Boekverslag Ferdinand Bordewijk

Info over dit verslag

Geschreven door:	Miekiemouse [meer]
Niveau:	5VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1257
Opvragingen:	3

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (46 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Ferdinand Bordewijk

• Apollyon (0)

  1941

• Bint (47)

  1931

• Bloesemtak (1)

  1955

• Blokken (4)

  1934

• Blokken, Knorrende beesten, Bint (8)

  1949

• De wingerdrank (0)

  1937

• Fantastische vertellingen (0)

  1919

• Het vegetarisme van mr. J.P. de Vries (2)

  1984

• Huissens (1)

  1982

• Karakter (51)

  1938

• Knorrende beesten (0)

  1931

• Noorderlicht (2)

  1948

• Rood paleis (1)

  1936

• Tijding van ver (1)

  1961

Thema
De relatie tussen een vader en een zoon, waarbij de vader denk dat hij de zoon helpt om te groeien en de zoon dit uitlegt als tegenwerken.

Vertelwijze
Het boek wordt verteld in de verleden tijd. Kenmerkend is dat je veel leest over de eigenschappen van mensen. Deze worden regelmatig herhaald en volgens mij ook soms nog wel eens overdreven, waardoor je een verkeerd beeld krijgt van de persoon. Er worden niet veel gesprekken gevoerd en deze zijn anders vrij kort.

Titel
De titel ‘Karakter’ is gekozen omdat de roman vooral gaat over de 3 karakters die, omdat ze zo hetzelfde zijn, vaak met elkaar botsen. Het verhaal laat je ook zien hoe het karakter van Katadreuffe zich ontwikkelt onder de gebeurtenissen die hij meemaakt. Bijvoorbeeld bij zijn faillissementen.

Ondertitel
De ondertitel van het boek is: ‘Een roman van zoon en vader’. Deze ondertitel is zo gekozen, omdat het over de relatie tussen een zoon en een vader gaat. De zoon staat hier eerst, omdat het vooral uit zijn oogpunt is geschreven.

Motto
A sadder and a wiser man
He rose the morrow morn

S.T. Coleridge

De vertaling hiervan is: De volgende ochtend werd hij als een wijzer en bedroefde man wakker.
De verklaring van het motto is dat Katadreuffe aan het eind van het verhaal tot de conclusie komt: ‘Toen zag Katadreuffe dat vier mensen in zijn leven waren en het was alles een droefheid’. (pag. 301) Hierbij denkt hij aan vier personen op hun manier. Hij denkt aan Jan Maan, waarmee hij altijd vrienden is gebleven ondanks zijn vriendinnetjes en de politiek partij waar hij aanhanger van is. Daarnaast aan Lorna te George waarop hij verliefd was en zij op hem. Op dat moment wilde hij haar niet, omdat hij veel te druk bezig was met zijn carrière. Nadat hij haar weer een keer tegenkwam merkt hij dat hij daar wel spijt van heeft. Ook denkt hij aan zijn moeder, zij kunnen elkaar niet verdragen, omdat ze hetzelfde karakter hebben. Maar zonder het te zeggen houden ze wel van elkaar. Omdat ze ziek is, is hij is bang om haar ook te verliezen. Daarnaast denkt hij ook aan zijn vader: ‘Maar de vierde mens zag hij heel niet als een mens, hij zag hem als een boom. En die boom symboliseerde tevens zijn gevoelens voor die mens, hij symboliseerde ook hem. (pag. 301)

Opbouw
Het boek is opgebouwd in 28 hoofdstukken die allemaal zijn voorzien van een of enkele woorden die het belangrijkste uit het hoofdstuk weergeven. Sommige hoofdstukken hebben dezelfde titels. Voorbeelden hiervan zijn: Jeugd, De eerste maanden, enz
De hoofdstukken zijn chronologisch als volgt weer te geven:
Hs. 1 t/m 7: De geboorte tot ongeveer 21 jaar ('Neen' - 'Het weten tot T')
Hs. 8 t/m 13: Het eerste kantoorjaar ('Een begin' - 'Het eerste jaar')
Hs. 9 t/m 28: De ontwikkeling van bediende tot advocaat en van man tot 'heer' ('Dreverhaven' - 'Dreverhaven en Katadreuffe')

Personages
De belangrijkste personages in dit boek zijn: Jacob Willem Katadreuffe, Joba Katadreuffe en Arend Barend Dreverhaven.
Jacob Willem Katadreuffe is de eigenlijke hoofdpersoon. Hij is het kind van Joba en Dreverhaven. Hij is een man met een karakter en ambities, voor deze ambities moet alles opzij. Hij komt aan het eind erachter dat hij een toekomst van totale eenzaamheid tegemoet gaat. Hij heeft alles voor zijn studie over gehad en hij gunde zichzelf daardoor haast niets. Ook Lorna te George wijst hij af, daar heeft hij achteraf wel spijt van. Als je na het uiterlijk kijkt heeft hij dezelfde bruin/zwarte ogen als zijn moeder. Daarnaast hij heeft hetzelfde karakter als zijn moeder, daarom kan hij niet zo goed met haar opschieten. Katadreuffe is een rond karakter, omdat je veel van hem te weten komt.
Katadreuffe wordt voor zijn gevoel steeds tegengewerkt door zijn vader. Hierover zegt zijn vader: ‘Bij God (...) ik zal hem wurgen, ik wurg hem voor negen tienden, en dat ene tiende dat ik hem laat, dat kleine beetje asem zal hem groot maken (...). En dat ene tiende, dat kleine beetje asem knijp ik hem misschien ook nog uit.’ (pag. 245) Hij is de vader van Jacob, maar hij is niet wettige vader. Hij is een machtige, ongenadige, keiharde en angstaanjagende man. Een belangrijke eigenschap in het verhaal is zijn onverschilligheid, daarom durft hij de gewaagdste ontruimingen te doen en gaat hij, wanneer hij de hele buurt tegen zich heeft door de guurste wijken lopen. Dreverhaven is een vlak karakter, want ondanks zijn sterke persoonlijkheid kom je niet veel over hem te weten.
De laatste hoofdpersoon is Joba. Zij is de moeder van Katadreuffe en heeft hetzelfde karakter als hij. Door deze overeenkomsten hebben zij en haar zoon een stroeve omgang met elkaar. Ze is opgeklommen uit de armoede en heeft geen behoefte aan hulp. Al vanaf de geboorte van Katadreuffe neemt zij van niets en niemand hulp aan, omdat zij zichzelf wil bewijzen. Ondanks dat ze het moeilijk heeft en af en toe moeilijk maakt voor Katadreuffe houdt ze toch veel van hem. Haar moedergevoelens komen echter tot uiting tegenover haar huurder Jan Maan, een communist die haar met moeder aanspreekt. Joba is ook een vlak karakter.

Historische tijd
Het verhaal speelt in de crisisjaren, zo rond de jaren dertig. Enkele historische details, zoals de rellen n.a.v. de executie van Sacco en Vanzetti, wijzen hierop. Het verhaal speelt zich af in Rotterdam van tussen de 2 wereldoorlogen, met name de crisis tijd en geeft een negatief beeld: enorme werkloosheid en armoede. Zonder de werkeloosheid en de crisisjaren zou het boek er anders uit zien, maar echt heel erg bepalend is het niet voor het boek.

Plaats en ruimte
Het verhaal speelt zich voornamelijk af in Rotterdam. De binnenstad waar Dreverhaven woont en kantoor houdt, wordt als een duistere plaats afgeschilderd, de plaats van het kantoor waar Katadreuffe werkt, wordt echter lichtend afgeschilderd. Bijvoorbeeld de zonnen als naambordjes. Ik vind niet dat de plaats in dit verhaal erg van belang is. Het is wel zo dat de plekken die in dit verhaal gebruikt worden, echt bestaan. Het heeft dus wel een realistisch karakter.

Tijdsduur
De vertelde tijd is gelijk aan de leeftijd van Katadreuffe aan het eind van het boek, 28 jaar. De eerste 21 jaar worden versneld verteld, terwijl de 6/7 jaar die daarna volgen heel uitvoerig verteld worden. Dit is zo gedaan, omdat in het leven van Katadreuffe de laatste jaren het belangrijkst waren.

Tijdsvolgorde
Het verhaal wordt over het algemeen chronologisch verteld. Een enkele keer wordt de chronologie doorbroken. Dit gebeurd bijvoorbeeld bij het hoofdstuk 'Het weten tot T', dat begint met de woorden: "Aldus was het gegaan". Daarna pas krijgt de lezer informatie over het sollicitatiegesprek van Jacob Katadreuffe; het hoofdstuk daarvoor 'Een vriend' moet als je het chronologisch bekijkt eigenlijk achter dit hoofdstuk staan. Deze vooruitwijzingen of flashbacks zijn er om de spanning te verhogen.

Perspectief
Dit boek wordt verteld door een auctoriale verteller, die het perspectief voordurend laat wisselen. Het perspectief ligt wel over het algemeen bij Katadreuffe. De rol van verteller merk je in de vooruitwijzingen of commentaar op personages. Een voorbeeld van een vooruitwijzing is: ‘Later, toen hij van de wereld meer wist, verwonderde hij zich over die vlotheid, nog later, toen hij erachter kwam wie de eigenaar van de bank was, weer niet’.

Idee
Ik denk niet dat het boek met een bepaalde bedoeling is geschreven. Maar wat wel naar voren komt in deze roman, is dat goed en slecht niet zonder elkaar kunnen. De zoon maakt carrière met tegenwerking of medewerking van zijn vader. Zijn vader staat hier voor het kwade, waar het goede (Katadreuffe) niet zonder kan. Omdat deze anders niet zo groot was geworden.