Boekverslag Jan Wolkers

Info over dit verslag

Geschreven door:	Rudy en Thijs [meer]
Niveau:	4VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	3172
Opvragingen:	38

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (107 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Jan Wolkers

• Brandende liefde (18)

  1981

• De doodshoofdvlinder (11)

  1979

• De hond met de blauwe tong (2)

  1964

• De jaargetijden (2)

  2000

• De junival (7)

  1982

• De kus (2)

  1977

• De onverbiddelijke tijd (1)

  1984

• De perzik van onsterfelijkheid (5)

  1980

• De walgvogel (4)

  1974

• Een roos van vlees (14)

  1963

• Gesponnen suiker (3)

  1963

• Gevederde vrienden (1)

  1993

• Gezinsverpleging (1)

  1985

• Gifsla (8)

  1983

• Groeten van Rottumerplaat (2)

  1971

• Het afschuwelijkste uit Jan Wolkers (1)

  1969

• Horrible tango (2)

  1967

• Kort Amerikaans (28)

  1962

• Langpootmuggen (1)

  1993

• Serpentina's petticoat (4)

  1961

• Terug naar Oegstgeest (14)

  1965

• Turks fruit (83)

  1969

• Vivisectie (1)

  1961

• Wegens sterfgeval gesloten (1)

  1963

• Werkkleding (0)

  1971

• Zomerhitte (17)

  2005

• Zwarte advent (1)

  1969

• Zwarte bevrijding (3)

  1995

Verwachtingen en eerste reactie.

Ik heb ervoor gekozen het boek “Turks Fruit” te lezen, omdat ik zoveel verschillende reacties over dit boek had gehoord. Zo hoorde ik van u, dat het boek erg tegenviel voor een werk van Jan Wolkers. Van vele jongeren hoorde ik dat het juist een heel gaaf boek was om te lezen. En behalve het feit dat er verschillende reacties waren, hoorde ik ook van velen dat het boek redelijk shockerend was. Op de één of andere manier trok dat me wel. Oké, ik was gewaarschuwd voor het grove taalgebruik en de uitgebreide seksverhalen, maar ik wilde het gewoon allemaal zelf hebben beleefd.
Ik verwachtte dat “Turks fruit” een gepassioneerd liefdesverhaal zou zijn over een relatie die op het einde stuk gaat. Ik wist (en verwachtte dus) ook dat er in het boek af en toe over seks geschreven zou worden. Verder dacht ik dat het heel zielig zou worden op het eind, dat het proces met die hersentumor uitgebreid beschreven zou worden. Ik had dus best een hoge verwachting van het boek.
Het lezen van “Turks Fruit” heeft me niet teleurgesteld, al zijn mijn verwachtingen helemaal niet uitgekomen. Ik vond het boek leuk om te lezen en het heeft me van het begin tot het einde geboeid.
Het was voor mij echt voor het eerst dat ik een boek las waarin over seks werd geschreven. Nou wil dit niet zeggen dat ik er nog meer over wil gaan lezen, maar ik ben gewoon blij dat ik het een keer heb gedaan.
Wat niet helemaal volgens mijn verwachtingen verliep was, dat de relatie niet aan het einde kapot ging, maar in het begin. Dat vond ik eerlijk gezegd wel even schrikken, want ik dacht dat ik nu de relatie niet zou meemaken. Maar gelukkig kreeg je allemaal flashbacks en maakte je alles toch nog mee.
Mijn verwachting over het einde, dat het proces met de tumor uitgebreid beschreven zou worden, is ook niet uitgekomen. Dat vind ik wél jammer. Ik vind dat Jan Wolkers te snel en te makkelijk aan het einde heeft gewerkt. Een hersentumor is iets heel serieus en er gaan veel gevoelens bij gepaard. Daar heeft hij naar mijn mening te weinig aandacht aan besteed.
Maar nogmaals: het boek heeft me van het begin tot het einde weten te boeien en is me absoluut niet tegengevallen!

Samenvatting van de inhoud.

De ik-persoon is helemaal van slag als zijn geliefde (Olga) hem verlaat voor een ander. Eerst blijft hij twee weken op bed liggen, zonder voor zichzelf te zorgen. Dan komt hij vuil en mager zijn bed uit en gaat proberen zijn leven weer op te pikken. Hij probeert van alles: hij “neemt” in het begin de ene na de andere en probeert zo een tweede Olga te vinden. Als dat niet lukt gaat hij proberen serieuze relaties te beginnen, maar ook dat heeft geen succes.
Tijdens dit proces denkt hij steeds terug naar zijn bijna volmaakte relatie met Olga. Hij vertelt in geuren en kleuren over de vaak komische belevenissen met Olga. Hij vertelt over de dieren ze gehad hebben (en dat zijn er nogal wat), over de kunstwerken waar Olga voor geposeerd heeft, enz. Op die manier kom je een beetje te weten wat er allemaal is misgegaan in hun relatie.
Een belangrijke factor in het mislopen van hun, aanvankelijk rooskleurige, relatie zijn denk ik de (jeugd)trauma’s van Olga. Zo heeft ze een enorme angst zwanger te worden en een afkeer tegen kinderen. Dit heeft haar moeder veroorzaakt toen Olga nog heel klein was. De moeder van Olga had namelijk een borstamputatie ondergaan en had haar dochter wijsgemaakt dat zij haar borsten had leeggezogen toen ze baby was. In het beging had Olga dat geloofd, maar ook toen ze ouder was en wel beter wist, bleef de afkeur bestaan. Er wordt in het boek niet echt gezegd dat Olga’s trauma’s de ondergang van het huwelijk zijn geweest, maar ik denk toch zeker dat ze het minder makkelijk hebben gemaakt.
Een andere belemmering in hun geluk is de seksuele bezetenheid van de ik-figuur. Hij is zo bezeten van Olga, dat dat haar misschien ook wel wat heeft bekneld als het ware. Hij was zó gek van haar, dat het op de een of andere manier gewoon niet goed kón gaan. Ze kan zich jaren lang hebben gevoeld als een mooi vogeltje in een gouden kooitje. Ook dit wordt niet zo duidelijk gezegd, maar dat kán je uit het verhaal opmaken.
Een derde factor is vast en zeker de moeder van Olga. Zij vindt de ik-persoon (die kunstenaar is) geen goede partij voor haar dochter en door slimme trucjes weet ze de twee uit elkaar te krijgen. Uiteindelijk denkt ze een goede man voor haar dochter gevonden te hebben en nodigt Olga uit om met haar en een aantal zakenrelaties uit eten te gaan. Tot haar grote genoegen gaat Olga ook met deze man vreemd, ze liet zich gewoon door haar moeder in de val leiden. Op die avond merkt de ik-persoon dat zijn vrouw vreemd is gegaan en wordt enorm kwaad op haar. Hij maakt een grote scène in het restaurant: hij kotst (niet helemaal expres) over de tafel heen en geeft Olga een klap in haar gezicht. Na een klap in haar gezicht te hebben gekregen, wil Olga niet gelijk mee naar huis en blijft even bij haar moeder slapen.
Daar wordt ze zo door haar moeder gehersenspoeld, dat dat “even” een hele poos wordt. Doordat haar moeder slechte dingen over hem zegt en Olga niet lang met hem laat praten gaan ze definitief uit elkaar. Er is ook teveel gebeurd om de draad gewoon weer op te kunnen pikken. Na een hoop tegenstribbelen van de ik-persoon zijn uiteindelijk ook de scheidingspapieren getekend. Hij schreef erop: “ik blijf altijd van je houden, wat je ook doet”.
Na een hoop tegenslagen in een ander huwelijk te hebben meegemaakt lijkt Olga haar leven weer op orde te hebben als ze trouwt met nog een andere man. Ze zouden gaan reizen. Maar ook in deze relatie ging het mis: ze kregen problemen en hij mishandelde haar zelfs op het einde. Tussen de relaties en reizen door, bleef Olga de ik-persoon heel af en toe opzoeken en kaartjes sturen.
Toen haar laatste huwelijk ook kapot was gegaan, zocht ze De ik-figuur weer op en ze haalden samen herinneringen op. Niet lang na dit bezoek, belde Olga’s moeder. Ze belde met het nieuws dat Olga met een hersentumor in het ziekenhuis lag en al een paar keer naar hem gevraagd had. Hij besloot haar op te gaan zoeken. Een paar keer in de week bezocht hij haar en toen ze kaal was kocht hij een pruik voor haar. Na een reeks bezoeken stierf ze, met de pruik stevig tegen zich aangedrukt.

Analyse van de “technische” kanten.

De titel was is pas te verklaren als je aan het einde van het boek komt. Toen Olga in het ziekenhuis lag, bracht de ik-persoon namelijk wel eens Turks fruit voor haar mee. Dit was het enige zoete snoepje dat ze nog durfde te eten met die loszittende voortanden, zei ze.

Er zijn in dit boek verschillende thema’s te ontdekken, al springen er voor mij twee uit. Zo zou je “liefde” als thema kunnen benoemen. Door de enorme liefde (in het begin wederzijds, later niet meer) komen de twee hoofdpersonen bij elkaar. Door de liefde van de ik-persoon blijven ze ook altijd met elkaar te maken hebben, zelfs op het einde als Olga sterft houdt hij nog van haar.
Maar ook het thema “eenzaamheid” is hier op zijn plaats. De ik-persoon blijft zoeken naar gezelschap, maar wordt in het boek steeds weer in de steek gelaten. Olga verlaat hem, een meeuw die hij verzorgd heeft verlaat hem, verschillende huurders verlaten hem, noem maar op. Op het einde is hij nog steeds alleen.

De motieven in het boek zijn:
1. Seks
2. Dood
3. Overspel

Het boek is verteld vanuit het ik-perspectief en de ik-verteller.

Jan Wolkers gebruikte in het boek geen opvallend lange of korte zinnen en ook de hoeveelheid bijvoeglijke naamwoorden was niet uitzonderlijk veel of weinig. De woordkeuze van Jan Wolkers was in dit boek niet moeilijk, het was allemaal erg goed te begrijpen. Er waren ook niet veel dialogen, eigenlijk bijna geen. Hij vertelt namelijk alles, het gebeurd niet nú. Verder vond ik aan het taalgebruik van Jan Wolkers wel opvallend dat het soms erg grof was. Vooral als hij iets van zijn seksuele belevenissen vertelde kon het aardig grof worden. Bv: “schijt, godverdomme, schijt voor me, dan lik ik de stront van je reet.” , of: “Ik doe je dijen uit elkaar, ik stop mijn pik in je en ga je neuken tot ik die zoete adem van je niet meer ruik.” Hij gebruikt dus vaak niet zulke mooie woorden voor dit soort scènes.

Het verhaal speelt zich voornamelijk af in de woning van de ik-persoon. Verder speelt het zich ook af in onder andere: de woning van Olga’s ouders, in de stad en in het ziekenhuis. Soms beschrijft Jan Wolkers de ruimte wel uitgebreid, maar nooit overdreven. Wat me wel opvalt is, dat hij de dingen heel anders beschrijft dan ik zou doen. Hij beschrijft de omgeving zoals hij die op dat moment ervoer. Zo beschrijft hij niet hoe het gebied waar hij en Olga gevreeën hadden eruit ziet, maar wel dat hij regelmatig beestjes voelde kriebelen en dat er vaak mensen stonden te gluren.

Het verhaal is helemaal niet chronologisch. De ik-figuur begint wanneer Olga hem net heeft verlaten, gaat dan verder naar hoe hij zijn leven op probeert te pakken, gaat met flashbacks terug naar zijn tijd met Olga en gaat zo weer verder naar het kapot gaan van hun relatie en gaat uiteindelijk langzaam naar het einde toe.
De vertelde tijd weet ik niet precies, maar ik denk dat het zo ongeveer 15 jaar is of zo. De verteltijd is 214 blz., oftewel 19 hoofdstukken.


Personages:

De ik-persoon: hij is beeldend kunstenaar en leidt een redelijk onzeker bestaan. De ene keer heeft hij veel geld door een opdracht, de andere keer heeft hij geen werk en dus weinig geld. Ik stel me hem voor als iemand die er erg artistiek uitziet: halflang golvend haar, aparte kleding, een karakteristiek gezicht, enz. Hij is helemaal gek op Olga en zou het het liefst twee maal per dag met haar doen. Hij heeft dan ook een overactief seksleven met Olga. Verder heeft hij weinig contact met andere mensen, hij zondert zich als het ware af van de wereld. Hij lijkt maling te hebben aan andere mensen. Olga in het begin ook, maar later niet meer (hier een vierde oorzaak voor het kapot gaan van hun relatie). Hij is trouw aan Olga en blijft, ondanks zijn vele avontuurtjes, ook na hun scheiding van haar houden.

Olga: ze is in het begin een spontane en onervaren meid, met een mooi uiterlijk. Ze heeft een goed figuur, een mooi, natuurlijk gezicht, sproeten en rood haar. Ze kan liefhebben en vertrouwen hebben, ze eigenlijk nog een beetje een kind. Toch is ze onzeker, doordat ze haar hele leven al door haar moeder is kleingehouden. Ze was helemaal gek op haar vader en steunde ook erg op hem. Toen hij dood ging, kon ze alleen nog maar de kapotmakende meningen van haar moeder aannemen, wat niet bevorderlijk was voor haar relatie met de ik-persoon. Hoe ouder ze werd, hoe minder spontaan en vrolijk ze werd. Haar trauma’s van vroeger kwamen steeds meer naar boven en daar ging ze aan kapot. Toen ze bij de ik-persoon weg was ging ze helemaal naar de knoppen. Ze verborg zich achter een masker van make-up en ging haar haar blonderen. Ze ging zich gedragen naar de wil van anderen en haar eigen persoonlijkheid werd minder en minder te zien. Aan de buitenkant leek ze een en al geluk, maar van binnen ging ze langzaam kapot.

De moeder van Olga: je komt weinig te weten van haar, eigenlijk alleen maar slechte dingen. Je komt wel wat van haar gedrag te weten, maar niet van haar karakter. Ze doet er in ieder geval van alles aan om haar dochter op haar te laten lijken. Ze probeert Olga bij de ik-persoon weg te krijgen en heeft volgens de ik-persoon haar man met geduld vermoord. De vader van Olga had namelijk een leveraandoening en was op dieet. Hij mocht niet veel vet eten en daar leek de moeder van Olga zich aan te houden. Maar de ik-persoon heeft haar er een keer op betrapt, dat toen Olga en hij net weg waren, ze nog een hele berg aardappels met flink veel jus voor hem opschepte.

De vader van Olga: hij was een hele lieve, maar ook een beetje vieze man. Hij had namelijk een stoeltje waaronder hij de hele dag al zijn pulken plakte. Verder had de man veel humor (zijn laatste woorden waren: “Ken je die mop van die twee jongens die naar Parijs gingen? Die gingen niet”). Hij hield zielsveel van zijn dochter en had het beste met haar voor. Hij sprak altijd zijn vrouw tegen als hij het niet met haar eens was en stond helemaal achter het huwelijk van zijn dochter. Helaas ging de goedzak dood en had de moeder van Olga de vrije hand het huwelijk van de twee naar de Filistijnen te helpen.

De verwerkingsopdracht A6.


Brainstorm:

· Onmogelijke liefde
· Factoren die de liefde onmogelijk maken (moeder)
· Seksuele aantrekkingskracht
· Bezeten zijn van iemand
· Dood

Ik schrijf het gedicht vanuit de ik-persoon, probeer me in hem te verplaatsen.

Ik hield ontzettend veel van je,
Maar onze relatie mocht niet zijn,
Ik hield zelfs van je tot aan je dood,
Toen je heel zielig was en klein.

Je was en bleef mijn engeltje,
Het meisje waarvoor ik viel,
Ik zag je kale hoofd niet eens,
Ik hield van je met hart en ziel.

Waarom moest het misgaan meisje,
Was onze liefde niet ooit volmaakt?
Jij bent zo erg veranderd liefste,
Wat heeft jou toch stukgemaakt?

Was het jouw moeder, dat secreet,
Die jou maakte tot duivelin,
Komt het door haar dat je anders werd,
Veel killer dan in ‘t begin?

Je was zo lief en ook zo mooi,
Met je sproeten en rode haar,
Oh lieve meid ik mis je zo,
Was je hier nog maar.

Ik mis je lijf, je aanwezigheid,
Jouw liefde en onze seks,
Had ik dat niet hoeven missen,
Zonder die vieze, vuile heks?

Jij had gelukkig kunnen zijn,
Als je mij nog een kans had gegeven,
Je had nog lief en rood geweest,
Je zou misschien zelfs nog leven.

Maar helaas ben je gestorven Olga,
Aan je eind was je zielig en klein,
Ik heb altijd van je gehouden Olga,
Maar onze relatie heeft niet mogen zijn.

Beoordeling.

De gebeurtenissen in het boek waren erg realistisch. Jan Wolkers heeft trouwens ook gesuggereerd dat het boek autobiografisch zou zijn. Ik vind het wel goed als alles zo realistisch op me overkomt, zeker met dit soort alledaagse gebeurtenissen. Het zou toch vervelend zijn als er beschreven wordt dat ze seks hebben, of dat er iemand dood gaat en het komt niet realistisch over.
Er zaten in het boek niet echt gebeurtenissen die voor mij herkenbaar waren. Ik moet die dingen waarschijnlijk allemaal nog meemaken (een vader die doodgaat, overspel, bezeten zijn van iemand, enz). Toch kon ik me goed inleven in de gebeurtenissen, dat was wel fijn.
Het boek heeft me niet aan het denken gezet. De problemen die in het boek voorkwamen waren namelijk niet erg diepgaand. De hersentumor van Olga zou me normaal aan het denken moeten zetten, maar Jan Wolkers ging er zo snel overheen dat dat niet is gebeurd. Zo ook de dood van Olga’s vader. Het enige probleem waarvan de ernst goed beschreven werd, was het feit dat Olga de ik-persoon verliet. Je kon echt de pijn van de ik-persoon soms voelen.

Er waren niet erg veel personages. De enige personen van vlees en bloed waren Olga en de ik-figuur. De moeder van Olga was een type en de vader van Olga ook. Andere types waren de zakenrelaties van Olga’s moeder en de wethouders.
Ik vond het niet vervelend dat er maar twee echte karakters waren, het is me tijdens het lezen eerlijk gezegd nog niet eens opgevallen.
Ik kon me goed inleven in de hoofdpersoon, al dacht hij heel anders dan ik. De hoofdpersoon was een stuk nuchterder dan ik en handelde soms een beetje simpel naar mijn gevoel. Hij was erg koppig en trok zich te weinig aan van de buitenwereld. Toch was het leuk met deze persoon mee te voelen.

De opbouw was niet simpel, maar toch goed te volgen. De sprongen die in de tijd genomen werden waren erg logisch en daardoor werd het verhaal ook niet echt lastig.
Ik vond het verhaal niet echt spannend qua gebeurtenissen, maar wel qua opbouw. Ik wilde steeds meer weten en dat motiveerde me het boek snel uit te lezen. Zo begon het boek met de ik-persoon die net verlaten was. Dan wil ik weer weten waarom hij verlaten was en door wat voor een meisje.
Gelukkig had dit boek een mooi gesloten einde. Ik hou er absoluut niet van als er vragen onbeantwoord blijven en dat was hier niet het geval. Olga was dood, de ik-persoon hoorde van de arts dat hij veel voor haar betekend had, dat ze zijn pruik tegen zich had aangedrukt. Daar houd ik van: alles wat gezegd moest worden was gezegd. De ik-persoon kon nu weer zijn eigen leven oppakken.

Ik vond het wel jammer dat hij (Jan Wolkers) vaak zo grof over seks praatte. Ik was er dan wel voor gewaarschuwd, maar toch. Ik bedoel hiermee niet echt zijn woordkeuze, maar vooral de manier waarop hij over seks leek te denken. Hij behandelde absoluut niet de gevoelswaarde van seks, alleen het genot dat hij ervan had. Het leek voor hem niet meer te zijn dan iets lekkers waar hij geen genoeg van kon krijgen, terwijl ik verwacht dat het veel specialer is. Als hij seks met Olga had dan was het nog omdat hij van haar hield, maar als hij op een gegeven moment met allerlei anderen naar bed gaat, is het voor hem niet meer dan het bevredigen van zijn drang.
Verder was zijn taalgebruik wel prettig lezen. Hij hield de humor erin, maar overdreef niet. Hij gebruikte populaire woorden, maar het werd niet vervelend.

Ik ben eigenlijk wel benieuwd geworden naar de film. Niet echt omdat het boek zo leuk was, maar meer omdat je het als Nederlander gewoon gezien moet hebben. Dat is natuurlijk niet zo, maar dat gevoel heb ik wel. Mijn moeder zegt dat de film erg vies is, dat de seks er te erg in is, maar dat doet me niets: ik ben en blijf nieuwsgierig!

Verder vond ik het boek dus erg leuk, echt een succes. Heel anders dan andere boeken die ik gelezen heb. Waarom ik dit vind heb ik hiervoor al gezegd, dus hierbij is mijn boekverslag eigenlijk klaar. Hopelijk heeft u het de moeite waard gevonden en heb ik alles een beetje goed gedaan. Ik wilde verder nog even kwijt dat ik de thematiek dit keer met behulp van secundaire literatuur heb bepaald. Ik heb uiteraard ook zelf gekeken welk thema ik het beste bij het boek vond passen en wat de motieven waren in dit boek.