verslavingen en het roekeloze gedrag bedreigingen voor het leven van iemand met BPS.

ē Voor de omgeving:

Niet alleen voor de patiŽnt is Borderline een erge en belemmerende ziekte. Ook voor de omgeving van de patiŽnt (vrienden, familie, collegaís) is het elke keer weer een strijd. Accepteren, loslaten, vertrouwen in elkaar durven hebben ook als je ziet dat alles mis gaat, is nou eenmaal een heel moeilijk proces van vallen en opstaan. Het steeds weer opnieuw proberen en geduld hebben zijn twee van de meest belangrijke, maar ook twee van de moeilijkste dingen die de omgeving moet doen.
Vaak wordt vanuit de patiŽnt zelf de schuld bij de ander gelegd. Haar mankeert niets, die ander (vriend, ouder, collega) is de schuldige.
Leven met iemand met BPS betekent eindeloze ruzies, wanhoop, frustratie, schuldgevoel, machteloosheid, vertrouwen dat word beschadigd en ga zo maar door. Het is een lange en moeilijke weg, niet alleen voor de patiŽnt.

Ook voor de maatschappij heeft deze stoornis gevolgen. Mensen met BPS maken veel gebruik van de geestelijke gezondheidszorg in verhouding tot mensen met andere psychische stoornissen.
Borderline patiŽnten worden vaak opgenomen, dit komt ook door de overmatige zelfmoordpogingen of dreigingen.
De medicatie is ook erg duur en ook daar wordt veel, maar wel vaak tijdelijk gebruik van gemaakt, hoewel de medicijnen vaak niet het gewenste effect hebben.
In een studie is berekend dat de kosten van BPS voor de Nederlandse samenleving 2 miljard euro bedragen.
Het grootste deel van de kosten werd veroorzaakt door arbeidsongeschiktheid en verzuim.

4. Is Borderline te behandelen?

De behandeling kent een aantal aspecten:

ē Gesprekstherapie
Het allerbelangrijkste in de behandeling, waar het eigenlijk om gaat, is het opbouwen van een vertrouwensband. De behandelaar moet het vertrouwen van de patiŽnt winnen en dit is een moeizame en lange weg. De behandelaar zal veel geduld en begrip moeten opbrengen. Ook is veel geduld nodig, omdat de patiŽnt de adviezen en opdrachten van de behandelaar 9 van de 10 keer niet zal opvolgen en uitvoeren.
De behandeling wordt namelijk in de weg gezeten door de symptomen van BPS. Een van de symptomen is de angst om in de steek gelaten te worden, achterdochtigheid. Door deze angst is het erg moeilijk om het vertrouwen van de patiŽnt te winnen. Aan de ene kant heeft de patiŽnt een enorme behoefte aan zoín band, maar tegelijkertijd is zij er doodsbang voor, doordat er een risico inzit, namelijk: in de steek gelaten te worden
Een patiŽnt vertoont vaak ontzettend wispelturig gedrag. Door een ander symptoom van Borderline, namelijk: de impulsiviteit, breekt een patiŽnt de behandeling vaak impulsief af om vervolgens ergens anders hulp te gaan zoeken. Zo komt de behandeling vaak niet verder dan Ďcrisisbestrijdingí. Aan het echte Ďvechtení tegen de ziekte, komt men vaak niet eens toe.

In de gesprekstherapie wordt aandacht besteed aan de kwetsbare kanten van de patiŽnt, de volgende dingen worden behandeld:
ē Angst om in de steek gelaten te worden
ē Het geringe zelfvertrouwen
ē De neiging om in extremen te denken
ē De moeite die zij ermee heeft om afstand en nabijheid te regelen (andere mensen worden moeilijk verdragen, maar eenzaamheid is ook moeilijk te verteren. Hierbij moet ik ook denken aan die woorden uit de inleiding: Borderline is ďlaat me met rustĒ, ďrot opĒ en tegelijk ďbel, bel meĒ, ďhoud van meĒ, ďgeef om meĒ.
De therapie is bedoeld om de patiŽnt te leren hoe zij met al deze dingen om te gaan.

ē Medicijnen
Omdat mensen met Borderline zoveel verschillende klachten hebben, is er niet een soort medicijn dat in altijd en aan iedereen gegeven kan worden. Medicijnen hebben een niet zo grote en meestal tijdelijke plaats in de behandeling, maar kunnen wel een belangrijk hulpmiddel zijn. Afhankelijk van waar de patiŽnt last van heeft en welke verschijnselen zij vertoont kunnen de volgende medicijnen worden voorgeschreven in behandeling:

ē Antipsychotische middelen: voor de behandeling of het voorkomen van psychotische verschijnselen (zoals in de war zijn, waandenkbeelden, stemmen horen); soms werken deze middelen ook goed tegen angst en impulsiviteit.
ē Bepaalde antidepressieve middelen: tegen depressieve verschijnselen, of tegen impulsiviteit.
ē Stemmingsregulerende middelen: tegen wisselende stemmingen, ook weer tegen impulsiviteit.
ē Kalmeringsmiddelen: tegen angst, spanningsklachten of slaapproblemen; wel moet men erg voorzichtig en terughoudend zijn in het voorschrijven en het gebruik van deze middelen, omdat er een groot verslavingsgevaar dreigt. Ook is er een kans dat sommige verschijnselen, zoals angst en impulsiviteit, verergeren.

ē Omgaan met suÔcidaliteit (zelfmoordneigingen en pogingen)
Een belangrijk risico bij patiŽnten met een Borderline-stoornis is dat zij een eind aan hun leven kunnen maken. Bij maar liefst 8-10% van de patiŽnten is er sprake van zelfdoding. Ookal dreigen Borderline patiŽnten nogal eens met zelfmoord en voeren ze het lang niet altijd uit, toch moet het risico op zelfmoord heel serieus genomen worden. Hoewel de behandelaar deze dreigingen dus altijd serieus moet nemen, moet hij/zij niet te snel actie ondernemen. Het moet geen paniekvoetbal worden.
Als iemands leven in gevaar is en een patiŽnt constant dreigt en (misschien wel onschuldig lijkende) zelfmoordpogingen doet, is het verstandig om die persoon op te laten nemen.

ē Opname
Het is het beste als de behandeling ambulant (de patiŽnt woont thuis en komt naar behandeling) verwezenlijkt wordt. Er is namelijk gebleken dat bij veel Borderline patiŽnten in het ziekenhuis de symptomen verergeren.
Soms begint automutilatie (zelfbeschadiging) pas in de kliniek, terwijl er eerder gewoon nog nooit sprake van is geweest.
Maar soms zijn de symptomen zo ernstig (ernstige zelfmoorddreiging, erg in de war zijn, erg depressief zijn) dat klinische opname de enige mogelijkheid is.
Als dat het geval is, zal de opname zo vlot mogelijk verlopen en er zal alles aan gedaan worden om de patiŽnt weer snel in poliklinische (ambulante) behandeling te krijgen.

Log in op Scholieren.com

Maak een profiel aan of log in om te stemmen.

Geef dit een cijfer

Omdat je geen profiel hebt kan je stem niet aangepast worden.
Maak hier een profiel aan.


Let op

De verslagen op Scholieren.com zijn gemaakt door middelbare scholieren en bedoeld als naslagwerk. Gebruik je hoofd en plagieer niet: je leraar weet ook dat Scholieren.com bestaat.

Heb je een aanvulling op dit verslag? Laat hem hier achter.

voeg reactie toe

Sneller en makkelijker reageren?
Login of maak een profiel aan

5315
 

reacties

 
Hoi Ilse. ik was eens aan het googlen en toen kwam ik je werk stuk over borderline tegen. wou je even zeggen dat het erg goed geschreven is. groetjes Marianne een Borderliner
door Marianne (reageren) op 16 november 2007 om 14:32
Het werkstuk is duidelijk en omschrijft heel goed de werkelijkheid. Mijn vriend heeft bps. Een bevestiging van de realiteit geeft rust en maakt het voor een partner hanteerbaar. Ik spreek uiteraard hier voor mezelf.
door Katinka (reageren) op 6 januari 2011 om 13:53
ik wil niks gemeens zeggen over dit verslag maar de helft klopt gewoon niet echt niet, en voor een borderliner is dat erg storend
door heroma (reageren) op 7 januari 2013 om 22:26
Ik vind het heel goed dat je hier een werkstuk over hebt geschreven. Ik was aan het googelen en kwam toevallig dit stukje tegen. Ik vind het jammer dat het lijkt alsof alle bordeliners zo zijn zoals jij ze hierboven beschreven hebt. Ik ben zelf gediagnostiseerd met bordeline en heb natuurlijk ook een aantal kenmerken. Mede doordat de " medemens" een bepaald oordeel heeft over bordeline, kan ik er niet eerlijk over zijn, waardoor ik alles opkrop en de bom op een gegeven moment ontploft. Ik denk als we iedereen accepteren zoals hij of zij is en niet teveel naar de labels kijken en dat het " eng " gevonden worden de problemen rondom bordeline veel minder worden en iedereen met respect zich zelf kan zijn.
door Maria (reageren) op 5 augustus 2013 om 13:52