Boekverslag Helene Nolthenius

Geschreven door:	Merel (5 vwo) [meer]
Datum ingestuurd:	18 februari 2002
Taal:
Woorden:	6.150
Bekeken:	1399 keer (1 deze maand)
Waardering:	Currently 2.73/5 1 2 3 4 5 2.7/5 (15 stemmen)
Deel op:

Titel:	Weekend op Waldegg
Auteur:	Helene Nolthenius
Jaar van uitgave:	1975

Auteur:	Helene Nolthenius
Geslacht:	vrouw
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	9 april 1920
Overleden:	22 april 2000
Informatie:	http://nl.wikipedia.org/wiki/H%C3%A9l%C3%A8ne_Nolthenius
Populaire titels:	1989Moord in Toscane (3) 1977Geen been om op te staan (1) 1975Weekend op Waldegg (1) 1991Babylon aan de Rhone (0) 1984De steeneik (0) 1988Een Man uit het Dal van Spoleto (0)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Verwerkingsopdracht 4
Helene Nolthenius, Weekend op Waldegg (1975). E. Querido's Uitgeverij B.V., Amsterdam, 1975, 1e druk

(Ik heb een korte en een uitgebreide samenvatting gemaakt, omdat ik niet goed ben in het samenvattingen maken, en je op deze manier kunt kiezen.)

Korte Samenvatting

Een aantal personen, waarvan de meesten elkaar niet kennen, wordt uitgenodigd op het kasteel van Max Knobli, een rijk man die het kasteel pas heeft gekocht en het wil inwijden met een twee dagen durend feest. Het verhaal speelt zich af in Zwitserland, het kasteel heet Woldegg.
Tijdens het feest wordt Max vermoord. Iedereen heeft een motief, en bijna niemand een kloppend alibi. Veel persoonlijke drama's komen naar boven in de zoektocht naar de dader.

Uitgebreide samenvatting

Hoofdstuk 1 (blz. 7 t/m 39)
Eerst wordt de omgeving waarin dit verhaal zich afspeelt beschreven (in Zwitserland, bij het kasteel Waldegg). Vervolgens worden er verschillende figuren aan ons voorgesteld. De meesten kennen elkaar niet, en de 'introducties' worden van elkaar gescheiden door stukjes uit de plaatselijke krant (meestal 'der Unterländer', maar ook wel 'Volk und Heimat', 'Bastler Allgemeine', Gazette Vaudoise', Schweizer Handelsblatt', 'Eilpost' en 'Wenntaler Wocheblatt'). Ook wordt een klein inzicht gegeven in het karakter van de betreffende personen. Al deze personen hebben een uitnodiging gekregen om een weekend door te brengen op het kasteel (Waldegg) van een man, die pas veel later in het boek wordt voorgesteld. Alleen uit de gesprekken tussen de andere personen en uit hun gesprekken kunnen we afleiden dat deze man, Knobli genaamd, een vooraanstaand man is (dus rijk),  industrieel en van plan allerlei industriegebieden op natuurterrein neer te zetten. Hij wil er een Rijnhaven maken. De meeste mensen zijn hier fel tegen, vanwege de schade die dit het milieu zal aandoen.

Er wordt verteld dat Waldegg gebouwd is door een Russische, rijke, gestoorde man, die zich er met zijn dochter opsloot. Zij pleegde zelfmoord, door in de Rijn te springen.

Er is een congres, waarvan  wordt mij niet helemaal duidelijk, het heeft in ieder geval met natuurbehoud te maken.
Margrit Bachmann bevindt zich op dit congres, net als Ellen Ritsema. Ellens toespraak heeft veel meer succes gehad (zij heeft haar stof gepresenteerd met reeksen zakelijke gegevens zonder een spoor van omhaal) dan die van Margrit, wiens 'gevoelsmethode' heeft gefaald. Margrit probeert al heel lang Knobli over te halen zijn Rijnhaven niet te bouwen, en heeft ook bij verschillende instanties geprobeerd dit te voorkomen, maar Knobli heeft te veel macht, en het ziet ernaar uit dat de Rijnhaven er inderdaad zal komen. Omdat Ellens toespraak zoveel succes heeft geoogst, besluit ze te proberen haar ook mee te nemen naar het feest van Knobli (Margrit is daar ook voor uitgenodigd; haar man werkt voor Knobli, vandaar).
Naar haar zal hij wel moeten luisteren. Margrit informeert bij de 'secretaresse' (er wordt gezegd, dat het niet zijn secretaresse is maar zijn minnares) van Knobli, of ze Ellen mag meenemen. Van de secretaresse hoort ze, dat Knobli officieel niet meer bereikbaar is, maar dat ze haar relatie gerust mee mag nemen. Later, als Margrit beseft dat de secretaresse ook Nederlandse is, twijfelt ze aan de beweegredenen van de vrouw, maar besluit dat het er verder niet toe doet, en Ellen niet te vertellen dat de secretaresse ook Nederlandse is. Hierdoor komt Ellen even later oog in oog te staan met de vrouw, die haar vijf jaar daarvoor haar grote liefde, Jürg Kählin, afhandig heeft gemaakt.

Hoofdstuk 2 (blz. 40 t/m 80)
Dokter Lienhard, Jürg, Susi (alledrie in de voorste auto), Margrit, Beat en Ellen rijden door de donkerte. Ze zijn op weg naar het kasteel. Susi zou de weg leiden, maar het is al erg donker en mistig en dus is ze al haar 'richtingsgevoel' kwijt. Ze hebben in ieder geval de officiele toegangsweg tot slot Waldegg gemist.

Het contact tussen Jürg en Ellen verloopt stroef. Ze zeggen nauwelijks iets tegen elkaar; dit komt vooral door Jürg.

Lienhard verzint tegenover Max Knobli een smoes voor zijn vrouw, die niet mee is gekomen; dat durfde ze niet, want ze vindt het kasteel eng, ook omdat dat meisje er zelfmoord gepleegd zou hebben. Max Knobli zegt dat ze de volgende keer mee MOET.
Susi zegt tegen Max Knobli dat ze Ellen heeft 'meegenomen' als gezelschap voor haar man; dat ze oude studievrienden zijn. Anders zit zij de hele avond aan hem vast.
Op het feest blijkt, hoezeer de meeste mensen zich aan Margrit ergeren; de meesten noemen haar (achter haar rug om) 'de vreselijke Bachmann'.
Max is zeer ontevreden over het optreden van Armin, en laat dat Milena duidelijk weten (Milena had Armin bij Max aanbevolen). Hij zegt dat Armin nooit de Kunstprijs zou halen, als het aan hem lag.

Susi verwijt Ellen dat ze Jürg niet in Holland heeft gelaten; ze wordt doodongelukkig van hem. Ellen zegt haar, dat zij het is die hem ongelukkig maakt. Susi zegt dat ze niet bij elkaar passen; zij is zijn soort niet, hij de hare niet en hij wil haar niet laten gaan.
's Ochtends wordt Ellen wakker van schoten; Milena stelt haar gerust: het is een vorm van vogelverschrikken, waarbij rijen donderbussen automatisch worden afgevuurd. Milena is niet uit haar eigen deur gekomen, ook niet uit die van de badkamer; Ellen vraagt zich af uit welke deur dan wel, maar besluit zich er verder niet mee te bemoeien. Ook besluit ze weg te gaan. Op weg naar buiten komt ze Jürg tegen. Hij loopt een eindje met haar mee, en vraagt haar hem te helpen bij zijn huwelijk met Susi; Susi wil scheiden, kan Ellen haar dat niet uit haar hoofd praten?
Margrit besluit bij zichzelf Susi te proberen voor haar karretje te spannen; ze denkt dat Susi veel invloed heeft op Max.
Armin is 's nachts niet weggegaan vanwege de vernietigende woorden van Max. Hij pretendeerd de volgende ochtend de laatste bus te hebben gemist, het slot in slaap te hebben gevonden  en in de schuur te zijn gaan slapen. Hij wil andermaal proberen Max onder de indruk te brengen en de Kunstprijs alsnog wat veiliger te stellen. Want als hij hem nu niet krijgt, krijgt hij hem nooit meer: de Kunstprijs voor cabaret wordt 1 keer in de 8 jaar uitgereikt en Armin is niet jong meer. Het is voor hem heel belangrijk, die prijs te krijgen. Franco Farani, de butler, verteld, in afwachting van het ontwaken van de heer Max, dat hij een restaurantje wil starten, 'Ristorante Heimat'.
Armin roept de hulp van Milena in; hij wil dat ze nog een optredentje doordrukt, desnoods gratis, zodat hij kan laten zien wat hij waard is, en allereerst moet ze ervoor zorgen dat Knobli hem te woord staat.
Urs Lienhard gaat zijn vrouw halen, daar Knobli dat had gezegd. Urs doet dat liever niet; er is hierbij een geheim in het spel dat pas later in het boek wordt behandeld: Urs heeft een verhouding met Milena (maar hij geeft wel veel om zijn vrouw); Max is dit te weten gekomen en heeft foto's gemaakt van hem Urs en Milena.
Rudi Sarasin ontfermt zich over Ellen, die geheel overdonderd is door Jürg's egocentrisme. Sarasin neemt haar mee naar zijn huisje in het dorp. Hij besluit met haar te gaan wandelen. Langzamerhand komt Ellen weer een beetje los. Sarasin voelt sympathie voor Ellen, maar wil toch eigenlijk ook wel weer naar zijn boeken terug. Hij stelt haar voor haar een week naar zijn zuster in het kinderdorp Pestalozzi te sturen. Ellen gaat akkoord.
Ellen denkt ondertussen, terwijl Sarasin zijn zuster belt, weer aan Jürg; ze heeft hem zijn botte houding vergeven en heeft nu zelfs medelijden met hem. Dan komt Sarasin naar buiten met het nieuws, dat ze niet dadelijk naar zijn zuster kunnen want Op Waldegg is Max Knobli doodgeschoten. Jürg zit al in de districtsgevangenis van Bülach.
Die nacht slaapt Ellen dus weer in Waldegg. Susi is met een shock en een injectie in bed gestopt. Alle andere gasten hebben ook huisarrest gekregen, samen met drie leden van het personeel.
Dokter Lienhard blijkt Max gevonden te hebben, bij de wijngaard, dwars over het pad dat van de hoeve naar het kasteel loopt. Hij is lopend naar het kasteel gegaan en heeft het alarmnummer gebeld (nadat hij had vastgesteld dat Max dood was); op de centrale is dat bericht om 8 min. voor 12 binnengekomen. Dus de dokter denkt dat hij de vondst zo rond 10 over half 12 gedaan moet hebben. Max was waarschijnlijk zo'n 30/40 min. daarvoor ingetreden. Een kogel van zwaar kaliber, het wapen wordt pas later gevonden in een humuskuil aan de oostrand van de wijngaard. Max is in de rug geschoten, terwijl hij gebogen over een wijnstok stond. Het schot is waarschijnlijk door iedereen gehoord, maar verward met knallen tegen de vogels.

Er waren vijftien gasten die bleven slapen, acht daarvan (waaronder Armin) zijn nog voor de moord naar huis gegaan; zo ook drie noodhulpen. Alleen Jürg en de Franse kokkin bevonden zich op Waldegg ten tijde van de moord. Hij had naar een natuurfilm zitten kijken, maar dat was een herhaling en dus geen feilloos alibi.
De dader moest het wapen welbewust mee hebben genomen naar Waldegg. Maar het was wel groot, dus moest de dader het al eerder gebracht hebben.
Ellen Ritsema verwijt zichzelf dat ze niet doorhad hoe radeloos Jürg was, en zegt tegen zichzelf dat hij natuurlijk wel de man die zijn huwelijk op het spel zette zou kunnen schieten. Ze denkt alleen niet dat hij dagen van tevoren de moord heeft gepland. Ze herinnert zich iets uit haar studietijd: na een proef op een rat merkte Jürg op hoe onmogelijk was uit te vinden welk gif de rat had gedood; er is geen spoor van terug te vinden in het bloed van de rat. Dus als Jürg Knobli zou willen vermoorden, zou 'ie dat zeker niet met zijn eigen dienstgeweer hebben gedaan, maar eerder met zo'n gif. Jürg is dus onshuldig, denkt ze. Ze durft niemand haar vinding te melden, want de echte dader kan zich nog steeds onder hetzelfde dak bevinden


Hoofdsrtuk 3  (blz. 80 t/m blz. 176)
Sarasin vertelt commisaris Häfliger Ellens rat-theorie.
De commisaris verteld ieders alibi. Hij is niet onder de indruk van de theorie.
- Bachmann (beide): 10.50-11.10 paddestoelen plukken
- Lienhard: kwam terug uit Zürich, waar hij zijn vrouw wilde ophalen. Hij vond het lijk
- Milatsch: vergezelde Sigrist; hij wilde Sarasin spreken, maar die was er niet. Milatsch ging toen terug naar Waldegg, Sigrist ging naar huis
- Gantner (de pachter die een huisje heeft aan de rand van het terrein van het kasteel) liep van kerk naar huis
- Bertha Friedli (kamermeisje): bracht verloofde (Franco Farani) naar bushalte straatweg
- Gantner's moeder: bedlegerig
- Franse kokkin: als ze weg zou zijn gegaan, zou haar gebraad zijn aangebrand
- Susi: met auto Knobli naar Zürich
- Ellen & Sarasin: aan de wandel.
Al deze alibi's zijn bevestigd.
Ellen probeert op het kasteel alle gasten argeloos en onopvallend uit te horen; waar waren ze, wat was hun relatie tot Max?
De mensen vragen zich af wie het beheer van Pharmakon (het bedrijf van Max) nu op zich zal nemen. De meesten hopen zijn vader, want hij is een wijzer en humaner man dan zijn zoon. Zijn gezondheid is misschien een probleem, maar nog best redelijk, en hij heeft steun van een voortreffelijke, geheel ingewerkte secretaris (dr. Hürlimann). Hij heeft bovendien tegen het Rijnhavenproject gestemd. Hij kent de specialisatie van Bachmann en zal hem geen dingen opleggen die hij niet wil doen. Heeft met bewondering Milena's romans gelezen en zal haar een assistente voor het huisorgaan Pharmakon gunnen, zodat ze tijd krijgt voor haar eigen literaire arbeid. Em hij heeft ervaring.

Milena en Ellen speculeren over de moordenaar. Milena vertelt dat Susi vaak vergat de deur op slot te doen, dus dat iedereen zo naar binnen had kunnen zijn gegaan. Milena is ervan overtuigd dat Jürg het heeft gedaan en vind het goed van hem, omdat hij niet langer met zich liet sollen.
Beat insinueerd dat Margrit het heeft gedaan. Hij zegt ook, dat veel mensen dat denken, omdat Jürg het doorzettingsvermogen miste om de daad te doen, terwijl zij juist heel strijdlustig is, en iedereen weet hoezeer die Rijnhavenzaak haar aan het hart ging. Bovendien heeft ze geen alibi, want zij en Beat gingen om 11.00 u. uit elkaar: hij om sigaretten te kopen (waarbij hij verdwaalde, dus hij heeft zelf ook geen alibi), Margrit ging ergens anders heen, naar eigen zeggen naar de moeder van Gantner. Ook had ze gelegenheid het geweer te pakken. Margrit zegt hem dat hij ook een alibi heeft: hij eerst immers zelf een bedrijf, Homoeopathia, dat door Max' toedoen over de kop ging en Beat's carriere onmogelijk maakte, waardoor hij bij Max een baantje moest vragen.
Sarasin vertelt Susi's alibi: ze was 's avonds tijdens een handtastelijk spelletje aan een spijker blijven haken, waardoor er een scheur in haar broek kwam, en was naar huis gereden om het pak nog even onder de naaimachine te leggen. Jürg vertrouwde haar niet achter het stuur in druk zondagsverkeer, en hij had zich daarover opgewonden. Ze ging voor half 12 nog langs bij vriendin om te laten zien hoe goed ze de scheur had hersteld.
Jürg zwijgt als het graf.
Maandagmiddag wordt het huisarrest opgeheven, mits men bereikbaar blijft. Ellen gaat naar Tösegg, een uitspanning boven de monding van het riviertje Töss. Sarasin brengt haar ernaartoe. Ze komen er kunstschilder en woudloper Reto Riesemann tegen, die Sarasin  paddestoelen verkoopt: de zgn. 'doodstrompet'; ondanks zijn naam zeer ongevaarlijk. Hij vertelt dat hij de week ervoor iemand heeft gezien met een rugzak vol stokbroden (Ellen weet zeker dat er geen stokbroog is geserveerd op het feest. Ook heeft hij een groene Volvo gezien: dat is de auto van Lienhard. Dart komt niet helemnaal overeen met zijn verklaring,  want waarom is hij niet over de verharde weg naar Zürich gereden?  Bovendien heeft niemand hem thuis gezien (zijn vrouw was uit). Hebben ze elkaar hier ontmoet? Waarschijnlijk niet. Reto heeft twee mensen zien vrijen in de auto, maar Sarasin kan zich niet voorstellen dat Rosi dat zou doen, dus het moet met iemand anders zijn geweest. Riesemann wil zich verder niet met de zaak bemoeien.
De moeder van Susi, mevrouw de Vries, komt om haar dochter op te halen. Ze is zeer met zichzelf ingenomen en kan het verdriet van haar dochter niet begrijpen; het schijnt mij toe, dat het haar ook niet bijster veel kan boeien.
Sigrist wordt ook verdacht.

Milena denkt dat Urs Lienhard het heeft gedaan; ze bewondert hem erom. Hij kon niet anders, zegt ze. Hij wist dat Max foto's had van hem en Milena, en hij wist ook dat Max die vroeg of laat aan Rosi zou laten zien. Ook hij had gelegenheid het geweer te pakken.
Urs geeft toe dat hij de portefieulle heeft gepakt en de foto's vernietigd, maar houdt vol dat Max al dood was toen hij aankwam. Max had die foto's nodig omdat hij Milena's verblijfsvergunning in wilde laten trekken.

Bertha Friedli komt, op aandringen van haar verloofde Franco, naar Rudi om hem om raad te vragen. De politie denkt, dat Franco misschien de moord heeft gepleegd, omdat Max hem zijn verblijfsvergunning afhandig wilde maken, en dat zou het einde betekenen voor een heleboel dingen in zijn leven. Iemand moet dat van die dreigende uitwijzing aan de politie hebben verteld. Ze zijn bang verdacht te worden, maar nog banger zijn ze, dat Franco uitegwezen zal worden, net nu hij een eethuisje wilde beginnen; het was al bijna klaar. Bertha heeft Jürg horen schreeuwen dat hij Max zou vermoorden.

Ellen overtuigt zich ervan dat het Gantner niet geweest is. Maar het gereedschapsschuurtje, waar het geweer best in verstopt had kunnen zijn, gaat nooit op slot 'er wordt hier nooit gestolen' zegt Gantner. Gantner is er zelf het laatst geweest met de zaterdagavondklokken; dan houdt hij op met werken. Maar hij heeft wel later op de avond het kraken van het deurtje gehoord, over elven. Hij keek uit het raam , maar zag alleen een zaklamp, want het was stildonker. Waarschijnlijk was het een van de mensen die verstoppertje speelden. Wie heeft het verstoppertje spelen verzonnen, en wist dat Knobli zondagmorgen in de wijngaard zou zijn?

Ellen verdenkt nu Margrit.

Margrit vraagt Ellen of Verena Gantner (dochter Gantner, zwanger geweest van Max, geaborteerd door Lienhard) bij haar in Holland mag logeren, omdat ze een artikel gaat schrijven over de Dolle Mina's. Dan valt bij Ellen een kwartje: Margrit en Verena hebben het samen gedaan! Verena's haat jegens Max om wat hij haar had aangedaan kwam Margrit goed van pas. Margrit heeft het wapen in haar auto verstopt en Verena heeft geschoten, die kent het terrein daar als de beste. Meneer Bachmann, die het allemaal weet (denkt Ellen, wij weten dat hij alleen vermoedt dat zijn vrouw er iets mee te maken heeft), maakt de Gantners de hele tijd verdacht, en dus zoekt Margrit een manier om Verena zo snel mogelijk het land uit te werken.

In de auto met Sarasin, komen ze langs een groep soldaten die oefeningen doen. Ze ziet daar pas hoe groot de geweren zijn, die de moordenaar heeft gebruikt. Dat moet wel door een autobezitter vervoerd zijn. Nu legt ze de link tussen de stokbroden.  De man of vrouw die Riesemann langs zag komen met allemaal stokbroden op zijn/haar rug, terwijl er in het kasteel geen stokbrood werd geserveerd! Een uitgehold stuk stokbrood past precies om de loop van zo'n geweer. Sarasin heeft met tegenzin Riesemann aan de tand gevoeld, en die weet alleen te melden dat de wandelaar(ster) het voetpad langs de Rijn heeft afgelopen, en hij/zij  moet dus uit of iig langs Tösegg zijn gekomen. Hij/zij zag eruit alsd de doorsnee wandelaar: rugzak, windjak, kuitbroek, stevige schoenen.
In het restaurant weet Ellen op slimme wijze wat meer informatie te krijgen. De wandelaar(ster) had een witte auto (Jürg heeft geen rijbewijs en kan niet rijden). Margrit kan het niet geweest zijn, Beat en Lienhard evenmin. Franco wel, en Armin en Milena eveneens. En Verena: nu denkt Ellen dat Verena het in haar eentje heeft gedaan, maar dat Margrit het wel weet en haar probeert te beschermen.
Ellen gaat bij Susi langs; dat had ze haar beloofd. Susi weet nog wie het verstoppertje spelen voorstelde: Max Knobli. Omdat hij alleen wilde zijn met Susi. Ze weet niet zeker hoe lang het geweer al weg is; een week ofzo. Maar ze is er bijna zeker van dat Jürg het donderdag wegbracht. Hij had twee vrije dagen genomen voor een bergtoer. Ze heeft hem niet gezien, maar is ervan overtuigd dat hij een omweg heeft gemaakt over Waldegg, in de hoop Max en Susi te betrappen, zodat hij ze neer kon schieten. Ze waren er toevallig niet, en daarom heeft hij het wapen in het gereedschapsschuurtje geled. Ze heeft, naar eigen zeggen, zelf nog nooit een geweer aangeraakt en kan niet schieten.
Plotseling merkt Ellen, dat Susi haar probeert te vergiftigen. Ze weet het vergiftigde eten af te slaan, en er een beetje van mee te smokkelen in haar tas, en brengt het naar Margrit, die het zal laten onderzoeken.

Ze gaat nu Verena wel helpen te vluchten, maar wil ook een schriftelijke bekentenis van haar.
Verena verteld dat ze Max, na de abortus, nog steeds zag. Hij had altijd meerdere vrouwen en kwam ook altijd bij haar. Ze wist dat hij nooit met haar zou trouwen. Zij kende hem waarschijnlijk het beste (zegt ze zelf). Ze is verontwaardigd als Ellen dingen insinueert. Ze zou, als ze iets zou hebben gezien, de moordenaar dadelijk zijn aangevlogen. Ook als het haar vader was. Maar die was het waarschijnlijk niet, die zou dat nooit op die manier hebben gedaan. Ze huilt; op een andere manier dan Susi; echter, oprechter. Ellen raakt ervan overtuigd dat ze  het niet heeft gedaan.
Opeens denkt Ellen aan lang geleden, toen ze met Jürg en Susi in een bos was. Toen zei Susi, dat ze heel goed kon schieten, terwijl ze tijdens de lunch met Ellen zei, dat ze nog nooit een geweer had vastgehouden. Ze kijkt uit het raam en zit een witte volkswagen dan gaat de deur aan de overkant open en komt er een tengere vrouw naar buiten, neutrale regenjas, weekendtas, sjaal om het hoofd, grote zonnebril Het is Susi. Verena weet niet wie er aan de overkant wonen. Eerst woonde er dr. Hürlimann van Pharmakon, maar die is bij de oude meneer Knobli ingetrokken. Ellen smeekt Verena haar te helpen, door inlichtingen in te winnen bij de buren. Hürlimann is steeds gedoodverfd als nieuwe Pharmakon-directeur en erfgenaam, hij had wit voetje bij oude meneer Knobli, hij was in Lugano op zondagmorgen, en hij had ook een wit voetje bij Susi, die zegt dat ze niet kan schieten, en in een witte auto rijdt, die wil scheiden ook al is haar minnaar dood (zgn. minnaar, die niet met haar wilde trouwen). De concierge van de overkant zegt, dat dr. Hürlimann de flat heeft aangehouden voor zijn zus, zij gebruikt hem af en toe omdat ze zelf niet in de stad  woont, soms komt ze zich opfrissen/omkleden, zoals zondag, of om, net als daarnet, de auto te lenen en sleuteltjes en papieren op te halen.
Dan komt Margrit binnen en schreeuwt tegen Ellen dat ze haar maag moet laten leegpompen: de paddestoel die door Susi's eten zat, was niet de doodstrompet, maar een giftige paddestoel.

Reto Riesemann vertelt eindelijk het hele verhaal: hij zag een vrouw door een verrekijker turen en heeft vervolgens die kijker gejat. Hij wijst op een foto Susi aan. In drie bakkerijen is ze herkend als iemand die de grootste stokbroden kocht. Sarasin herinnert zich dat Jürg zijn vrouw verweten heeft het verstoppertje spelen in gang te hebben gezet. Susi was een goed getrainde vrouw, en haar vader had ervoor gezorgd dat ze leerde schieten. Ze heeft het gescheurde kledingstuk naar het appartement gebracht, waar een tweede, al genaaide en op ongeveer dezelfde plaats gescheurde, al klaarhing. Zo kon ze zich op tijd bij de vriendin laten zien. Hürlimann houdt vol dat hij niets uitstaande heeft met de moord en dat hij Susi alleen collegiaal heeft aangeboden zijn appartement te gebruken omdat haar sportterrein er vlakbij lag, en ze zich graag wilde kunnen douchen. Maar Knobli vertelt dat als zijn zoon iets zou overkomen, de secretaris in zijn testament werd aangewezen als voornaamste begunstigde. Een telefoniste in het Kurhaus van Cademario boven Lugano, waar de oude heer en zijn secretaris verbleven, vertelt dat de dr. vaak werd opgebeld door zijn zuster; 'zuster', want zij verwisselde tweemaal per ongeluk de stemmen van beide heren, en sprak hem aan als 'pfusichätzeli'. Bovendien heeft hij helemaal geen zuster.
Susi is waarschijnlijk met een vals paspoort naar Zuid-Amerika vetrokken. Jürg weet, volgens de commisaris, vast wel waar ze heen is, maar hij zegt het niet.

Hoofdstuk 4 (blz. 177 t/m 188)
Men zit in het eethuisje van Franco en Bertha, dat binnenkort zal openen.
Iedereen is blij: Bachmann mag, als vergoeding voor het aangedane leed (het ruineren van zijn carriere), met vervroegd pensioen, Lienhard krijg geld dat hij verdiend heeft voor een medicijn dat hij heeft uitgevonden en waar Pharmakon veel geld mee heeft verdiend, maar waar hij nooit de credits voor heeft gekregen, en de oude Knobli is niet van plan een Rijnhaven op te richten; dat heeft hij Margrit verzekerd. Ook neemt hij de plaats van zijn zoon in in de Kunstprijs-jury, dus Sigrist zal naar alle waarschijnlijkheid winnen. Verena Gantner trekt bij hem in, ze is als een dochter voor hem. Egon wordt waarschijnlijk zijn rechterhand. Knobli zal voor Milena's naturalisatie zorgen, dan gaat ze bij Pharmakon weg en kan Verena haar plaats over nemen.  Milena gaat dan iets doen, wat ze leuker vindt.  Ze wil niet meer weg uit Zwitserland, o.a. om Urs maar dat zegt ze niet. Franco en Bertha mogen zich verloven, ze zullen het eethuisje kunnen openen. Jürg is naar Zuid-Amerika vertrokken om Susi 'bij te staan', hoewel de mensen betwijfelen of ze dat zal willen. Hij heeft Ellen niet willen zien.
Sarasin belt op met het bericht, dat Ellen niet bij Tössegg was toen hij haar wilde ophalen; ze heeft zich met haar koffer naar het station laten brengen. Ze wilde de trein naar Schaffhausen nemen om de waterval te gaan zien. De mensen vrezen dat ze zelfmoord wil plegen. Rudi is ernaartoe gegaan, maar ze was er niet en daarom belde hij, of ze misschien bij hun was, maar dat is ze niet en nu vreest hij het ergste.
Sarasin loopt wanhopig te zoeken. Plotseling, als hij de hoop heeft verloren, komt Ellen dan toch. Ze was op het bureau van de rivierwacht; ze moest de laatste gegevens hebben voor haar rapport over Rijnvervuiling. Maar, wat ze niet zegt, ze heeft wel aan zelfmoord gedacht. Maar ze is niet gesprongen omdat ze morgen de ouders van Jürg wil bezoeken. En in hun buurt blijven, in de hoop dat hij ooit nog terugkomt. Ze zal hem nooit uit haar gedachten krijgen. Sarasin nodigt haar uit, maar ze slaat het verzoek af.


Personen
-In dit verhaal zijn de hoofdpersonen: Margrit Bachmann, Beat Bachmann, Ellen Ritsema, Jürg Kählin, Urs Lienhard, Susi/Suze de Vries/ Kählin, Milena Milatsch, Rudi Sarasin, Armin Sigrist (komt wel vaak voor, maar is niet heel belangrijk),
-De bijfiguren zijn: Knobli, Franco Farani, commisaris Häfliger, Gantner, Bertha Friedli, dr. Hürlimann, Reto Riesemann, Verena Gantner, moeder de Vries, Rosi Lienhard





Ontwikkeling der (hoofd)personen ('in volgorde van opkomst')

Margrit Bachmann: Ze is een doorzetter. Als ze ergens haar zinnen op heeft gezet, dan zal het gebeuren ook. Maar ze lijkt dan misschien flink, doortastend en strijdbaar, inwerkelijk heeft ze een 'wankelmoedig hartje'. Haar man is de enige die weet dat dit doordouwen vooral voortkomt uit het feit, dat ze tegenslagen niet verdragen kan: dan krijgt ze huilbuien van teleurstelling en woede. Als ze (wat niet vaak voorkomt) een tegenslag te verduren krijgt, is haar man de enige die haar kan helpen. Ook is Margrit erg begaan met het milieu, en ze werkt voor het blad 'Vrouwen van Zwitserland' (een soort feministisch blad); ik geloof dat ze er voorzitter ofzo van is. Ze heeft al talloze dingen voor het milieu gedaan. In de periode die het boek beslaat, zet ze zich in tegen het Rijnhavenproject. Ze is nog dieper betrokken bij haar acties tegen het Rijnhavenproject dan bij haar andere acties, omdat ze zelf is geboren in een dorpje aan de Rijn, en dit heeft dus een erg emotionele lading voor haar.
Margrit is de motor van huize Bachmann. Zonder haar had haar man niet veel moeite gedaan een nieuw baantje te krijgen, en ze zorgt wel voor meer dingen.

Ik vind dat het wel goed van haar is, dat ze zich zo inzet voor het milieu, maar ik kan niet veel waardering opbrengen voor haar bemoeizucht. Ook vind ik het raar dat ze zo laconiek reageert als haar man haar verteld dat de meeste mensen haar verdenken; de politie incluis. Ze was erg goed beschreven. Ze kwam zeer zelfverzekerd en doortastend over. Van dat 'wankelmoedig hartje', wat haar man haar toedicht, heb ik eigenlijk best weinig gemerkt, alleen als er langs de neus weg wordt vermeld dat ze een huilbui heeft gehad omdat het Rijnhavenproject waarschijnlijk toch doorgaat; alleen de reactie van haar man daarop wordt wat uitvoeriger beschreven. Maar dat neemt niet weg, dat ik best wil geloven dat al haar strijdvaardigheid daaruit voortkomt.
Mijn mening over haar is niet veranderd gedurende het boek.

Beat Bachmann: Hij is een beetje een laf mannetje, en weet dat ook van zichzelf. Hij past het liefste de 'struisvogel-methode' (zo noemt hij het zelf) toe: zijn kop in het zand en niet mee bemoeien. Als zijn vrouw bijvoorbeeld weer een doel heeft dat ze wil bereiken, houdt hij er zich zo min mogelijk mee bezig, vooral deze keer, nu het om een zaak tegen zijn baas gaat. Maar hij houdt wel erg veel van haar.
Hij had een bedrijfje, dat door Max Knobli en zijn Pharmakon op enigszins oneerlijke wijze failliet is gegaan. Hij vond dat eigenlijk niet zo erg: hij is niet zo'n carriere-maker. Zijn vrouw vind het wel erg; ze denkt dat hij dat ook wel vindt. Hij werkt nu bij Knobli; op aandringen van zijn vrouw, want hijzelf had niet per se zo'n behoefte aan werk; hij is nogmaals niet echt een carriere-maker.
Hij is een dromer en amateur-filosoof, een tikje sloom en hij hecht veel waarde aan dromen, en vertelt ze vaak, wat Margrit nog wel eens kan ergeren.
Margrit en Beat hebben samen een zoon, Egon, die naar Canada geemigreerd is.

Ik vind het heel vervelend dat Beat zo laf is; zo vaak zijn kop onder de grond steekt. Maar aan de andere kant staat hij wel altijd klaar voor Margrit, dat vind ik wel weer goed. Ik vind het wel goed dat hij zijn twijfels over Margrits onschuldig zijn aan haar verteld, en ook de verdachtmakingen van de anderen, maar ik vind dat hij het misschien wel op een iets andere manier had kunnen brengen. Nu lijkt het net of iedereen een hekel aan haar heeft (wat ook wel een beetje zo is, maar dat hoeft zij niet te weten). En hij zou ook achter haar staan als ze de moord had begaan, dat bevalt me ook wel.
Ook Beat is best uitgebreid en goed beschreven. Hij kwam over als een laf mannetje, dat desondanks toch best goed in zijn schoenen staat, en zich niet zzoveel aantrekt van de buitenwereld.
Mijn mening is niet veranderd gedurende het boek.

Milena Milatsch: Is een journaliste (en vluchtelinge) uit Praag. Ze werkt voor Max Knobli, waar ze voor een soort bedrijfsblad schrijft, tenminste, dat heb ik begrepen uit het boek. Ze houdt wel van een borreltje of twee, en is een zeer felle tante. Heeft altijd kritiek op Zwitserland en de Zwitsers, terwijl dat toch wel het land is waar ze asiel zoekt. Aan het einde zegt ze dan ook, dat ze het een raar land vindt, maar er toch voor geen goud vandaan zou willen. Ze is de buurvrouw van Armin Sigrist, en heeft ervoor gezorgd dat hij op Max' feest kon optreden.

Ik vond haar in het begin echt best wel gemeen, maar wel heel grappig; ze maakt hele leuke ironische opmerkingen enzo. Ik kreeg meer sympathie voor haar, toen duidelijk werd dat ze een reletie had met Urs Lienhard. Dat klinkt misschien gek, maar op dat moment wordt er veel meer verteld wat er in haar omgaat, en dan is ze eigenlijk veel sympathieker. Vooral natuurlijk als ze besluit, dat mocht Urs worden gearresteerd, dat zij dan de schuld op zich zal nemen.
Ze kwam over als een heel zelfbewust persoon; ook heel intelligent, belezen en grappig.
Ze was goed beschreven.

Armin Sigrist: Is een comediant. Hij wil graag de Kunstprijs winnen, en weet ook eigenlijk al zeker dat dat zal gebeuren. Hij heeft dat dan ook al overal rondverteld. Hij zal op Max' feest optreden, en hem voor zich innemen, want Max zit ook in de jury en dan zal het allemaal wel loslopen. Hij heeft er veel vertrouwen in. Maar Max vindt hem maar niets en zijn wereld stort op dat moment een beetje in: de Kunstprijs wordt maar een keer in de acht jaar uitgereikt, en Armin is al oud: als hij hem dit jaar niet wint, dan zal het nooit meer gebeuren. Bovendien zit er een geldsom en talloze optredens aan vast.

Als Armin wordt ondervraagt door de politie, probeert hij de verdenking van zich af te schuiven, en verteld over de problemen die Franco Farani had met Max. Dat soort dingen kan ik absoluut niet appricieren. Bovendien is hij zeer met zichzelf ingenomen, en daar kan ik ook niet echt tegen.
Armin wordt niet heel uitgebreid beschreven. Hij komt dan ook niet heel vaak voor in het boek; ik heb hem hierbij gezet omdat hij een twijfelgeval is: hij wordt niet net zoveel en uitgebreid beschreven als de hoofdpersonen, maar wel meer dan de bijfiguren.
Hij kwam over als een arrogant mannetje. Als hij hoort wat Max heeft gezegd over hem, kan hij het aanvankelijk niet geloven, en wil hem ervan overtuigen dat hij wel goed is. Hij kan dus niet accepteren dat iedereen hem goed vind, en hij wil niet beseffen, dat hij misschien niet zo goed is als hij wel denkt dat hij is.
Mijn mening veranderde niet gedurende het boek.

Jürg Kählin: Is een zeer ingetogen, zwakke en afhankelijke man. Hij houdt van bergbeklimmen en is chemicus. Altijd als hij vals wordt beschuldigt, zegt hij niets ter verdediging: sommige mensen in het boek vatten dit op als masochisme, wat het volgens mij inderdaad best wel eens zou kunnen zijn.

Ik heb me aan dit personage het meest geergerd. Hij komt zo absoluut niet op voorzichzelf: Susi wil scheiden, dat is overduidelijk, maar hij wil het niet toestaan. Daarmee roept hij het over zichzelf af, dat Susi hem belachelijk maakt en een beetje met hem speelt. Wat mij nog het allerergste irriteerde, was dat hij zichzelf, terwijl hij wist dat zijn vrouw de moord die zij had gepleegd in zijn schoenen wilde schuiven, niets zei ter verdediging, en Ellen niet bedankte voor alle moeite die zij had gedaan voor zijn zaak. Misschien hield hij wel heel veel van Susi, maar tegelijkertijd hadden ze ook heel vaak ruzie enzo. Wellicht was dit (in zijn geval) zo'n zaak van niet zonder iemand kunnen maar ook niet met, maar ik weet wel dat ik allan was gescheiden als ik hem was.
Hij was goed beschreven.
In het begin, vooral bij zijn bergwandeling, had ik best sympathie voor hem, maar later, ook door zijn behandeling van Ellen, en zijn botte vraag of zij misschien wilde helpen zijn huwelijk te redden, verdween die sympathie als sneeuw voor de zon.

Susi / Suze de Vries /  Kählin:  Is een uitgelaten vrouw, altijd in voor 'gekkigheid'. Ze is erg egocentrisch. Ze wil dolgraag scheiden van haar man, maar hij laat haar niet gaan. Ik vond haar ook best oppervlakkig.

Er valt natuurlijk veel aan te merken aan haar gedrag. Ze had natuurlijk nooit Max mogen vermoorden en Jürg ervoor laten opdraaien, maar ik snap wel dat ze een beetje wanhopig van hem werd. Ze pasten absoluut niet bij elkaar, en ze wilde vrij zijn en van hem scheiden, maar hij liet haar niet gaan. Maar in haar plaats had ik hem de dingen wat duidelijker gemakt, en anders was ik naar de rechter gestapt of gevlucht.
Ze werd best goed beschreven, en gemeen en egocentrisch over. Mijn mening is niet veranderd gedurende het boek.

Rudi Sarasin: Rudi is echt nog van de 'oude garde' als het ware. Hij heeft nog veel idealen, die de meeste mensen verouderd vinden, en waar eigenlijk niemand naar luistert. Hij is weduwnaar, en geeft les op een universiteit (wat hij geeft, weet ik niet). Hij denkt nog steeds vaak aan zijn vrouw, maar is inmiddels aan de eenzaamheid gewend, en houdt ervan zich terug te trekken in zijn huis. Hij woont aan de voet van de berg waar kasteel Waldegg op staat.

Ik voelde veel sympathie voor dit karakter. Hij is een beetje een einzelganger, een rustige man, die de mensen wel helpt als ze dat nodig hebben, maar het liefst een beetje alleen is.
Ook dit personage werd uitgebreid beschreven.
Ik dacht eerst dat het een beetje een getikt persoon was, omdat hij lange betogen hield waar niemand naar luisterde, maar later dacht ik dat niet meer.

Ellen Ritsema: Is een introverte, stille vrouw, die nog steeds verliefd is op haar ex (Jürg). Ze is heel erg in zichzelf gekeerd, en denkt eigenlijk alleen maar aan Jürg. Ook zij is, net als professor Sarasin, een beetje een einzelganger. Wat mij ook opviel, was dat ze blijkbaar niet erg belezen was. Toen Milena het over 'Eerst het vreten, dan de moraal' had, dat Ellen dat het echt over vreten ging. Foutje!
Ze is landbouwkundig ingenieur.

Ik vind het wel goed dat Ellen, in tegenstelling tot de meeste Waldegg-gasten, die het eigenlijk allemaal niet zo kan schelen, de waarheid en de echte moordenaar respectievelijk aan het licht wil brengen en tegen de lamp laten lopen, maar haar motieven, haar  niet aflatende-liefde voor Jürg vind ik wat minder. Dat komt waarschijnlijk omdat ik het ook zo stom van haar vind dat ze nog steeds zo veel van hem houdt, na alles wat er gebeurd is, en omdat ik vind dat, ook al is ze nog zo verliefd, ze gewoon uberhaupt niet terug moet gaan na alles wat gebeurd is.
Ze kwam onzeker over.
Ze werd goed beschreven.
Mijn mening over haar is niet veranderd gedurende het boek.

Max Knobli: Eigenlijk komt hij bijna  niet voor in het boek, omdat hij al vrij snel wordt vermoord, maar toch is hij belangrijk. Hij is namelijk de link tussen alle personages: de meeste werken voor hem en ze hebben allemaal gemeen, dat hij op de een of andere manier hun het leven zeer onaangenaam (heeft ge-) maakt.
Hij is/was de directeur van Pharmakon, een pharaceutisch bedrijf. Hij denkt alleen maar aan zijn eigen belang, is zelfverzekerd en arrogant. Wat hij wil hebben zal hij krijgen ook, het maakt niet uit hoeveel levens hij daarvoor moet verpesten. Hij is niet makkelijk van zijn stuk en/of plan te krijgen.