ff n studiebreak
Bij klassieke muziek moet je niet aan je grijze oma denken, maar aan YouTube. 5 tips van Lucas en Arthur Jussen.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Louis Couperus
Extaze
Geschreven door: | Marijke Oostingh (5 vwo) |
Datum ingestuurd: | 2 december 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.700 |
Bekeken: | 6724 keer (21 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
I; Deel 1 leesdossier; “Extase” door Louis Couperus
1; De korte samenvatting
Hoofdpersoon van het verhaal is Cecile van Even, een jonge weduwe en moeder van twee kinderen. Zolang zij zich schuilhoudt in haar huisje en zich niet te veel inlaat met andere (nieuwe) mensen/mannen, heeft zij het goed en is zij tevreden met wat ze heeft. Maar zodra ze haar contacten weer hervat en de mysterieuze doch aantrekkelijke Taco Quaerts ontmoet, borrelt er weer ontevredenheid en nieuwe verlangens in haar op. Simpele verlangens naar genegenheid en liefde. Maar Taco ziet haar als iets hoogs en onbereikbaars, als een Heilige.
Regelmatig bezoekt Taco Cecile, maar nooit worden beide verlangens geheel bevredigd, doordat deze zo verschillend zijn. Dit leidt er uiteindelijk toe dat hun wegen scheiden voor lange tijd. Taco gaat op reis en neemt afscheid van haar. Beide beseffen dat hun verschillende verlangens niet te combineren zijn.
2; De eerste reactie
Mijn eerste reactie was de verbazing over het feit dat dit boek geschreven is door een man! Wat een diepe beschrijving van emoties en gevoeligheid. Ook hoe hij omschrijft wat er omgaat in Cecile, als was hij zelf een vrouw.
Ook verbaasde ik mij over mijn snelle lezen. Ik vond het boek zo mooi dat ik het in twee dagen uit had! Dit bevalt mij dus wel, het naturalisme. Wel viel op dat er weinig gebeurt in het verhaal. Het gaat telkens over de toenadering van twee mensen en het uiteindelijke lot dat die twee uiteindelijk toebedeeld wordt.
II; Deel 2 leesdossier; “Extase” door Louis Couperus
Naturalistische kenmerken in ‘Extase’;
1. Dit kenmerk, een ‘nerveus’ gestel, is ook duidelijk terug te vinden in ‘Extase’. Allereerst is Cecile een uiterst gevoelige persoonlijkheid. Zij probeert dit in toom te houden door niet al te veel nieuwe indrukken op te doen na het verlies van haar man. Maar wanneer zij rustig weer begint met het ontmoeten van nieuwe mensen beginnen er weer heftige emoties op te spelen en is zij haar zo gekoesterde rust kwijt.
“Cecile was zo verwonderd geweest over die, ongewoon lange, stemming van zelfverlies, dat het dagen duurde eer zij weer haar gewone rust binnentrad, als een lief verblijf, waaruit zij, zonder te willen, was weggedwaald”. (blz. 31)
Een van de hoofdfiguren, Taco Quaerts, wordt ook verteerd door een groot verlangen, een intens verlangen naar volmaakt geluk. Hij verhoogt Cecile als was zij een godin en verlaagt zichzelf dermate, dat hij zich intens gelukkig voelt als zij ook maar een woord tot hem richt. Als bewijs het volgende citaat;
“Het zou me toch een hele grote gunst zijn... Want laat me u vooraf zeggen dat ik me geheel en al als iemand van lager orde beschouw dan u! Zou u dan sympathie met me willen sluiten? Zou u me willen toestaan bij u te komen, als ik me ongelukkig voel? Ik voel me bij u zo gelukkig, zo mooi, zo anders dan in het gewone leven, want ik leef bij u allen mijn ene mens, mijn eigenlijke, u weet wel”. (blz. 71)
2. Ook dit verhaal is inderdaad de geschiedenis van een ontnuchtering. De idealistische verlangens die Cecile oproept bij Taco, zijn vrij eenvoudig te bevredigen. Hij vraagt slechts eens in de zoveel weken bij haar op bezoek te komen en even dat intense geluk van gevoel te ervaren bij die zo onbereikbare ‘godin’. De afstand die hij daarmee tussen hen schept is ondraaglijk voor Cecile, die slechts ‘aardse’ liefde van hem verlangt.
“Het scheen haar toe, dat een andere vrouw te voren met hem, Quaerts, gesproken had. Een hoge vrouw; een vrouw van illusie- de vrouw, die hij in haar zag; - en niet de vrouw, die zij was: een nederige vrouw, een vrouw van liefde“. (blz. 74)
Eerst kiest Cecile ervoor om alleen zijn verlangens te beantwoorden en haar eigen verlangens achteruit te stellen. Maar uiteindelijk kiest Quaerts ervoor zich te onthouden van de zalige geluksmomenten met Cecile, ook omdat hij ervan te weten komt dat Cecile’s verlangens niet van dezelfde aard zijn als de zijne. Hij durft de strijd tussen die verlangens niet aan. Beide moeten nu dus ‘passief te berusten in hun ongeluk’, omgaan met hun onbevredigbare verlangens ten opzichte van elkaar. Maar ze probeerden de geluksmomenten die ze gedeeld hebben te koesteren en er tevreden mee te zijn.
Quaerts;
“... ik heb u mogen liefhebben met mijn ziel alleen; ik smeek u, o laat het zo blijven. Laat me mijn geluk zo blijven bewaren, heilig, duizendmalen heilig!” (blz. 118)
“En voor de strijd, die waarschijnlijk zou komen en dat heilige bezoedelen zou, ben ik bang” (blz. 118)
3. De determinerende omstandigheden zijn in ‘Extase’ ook aanwezig. Quaerts houdt zo van Cecile omdat hij het gevoel heeft dat zij een vergevende ‘Maria/Madonna’ is. Bij haar voelt hij niet het beest dat zo dikwijls in hem de baas is. Zo valt hij tussen zijn bezoekjes aan Cecile enkele dagen terug in ‘zonde’. Net na een bezoek aan Cecile gaat hij tijdens een vakantie op een boerderij zichzelf te buiten aan sterke drank, vrouwen, intensief sporten etc. Hij zegt dan;
“Hoe glimlachend gelukkig had hij zich toen niet mogen voelen, als met een gratie van Hoger (laatste bezoek aan Cecile) Toen, toen had hij zich weer voelen tuimelen naar omlaag, als had hij zijn punt van evenwicht overwiegeld, en had hij gesmacht naar het aardse, naar veel eenvoud van gevoelen, naar primitief levensgenot, naar vlees en bloed“. (Blz. 79)
Hij voelt zich gestuurd door een primitief beest, een vreselijk instinct. Daarom verlangt hij zo naar iets hogers, maar als hij daar te veel van krijgt wordt hij weer teruggeslingerd.
(Ook wordt hier genoemd dat in naturalistische verhalen vaak labiele hoofdpersonen uit een onvolledig gezin voorkomen. Cecile is dus ook zo’n persoon, een weduwe)
4. Ik kon niet een heel sterk voorbeeld vinden van de haat voor de burgerij.
5. De belangstelling voor seksualiteit is ook weer terug te vinden in dit naturalistische werk. Maar lust blijft hierbij toch een zekere taboe bezitten. Zelfbevrediging wordt in ‘Extase’ niet beschreven. Maar wel verteld Quaerts met grote schaamte over zijn zondigheid tijdens een jacht in Noord-Brabant.
“Zij hadden er gelogeerd in bijna twee weken lang, in een leven als een voortdurend bacchanaal, met veel champagne en veel baldadigheid” (blz. 77)
Ook zegt hij;
“Ik geef aan de wereld alleen een meneer, die paard rijdt en schermt en jaagt, een meneer, die in de wereld komt en gevaarlijk is voor jongen vrouwen...” (blz. 72)
Bij Quaerts worden lustgevoelens omschreven als iets beestachtigs en zondigs. Maar toch wordt seksualiteit niet met die woorden omschreven. Je moet er nog een beetje naar raden, want er rust dus inderdaad een behoorlijke taboe op.
Cecile’s gevoelens worden lieflijker omschreven, maar die hebben dan ook niet direct te maken met wellust;
“... want ze had hem lief met o zoveel eenvoud, met geheel haar vrouwewezen, dat zich geheel wilde geven, zo geven als een vrouw zich slechts geven mocht daarvoor, uit onwetendheid van zichzelve, en geven moge daarna in bitterheid en leed” (blz. 90)
“Te voelen dat ze genoeg hem liefhad om tot hem te gaan met open armen en hem de aalmoes zijner liefkozingen te vragen, maar ook te voelen, dat ze hem meer liefhad dan dat en hoger, en - niet uit fierheid en kuisheid, die toch nog egoïsme zijn; maar alleen uit zelfopoffering aan zijn geluk - niet vragen wilde en nooit vragen zou“. (blz. 91)
6. Het schilderen met woorden was zeer herkenbaar;
“Om haar heen zonk een vage dromerij neer, als met lichte wolkjes, waarin gezichten even opgluurden, waaruit gezegden zacht afklonken, zonder logische gang, in een doelloos warrelen van herinnering“. (blz. 12)
Ook worden er inderdaad veel dialogen zo letterlijk mogelijk weergegeven;
“- Brieven.
- Altijd brieven?
- Ik hou heel veel van corresponderen. Met mijn broer en mijn zuster in Indie.
- Maar toch niet altijd.
- O neen
- Wat schrijf je dan nog meer?
- Je wordt indiscreet, hoor! lachte zij”
7. a. Een duidelijke voorkeur voor de hij-vorm heb ik niet kunnen herkennen
b. De personale vertelwijze komt inderdaad ook sterk naar voren in ‘Extase’. Je ziet en hoort de hoofdpersonen vertellen vanuit hun eigen gedachtewereld/beleving;
“Hij haalde zijn schouders op, de kluts kwijt. Zij was hem altijd een raadsel. Zij zag dat en had er schik in, hem te laten zoeken” (Blz. 11)
c. Er is inderdaad niet direct sprake van onomwonden vertellersoordelen (goed/slecht).
8. De objectiviteit van de schrijver is opvallend. Neem bijv. de volgende passage in het boek ‘Extase’. Jules is het kind van Ceciles zus; Amélie. Jules is bijzonder intelligent, maar zegt ook alles wat hij denkt. Soms velt hij harde oordelen, die veel te groot klinken voor zo’n klein kind en dan krijgt hij weer een snauw van zijn moeder, maar nooit hoor je een uiteindelijk oordeel of conclusie over de jongen. Dat moet je als lezer, zelf kunnen vellen na enkele van zijn uitspraken/daden.
“- Neen, neen, herhaalde hij. Alles is slecht. Alles is heel slecht. Alles is egoisme. Noemt u eens iets op, dat niet egoïst is?
- Ouderliefde.
Maar Jules schudde weer zijn hoofd.
- Ouderliefde is gewoon egoïsme. Kinderen zijn een deel van hun ouders. Die houden dus van henzelve als ze van hun kinderen houden.
- Maar Jules! riep Amélie. Je praat altijd veel te tranchant. Je weet, dat ik daar niet van hou! Je bent veel te jonge om zo te praten! Je doet net of je alles weet.
De jongen zweeg.” (Blz. 19)
Je schrikt van de harde dingen die de jongen zegt, maar ergens zie je zijn gelijk. Je wikt en je weegt en slaat dan zelf door naar een positief of negatief oordeel. Doordat zijn moeder zo afwijzend reageert, begin je medelijden te krijgen met de jongen.
Ik heb bijna al de naturalistische kenmerken in mijn boek terug kunnen vinden. Daarom kan ik met volle overtuiging concluderen dat ‘Extase’ van Louis Couperus een echte, ’volle’ naturalistische roman is.
III; Evaluatie
Een heel interessant boek. Toen ik begon met lezen, dacht ik dat ik er nooit door zou komen, maar het tegendeel bleek waar. Ik blies het boek in twee dagen uit en raakte er een tijdje niet over uitgepraat. Eigenlijk gebeurt er maar weinig in het verhaal en het (best tragische) einde staat me ook niet aan, maar vooral de schrijfwijze boeide me enorm. Van elk klein detail wist de schrijver wel drie bladzijden vol te schrijven, en dat verveelde me niet. Een heel interessante stijl, het naturalisme.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
