Boekverslag Jaap Scholten

Info over dit verslag

Geschreven door:	Jori [meer]
Niveau:	5HAVO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1706
Opvragingen:	24

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (69 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Jaap Scholten

• De wet van Spengler (1)

  2008

• Morgenster (6)

  2000

• Tachtig (6)

  1995

1. Titelbeschrijving

Auteur: Jaap Scholten
Titel: Morgenster, een roman in drie delen
Uitgever: Uitgeverij Contact
Eerste druk: april 2000
Gelezen druk: Achtste druk, mei 2001

2. Korte inhoud van het boek

Het verhaal gaat over Octave Dupont, hij blijkt bij zijn geboorte verwisseld te zijn met Finn. Hij komt er dus achter dat hij het leven leidt wat eigenlijk niet voor hem bestemd was. De verwisseling gebeurde doordat, tijdens zijn ‘moeders’ zwangerschap, er een treinkaping was in de buurt waar zij toen woonden. Toen zijn moeder moest bevallen, is Octave verwisseld met Finn, dat kwam door de drukte in het ziekenhuis in verband met de gewonden van de kaping. Octave heeft zich nooit helemaal op zijn plaats gevoeld in zijn rijke familie. Hij heeft toch altijd geweten dat er iets niet klopte. Dan wordt Octave verliefd op Celestine, zijn nichtje, wie eigenlijk zijn nichtje dus niet is. Octave’s ‘moeder’, houdt tot haar dood vol dat Octave haar zoon wel is. Ze weet het van binnen eigenlijk wel, maar ze wil er niet aan toegeven. Octave ontmoet Finn, de jongen waarmee hij verwisseld is. Finn blijkt een expert op het gebied van de treinkaping. Het verhaal wordt niet chronologisch verteld, je komt er dus stukje bij beetje achter wat er aan de hand is.

3. Mijn eigen mening

Ik vind het een ontzettend mooi boek, het boeide me echt, omdat je er dus beetje voor beetje achter komt wat er nou met Octave aan de hand is. Daardoor blijf je er ook in lezen. Het verhaal opzich vind ik ook heel mooi omdat het werkelijkheid en verzinsel tegelijk is. Want het gedeelte van de treinkaping is echt, en het gedeelte van de verwisseling en alles erom heen is ‘nep’. De schrijver heeft een heel aparte schrijfstijl, het leest erg gemakkelijk weg. Als de scrhijver een ruimte beschrijft, dan is dat heel uitgebreid. Dat vind ik fijn, dan kan ik me een goed beeld vormen van de omgevind. Bijvoorbeeld: “ In de weilanden bloeien miljoenen paardenbloemen. Op de spoordijk stond een trein, een gele hondenkop, daarboven een strakblauwe hemel…” . En zo gaat het nog veel verder…

4. Analyse van 3 begrippen uit de verteltheorie

Thematiek

Het thema van het boek is denk ik hoe twee levens van elkaar kunnen verschillen. Octave komt na zijn verwisseling bij de familie Dupont terecht. Dit is een hele rijke, bekende familie, ze wonen in grote huizen, hebben dure vakanties en het ontbreekt hen aan niets. Terwijl Finn opgegroeid is in een hoerenbuurt. Hij woont in een louche buurt in Amsterdam. Hij heeft een haal hoofd, en zeker geen sjieke kleren. Maar toch kijkt Octave tegen hem op. Hij noemt Finn een man van de wereld, hij vindt zichzelf vergeleken bij Finn een jongetje.
Een ander thema kan zijn de band met je familie. Octave had een erg sterke band met zijn moeder. Maar toch voelde hij altijd dat er iets niet klopte. Zijn vader had dat gevoel nog sterker. Hij nam Octave een keer mee naar het ziekenhuis voor een DNA test. Maar Octave’s moeder sleude hem daar weg. Zij wilde er niets van weten. Toen ze overleed aan kanker, wilde Octave ook niet huilen, omdat ze zijn moeder niet was. Maar hij deed het toch. Finn daarentegen had helemaal geen goede band met zijn familie.
Het motief van het boek is volgens mij ‘ouders, of ouderschap’ (abstract motief). Het hele boek draait eigenlijk over ouders, hoe mensen daar mee omgaan, en hoe ouders eigenlijk kunnen verschillen. Er wordt ook veel geschreven over Octave zijn zoon, Balthazar. Octave heeft net een zoontje gekregen, en hij is er helemaal vol van. Maar hij heeft ook het gevoel dat hij Tina, zijn vrouw, (die dezelfde persoon is als Celestine, zijn ‘nichtje’) kwijtraakt.
Een ander motief kan zijn ‘verboden liefde’ (abstract motief). Want Octave wordt verliefd op zijn nichtje. Maar later blijkt dat zij zijn echte nichtje niet is. Dan lees je een hele tijd niets over haar (denk je), want Octave’s niewe vriendin heet Tina. Maar dan komt er een pagina met de geboorte advertentie van Balthazar in het boek, en daarin staat: “(…) is geboren Balthazar Godfried Dupont, zoon van Celestine Styringa & Octave Dupont.” Dat is raar, dan schrik je echt even.
De titelverklaring: Ik had eerst geen idee waarom het boek Morgenster heette. Het heeft totaal geen verband met de inhoud van het boek. Ik heb ook secundaire literatuur geraadpleegd, maar daar stond niets over in. Toen heb ik zelf maar wat verzonnen, namelijk omdat Octave en Finn in de ochtend geboren zijn. En normaal zie je ’s morgens geen sterren, de ster is dus verwisseld.
Het boek heeft twee motto’s: “De paradox van de gegzijzelde: niets is veranderd, maar tegelijkertijd is alles anders.” Van Jean-Paul Kauffmann
Een paradox is een schijnbare tegenstelling. Bij een verwisseling van baby’s draait de wereld gewoon door, er is niets veranderd. Maar toch is alles anders want veel levens worden erdoor beïnvloed. De levens van de twee jongend, maar ook van alle familieleden eromheen
Het tweede motto staat geschreven op de ommezijde van het eerste motto: “Ilonkámnak, hön szeretett pilótámnak!” Ik heb geen idee wat dit betekent, ik heb niet kunnen ontdekken wat voor een taal dit is. Ik heb ook geprobeerd om het achterstevoren te lezen, maar dan komt er ook niets uit.
Het boek heeft geen opdracht.

Tijd

Tijdstip van de verhaalgebeurtenissen
Het verhaal speelt zich af vanaf 1977 tot ongeveer eind 1999. Dus over een tijdsbestek van 22 jaar. Dat weet ik, omdat de kaping plaatsvond in 1977 (dat is dus ook het jaar waarin Octave en Finn geboren zijn). En het laatste punt in het verhaal is de geboorte van Octave’s zoon. Dit punt komt overigens niet in het laatste hoofdstuk voor, de verhaallijnen lopen doorelkaar heen.

Verteltijd en vertelde tijd
De verhouding tussen de vertelde tijd en verteltijd in het boek is als volgt; de verteltijd is korter dan de vertelde tijd. Er worden steeds sprongen in de tijd gemaakt. Maar niet echt duideijke sprongen, je moet altijd een bladzijde opweg in het nieuwe hoofdstuk zijn om te weten waar de scrhijver het over heeft. Er wordt nooit een periode samengevat in enkele woorden.

Tijdsvolgorde
Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Het boek begint met de kaping, dan springt het over naar een moment dat Octave met zijn zoon aan het spelen is, en zo springt het verhaal heen en weer. En langzamerhand kom je erachter wat er met Octave aan de hand is.
De schrijver maakt dus veel gebruik van flash-backs, want het verhaal springt heen en weer. Als er een nieuwe periode begint, wordt dit in het boek aangegeven met een grote dikke hoofdletter aan het begin van een nieuwe pagina. De schrijver maakt dus ook veel gebruik van anticipatie. Hij springt soms heel even vooruit in de tijd om spanning op te wekken.
Tijdsprongen komen ook veel voor in het boek. Er zijn bijvoorbeeld momenten in Octave’s leven die helemaal nooit worden genoemd.
Tijdversnelling komt eigenlijk niet voor in het boek.
Tijdvertraging juist wel, want de schrijver bescrhijft heel vaak een omgeving heel uitvoerig, terwijl je al die dingen normaalgesproken in een oogsopslag ziet. Je leest er dus langer over dan je in werkelijkheid meemaakt.

Perspectief

Het verhaal wordt verteld uit een Ik-perspectief. Je leest vooral de gedachtes en gevoelens van Octave, over de andere personen uit het boek kom je weining te weten, je kunt alleen afgaan op hoe Octave over hen denkt en wat hij over ze zegt. Het is een Vertellend-Ik. Want Octave heeft het verhaal allemaal al eens meegemaakt en hij verteld het nu aan andere mensen. Je kijkt dus niet over zijn schouder heen, maar hij verteld het verhaal. Voorbeeld: bladzijde 26 “Godfried,’ zei ik, ‘nog een seconde, ik ben melk aan het koken, even afzetten.’ ‘God, wat zijn we uitelkaar gegroeid,’ giert Godfried. Ik neem de pan van het fornuis en draai het gas uit.”

5. Citaten en uitleg van vijf stijlmiddelen

Beeldspraak:

Vergelijking: bladzijde 23 “Haar wangen zagen eruit als door een illegale Pool gestucte muur.” Het beeld en het object hebben een overeenkomst, en ze worden allebei genoemd. Hier is het beeld is “een illegale Pool”, en het object zijn “haar wangen”.
Vergelijking: bladzijde 52 “Hij hurkte neer bij Kees, die gilde als een speenvarken.” Dit is een vergelijking omdat het beeld en het object, die met elkaar vergeleken worden, allebei genoemd worden. Het beeld, “een speenvarken” wordt vergeleken met het object, “Kees”.

Stijlfiguren:

Eufemisme: bladzijde 38 “Ze was aan K. bezweken, had ik de volwassenen weleens horen fluisteren.” Hier is sprake van een eufemisme want er wordt hier met verzachtende onstandigheden gesproken. K. is het eufemisme voor de ziekte kanker, en bezweken is verzachtend voor doodgegaan.
Retorische vraag: bladzijde 55 “En waarom zou mijn geheugen liegen?” Dit is een retorische vraag omdat de persoon die de vraag stelt niet om een antwoord vraagt, hij weet het antwoord al.
Pleonasme: bladzijde 43 “Knalrood bloed sijpelde uit de wonden.” Hier wordt de eingeschap van het woord bloed, rood, aan het woord teogevoed, terwijl bloed eigenlijk altijd rood is. Dit versterkt volgens mij het schokkende effect van het feit dat er bloed is, net als wanneer een klein kind pas gaat huilen als ze bloed zien.

6. Drie verdiepingsopdrachten

1.1 Citeer een typerende zin of fragment uit het boek
Bladzijde 108 “ Ze duwde haar onderlichaam krachtig tegen me aan. ‘Ik ben je nichtje,’ fluisterde ze nauwelijks verstaanbaar. Ik streek de haren uit haar gezicht en keer haar aan. ‘je bent bijn nichtje níet.”

Dit is een heel typerend fragment uit het boek omdat het goed beschrijft dat Octave erg in de war is wie nou zijn familie is of niet. Dit is de eerste keer dat hij met Celestine zoent. Celestine heeft erg het gevoel dat het fout is wat ze doen, maar Octave overtuigt haar.

2.5 Slachtofferrol
Octave, de hoofdpersoon van het verhaal, is zeker een slachtoffer. Hij is het slachtoffer van een verwisseling van twee levens. Hij voelt zich nergens thuis, en is daarom ook erg in de war. Hij is een willoos slachtoffer, want hij heeft er nooit voor gekozen om verwisseld te worden. De handeling van de zuster, die de twee baby’s verwisselde, was bepalend voor het lot van de slachtoffers. En de kaping heeft er ook mee te maken. Waarschijnlijk als de kaping er niet was geweest, het zou het ook niet zo druk zijn in het ziekenhuis, en zouden de baby’s niet in alle haast verwisseld zijn.