ff n studiebreak
Maandag begint de nieuwe Weg Over Rozen! Hier vast al het tergende, romantische, schokkende, suïcidale en strontvervelende uit seizoen 1 op een rij.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?

CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Eerste druk: 1990
Gelezen druk: 1990
Uitgever: Penta Pocket Amsterdam
Bladzijdes: 286
A tekstbeleving
B Tekstbestudering
Samenvatting
- De nacht van 21 juni 1989
Het verhaal begint bij Freddy Mancini waanneer deze in Praag midden in de nacht op zoek gaat naar een restaurantje. Vlak bij het restaurantje wordt hij overvallen en, terwijl hij denkt dat hij dood gaat, ziet hij een kidnapping gebeuren.
- De nacht van 21 juni 1989
Het tweede hoofdstuk is dezelfde nacht bij Felix Hoffman thuis op de ambassade. Hij leest, zich omringend met eten, een filosofisch boek van Spinoza dat hij zeer lachwekkend vindt.
Op het ministerie van Binnenlandse Zaken (BZ) heeft hij veel vijanden en een enkele vriend die hem de hand boven het hoofd houdt (Win Scheffers). Het blijkt dat Hoffman al sinds de dag dat zijn eerste dochtertje (Esther) aan leukemie overleed (6 September 1968) niet meer geslapen heeft. Zijn huwelijk met Marian is slecht. Hoffman beseft dat hij zich in de nadagen van zijn leven bevindt vanwege het voor zijn lichaam uitputtende leven. Hij denkt veel na over zijn eigen leven, over zijn dochters en over de relatie met zijn vrouw. In het boek van Spinoza dat hij langszamerhand steeds serieuzer gaat nemen probeert hij een betekenis te vinden voor de woorden die Esther sprak voor haar dood: "Ik weet het".
- De ochtend van 23 juni 1989
Het derde hoofdstuk begint als John Marks zijn garage uitrijdt. Hij is op weg naar zijn werk omdat er een code aan hem doorgegeven is dat hij moet komen. In de auto denkt hij aan zijn ex-vrouw en aan de relatie die hij een aantal jaren terug met ene Marian had.
- De nacht van 25 juni 1989
Weer bij Hoffman. Hoffman denkt na over een schandaal waarbij hij per ongeluk een hut van een prostituée, waar hij mee mee was gegaan, in de fik gestoken had. Hier hield Wim Scheffers hem de hand boven het hoofd. Hij herinnert zich dat Mirjam (zijn andere dochter) voor twee dagen was weggelopen en dat ze een verhouding had met een leraar.
- De middag van 27 juni
Freddy Mancini wordt door John Marks naar een "safe-house" gebracht waar hij van alle gemakken voorzien wordt en ondervraagt wordt over de kidnapping. De gegijzelde is
namelijk een spion van de Amerikaanse spionagedienst.
- De nacht van 3 juli 1989
Felix Hoffman wordt door de Nederlandse regering teruggeroepen als een teken aan de Tsjecho-Slowaakse regering met betrekking tot de mensenrechten. Hij wordt in een slecht hotel naast een sloperij ondergebracht door een vijand van hem binnen BZ. Hij leest hier Spinoza en denkt na over zijn leven. Hij ontmoet Wim Scheffers die hem verteld dat Mirjam in een pornofilm speelt die opgenomen is in Felix’ vakantiehuisje.
- De ochtend van 4 juli 1989
Hoffman koopt alle films op door middel van. schilderijen die hij in zijn studietijd verzameld heeft en beschouwde als appeltje voor de dorst. Hij laat alle films vernietigen op één na, omdat hij zich Mirjam’s gezicht wil kunnen herinneren die zich uit alle fotoboeken geknipt heeft.
- De middag van 4 juli 1989
Mancini verzint extra dingen over de kidnapping om langer in het safe-house te kunnen verblijven waar hij het wel naar zijn zin heeft. Marks trapt hier echter niet in. Ze denken dat de spion opgepakt is door middel van informatie van een dubbelspion die nu naar zij denken drie-dubbel spion is.
- De avond van 4 augustus 1989
Hoffman gaat naar een feestje op de Italiaanse ambassade. Hij wordt hier onwel en raakt bewusteloos. Hij wordt geholpen door Irená Nova, een journaliste. Als hij thuis is en bijkomt gaat hij snel Spinoza lezen omdat hij denkt dat het einde nabij is en zo nog enige verlossing probeert te vinden. Hij krijgt ‘s morgens in alle vroegte een hataanval.
- De middag van 7 augustus 1989
Hoffman komt in een ziekenhuis bij. Irená Nova komt langs om bloemen te brengen. Hij heeft het met haar over de voor- en nadelen van zijn en haar regeringssyteem. Ze nodigt hem uit voor een gesprek voor haar krant.
- De middag van 18 augustus 1989
Hoffman is verliefd op Nova geworden. Hun gesprek loopt zeer stroef en is snel afgelopen.
Thuisgekomen begint hij te drinken ondanks de opwinding van Marian hierover.
- De avond van 23 augustus 1989
In alle Oost-Europese landen heerst de Perestroika, behalve in Tsjecho-Slowakije. Hoffman en Nova ontmoeten elkaar weer. Hij biedt haar geld om met hem naar bed te gaan en na enig aarzelen stemt ze toe.
- De vroege ochtend van 24 augustus 1989
Hoffman merkt dat hij voor het eerst sinds lange tijd weer geslapen heeft ze maken een nieuwe afspraak en gaan beiden weg.
- De ochtend van 29 september 1989
John Marks heeft een afspraak met Marian Hoffman en vraagt haar haar man te bespioneren omdat deze een verhouding heeft met een spionne waarvan ze niet weten of ze een dubbel- of driedubbelspionne is.
- De late avond van 28 oktober 1989
Freddy Mancini gaat op zoek naar een paar Tsjechische huurmoordenaars die zijn vrouw kunnen vermoorden, die van hem wil scheiden, in ruil voor informatie over de kidnapping.
Hij wordt echter onderschept door John Marks en verder hoor je niets meer over Mancini in het verhaal.
- De ochtend van 24 november 1989
Irená Nova vertrekt samen met haar dochtertje nadat de Berlijnse Muur gevallen is.
- De ochtend van 2 december 1989
In zijn vakantiehuisje leest Hoffman Spinoza en denkt na over de fouten die hij in zijn leven gemaakt heeft. Hij is op de vlucht voor de veiligheidsdienst omdat hij vertrouwelijke informatie wilde verhandelen. Als hij een auto hoort komen probeert hij te vluchten en is bang dat ze de films vinden, maar het blijkt Marian te zijn die hem troost.
- De avond van 31 december 1989
Hoffman is geen ambassadeur meer en woont samen met Marian. Hij is vn plan het eind van de 20e eeuw mee te maken om hem te kunnen begraven.
Het verhaal gaat over een Nederlandse ambassadeur die zijn beide dochters verloren heeft en hierdoor zijn slaap heeft verloren. Ook leidt hij aan vraatzucht. Hij probeert het onvervulbare verlangen binnenin hem te vervullen door middel van seks en eten.
De idee is het gemis, uitgedrukt in gevoelens van leegte en schuld en een onvervulbaar verlangen. Dit proberen zowel Hoffman als Mancini te vervullen door te eten.
Het verhaal is een roman. Het heeft meerdere verhaallijnen die allemaal weer iets met elkaar te maken hebben. Zoals bijvoorbeeld John Marks die een verhouding heeft gehad met de vrouw van Hoffman, een spionne heeft die de maitresse is van Hoffman en een informant heeft die net zo buitensporig eet als Hoffman.
Samenvatting
Felix Hoffman is ambassadeur in Praag. Hij is ongelukkig getrouwd en heeft een tweeling; twee dochters gehad, Esther en Mirjam. De een is jong (8 jaar) gestorven en de ander is aan drugs verslaafd geraakt (schuldgevoel over dood zusje) en is door een overdosis om het leven gekomen (waarschijnlijk zelfmoord). Hij werkt al zijn hele leven bij de buitenlandse dienst van het ministerie van Buitenlandse zaken. Hij heeft over de hele wereld gewerkt; Caracas, Madrid, Lima, Dar es Salaam, Rio de Janeiro, Houston en sinds 1983 als tijdelijk zaakgelastige in Khartoum en nu dus sinds kort als ambassadeur in Praag. Hij is joods en zijn ouders zijn in de oorlog in de handen van de Duitsers gevallen. Hij zat als klein jongetje ergens anders ondergedoken en heeft zo de oorlog overleefd. De vader van een vriend van hem; Hein Daamen, werd zijn voogd. Hij ging evenals Hein op kamers in Amsterdam; pas in 1953 studeerde hij af. Zijn vader was bankier geweest en Felix kreeg een maandelijkse vergoeding. Daarna volgt hij een opleiding bij Buitenlandse zaken en raakt bevriend met Wim Scheffers. Wim maakt snel carriëre bij het ministerie. Wim houdt Felix het hand boven het hoofd; Felix heeft een rel veroorzaakt door gedonder te krijgen met een prostituée. Ook zijn relatie met de Buitenlandse dienst is nooit goed geweest; zijn reputatie is niet goed, drinkt te veel. Felix’ vrouw; Marian houdt zich vooral bezig met de Nederlandse literatuur van de zeventiende eeuw en dan met name Vondel; ze probeert er een boek over te schrijven om haar vader die hoogleraar geweest is te evenaren. Felix eet te veel en heeft sinds de dood van zijn dochtertje niet meer gewoon kunnen slapen. Om de nachten door te komen leest hij de ‘Verhandeling voor de verbetering van het verstand’ van de zeventiende eeuwse Nederlandse filosoof Spinoza.
In de zomer van 1989 is Freddy Marcini (een Amerikaan) samen met zijn vrouw Bobby op groepsrondreis door Europa en doet Praag aan. Freddy Marcini behoort tot de 100 zwaarste mensen van de V.S. en wil ‘s avonds in zijn hotel wat gaan eten. In het hotel is geen eten en hij wordt doorverwezen naar een restaurant. De taxichauffeur zet hem echter af in een donker steegje; even later wordt Freddy beroofd. Als hij verdwaasd zit bij te komen ziet hij iemand van zijn reisgroep die gekidnapt wordt. Later in Rome wordt hij benaderd voor een gesprek in Amerika met de geheime dienst. Hij komt in een ‘safe house’ en moet een formulier van strikte geheimhouding tekenen, hij wordt ondervraagd door John Marks over de gebeurtenissen in Praag en wordt ontzettend verwend.
John Marks heeft, toen hij getrouwd was, een affaire gehad met Marian Hoffmann, na deze verhouding is hij gescheiden. John is agent van de ‘Firma’ (geheime dienst) evenals Marian toen was. Felix weet hier niets van.
Ondertussen in Praag worden Nederlandse journalisten gearresteerd; Felix wordt terug geroepen voor consulatie. In Nederland ontmoet hij Wim Scheffers weer; Wim vertelt hem dat Mirjam in heel Nederland in een pornofilm te zien is. Felix besluit alle kopieën van deze film te kopen; dit kost hem zijn vermogen. Mirjam had voor haar dood alle afbeeldingen van zich vernietigd (films, foto’s verknipt). Felix keert terug naar Praag; hij wordt langzaam gek, hij realiseert zich het leven van zijn dochter Mirjam, de vroege dood van Esther en van Spinoza wordt hij ook niet vrolijker. Hij probeert zijn problemen te vergeten door veel te eten en te drinken; dit wordt hem te veel en op een receptie raakt hij onwel en de journaliste Irena Nova helpt hem in een taxi. In de residentie besluit hij zich dood te eten en te drinken, als zijn dochters het leven niet verdienen waarom hij wel ?; hij krijgt een hartinfarct. Irena Nova bezoekt hem aan zijn ziekbed, ze wil een interview met hem. Hij wil nog maar een ding in het leven en dat is naar bed met haar.
Vanwege dit interview ontmoeten ze elkaar een paar keer. Ze krijgen een seksuele verhouding en hij betaalt haar veel geld, hij leeft weer op en kan weer slapen. Zij is echter een dubbelspionne. Zij vraagt hem om technische gegevens van computers; hij kan dat wel regelen via Hein Daamen. Hein Daamen is getrouwd maar homo (gemakkelijk te chanteren) en werkt bij Philips en heeft dus beschikking over de gewilde infomatie.
Ondertussen licht John Marks Marian in. Het is eind 1989 en de spanningen in het Oostblok nemen toe. Felix levert de informatie om zo Irena bij zich te houden. Dan valt de Berlijnse muur en Irena vlucht. De Amerikaanse geheime dienst (John Marks) heeft alles door en speelt dit door naar Nederland. Felix gaat ervan door, de zaak wordt in de doofpot gestopt en hij krijgt eervol ontslag. Felix en Marian gaan aan de cóte d’azur verder leven.
In Amerika wil Bobby van Freddy scheiden, er komt rechtszaak. Freddy wil Bobby vermoorden en stuurt een brief naar de Tsjechische ambassade, hij vraagt in ruil voor informatie of zij zijn vrouw niet kunnen vermoorden. De brief wordt door de ‘Firma’ onderschept en Freddy komt in een psychiatrisch ziekenhuis.
Personages:
Felix Hoffmann is 59 jaar en vrij laat in zijn leven tot ambassadeur benoemd. Hij begint zich te realiseren wat er allemaal in zijn leven gebeurd is en kan dat eigenlijk niet aan. Hij reageert zijn problemen af door te eten en te drinken. Zijn vrouw noemt dit Hoffmann’s honger. Veel eten en drinken deed hij sinds de dood van Esther.
De laatste woorden van Esther waren: "Ik weet het". Door Spinoza te lezen probeert hij de betekenis hiervan te achterhalen. Hij voelt zich schuldig voor de dood van vooral Esther maar ook de dood van Mirjam. Hij probeert het schuldgevoel te verminderen door die pornofilm op te kopen. Hij kan de dood van zijn dochters niet verwerken. Felix is joods maar heeft nooit iets aan godsdienst gedaan. Spinoza zegt dat je in je leven moet zoeken naar één goed wat in staat is je ziel te vervullen en dat je daarna kan genieten van eeuwige en maximale vreugde. Hiermee bedoelde hij God.
Ook Fredi Mancini is een persoon uit dit verhaal. Hij is ook erg dik en eindigt na een poging om zijn vrouw te laten vermoorden in een psychiatrisch ziekenhuis.
Analyse
Thema
Wanhoop. Felix realiseert zich dat zijn leven een grote puinhoop is geweest. Zijn ouders zijn vergast. Zijn tweeling dochters zijn overleden; de een leukemie, de ander overdosis. Hieraan heeft hij een groot schuldgevoel overgehouden. Zijn werk heeft hij eigenlijk te danken aan zijn studievriend Wim die hem de hand boven het hoofd houdt.
Spinoza geeft ook wat richlijnen; daar kan hij zich ook niet in herkennen. Ook bij Freddy Marcini komt wanhoop terug op het laatst probeert hij wanhopig zijn vrouw te laten vermoorden.
Titelverklaring
Hoffman’s honger, Felix probeert zijn problemen weg te eten, ook Freddy is eetziek. Geestelijke honger van Felix om Spinoza te lezen.
Analyse
Perspectief: Auctoriaal verhaal. Wisselende vertel-oogpunten.
Tijd: Chronologisch, tussen 21 juni en 31 december 1989. Veel terugblikken.
Ruimte: Belangenruimte: het ambassadeurswereldje vol protocollen, Felix gaat af en toe door het lint (drank).
C AchtergrondInformatie
Leon de winter is in 1954 geboren in Den Bosch als zoon van orthodox-joodse ouders.
Vanaf 1966 bezoekt hij het stedelijk gymnasium in zijn geboorteplaats. In 1973, in het jaar van zijn eindexamen wordt zijn werk voor het eerst bekroond met de ontmoetingsprijs van de Stichting Literaire Dagen. Aanvankelijk schreef Leon de Winter kale sobere boeken over de problemen van de naoorlogse generatie zonder eigen geschiedenis. Veelzeggend is de titel van zijn debuut Over de leegte van de wereld. Leon de winter werd een intellectualistisch schrijver. Recensenten hadden hoge verwachtingen van hem maar de Winter zag zichzelf als het cliché van een boekenwurm en kreeg steeds meer genoeg van zijn eigen werk. Zelf zei hij hierover:
"Ik kom uit een gezin waar niet werd gelezen en ik enorm de behoefte me intellectueel te ontwikkelen. Dus schreef ik literaire bouwwerken, heel fijntjes en heel precies geconstrueerd, waaruit bleek dat ze geschreven waren door iemand die niet van de straat was. humor, ontroering en zelfspot hield ik zorgvuldig uit mijn boeken weg. tot ik niet meeer verder kon en dacht: als ik zo doorga word ik een verzuurde grijze vent."
Met Kaplan rekent de Winter af met zijn oude image en begint op vlotte Amerikaanse manier te schrijven. Waarschijnlijk was de overstap voor de meeste mensen te groot en weinigen konden respect opbrengen voor de nieuwe stijl.”
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.