Boekverslag Maarten 't Hart

De vlieger

1 2 3 4 [5] 6 7 8 9 10 11 ...

Info over dit verslag

Geschreven door:

Superfruk [meer]

Niveau:

5HAVO

Kwaliteit:

Waardering:

Taal:

Nederlands

Woorden:

2377

Opvragingen:

9

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker Openen in tekstverwerker

Printen Printen

Emailen Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 4 uit 5 (18 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Maarten 't Hart

Laatst gewijzigd op 3 april 2002


Voorwerk
De Vlieger is in 1998 verschenen en telt 227 pagina’s. Het is geschreven door Maarten ’t Hart.
De plaats van uitgave is Amsterdam. Het boek is een roman.
Maarten ’t Hart werd op 25 november 1944 in Maassluis geboren. Hij groeide op in een streng neocalvinistisch gezin. Dat is goed te lezen in zijn werk, net zo als het ontsnappen aan dat leven.
Na zijn Jeugd ging hij biologie studeren aan de universiteit van Leiden studeren, maar hij stopte in de jaren ’80 daarmee om zich volledig op het schrijven te richten.
Hij debuteerde in 1971 met ‘Stenen voor een ransuil’ en schreef daarna nog erg veel boeken.

Samenvatting
Maarten, woont met z’n vader, moeder, broertje en zusje in Boonersluis. Hij zit op het lyceum en het liefste wat hij doet is lezen, tot groot ongenoegen van zijn vader, die liever zou zien dat zijn oudste zoon wat jongensachtiger was. Zijn vader is grafmaker op de gemeentelijke begraafplaats en komt elke dag thuis met sterke verhalen, bijvoorbeeld over de oude meneer Rampenne, die hem hinderlijk vaak opzoekt. Rampenne is doofstom en communiceert alleen met een enorme hoeveelheid briefjes, waarmee hij een vreselijke rommel maakt op de keurig onderhouden begraafplaats.
Het begraven van een katholieke vrouw op de openbare begraafplaats is niet normaal, maar het wordt nog gekker als de vader van Maarten op haar graf een kruisbeeld moet plaatsen. Maartens familie is zeer gereformeerd en ‘papen’ zijn voor de vader een soort uitschot van de schepping. Een voordeeltje is dat het beeld verpakt is in soepel pakpapier en prachtige essenhouten latjes, geschikt materiaal voor het maken van een vlieger. Dit gebeurt in het baarhuisje op de begraafplaats. Maarten beperkt zich tot toekijken, hij krijgt trouwens niet eens de kans een hand toe te steken. Een tweede toeschouwer is een tamme reiger, die voortdurend wordt uitgescholden door de vader, omdat hij de grafstenen bevuilt. Ze werken lang aan de vlieger en pas als hij goed gekeurd is door vader en een staart heeft mag hij de lucht in.
Op een avond gaan ze de vlieger oplaten op een terrein naast de katholieke begraafplaats. Maar er is te weinig wind. De vader neemt daar even een kijkje op het kerkhof en ziet dat het er een beestenbende is. Als ze het later in het voorjaar weer proberen gaat de vlieger wel omhoog en vader en zoon sturen beiden briefjes met wensen langs de lijn. Het feit dat zijn vader zoveel belangstelling toont voor de roomse begraafplaats, is voor Maarten een vrijbrief stiekem lid te worden van de katholieke bibliotheek; dat verdubbelt zijn leesmogelijkheden omdat hij is al lid van de openbare bibliotheek maar waar hij bijna alle boeken al kent.
Als Maarten op een keer alleen gaat vliegeren, snijden twee jongens het touw door, zodat hij de vlieger kwijt is. Pas een half jaar later vindt hij deze terug bij Ginus van Diepenburch, die een aankondiging voor het raam heeft: ‘vlieger neergedaald’. De vriendelijke Ginus is jaloers op Maarten, omdat die op het lyceum zit. Ginus had namelijk ook zo graag willen doorleren, of z’n dochter willen laten leren, maar de mooie Machteld heeft heel andere voorkeuren. Na verloop van tijd verhuist Ginus met vrouw en dochter naar een woning vlak achter het huis van Maarten. Maarten kan vanuit zijn zolderkamertje bij hen naar binnen kijken. Ook blijkt dat ze tot dezelfde kerk behoren, waar Machteld zich overigens weinig laat zien. Ginus en Maartens vader kunnen het prima met elkaar vinden, vooral omdat ze allebei van dammen houden.
De katholieke begraafplaats moet geruimd worden, omdat op die plek nieuwbouw komt. Een pastoor wil graag dat de vader van Maarten dat doet, omdat hij in eigen kring niemand kan vinden voor dit niet erg populaire karwei. Maartens vader wil het alleen maar doen als hij het grof mag aanpakken: met een dragline. Dat wordt afgewezen. Het verzoek wordt later herhaald door de chef van de vader en zelfs door de burgemeester. De afwijzing blijft dezelfde, ook nu de vader Ginus als assistent heeft gekregen.
Maarten doet een aantal pogingen bij Machteld in een goed blaadje te komen, maar het effect is averechts. Tegen Ginus wordt door de kerk een ‘afsnijdingsprocedure’ gestart, omdat hij een geheel eigen interpretatie heeft gevonden van een deel van het Onze Vader. Het gaat om de zinsnede ‘Vergeef ons onze schulden, gelijk ook wij vergeven onze schuldenaren’. Hij concludeert daaruit dat vergevingsgezind gedrag ten opzichte van medemensen voldoende is om ook van God vergiffenis te krijgen. De dood van Christus aan het kruis kan die vergeving niet bewerkstelligen want dat kan God nooit zo bedoeld hebben. Dominees, ouderlingen en zelfs hoogleraren theologie kunnen hem niet terugbrengen tot de kerkelijke interpretatie. Hij citeert met het grootste gemak tientallen bijbelteksten om zijn gelijk te bewijzen. Als Ginus ‘bewerkt’ wordt, komt vader bij zijn zoon op de zolderkamer, zodat hij de discussies in de huiskamer van Ginus kan volgen door te kijken naar de gezichtsuitdrukkingen. De vader, ook zeer bijbelvast, kan soms bij benadering vaststellen welke tekst onderwerp van discussie is. Hij wil Ginus ellende besparen en probeert hem, met bijbelcitaten, te overtuigen, maar Ginus geeft geen krimp.
Achter de rug van vader om probeert de pastoor Ginus te bewerken, uiteraard om hem zover te krijgen dat hij de roomse begraafplaats ruimt. De vader kan dat nog net tegen houden. Ginus komt steeds verder in moeilijkheden, want zijn dochter blijkt zo lichtzinnig geleefd te hebben, dat ze zwanger is. Dat zou nog niet zo’n ramp zijn, als er maar bij benadering kon worden vastgesteld aan wie het vaderschap aangeboden moet worden. Uiteindelijk worden Ginus en zijn vrouw uit de kerk gezet. Dat betekent ook dat zij uit de sociale gemeenschap worden gestoten. In die wanhopige situatie accepteert Ginus een ‘aanbod’ van twee samenwerkende pastoors: als hij de roomse begraafplaats ruimt, zullen zij zorgen voor een bruidegom voor Machteld, want onder de kandidaten bevinden zich ook katholieken. De vader is in alle staten, want hij kan er niets meer aan doen, bovendien voelt hij dat hij dan toch z’n maat zal helpen, omdat die het karwei nooit alleen kan klaren.
Het gedwongen huwelijk blijkt een zeer gewelddadige aangelegenheid, waar Maarten ongewild een keer getuige van is. Als haar echtgenoot na een ruzie de deur uitloopt, keert Machteld zich tegen Maarten. Ze tuigt hem af met een mattenklopper, wat hij overigens ervaart als een plezierige ‘behandeling’.
Met behulp van zijn zoon schrijft de vader een sollicitatiebrief. In Delft hebben ze een nieuwe grafmaker nodig. Door een samenloop van omstandigheden wordt niet hij maar Ginus daar benoemd. Een uitkomst voor hem omdat de situatie in zijn woonplaats niet meer echt gezellig is. In een gesprek met een afvaardiging van de katholieke kerk, weer over het ruimen van de begraafplaats, schoffeert de vader de mannen zodanig, dat ze voor een andere oplossing kiezen, zoals een poosje later blijkt. Als vader en zoon de vlieger weer eens oplaten naast de katholieke begraafplaats, blijken ze daar aan het ruimen te zijn. Met draglines!

Analyse

Tijd
Het verhaal speelt zich af in de jaren ’60 van deze eeuw.
De tijd die het verhaal beslaar is ongeveer 40 jaar, inclusief de epiloog.
De opbouw is chronologisch.
Het boek heb ik in 2 dagen gelezen.

Ruimte
Het verhaal heeft meerder plekken die belangrijk zijn.
Ten eerste natuurlijk het kerkhof waar veel gesprekken plaats vinden.
Ten tweede het huis van Maarten van waar ze de gesprekken bij Ginus volgen en als laatste is de kerk heel erg belangrijk.
Die ruimtes zijn tekenend voor het verhaal en voor de tijdsgeest.
In de tijd dat het boek speelt is namelijk de kerk nog tamelijk belangrijk. Zonder de kerk waren de problemen die in het boek opduiken niet opgedoken.
Ook de beschrijven van de huizen zijn tekenend voor het verhaal, ze geven je een indruk van hoe het er uit ziet.

Perspectief
Het verhaal wordt verteld door Maarten, dus heeft het verhaal een ik-perspectief. Door dat perspectief kan je goed meeleven met de personen omdat je echt bij de gebeurtenissen bent.
In het verhaal zijn veel dialogen en gesprekken te lezen.

Personen
Maarten is de hoofdpersoon in het verhaal. Hij vertelt het verhaal door zijn ogen. Hij is een stille jongen die een beetje in een zelf gecreëerd wereldje leven van boeken en verhalen die zijn vader vertelt.

Zijn vader is ook een erg belangrijk persoon in het boek. Hij is een man die op het kerkhof werkt. Hij is een vriendelijke man die veel waarde hecht aan de kerk.

Ginus speelt ook een grote rol. Dankzij hem krijgen Maarten en zijn vader de vlieger weer terug. Maartens vader en hij worden goede vrienden. Door een onenigheid over de bijbel moeten Ginus en zijn vrouw uit de kerk. Later verhuist Ginus met zijn vrouw naar Delft.

Machteld is de mooie dochter van Ginus. Zij is echter niet zo lief als hij. Ze leeft een wild leven en raakt dan ook zwanger van iemand maar niemand weet wie. Maarten is lange tijd verliefd op haar. Uiteindelijk trouwt ze met een man die haar eventueel bezwangert zou kunnen hebben maar die ook tamelijk agressief is.

Spanning
Het verhaal is niet echt een thriller maar er zit toch nog wel iets van spanning in. De hele procedure die gehouden wordt tegen Ginus door de kerk en dan vooral de uitkomst ervan.
De spanning die daar bij komt kijken wordt opgebouwd doordat er zoveel gesprekken plaats vinden en er maar geen besluit wordt genomen.

Opbouw
Het boek bestaat uit 36 naamloze hoofdstukken die niet altijd direct iets met elkaar te maken hebben.
Het boek heeft een ook nog een epiloog. De epiloog speelt zich af in de jaren negentig. Maarten vertelt hierin over z’n deelname aan een actie voor Amnesty International in Maassluis. Om publiek te trekken zal hij worden geketend in een kooi. Tot z’n stomme verbazing wordt hij geketend door Machteld, die ook de kooi verstrekt heeft. Zij werkt nu als een meesteres in een S.M.-huis in Den Haag. Ze raken aan de praat. De verhuizing toentertijd was een goede zet. Ginus kon met zijn ideeën zelfs terecht in een nieuwe kerk: de doopsgezinde. Tien jaar na de verhuizing is hij al overleden. Tenslotte maken ze een zeer onduidelijke afspraak om elkaar nog eens te ontmoeten. Voordat hij de markt verlaat, heeft hij nog een ontmoeting met twee oude mannetjes die zijn vader gekend hebben.
De functie van deze epiloog is vooral laten zien wat de aanleiding was tot het schrijven van de roman namelijk de ontmoeting met Machteld.

Hoofdhandeling
In dit boek draait het om het feit dat je nooit op moet geven. Dat is te zien bij de grafruiming kwestie van de vader. Hij weigert het te doen tenzij het kan op zijn eisen. Dit is ook te zien bij Ginus die stug blijft volhouden aan zijn bijbel uitleg en er zelfs door uit de kerk wordt gezet, en dus eigenlijk ook uit het sociale leven van het dorp.

Interpretatie

Titelverklaring
De titel van dit boek is vrij makkelijk te verklaren. Maarten en zijn vader maken samen van oud afval een vlieger waarmee ze ook een paar keer gaan vliegeren. Ze bevestigen ook briefjes aan de staart die wensen bevatten. Als alles goed zou gaan zou God die briefjes lezen en de wensen uit laten komen. Helaas komt de vlieger nooit zo hoog. Zonder de vlieger hadden ze ook nooit Ginus leren kennen. Ginus komt in het verhaal omdat Maarten ontdekt dat hij zijn vlieger gered heeft toen hij hem kwijt geraakt was.
Zonder vlieger was er een groot stuk van het verhaal niet geweest en dus speelt hij een erg belangrijke rol.

Thema
Thema van dit verhaal is dat mensen zelf hun leven in de hand hebben en dus verantwoordelijk zijn voor hun eigen daden.
Bij voorbeeld met Machteld. Zij had kunnen door leren maar zij ‘koos’ ervoor om ongehuwd zwanger te worden, te trouwen met de eerste de beste die zich aanbood en zo haar leven te vergooien.

Waardering
In dit boek ben ik begonnen op vakantie omdat mijn ouders het mee genomen hadden en het mij wel handig leek om in de zon zitten met school te combineren. Ik had al eerder een boek van Maarten ’t Hart gelezen namelijk De kroongetuige.
Dit boek verschilt heel erg van De kroongetuige maar het stelde me niet teleur.
Het onderwerp, de tijd en de personen vond ik leuk. De meeste boeken die je leest spelen zich af in de Tweede Wereldoorlog of juist in de jaren ’90. De hoofdpersonen zijn dan meestal mensen van je leeftijd die je aanspreken of die erg heldhaftig zijn, in het geval van oorlogsverhalen. Maar nu was de vertellende hoofdpersoon juist verre van heldhaftig. Het is leuk om nou ook eens te lezen hoe zo’n iemand tegen het leven aankijkt en wat voor dilemma’s hij allemaal moet overwinnen.
Ook de drama’s rondom het kerkhof en de vertaling van Ginus vond ik erg leuk om te lezen. Het zijn gewoon onderwerpen die je normaal niet leest en ze worden hier erg leuk gebracht.
Eigenlijk merk je nauwelijks dat het zich in de jaren ’60 afspeelt want de vertellende persoon leeft meer in een droomwereld dan in de echte wereld waarin die tijd van alles gebeurde. Je merkt alleen aan de kerk dat het zich in de jaren ’60 afspeelt. Toen was de kerk namelijk nog een stuk belangrijker. Zonder godsdienst was je niets vond men toen. Daarom is het zo belangrijk in het verhaal dat Ginus kritisch tegen de bijbel aankijkt en daar wel de tol voor moet betalen.
De andere personen, naast Maarten vond ik ook leuk. De vader omdat hij zo stug blijft volhouden aan zijn draglines en Ginus omdat hij blijft hameren op zijn vertaling.
Dankzij die twee mensen zit er een interessante lijn in het verhaal waardoor je toch wilt weten hoe dat opgelost gaat worden.
De schrijfwijze is ook leuk. Maarten ’t Hart gebruikt de juiste woorden al waren er soms wel erg veel kerkelijke termen maar ik kon het verhaal altijd wel goed volgen.
Door het perspectief kan je goed meeleven met de personen en de gebeurtenissen die er plaats vinden.
Het boek is niet echt wat ik er van verwachtte. Ik had verwacht dat er meer aandacht aan de vlieger besteed zou worden maar er wordt meer aandacht aan de gevolgen van de vlieger, wat eigenlijk ook veel interessanter is om te lezen.
Het enige nadeel was naar mijn mening dat het soms een beetje langdradig was.
Maar alles bij elkaar gezien is het een interessant boek wat goed te lezen is.

Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.

Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.

naar boven