CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Annemieke blikt terug op dat dagenlange surfen van vroeger. Tegenwoordig ben je binnen een half uur klaar.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Simon Vestdijk
Het vijfde zegel
Geschreven door: | F. Kok (5 vwo) |
Datum ingestuurd: | 18 mei 2002 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.950 |
Bekeken: | 4166 keer (7 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
I Beschrijvingsopdracht:
A Titelbeschrijving
Auteur: S. Vestdijk
Titel: Het vijfde zegel
Ondertitel: Roman uit het Spanje der inquisitie
Plaatsnaam + jaar van verschijning: ’s Gravenhage – Rotterdam, 1978
Druk: Herdruk
1e druk: 1937
B Motivatie boekkeuze
Dit boek was wederom een verplichting. Deze boekkeuze is dus niet door mijzelf als individu bestempeld als de uitverkorene, maar door onze Nederlandse leraar zelf.
Uitgebreider kan ik dit verhaal niet brengen, vanwege het feit dat ik geen motivatie kan geven voor de keuze van dit boek.
C Samenvatting
Het boek begint met een openbare ketterverbranding in 1559, Philips II is pas koning van Spanje geworden. Onder de slachtoffers is een jonge vrouw, Leonor de Cisneros. Haar zoontje wordt door haar broer Fernando de Cisneros in veiligheid gebracht. Deze vertrekt daarop vol woede naar Mexico.
Het grootste deel van het boek speelt veel later, in 1583. De hoofdpersoon is de schilder, die in de kunstgeschiedenis bekend is onder zijn bijnaam El Greco, de Griek, omdat hij afkomstig is van Kreta. Zijn eigenlijke naam is Dominico Theotocópuli.
Wij maken voor het eerst kennis met hem als hij bezig is een schilderij voor het Escorial, het paleis van Philips II, te veroveren om dat de koning, die het besteld had, aan te bieden. Het stelt voor de marteldood van de heilige Mauritius. De koning koopt het wel, maar vindt het te slap om in een kerk opgehangen te worden. Hij wenst een schilderij, dat om wraak roept en de beschouwers tot vurige strijders voor de Roomse Kerk maakt. Daartoe maakt hij hem attent op Openbaringen 6 : 9 en 10: ,,En toen ik het vijfde zegel geopend had, zag ik onder het altaar de zielen van degenen die gedood waren om het Woord Gods en om de getuigenis die zij hadden. En zij riepen met grote stem, zeggende: Hoe lang, o heilige en waarachtige Heerser, oordeelt en wreekt gij ons bloed niet van degenen, die op de aarde wonen?”
Voordat El Greco, teleurgesteld, vertrekt, ontmoet hij een Franciscaner monnik. Esquerrer, die een diepe indruk op hem maakt en hem belooft hem te komen bezoeken in Toledo, waar de schilder woont. Deze Esquerrer is de zoon van de martelares Leonor.
Na zijn terugkeer begint El Greco fantastischer en ,,expressionistischer” dan ooit te schilderen. Hij gaat in tegen al de klassieke regels der schilderkunst en kiest het lelijke als uitdrukkingsmiddel. Goed, hij zal dan een schilderij moeten maken, dat om wraak roept, maar dan om wraak jegens God. Esquerrer, die ook naar Toledo is gekomen, zit dikwijls model voor hem en samen verdiepen ze zich in allerlei bespiegelingen.
Na lange jaren is ook Fernando Ramon Alvarez de Cisneros uit de Nieuwe Wereld teruggekomen, nog steeds vol haat tegen Philips II, op wie hij zijn zuster wil wreken. Hij vindt kontakt met nog meer ontevredenen en men besluit de koning tijdens een processie te vermoorden. Ook de schilder is min of meer met de samenzwering op de hoogte.
Hij is ondertussen in moeilijkheden gekomen met de Inquisitie. Een aanklacht wegens ketterij is echter slechts het middel van de Inquisiteur, don Pedro Moya de Contreras, om zich meester te maken van El Greco’s vrouw (met wie hij overigens niet wettig getrouwd is. Ontbinding van zijn vorig huwelijk te Rome, waarbij de schilder het recht aan zijn zijde had, is onmogelijk geworden, doordat een prelaat bepaalde bewijsstukken vernietigd heeft). Een voorlopige ondervraging voor het tribunaal van de Inquisitie moet de schilder en zijn vrouw murw maken. Het blijkt, dat verschillende gegevens, die men in het proces tegen hem uitspeelt, afkomstig zijn van Esquerrer, die een rapport over zijn vriend moest uitbrengen in verband met diens opneming in een aanzienlijke lekenorde. Hij wist niet, dat de Inquisitie hiervan gebruik zou maken. El Greco meent hem van verraad te moeten beschuldigen en breekt met hem onder de heftigste verwijten, o.a. dat hij, Esquerrer, de schuld ervan is, dat zijn vrouw Geronima zich aan de Inquisiteur moet overleveren.
Om zich en zijn gezin te redden laat de schilder een brief naar de koning brengen, waarin hij hem waarschuwt niet op de dag van de processie naar Toledo te komen. De koning doet dit dan ook niet, de aanslag gaat niet door en de schuldigen worden gevangen genomen. Esquerrer, die door zijn oom van zijn afkomst op de hoogte gebracht is, wil zijn onbedoelde fout goedmaken en Geronima, voor wie hij een grote verering heeft, redden en vermoordt tijdens de processie de Inquisiteur.Hij boet hiervoor met zijn leven.
El Greco heeft in hem zijn enige vriend verloren en met zijn dood eindigen ook de maanden artistieke hoogspanning.
Het verhaal is niet het belangrijkste in dit boek. Vestdijk zoekt op zijn eigen, boeiende wijze in te dringen in de geestesgesteldheid vooral van de beroemde schilder, wiens werken uniek zijn in de kunstgeschiedenis. De gesteldheid van de tijd poogt hij ons duidelijk te maken door discussies over allerlei splinterige kwesties, die toen de Roomse theologen interesseerden en waarop de angstaanjagende Inquisitie nauwkeurig lette.
D Uitgewerkte persoonlijke reactie
Mening over het onderwerp + argumentatie: Het onderwerp vind ik zelf niet super interessant, dit komt waarschijnlijk ook omdat het een boek is met een verhaal uit heel vroeger.
Mening over de gebeurtenissen + argumentatie: De ene gebeurtenissen zijn mij bij gebleven, terwijl de andere zomaar weer verdwijnen na het te hebben gelezen. De inhoud van deze gebeurtenissen is dus verschillend.
Mening over de personages + argumentatie: De personages zijn redelijk interessant. Ik vind wel dat er ontzettend veel personages in voor komen. Maar er was toch nog één voordeel: alle personages stonden voor in het boek beschreven.
Mening over de opbouw + argumentatie: De opbouw was vrij duidelijk. Het begint in 1559, en springt daarna gelijk over naar het jaar 1583. Dit is de ene grote stap/sprong die er gedurende het gehele verhaal wordt gemaakt. Het verhaal is geheel chromatisch.
Mening over het taalgebruik + argumentatie: Het is een boek uit een vrij nieuwe tijd. Vandaar dat er ook duidelijke woorden in staan. Er staan wel veel moeilijke begrippen in, maar deze worden aan het einde van het boek uitgelegd. Ondanks dat het dus een oud verhaal is, is het geschreven in een modernere en nieuwere tijd en zijn de woorden ook voor ons vrij goed te begrijpen.
Mening over het taalgebruik + argumentatie: Het taalgebruik is gedurende het gehele boek netjes, normaal, niet overdreven grof of juist netjes.
Effect op lezer + plus illustratie Ik ben in zekere zin wel een beetje ontroerd door de
a.d.h.v. tekstfragmenten tekst. Ik had wel eens gehoord van ketters e.d. Maar dat dezen zo werden bestraft als er in dit boek staat beschreven had ik zeker niet verwacht. Zo worden ze leven op een brandstapel gezet, terwijl dit boek dat dan ook nog eens letterlijk beschrijft hoe dat tafereel er aan toe gaat. Schokkerend. Een humoristisch stuk was het zeker niet, af en toe een droge opmerking, maar deze vallen zekere wel op één hand te tellen. Het komt er eigenlijk op neer dat de tekst mij redelijk onverschillig heeft gelaten.
II Verdiepingsopdracht
1). Verwachtingen vóór het lezen: Mijn verwachtingen vóór het lezen waren vrij negatief.
Een ouderwets boek, saai verhaal, het ging over een schilder, het verhaal werd aan banden gelegd met behulp van Openbaringen uit de bijbel. Niet echt positief ingesteld.
2). Thematiek + argumenten:
Het gaat hier
over een schilder die zeer bekend is een
ook veel talent. Op een gegeven moment gaat hij recht tegen de draad in werken. Vraagt men blauw, geeft hij oranje (als voorbeeld).
Belangrijkste gebeurtenissen + argumenten: - Het attent maken op de Openbaringen door Philips II,
- De indruk die Esquerrer op El Greco nalaat,
- De terugkomst van Fernando Ramon Alvarez de Cisneros uit de Nieuwe Wereld,
- Het in aanraking komen van El Greco met de Inquisitie,
- Het verliezen van zijn beste vriend Esquerrer, hierdoor verliest hij ook zijn ‘schildersinspiratie’.
3). Recensie 1:
Recensie aanwezig: Ja, zie bijlagen, ‘recensie 1’
Aangeven oordeel: Een negatief oordeel, het is een impliciet waardeoordeel.
Volgens hem is het een slecht boek, steekt niet goed in elkaar.
Aangeven gebruikte argumenten + benoeming: Realistische arg.: Ja, zie pagina 2 van ‘recensie 1’
Emotivistische arg.: Geen
Morele arg.: Ja, de verhouding tot de historische gegevens kloppen niet.
Structurele arg.: Ja, zwoegend door het voorspel, vermoeiende tocht tot op de helft.
Intentionele arg.: Ja, de schrijver probeert naar een objectieve weergave te streven, maar helaas ligt dit de schrijver eenmaal niet.
Vernieuwingsarg.: Ja, een vergelijking met Gongora en Gracián.
Stilistische arg.: Ja, én om de stijl, én om de stof is het boek lastig.
4). Recensie 2:
Recensie aanwezig: Ja, zie bijlagen, ‘recensie 2’
Aangeven oordeel: Positief oordeel, alleen dat beschrijft hij pas aan het einde van zijn recensie. Want in het begin wordt er gezegd dat hij hem niet helemaal heeft gelezen, dus toen was hij negatief. Hij heeft toch de stap gezet om het te lezen, en had toen echt een positief oordeel, op een expliciete wijze gaf hij ook de woorden: “Hoe schitterend”
Aangeven gebruikte argumenten + benoeming: Realistische arg.: Geen.
Emotivistische arg.: Ja, ronduit subliem.
Morele arg.: Geen.
Structurele arg.: Ja, hij begreep er domweg niks van.
Intentionele arg.: Nee.
Vernieuwingsarg.: Ja, zie de eerste bladzijde van ‘recensie 2’.
Stilistische arg.: Ja, er zaten vaak onmatig lange zinnen in verwerkt, en dat was op zich al een cryptogram.
5). Vergelijking beide recensies:
Op oordelen: - De eerste recensie is van N.G.H. Deen. Deze is vrij negatief. Hij brengt dit op een impliciete wijze, maar het valt wel duidelijk op te maken uit zijn verhaal, dat hij er zeker niet tevreden over is.
- De tweede daarentegen is juist positief. Hij is geschreven door de recensent Maarten ’t Hart. Op een expliciete wijze toont hij aan dat het een geweldig boek, maar dat je er wel de tijd voor met nemen om het te lezen.
Op argumenten: In de eerste recensie worden alle argumenten gebruikt, behalve het emotivistische argument. Uiteraard zijn de gebruikte argumenten gelijk aan het oordeel van de recensent; negatief.
In de tweede recensie worden er maar een aantal argumenten gebruikt. Maar de wijze waarop is wel vrij sterk. Helemaal ten opzichte van de eerste recensie. Dit is vanwege de expliciete (in de tweede) en de impliciete (eerste) argumenten in beide recensies.
6). Vergelijking recensies met eigen mening:
In hoeverre ben je het met de oordelen en Met de volgende argumenten uit recensie 1 ben ik het
de argumenten eens (of niet): eens: - structurele,
intentionele,
stilistische.
Met het volgende argument uit recensie 2 ben ik het eens: - stilistische.
Motivatie Ik ben het hier mee eens, omdat de recensent hier gelijk in heeft, want als je het boek openslaat, dan kom je allemaal moeilijke woorden tegen, lange zinnen, erg onbegrijpelijk. Gewoon een moeilijk boek, en dat maken mijn argumenten die hierboven staan weergeven ook duidelijk.
III Evaluatie
Is je aanvankelijke mening na de verdiepingsopdracht veranderd? Gedeeltelijk wel, omdat je na het lezen van de recensies wel een andere blik krijgt op het verhaal. De recensenten vergelijken het boek namelijk met andere boeken en beargumenteren het op een informatieve wijze.
Wat is je beargumenteerd eindoordeel? Het is een zwaar boek met moeilijke taalgebruik, zelfs zo moeilijk dat je niet echt een duidelijk overzicht voor jezelf kan creëren waar het boek nou eigenlijk over gaat.
Ben je tevreden over het uitvoeren van de beschrijvingsopdracht? Ja. Dit is vrij makkelijk om te maken, het zijn veel eigen meningen en is daarom niet zo gigantisch moeilijk. Wel was het moeilijk om een samenvatting te krijgen over het boek, maar dat is gelukkig gelukt.
Ben je tevreden over het uitvoeren van de verdiepingsopdracht? Redelijk. Kan niet ja zeggen, en ook niet nee. Makkelijk was het niet, maar ik heb veel gehad aan het informatie boek, dat scheelde wel.
Was het lezen van de tekst uit de 19e eeuw een moeilijke klus? Als alle boeken zoals deze zijn wel. Dit boek was, zoals al eerder gezegd, zwaar en niet echt makkelijk.
Hoe verliep het uitwerken van de verdiepingopdracht? Vrij goed. Ik had twee goeie recensies. Alhoewel mijn eerste recensie wel ééntje is die uit het jaar 1938 komt en dus nog wel in een verouderde taal is geschreven. Verder heb ik veel gehad aan het informatieboek.
Had je het idee dat je de benodigde vaardigheden en kennis voldoende bezat? Ja, naar mijn mening bezat ik die wel. Maar dan wel in samenwerking met mijn informatieboek.
Wat ga je de volgende keer anders doen? Er voor zorgen dat ik een makkelijker boek voor mijn krijg.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
