Boekverslag Harry Mulisch

Info over dit verslag

Geschreven door:	Laura
Niveau:	5VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1743
Opvragingen:	5

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (13 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Harry Mulisch

• Archibald Strohalm (1)

  1952

• Bericht aan de rattenkoning (1)

  1966

• De aanslag (108)

  1982

• De diamant (6)

  1954

• De elementen (14)

  1988

• De ontdekking van de hemel (33)

  1992

• De procedure (12)

  1997

• De pupil (11)

  1987

• De sprong der paarden en de zoete zee (3)

  1955

• De versierde mens (2)

  1957

• De zaak 40/61 (1)

  1962

• Het beeld en de klok (4)

  1989

• Het mirakel (5)

  1955

• Het stenen bruidsbed (11)

  1959

• Het theater, de brief en de waarheid (15)

  2000

• Het woord bij de daad (0)

  1968

• Het zwarte licht (11)

  1956

• Hoogste tijd (2)

  1985

• Oidipus, Oidipus! (0)

  1972

• Oude lucht (1)

  1977

• Siegfried (37)

  2001

• Tussen hamer en aambeeld (3)

  1952

• Twee vrouwen (55)

  1975

• Voer voor psychologen (0)

  1961

• Vonk (1)

  2002

• Voorval (1)

  1989

Harry Mulisch, De ontdekking van de hemel, Amsterdam 1992 (17e druk)

Beschrijving

Motivatie van de boekkeuze:
Dit boek heb ik gekozen omdat mijn moeder het mij heeft aangeraden. Ik ging namelijk op wintersportvakantie en dat is voor mij de gelegenheid bij uitstek om te lezen. Ik zocht dus een leuk en dik boek. Daarop gaf mijn moeder mij dus dit boek.

Korte samenvatting van de inhoud:
Deze heb ik aan het eind toegevoegd.

Eerste persoonlijke reactie:
Ik vind het een erg mooi boek. Vooral de vriendschap tussen Max en Onno vond ik erg boeiend om te lezen. Het boek heeft me aan het denken gezet of het nou echt zo is dat alles helemaal voor ons wordt geregeld door hogere mensen.

Uitgebreidde persoonlijke reactie:
Onderwerp: Het onderwerp van de tekst is volgens mij dat Quinten het testemonium moet terug brengen. Als ik van tevoren al wist dat het daar om zou draaien denk ik niet dat ik aan het boek begonnen was. Omdat ik zelf niet gelovig ben spreekt het me dan niet zo aan om er een heel boek over te lezen. Maar toen ik het las vond ik het helemaal niet erg, zelfs interessant. Ook omdat er een ontzettend goed verhaal omheen is gemaakt. Wat ik ook erg leuk vind is dat er verschillende visie’s op het onderwerp worden gegeven. In de discussie’s in de intermezzo’s kwamen die vooral goed naar voren. Soms waren ze alleen wel erg moeilijk om doorheen te komen.

Gebeurtenissen: De gebeurtenis die ik het belangrijkst vind in het boek is èèn van de laatste. Als Quinten met de stenen van de tien geboden in Jeruzalem in de kettingkapel is en de letters door de goden worden terug genomen. Alle andere gebeurtenissen in het boek vonden plaats om deze mogelijk te maken. Volgens mij is het dus duidelijk dat dit de belangrijkste is. Ik vind het mooi aan het boek dat op het laatst alles duidelijk wordt en je echt alle andere dingen die gebeurt zijn hiermee kan verklaren. Toch lijkt het me erg onwaarschijnlijk dat dit zou hebben kunnen plaatsvinden. Ik kan het gewoon moeilijk geloven dat alles zo precies in elkaar past en dat elk klein dingetje wat er gebeurd belangrijk is om tot dat ene doel te komen. Dat is toch onmogelijk om het voor elkaar te krijgen. Eerst lijken alle gebeurtenissen gewoon toeval of onbelangrijk, maar aan het eind zie je alles dan weer anders.

Personages: Voor mij is de hoofdpersoon niet echt een held. Het lijkt namelijk of alles wat hij doet niet zelf doet. Het is al voor hem geregeld. Maar voor de engelen is hij denk ik wel een soort held. Hij heeft er voor gezorgd dat ze het testemonium weer terug kregen en zo waren ze vrij van de beangstigende pogingen van de duivel. Toen Quinten werd geboren en zijn ongelooflijk mooie uiterlijk werd beschreven dacht ik dat het zo’n perfect leuk kind zou worden. Ik werd dus erg verrast toen hij uiteindelijk een inzichzelf gekeerde jongen werd. Ik had me dus erg vergist in zijn persoonlijkheid. Een erg leuk deel van het boek vond ik zoals ik zo eerder al zei de vriendschap tussen Max en Onno. Ik vind het erg interessante personages met allebei hun leuke en minder leuke kanten. Zij hebben mij erg geboeid. In Quinten kon ik me helemaal niet verplaatsen. Volgens mij komt dat doordat hij niet echt iets met zijn leven wilde doen. Hij was alleen bezig met zijn burcht. Hij heeft hele andere interesses en denkt ook heel anders. Daarom kon ik hem niet goed begrijpen. Waarschijnlijk kan niemand dat omdat hij echt een uniek geval is. Maar dat komt ook door zijn missie. Ik vind het erg goed dat de schrijver hem zo heeft kunnen neerzetten, omdat je je niet een klein beetje kan vast houden aan een voorbeeld.

Opbouw: De opbouw is helemaal niet in gewikkeld. Het lijkt alsof het gewoon de beschrijving is van het leven van een aantal personages. De gebeurtenissen lopen makkelijk in elkaar over en alles is goed te begrijpen. Er komen geen of weinig flashbacks voor in het verhaal. Dat vind ik prettig. Meestal vind ik het niet zo erg, maar als het daardoor een erg onsamenhangend verhaal wordt is het erg vervelend. Je ziet de gebeurtenissen vanuit meerdere personages. Dat vind ik erg fijn. Zo kan je iedereen zijn karakter beter begrijpen. Het is ook nodig voor het verhaal, omdat elke persoon niet altijd even belangrijk is in het verhaal. In het begin komt Quinten niet eens voor, later als hij is geboren zie je Onno niet veel en Max en Ada gaan beide dood. Zo zou je onmogelijk vanuit één persoon zijn visie alles te weten kunnen komen zonder dat je een heel ander verhaal krijgt. Het slot is erg duidelijk en je blijft met weinig vragen zitten. Dat vind ik erg prettig. Ik hou er niet van als ik op nog een paar belangrijke vragen geen antwoorden heb. Het slot van dit boek is erg belangrijk. Het verklaart alle voorafgaande gebeurtenissen. Daardoor had ik een heel voldaan gevoel toen ik het uit had. Dat was erg fijn.

Taalgebruik: Het taalgebruik in het boek vond ik niet moeilijk. Het was prima om te volgen. Alleen waren soms de gesprekken tussen Max en Onno een beetje duizelingwekkend. Die gingen erg snel en het was moeilijk om mijn gedachten erbij te houden. Dat komt mede doordat ik van sommige onderwerpen te weinig of zelfs bijna niets af wist. Miijn maatschappelijke en geschiedkundige kennis ligt daarvoor nog een beetje te laag. Er was volgens mij geen sprake van duister taalgebruik. Alles werd meestal duidelijk gezegd of je kreeg een verklaring te lezen in de gedachtengang van de persoon. Het taalgebruik vind ik goed passen bij de personages. Het zijn allemaal intelligente mensen die goed hun mening onder woorden kunnen brengen. Ook past het goed bij het onderwerp.

Verdieping

Ruimte: Het verhaal speelt zich niet in één bepaalde ruimte af. Het merendeel is in Nederland, maar aan het eind van het boek gaat Quinten naar Italië en daarna nog met Onno naar Israel. Hier kan ik dus niet echt een duidelijk antwoord op geven. De functie van de ruimte is volgens mij de relatie tussen ruimte en personages. Dat komt erg naar voren als het huis van Max beschreven wordt. Daar wordt de nadruk gelegd op het netjes opgeruimde en dat alles zijn vaste plek heeft. Dat laat goed zien wat voor een karakter Max heeft en verklaart ook een beetje waarom hij sterrenkundige is. In het heelal heeft ook alles regelmaat en ook al lijkt het een warboel toch zit er een systeem in. Onno zijn huis is juist weer een rotzooi. Max ziet ook maar één keer zijn kamer en dat is ook pas als ze elkaar al erg lang kennen. Onno heeft een vrouw nodig die voor hem zijn zaakjes op orde houd. Dat is ook karakteriserend voor hem. Hij is niet zo’n vrouwen versierder als Max, maar laat zich liever versieren. Zo weet hij zeker dat zij bij hem blijft en een beetje orde in zijn leven zal scheppen. Max heeft dat niet nodig. Quinten is meer een droom type. Bij hem wordt ‘zijn’ ruimte niet echt beschreven. Meer de voorwerpen die voor hem belangrijk zijn. Zoals de tekeningen van de burcht. Je kan door de relatie met de ruimte en de personages het gedrag van de personen verklaren.

Thematiek: Het boek gaat over twee vrienden die een hechte vriendschap hebben en een vrouw waarmee de ene een kind heeft en waarmee de ander trouwt. Dat kind is erg bijzonder en moet het verbond dat de goden met de mensheid heeft gemaakt in de Tien Geboden terug nemen. Als je alleen naar het verhaal zou kijken zou dit de hoofdgedachte zijn. Maar daarachter ligt iets wat het hele boek een andere betekenis geeft. Alles, dus elke gebeurtenis hoe klein ook, wat er in het verhaal plaatsvind is van tevoren al gepland. De engelen die je in de intermezzo’s ziet praten hebben alle gebeurtenissen laten plaatsvinden om het ene doel te bereiken waarvoor Quinten in het leven is geroepen. Dit geeft alles een dubbele betekenis. Het is een soort persiflage op het bijbel verhaal. Quinten is de messias. Hij herontdekt de hemel.

Secundaire literatuur: zie bijgevoegde artikel.
In de recensie van Carel Peeters heb ik geen van genoemde relatie’s in het boek kunnen vinden. Daarom zal ik het waarde oordeel van hem geven. Carel ziet ook de dubbele betekenis van het boek; dat elke gebeurtenis of dialoog later een betekenis krijgt. Als je tussen de regels door leest vind je nog een verhaal. De vrienden Max en Onno hebben zo’n speciale band, omdat ze hetzelfde, maar toch anders zijn. Dat zie je in hun werk terug. Ze zijn allebei bezig met raadsels die met elkaar samenhangen. Toch is het totaal verschillend werk wat ze doen. Onno en Max hebben dezelfde manier van denken. Volgens Carel Peeters ontdekken ze beiden apart het moraal van de ontdekking van de hemel en dat is dat je bepaalde regels moet hebben om geluk in je leven te vinden. Dat geluk zal je nooit zonder die regels kunnen verkrijgen. Daarvoor zijn die Tien Geboden dus nodig. Volgens Onno is het de innerlijke remming en volgens Max zijn het de ketenen. Hierdoor zie je weer dat ze met verschillende gedachten hetzelfde idee hebben. Door de techniek en het denken van deze tijd neemt niemand de Geboden meer in acht.

Evaluatie

Eindoordeel: Ik vind het een erg mooi boek. Het was boeiend om te lezen, maar vooral door de ontknoping heb ik er een erg goed gevoel over. Ik houd ervan als alles dan op zijn plaatsvalt. Als ik dan nu ook door al die opdrachten weer terug denk aan een gebeurtenis word ik weer verrast dat die ook terug valt op het onderwerp. Ik vind het erg goed inelkaar gezet.

Mijn eerste oordeel is niet echt veranderd na het maken van de verdiepings opdracht. Misschien juist intenser geworden door wat ik hiervoor al genoemd heb.

Ik vond het dit keer best leuk om de persoonlijke reactie te schrijven, omdat ik het gevoel had dat ik alles begreep van het boek. Ik liep minder vast zoals ik bij de vorige boeken vaak had. De verdieping vond ik nog wel moeilijk om te maken. Omdat elk boek weer anders is kan je soms moeilijk de vraag goed beantwoorden. Bij het ene boek is het antwoord erg duidelijk en bij andere moet je ontzettend goed nadenken wil je iets van een antwoord vinden.