Boekverslag Stefan Zweig

Info over dit verslag

Geschreven door:	Charlene [meer]
Niveau:	6VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1861
Opvragingen:	5

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 4 uit 5 (41 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Stefan Zweig

• Angst (1)

  1925

• Brief einer Unbekannten (1)

  1922

• Die Augen des ewigen Bruders (0)

  1922

• Ein Mundvoll Erde (1)

  1983

• Erstes Erlebnis (0)

  1911

• Schachnovelle (11)

  1943

• Ungeduld des Herzens (0)

  1938

1. Samenvatting van het verhaal.

Wanneer er in een dorp een schaakwedstrijd aan de gang is tussen de voogd van Mirko Czentoviz en een dorpsbewoner, kijkt Mirko toe hoe zijn voogd aan het schaken is. Plots wordt zijn voogd weggeroepen, omdat er een overlijdensgeval is. Mirko maakt de schaakpartij af en wint. Tot ieders grote verbazing. Hij blijkt een natuurlijke gave voor schaken te bezitten.
Zijn voogd neemt hem mee naar verschillende grote toernooien. Hij speelt constant heel goed en wordt op kosten van de schaakvereniging naar een hotel gestuurd onder begeleiding van ene Meneer Simczic. Van Simczic leer hij het fijne van schaken.
Hierdoor heeft op zijn zeventiende al de Duitse kampioenschappen gewonnen, op zijn achttiende al het Hongaarse kampioenschap en op zijn twintigste heeft hij het wereldkampioenschap schaken gewonnen.
Na dit verhaal over Czentoviz vertelt de verteller even over zijn eigen kunsten wat betreft het schaken. Hij vertelt dat hij schaak speelt in de ruimste zin van het woord. Hij speelt het echt voor zijn plezier in tegenstelling tot de 'echte' schakers.
Als ze op een boot zitten, komt McConnor ten tonele. McConnor is een schotse 'tiefbau' ingenieur die rijk is geworden door olieboringen in Californie.Hij is zeer vastbesloten om te winnen van schaakmeester Czentoviz. Voor elke schaakpartij die gespeeld wordt tussen deze twee personen, moet McConnor een hoog bedrag neerleggen, maar hij vindt dit het waard. Hij verliest keer op keer van Czentoviz, totdat een mysterieuze Dr. B. verschijnt. Deze man lijkt vanuit het niets te komen en geeft McConnor aanwijzigingen hoe hij zijn spel, dat hij op dat moment weer tegen Czentoviz speelt, af moet maken. En ja hoor, McConnor wint.
Czentoviz vraagt of de heren nog een partij wensen, en dat willen ze, alleen wordt het nu een partij tussen Dr. B. en Czentoviz.
De verteller begint zich dan af te vragen wie deze mysterieuze Dr. B. is.
Na navragen ontdekken ze dat hij Oostenrijks is. De verteller ontmoet Dr. B. op het promenadedek van het schip en denkt dat deze man snel oud geworden moet zijn. Dr. B. vertelt dat hij al sinds zijn gymnasiumtijd niet meer geschaakt heeft. Dat is 20 jaar geleden. Hij twijfelt of hij het nog wel kan. Hij vertelt zijn levensverhaal aan de verteller.
Dr. B. begint over zijn verleden te praten nadat de verteller vraagt hoe het komt dat hij zo goed kan schaken. In dit gedeelte wordt Dr. B. de ikfiguur.
Dr. B. behoort tot familie van de keizer toen Hitler aan de macht kwam met zijn theorieën tegen kerken en kloosters. De Gestapo zou materiaal tegen zijn familie hebben, en zijn familie zou 'dingen' weten.
Hierop werd Dr. B. weggebracht naar een hotelkamer dat diende als cel. Het was een koude barak met alleen een deur, een bed, een stoel, een wasbak en een klein raam. De deur bleef dag en nacht gesloten.
Helemaal alleen zat hij in die kamer, dag en nacht. Zonder afleiding.
Na 4 maanden zat hij daar nog.
Op een dag wordt hij gevraagd voor verhoring. Dr. B beschrijft dat hij dit helemaal niet erg vond, eindelijk iets anders, een andere ruimte.
Dan ziet hij in een jas een boek liggen. Hij kan het niet weerstaan en pakt het boek. Eindelijk een boek!! Na 4 maanden.
Na zijn verhoor gaat hij terug naar zijn hotelkamer. Het blijkt een boek te zijn met alle partijen tussen grote schaakmeesters. Hij is enigszins teleurgesteld, maar toch ook blij omdat hij een boek heeft.
In de volgende drie maanden doet hij niets anders dan schaken op een zelfgemaakt bord van papiersnippers en broodkruimels. Hij leert het hele boek uit zijn hoofd, alle mogelijkheden om te schaken. Op een gegeven moment kan hij 5 a 6 zetten vooruit denken. Schaken wordt een obsessie, omdat dat het enige is waarmee hij zich bezig kan houden. Hij denkt nergens anders meer aan. Op een gegeven moment creëert hij een gespleten persoonlijkheid wat betreft schaken. Hij spreekt over zijn 'witte ik' en zijn 'zwarte ik'.
Dan op een dag wordt hij wakker in het ziekenhuis. Hij blijkt een acute irritatie te hebben aan zijn hand. Deze heeft hij opgelopen toen hij vocht met een bewaker en daarbij zijn zenuw beschadigde.
Dr. B. gaat naar de rokersruimte en daar ziet hij voor het eerst in een jaar een echt schaakbord.
Hier houdt het verhaal van Dr. B. op.
Nog steeds zegt Dr. B. dat hij waarschijnlijk in een echte situatie, dus met een echt bord en een echte tegenspeler, niet kan spelen. Hij zegt 1 spel te zullen spelen tegen Czentoviz.
Om drie uur de volgende dag begint de partij. Dr. B. is heel zenuwachtig, terwijl Czentoviz schijnbaar rustig is. En dan na heel lang spelen is het gedaan, Dr. B. wint.
Czentoviz vraagt om revanche, en Dr. B. stemt toe terwijl hij eerder gezegd had slechts 1 partij te zullen spelen. Nu weer was er de spanning, maar nu echt als vijanden. Czentoviz neemt ongewoon lange denkpauzes, alleen maar om Dr. B. te irriteren. De pijnlijke hand van Dr.B. wordt alsmaar pijnlijker. Abrupt stopt Dr. B. de partij en geeft zich gewonnen, terwijl de partij verre van afgespeeld was. Hij verontschuldigt zich en verdwijnt net zo snel en plotseling als hij gekomen was. Czentoviz antwoordt hierop: ' Jammer, voor een dilettant is hij ongewoon begaafd'.

Dit was het verhaal

2.Belangrijkste passages

‘ Im prinzip war mir die Tatsache von jeher verstaendlich, dass ein derart einmaliges, ein solches geniales Spiel sich spezifische Matadore schaffen musste, aber wie schwer, wie unmoeglich doch, sich das Leben eines geistig regsamen Menschen vorzustellen, dem sich die Welt einzig auf die enge Einbahn zwischen Schwarz un Weiss reduziert, der in einem blossen Hin un Her, Vor und Zurueck von zweiunddreissig Fuguren seine Lebenstriuphe sucht, einen Menschen, dem bei einer neuwen Eroeffnung, den Springer vorzuziehen statt des Bauern, schon Grosstat und sein aermliches Eckchen Unsterblichkeit im winkel einnes Schachbuches bedeutet – einen Menschen, einen geistigen Menschen, der, ohne wahnsinnig zu werden, sehn, zwanzig, dreissig, vierzig Jahre lang die ganze Spannkraft seines Denkens immer und immer wieder an den laecherlichen Einsatz wendet, einen hoelzernen Koenig auf einem howlzernen Brett in den Winkel zu draengen’.

Ik vind dat deze passage goed weergeeft wat het spel schaken voor sommigen inhoudt, en dan vooral voor de personen als Dr. B. en Czentoviz. Je geeft nu echter niet weer, WAT het dan is!! Wat houdt het schaakspel dan wel in voor hen? Verklaar je nadeer! En geef aan, WAAROM jij deze passage in het verhaal belangrijk vind.

De volgende passage heb ik gekozen, omdat het zo goed weergeeft hoe het gevoeld moet hebben om zoals Dr.B helemaal alleen opgesloten te zitten. En dat voor een jaar lang. Het straalt een bepaalde kracht uit, die je meteen voelt. Je kunt je er meteen iets bij voorstellen.
Dr. B. zit dus opgesloten op zijn hotelkamer en beschrijft dat met deze zin:

‘ Und immer um mich nur der Tisch, der Schrank, das Bett, die Tapete, das Fenster, keine Ablenkung, kein Buch, keine Zeitung, kein fremdes Gesicht, kein Bleistift, um etwas zu notieren, kein Zuendholz, um damit zu spielen, nichts, nichts, nichts.

3. Persoonsbeschrijvingen.

Mirko Czentoviz.
Nadat zijn ouders overleden waren, werd hem een voogd aangewezen. Hij moest zwaar werk doen bij deze man.
Mirko is zeer intelligent en heeft een natuurlijk talent voor schaken.
Naarmate hij ouder wordt, wordt hij een beetje zelfverzekerder, en komt hij erachter welke gave hij bezit.
Hij wordt zelfs een tikkeltje arrogant, althans, zo komt het op een gegeven moment over in het boek.
Er zijn geen uiterlijke beschrijvingen gegeven.

Dr. B.
Hij is van Oostenrijkse afkomst, en komt uit een keizersfamilie.
Hij is jong afgevoerd door de nazi’s en opgesloten. Dit heeft een grote indruk op hem achtergelaten.
Nog steeds heeft hij het er moeilijk mee. Schaken was zijn obsessie, doordat dat het enige was wat hij kon doen in al die tijd dat hij opgesloten was.
Hij wordt niet graag herinnerd aan zijn verleden.
Hij kan zeer goed schaken, en kan zelfs 5 a 6 passen vooruit denken.
Verder uiterlijk. Er wordt beschreven dat hij wit haar heeft en dat hij er heel moe uitzag.

McConnor.
Deze persoon heeft er alles voor over om Czentoviz te verslaan. Per partij moet hij 250 dollar betalen, maar dat heeft hij er voor over.
McConnor is een Schotse ‘tiefbauingenieur’ (ingenieur voor diepbouw) die zeer rijk is geworden door olieboringen in Californie.
Verder kan hij heel slecht tegen zijn verlies, maar is wel een volhouder.
Hij heeft een beetje een rood uitziend gelaat, waarschijnlijk door de grote hoeveelheden whisky.

De verteller/ikpersoon vertelt niet veel over zichzelf. Hij vertelt over wat hij meemaakt. Het enige dat hij zegt is dat hij schaakt voor zijn plezier, en een verwoede krantenlezer is.
Je kunt opmaken dat hij nogal nieuwsgierig is, vooral naar het verleden van Dr. B.

4. Biografie van de schrijver.

Stefan Zweig werd geboren op 28 november 1881 te Wenen.
Hij leefde van 1919 tot 1935 in Salzburg, daarna emigreerde hij naar Engeland en in 1940 naar Brazilië.
In 1901 verscheen zijn eerste werk.
Hij studeerde filosofie en geloofde in het goede van de mens.
Hij was ingesteld op een wereldpolitiek, hij wilde een Europa zonder grenzen. Hij reisde dan ook veel om elke cultuur te bestuderen.
Hij voelde zich op een gegeven moment niet meer veilig in Engeland, vooral door het opkomende nationaal socialistisch bewind onder Hitler.
Zijn idee van een europacultuur was verstoord, ook was hij zwaar teleurgesteld in Europa.

5. Het plaatsen van het boek.

In dit boek wordt nadrukkelijk beschreven hoe het verging met de Nazi’s en hoe hun aanpak was. Ook laat Zweig goed merken dat hij deze aanpak zeer onterecht vindt. Dat vind je vooral in het gedeelte over het verleden van Dr. B.
Het is interessant om te weten dat dit boek geschreven is in 1943. Toen Europa nog midden in de Tweede Wereldoorlog zat. In de biografie, heb ik beschreven dat Zweig teleurgesteld was in Europa door het Hitler bewind. Dit is een duidelijk overeenkomst tussen Zweigs werkelijkheid en het boek.
In het boek beschrijft hij wat hij vindt van deze periode genaamd de Tweede Wereldoorlog.

6. Wat leer ik zelf van dit werk?

Je leert vooral dat iedereen, ongeacht rijk of arm, donker of blank, kwaliteiten bezit. In dit boek gaat het dan om de kwaliteit schaken.
Verder leer je dat je met een goed uithoudingsvermogen heel ver komt. Zoals Dr. B. in zijn verhaal veel uithoudingsvermogen had, en uiteindelijk, na een jaar gevangen te hebben gezeten, toch nog vrij kwam. Hij heeft de moet niet opgegeven. Dat is nog een les die het boek probeert te vertellen, geef de moet nooit op.
En verder moet je in jezelf geloven. Dat is wat Dr. B. moest doen toen hij aan zijn schaakpartij begon tegen Czentoviz. In zichzelf geloven.

7. Mijn mening over dit boek.

Dit boek is heel lang geleden geschreven, maar niet in een verouderde stijl, of zo dat het verschrikkelijk saai was. Het was nog best interessant om te lezen. Vooral de verschillende verhaallijnen waren leuk en maakten het wat interessanter.
Verder vind ik dat het boek heel goed geschreven is, omdat de schrijver je op bepaalde momenten echt kan laten voelen wat zijn personages voelen. Ook is alles duidelijk geschreven.
En natuurlijk een van de belangrijkste dingen was dat het boek heel makkelijk te lezen was. Er werd geen gebruik gemaakt van moeilijke woorden, waardoor je zou blijven steken.
Dus een goed boek om te lezen.