geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
ff n studiebreak
Bankhangende Justine steekt loom haar duim op voor niet-sportende jongeren. Want wie sport er tegenwoordig nou nog?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Boekverslag Hella S. Haasse
Oeroeg
Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 10 juni 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 2.300 |
Bekeken: | 13834 keer (18 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
A Praktische gegevens
1.1 De titel is ‘Oeroeg’ en Hella S. Haasse is de auteur.
1.2 De uitgever is Wolters Noordhoff.
1.3 In 1948 is de eerste druk verschenen.
1.4 De druk staat niet in het boek.
1.5 77 is het aantal bladzijden.
1.6 Het is een psychologische roman.
1.7 Ongeveer 4 delen.
1.8 Geen bijzonderheden en ook geen motto/opdracht.
1.9 Datum van mijn leesverslag is 6-5-2001.
2 De titel is nogal makkelijk te verklaren. Het is de naam van de beste vriend van de hoofdspeler, namelijk Oeroeg, waar het gehele verhaal om draait. Er was geen motto in dit boek.
3 Het hele boek speelt zich af in de geschiedenis, het wordt namelijk later door de hoofdpersoon verteld.
4 Het verhaal speelt zich ongeveer tussen 1920 en 1947 af, en er verstrijkt dus ongeveer 27 jaar in het boek.
5 Het verhaal speelt zich af in Indië, waar de ouders van de hoofdpersoon een onderneming beheren in Kebon Djati, diep in het bergland van Preanger.
De plaats is wel belangrijk want de hoofdpersoon is bevriend met een inlander van zijn leeftijd (Oeroeg). Op een gegeven ogenblik wordt dit hem verboden omdat dit slecht voor hem zou zijn.
6 Johan, de ‘ikpersoon’: Blanke jongen, in Indonesië geboren. Hij ziet geen verschil tussen oosterlingen en westerlingen. Pas later komt hij erachter dat hij en Oeroeg tot een 'andere wereld' behoren. Van het nationalistische streven begrijpt hij niets. Johan is extravert, hij juicht en schreeuwt snel, maar hij leest wel heel graag. Hij heeft bijna geen contact met zijn ouders.
Oeroeg: Donkere jongen, eveneens geboren in Indonesië. In tegenstelling tot Johan is hij verlegen, beheerst en stil. Hij kan goed tekenen. Eerst probeert hij zo veel mogelijk te verwesteren, wat voor een deel neerkomt op het nabootsen van sport- en filmhelden. Als hij op een internaat terechtkomt, ontwaakt in hem het nationaal bewustzijn. Hij studeert ijverig, zijn onverschilligheid verdwijnt. Hij wil het liefst zijn land moderniseren. Oeroeg ziet op het laatst niets anders meer in Johan dan de blanke, dus de vijand.
Lida: In het begin is ze een echte Hollandse huisvrouw. Ze hecht zich aan Oeroeg omdat ze bang is voor eenzaamheid. Ze bemoedert hem ook graag. Ze gaat mee met Oeroeg naar Soerabaja, en 'verindischt' helemaal.
Gerard Stokman: Hij is de vervanger van Bollinger, onder de employees is hij een zonderling. Hij houdt van Indonesië en van de eenzaamheid. Hij jaagt veel en oefent een bijzondere aantrekkingskracht op de jongens uit, omdat hij zelf nog zo'n jongen is gebleven in zijn zucht naar avontuur. Hij is het met Johan eens dat Oeroeg niets anders is dan de Europese jongens.
Relaties:
Johan en Oeroeg waren vroeger beste vrienden. Doordat ze allebei veranderden, vooral Oeroeg, is hun vriendschap in een dal terechtgekomen, en dat komt waarschijnlijk ook nooit meer goed. Johan krijgt les van Bollinger, maar die krijgt een verhouding met zijn moeder en gaat voor onbepaalde tijd op reis met haar. Gerard Stokman is zijn vervanger. Hij gaat met zowel Johan als met Oeroeg op dezelfde manier om. Dan gaat vader op reis en Johan gaat naar Lida, die een pension heeft. Lida en Oeroeg worden hele goede vrienden. Door het plotselinge zelfbewustzijn van Oeroeg wordt hij meer trots op Lida, en gaat hij in Johan steeds meer de vijand zien.
Doel:
Johan heeft eigenlijk twee doelen. In het verhaal over zijn jeugd zelf is het doel om de vriendschap met Oeroeg weer op te bouwen, maar dat mislukt duidelijk. Hij bereikt zelfs het tegengestelde; Oeroeg is nu zijn vijand. Het doel van Johan over de gehele tekst is het opschrijven van zijn hele verhaal, dat zie je aan dit citaat:
'Ik heb niet anders willen doen dan een verslag neerschrijven van onze gezamenlijk doorgebrachte jeugd.'
Dit doel is hem dus gelukt.
Karakters of typen:
Oeroeg en Johan zijn allebei karakters. Tijdens het verhaal kom je erachter dat Oeroeg en Johan veel verschillende karaktereigenschappen hebben. Er wordt veel aandacht geschonken aan de psychologische ontwikkeling van hen allebei. Hun karakter verandert ook tijdens het verhaal, vooral die van Oeroeg. Hij verandert in een paar jaar tijd meer dan een gemiddeld mens in zijn leven doet, hij heeft een totaal ander wereldbeeld aangenomen! In het begin zijn Johan en Oeroeg zorgeloze kinderen, ze zien geen verschil tussen zwart en wit, oosten en westen, hoge rangen en lage rangen. Maar als Oeroeg naar het internaat gaat en gaat studeren voor arts, verandert zijn wereldbeeld. Hij ontdekt het verschil tussen de verschillende rangen en gaat zich vijandig gedragen tegenover buitenlanders, zo ook tegen Johan. Johan merkt het verschil in rang ook wel, maar dat doet voor hem niets af voor zijn vriendschap met Oeroeg.
B Vertelwijze
1 de hoofdpersoon vertelt het verhaal, het perspectief is een personaal perspectief.
Dit valt op te maken uit bijvoorbeeld deze voorbeelden:
'OEROEG WAS MIJN VRIEND. Als ik terugdenk aan mijn kindertijd en mijn jongensjaren, verschijnt zonder uitzondering het beeld van Oeroeg in mij, als was mijn herinnering gelijk aan een van die toverplaatjes die we vroeger plachten te kopen, drie voor een dubbeltje: geelachtig glanzende stukjes met lijm bestreken papier, waarover men een potlood krassen moest, totdat de verborgen voorstelling aan het daglicht kwam. Zó komt ook Oeroeg tot me terug, wanneer ik me verdiep in het verleden.'
'Ik heb niets anders willen doen dan een verslag neerschrijven van onze gezamenlijk doorgebrachte jeugd. Ik heb het beeld van die jaren willen vastleggen, die nu zo spoorloos voorbij zijn als waren zij niet meer geweest dan rook in de wind.'
2 De stijl van de auteur is: niet moeilijk, wel een paar Indische woorden, veel beschrijvingen en weinig gesprekken (Maar niet storend ze legt het goed uit).
3 De auteur besteedt veel aandacht aan de personen/landschappen. Dit doet zij omdat dan het verhaal wat duidelijker wordt, vooral als het over mensen gaat.
C Thematische aspecten
1 Een vriendschap die verbroken is door elkaars tegengestelde belangen.
De invloed van de buitenwereld op de vriendschap tussen twee jongens.
De verschillen tussen twee culturen en de bijkomende problemen in die tijd.
De puberteit.
2 Er is een vriendschap tussen Oeroeg en de ik-figuur, van jongs af aan zijn ze bevriend maar daar komt verandering in als ze ouder worden.
Het thema van het boek is vriendschap.
De hoofdgedachte is dat de vriendschap tussen de twee wordt verbroken door culturele verschillen. De verbreking van de vriendschap zat eraan te komen doordat de verschillen tussen de twee culturen te groot was. Ook scheen Oeroeg geen last te hebben van de puberteit terwijl Johan met zichzelf in de knoop zat.
D Structurele aspecten
1 Het boek is chronologisch. Er komen wel wat flashbacks in voor, maar in het algeheel kan worden gesteld dat het verhaal dus chronologisch is. Ik vind het een beetje jammer dat de schrijfster soms gewoon een paar jaar in 2 regels beschrijft. Als ze dat niet had gedaan was het volgens mij nog leuker geweest.
2 Jeugd, basisschool, middelbare school, puberteit, verandering, ze worden allebei anders (denken en opvattingen over dingen), Johan naar Nederland, oorlog, weer terug naar Indië, Johan in Nederlands leger, weerzien en vijanden voor elkaar.
Het verhaal komt erg langzaam op gang, waardoor het in het begin erg saai leek. In het begin wordt voornamelijk de vriendschap tussen de ikpersoon en Oeroeg beschreven. Als het verhaal op gang is gekomen wordt het wat speelser. Soms iets te, dan lijkt het verhaal wel in heel veel kleine stukjes verdeeld, maar het volgt elkaar wel weer op. Het is ook een open einde, een heel leuk einde vind ik overigens. Erg onverwacht en emotioneel.
3 Het begin is een informatieve opening, er wordt uitgelegd wie Oeroeg is, en wat de hoofdpersoon allemaal met hem heeft meegemaakt.
4 Het einde is open, ze komen elkaar weer in Indië tegen. Beide in het leger, van Nederland en die van Indië. Oeroeg richt het wapen op Johan en zegt dan dat hij weg moet gaan. Nadat hij dit doet en hij nog een keer achterom kijkt is Oeroeg al weg.
E Mening
Omdat mijn zus Oeroeg een mooi boek vond en het mij aanraadde heb ik het gelezen. Je leeft erg mee met de hoofdpersoon en je hebt dan ook wel bepaalde emoties, zoals onbegrip e.d. De auteur heeft de diepere gedachte (cultuurverschillen) zeer goede uitgewerkt. En het thema spreekt mij ook zeer aan. Verder zijn de (hoofd)personen goed beschreven en zijn dan ook goed herkenbaar. Het perspectief is ook goed gekozen maar als het een ander perspectief was geweest was het denk ik nog steeds een leuk boek. De stijl is ook goed een makkelijk en overzichtelijk. Mijn totaal oordeel is: erg goed boek, lezen!!
F Samenvatting
Het verhaal wordt verteld door de zoon (Johan) van een Nederlandse administrateur die vriendschap heeft gesloten met de Indische jongen Oeroeg. Zij groeien samen op van baby tot jongeman, omdat de moeders vriendschappelijk met elkaar omgaan; de Hollandse vrouw heeft in de nabijheid geen contact met sekse- en rasgenoten. Daar komt bij dat zij en de mandoersvrouw (Sidris) tegelijk zwanger zijn. De jongens trekken er samen op uit, spelen, ravotten, vechten. Toch zijn er in de jeugdperiode al verschillen tussen de oosterling en de westerling (het thema van dit boek) op te merken: Oeroeg uit zijn vreugde nauwelijks en hij neemt tegenover dieren een ander standpunt in. In hun fantasiespelletjes genieten ze zeer, meestal thuis bij Oeroeg. De vader van Johan juicht de omgang met de Indische jongen niet toe: 'De jongen hoort niet in de kampong. Hij spreekt geen fatsoenlijk woord Hollands. Hij wordt je reinste Katjang.' Een employee moet Johan Nederlands leren en verder onderwijzen. Oeroeg ziet het zwijgend aan. Na enige tijd moet Johan de lagere school bezoeken in de stad en gaat iedere dag met de trein. Als er gasten zijn bij de Nederlandse administrateur, wordt er een rit gemaakt naar Telaga Hideung, het Zwarte Meer, dat in het fantasiespel van Oeroeg en Johan steeds een grote rol speelt; er waren namelijk geheimzinnige verhalen waren over het meer in omloop. Johan mag mee naar het meer, Oeroeg is er vanzelfsprekend niet bij, wel zijn vader, Deppoh, die de weg moet wijzen en het vlot moet bomen samen met Danoeh, de tuinman. Het wilde spel van de Nederlanders op het oude bamboevlot eindigt ongelukkig: een gedeelte ervan breekt af. Deppoh, die Johan tracht te redden, is vastgeraakt in de waterplanten en verdrinkt. Sidris verhuist naar een dessa hoger op de berg, maar als Oeroeg later naar de Hollands-Indische school te Soekaboemi mag, komt hij weer beneden wonen; de vader van Johan betaalt de schoolopleiding. Samen met Johan reist hij elke dag heen en weer. Oeroeg wordt al een persoonlijkheidje in de dessa. Johan voelt ten aanzien van Oeroeg nog geen verschil in ras en rang. De moeder van Johan gaat voor onbepaalde tijd op reis (vanwege een verhouding met Bollinger, de employé en onderwijzer). Gerard Stokman, de nieuwe employé, verschijnt in het leven van Oeroeg en Johan. Deze avonturier neemt de jongens mee op de jacht op wilde varkens, waarbij Ali, de koelie, allerlei verhalen vertelt. Op een avond deelt de vader van Johan hem mee dat hij op reis gaat. Johan moet in Holland verder studeren op een kostschool; een scheiding met Oeroeg lijkt onvermijdelijk, maar er komt uitstel. Op de verjaardag van Johan heeft de vader Oeroeg niet uitgenodigd: 'Voor het eerst in mijn leven werd ik me van volle bewust van het feit, dat Oeroeg in de ogen van de anderen een 'inlander' was.' Met Gerard bepraat Johan zijn probleem. Enige tijd later komt Johan in Soekaboemi wonen bij Lida, 'een vrouw van onbestemde leeftijd'. Oeroeg blijft hij ontmoeten in spijbeluurtjes, Lida laat Oeroeg bij haar thuis komen en spoedig daarna verhuist hij voorgoed naar het pension. Lida is het, die Oeroeg vooruit wil helpen om zich verder te ontwikkelen; hij wordt arts. De vader van Johan komt na ruim een jaar weer terug. Hij had een nieuwe vrouw meegebracht. Met deze Eugenie kan Johan niet goed opschieten. Johan gaat in Batavia, waar Lida en Oeroeg al wonen, op de HBS (internaat). Johan bezoekt ze geregeld. De jongens, in hun puberteitsjaren, komen ook in aanraking met meisjes, meestal zusters van Oeroegs vrienden. Bij het meisje Poppie thuis leren ze dansen. De twee praten veel, over de meisjes, de films en hun toekomst. In de vriendschap komt enige verwijdering, doordat Oeroeg veel omgaat met Abdullah Haroedin, een Arabische jongen die ook naar de NIAS zal gaan in Soerabaja. Oeroeg schrijft weinig tijdens z'n verblijf daar, maar de studie vlot goed. Daar, in Soerabaja, wordt Oeroeg de zelfbewuste inlander die hij moest worden. Hij bekritiseert de gouvernementsregelingen op medisch en hygiënisch gebied. Ook Lida verhuist naar Soerabaja en schrijft brieven aan Johan. Johan vertrekt naar Holland om in Delft voor ingenieur te gaan studeren. Van Oeroeg en Lida neemt hij afscheid; de verwijdering tussen de twee vrienden is groter geworden. Johan heeft veel contact met gelijkgezinden. Er is veel te doen (zegt Oeroeg). Johan begrijpt hem niet, later in de ontmoeting wordt hem alles veel duidelijker, als Oeroeg hem antwoordt: 'Ik heb jullie hulp niet nodig, ik ga niet bij het Nederlandse gouvernement.' Als Johan, na zijn studie voltooid te hebben, terugkeert in Indië, is de nationale geest veel sterker, de politionele actie breekt uit. Johan ontmoet Oeroeg bij het meer, Telaga Hideung. De inlander staat voor hem met een getrokken revolver: 'Ga weg,' zegt hij in het Soedanees, 'ga weg, anders schiet ik. Je hebt hier niets te maken. De strijd is hard, meedogenloos en onpersoonlijk.’ Was het werkelijk Oeroeg? Johan weet het niet. Oeroeg zal hij nooit meer ontmoeten. Johan kende hem, zoals Johan Telaga Hideung kende, een spiegelende oppervlakte.
G Auteur
Genres: Poëzie, roman, novelle, toneel, essay, autobiografie, reisbeschrijving
Bijzonderheid: Is waarschijnlijk de enige persoon in Nederland die Oeroeg niet verplicht heeft gelezen. Is in 2000 opgenomen in het Franse Legioen van Eer.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
