Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.

Geschreven door:

Irini

Datum ingestuurd:

17 januari 2002

Niveau:

4 vwo

Taal:

Nederlands

Woorden:

1144

Opvragingen:

4358 (18 deze maand)

Waardering:

2.9/5 (20 stemmen)

Titel:

Mariken van Nieumeghen

Auteur:

Onbekend,

Jaar van uitgave:

15e eeuw

Moeilijkheidsgraad:


bovenbouw vwo

Thema:

Toneelstuk, Godsdienst & Godsdienstwaanzin

Verfilmd als:

Mariken van Nieumeghen (1974)

Mariken van Nieumeghen
Tekst en vertaling
Derde druk. 1987
Taal & teken, Leeuwarden

Mariken van Nieumeghen is geschreven in de tijd van de middeleeuwen naar de renaissance tussen 1490 en 1510. De oudst bekende druk dateert uit 1514 of 1515

Het genre:

Het genre van boekje is een mirakelspel. Het is een gedramatiseerde legende, die de strijd uitbeeldt, tussen God en de duivel om de mensenziel. Ook wilde de onbekende auteur tonen hoe diep de mens kan zinken, eer hij de ontferming van Maria en de genade verbeurt.

De inhoud van het boekje:
Het jonge meisje Mariken wordt door haar oom naar de markt van Nieumeghen gestuurd om daar boodschappen te halen. Als Mariken klaar is, is het al erg donker buiten en omdat ze bang is besluit ze bij haar tante te overnachten. Deze wil haar echter niet in huis nemen. Mariken vertrekt en is de wanhoop nabij. Zij spreekt de woorden “Kom tot mij en sta mij bij, God of de Duivel, het is mij om het even.” De Duivel hoort dit en komt tevoorschijn in de gestalte van een man. Hij stelt zich voor als Moenen met het ene oog. Mariken vertrouwd het niet helemaal, maar ze voelt zich zo eenzaam en ellendig dat ze toch op het verzoek van de Duivel ingaat om haar liefde aan hem te geven en zijn minnares te worden. Hij belooft haar kennis van de zeven kunsten, bescherming en rijkdom op voorwaarde dat ze God en haar naam, afgeleid van Maria, afzweert. Met dat laatste heeft Mariken erge moeite, omdat ze altijd Maria oproept en tot haar bidt. Ze mag van Moenen de eerste letter van haar naam behouden en verandert haar naam in Emmeken.
Emmeken en Moenen gaan in de herberg de Gulden Boom in Antwerpen wonen, waar ze zeven jaar lang dood en verderf zaaien.
Na zeven jaar vertrekken ze weer naar Nieumeghen waar Emmeken een wagenspel over Masscheroen aanschouwt. Na het horen van dit wagenspel krijgt zij spijt van haar zondig leven met de Duivel. De Duivel wordt hier woedend om en voert haar hoog mee de lucht in en laat haar vallen in de hoop dat zij het niet overleeft. Haar oom die ook aanwezig is bij het schouwspel en die zeven jaar lang tot Maria is blijven bidden na het verdwijnen van Mariken, zorgt ervoor dat Mariken de val overleeft.
Emmeken vertelt haar verhaal aan haar oom die daarna een bezweringsformule tegen de duivel opleest.
Omdat geen enkele priester haar wil helpen, besluit Emmeken bij de paus in Rome te gaan biechten. Deze heeft de oplossing: Emmeken moet drie ijzeren ringen dragen totdat deze zijn versleten of zijn afgevallen. Als dat gebeurt zullen haar zonden geheel vergeven zijn. Emmeken en haar oom reizen weer terug naar Maastricht waar Emmeken non wordt in een klooster voor bekeerde zondaressen. Na vierentwintig jaar vallen haar ringen af en daarna leeft ze nog twee jaar voordat zij in Maastricht begraven wordt.

Het thema van het boekje:

De liefdesverhouding met de Duivel is het belangrijkste thema in Mariken van Nieumeghen. Mariken is zo in de war, wanhopig en eenzaam dat zij ingaat op het verzoek van de Duivel om hem lief te hebben. In regel 200 zegt hij: “Als je je liefde aan mij wilt geven, zal ik je weergaloze kunsten leren” Hierna is zij zeven jaar lang zijn minnares.

Enkele belangrijke motieven bij het thema:
-geweld en zonden. Mariken en Moenen zaaien zeven jaar lang dood en verderf met hun verschijning in herberg de Gulden Boom. Marikens sexy verschijning lokt voortdurend vechtpartijen met dodelijke afloop uit en laat dagelijks de kassa in de hel rinkelen. Regel
Marikens grootste zonde in het verhaal is dat ze zeven jaar lang de minnares van de Duivel is.
-geloof (trouw aan Maria) Het geloof is in dit boekje heel erg belangrijk Doordat Marikens oom zeven jaar lang tot Maria is blijven bidden, valt Mariken niet te pletter als zij door de Duivel naar beneden wordt geworpen. Regel 900
Ook weet Mariken Gods barmhartigheid en vergiffenis van zonden te verwerven doordat zij oprecht berouw toont. Dit redt haar van haar geestelijke ondergang, hierdoor komt vallen haar drie ijzeren ringen af en komt zij na haar dood in de hemel terecht.
-eenzaamheid. Doordat zij zich zo eenzaam voelt, besluit zij voornamelijk hierdoor op het voorstel van de Duivel in te gaan. Regel 154

De belangrijkste personen uit het boek:
-Mariken, een jonge, knappe en vrolijke meid die een verbond sluit met de Duivel. Mariken wordt eigenlijk als heks gezien, voornamelijk omdat ze met de Duivel samenleeft en ook omdat ze door de lucht heen zweeft (zonder bezem) Regel 900. Dit was namelijk een vast ritueel in die tijd voor demonen en heksen.
-Marikens liefhebbende oom. Hij is een vrome priester die heel veel van zijn nicht houdt. Hij heeft er alles voor over om te zorgen dat Mariken bevrijd wordt van de Duivel. Regel 980
-De Duivel, die in het verhaal Moenen met het ene oog heet. Hij heeft de gedaante van een mens aangenomen, maar hij mist een oog. Moenen is door en door slecht.
-De tante, zij wordt getekend als een oversekste en kwaadaardige vrouw die Mariken de huid vol scheld met woorden als “schijnheilige slet” en “teef”. Regel 91

De algemene kenmerken uit het boekje zijn:
-Wie trouw blijft in zijn geloof en God of de moeder Gods Maria aanroept wordt geholpen.
De oom van Mariken die altijd trouw is gebleven bidt tot Maria als Mariken verplettert dreigt te worden. Maria zorgt ervoor dat dit niet gebeurt.
-Al ben je nog zo zondig, als je door oprecht berouw tot inkeer komt, wordt alles vergeven en is er een plaats in het paradijs (hemel). Ook is er voor je ziel eeuwige zaligheid.
Mariken beseft na zeven jaar dat zij al die tijd ontzettend zondig heeft geleefd. Zij komt door oprecht berouw tot inkeer en wordt geholpen door God. Na vierentwintig jaar vallen de drie ijzeren ringen af die zij als straf moest dragen.
-Het wereldse (aardse) geluk en welzijn is maar tijdelijk en uiteindelijk is je lot na de dood het belangrijkst en dat wordt bepaald door je geloof en het feit of je een goed christen bent.
De zeven jaar dat Mariken samenleeft met de Duivel, zijn voor haar het aardse geluk, maar daarna is het afgelopen met het geluk en moet er geboet worden.
Doordat Mariken trouw blijft aan haar geloof komt zij na haar dood in de hemel terecht.

Bijzondere kenmerken:
Aspecten van de Bourgondische tijd:
-heftigheid: het is behoorlijk heftig dat Mariken samenleeft met de Duivel en al helemaal dat zij zijn minnares is.
-levensuitbundigheid: tijdens het samenleven met de Duivel in herberg de Gulden Boom, genieten Mariken en Moenen met volle teugen door dood en verderf te zaaien en het er maar eens goed van te nemen (drank etc)

Andere bijzondere kenmerken zijn de retoricale kenmerken. Dit zijn ‘konstige’ rijmen. Het verhaal beweegt zich in rijmende verzen. Alle personen zeggen op hun beurt een strofe. Vooral Mariken zegt vaak strofen.

Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.

zoeken

a d v e r t e n t i e


Ik wil alles weten over…
• het eerste jaar
• boeken
• colleges
• de stad Leiden
• docenten
• studentenleven
• nog veel meer

Op de Open Dagen van de Universiteit Leiden kun je alles te weten komen over studeren in Leiden. Kom op 20/21 november naar de opleiding van jouw interesse.

www.opendageninleiden.nl



Gelukkig heeft Scholieren.com nu elke vrijdagmiddag film.

geef je mening: Sinterklaas

Hoe vier jij Sinterklaas?



» resultaten poll