Heb je zin om een korte enquete in te vullen over Scholieren.com? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.

Geschreven door:	Wendy [meer]
Datum ingestuurd:	5 april 2001
Niveau:	4 havo
Taal:
Woorden:	2383
Opvragingen:	11947 (8 deze maand)
Waardering:	Currently 3.07/5 1 2 3 4 5 3.1/5 (44 stemmen)

Sinds 27 november draait de film Oorlogswinter in de bioscoop. Wij hebben 3 maal het boek van de film en 3 knijpkatten om weg te geven.

Ik zal in dit werkstuk als eerst iets over de personages vertellen, zodat je de samenvatting zou begrijpen. Daarna geef ik de samenvatting van het boek, wat de vergelijking met het boek is, of het beeld dat in het boek staat en in ons lesboek staat met elkaar klopt of dat er een verschil tussen zit. Tot slot geef ik mijn mening en van daar uit trek ik een conclusie.

De persoonsbeschrijvingen
Frieda Borgstein is een inmiddels vierentachtig jaar oude vrouw. Ze had een man, Jacob, en twee kinderen, Olga en Leo, die op 21 april 1942 werden meegenomen door de Duitsers. Ze gelooft er nog steeds in dat Hein, die hen toentertijd wilde smokkelen naar Zwitserland, hen verraden had. Ze woont nu in een bejaardentehuis waar ze Ben Abels weer heeft leren kennen. Frieda Borgstein is een aardige en rustige vrouw die na veertig jaar nog steeds van haar man en kinderen houd. Ze heeft een eigenaardig eigenschap. Ze doet de foto van Jacob, met lijst eromheen, altijd in haar tas. Zodat ze hem altijd bij der heeft. Voor de tweede wereld oorlog werkte ze altijd met cijfers. Ze probeert nu nog steeds overal verbanden in te leggen.
Jacob, Leo en Olga Borgstein zijn de dierbaarste bezitten van Frieda. Ondanks dat ze er niet meer zijn. Over hen valt niks te vertellen, want ze kwamen alleen in de flashback voor.
Bien Hijmans is de chef -kok van het bejaardentehuis. Ze kan goed opschieten met de directrice eveneens met Frieda. Ze is een aardige rouw en weet alles tot in de puntjes goed te organiseren.
Rena van Straten is de directrice van het bejaardentehuis en kan vrijwel goed met Frieda opschieten. Ze zorgt ervoor dat alles goed verloopt en is ook een aardige vrouw.
Baltus is een monteur en moet in dit verhaal de centrale verwarming maken. Het is een brede man en heeft dus ook veel weg van een gewichtheffer. Hij zou best een gewichtheffer kunnen zijn, want hij is namelijk behoorlijk sterk.
Verstrijen is net als Baltus een monteur. Hij is een man van midden dertig met grijsblauwe ogen, donkerblond krullend haar en een zorgvuldige bijgehouden snor. Hij is alert en houd van een biertje op zijn tijd. Zijn vaste stekkie is het café De Salamander.
Ben Abels was voor de oorlog een goede collega van Jacob. Sinds 1942 was hij hem uit het oog verloren net als Frieda. Hij heeft Frieda weer ontmoet in het bejaardentehuis. Het is een aardige en behulpzame man hij praat alleen met Frieda over de Tweede Wereldoorlog en dan voornamelijk over de gebeurtenis rond Frieda.

Dit zijn de belangrijkste personen uit het verhaal.deze hebben namelijk ieder een eigen of samen een verhaallijn. Gerrie, Carla, Louis Marks, Selma en mevrouw Krijger zijn overige personen die enkel een bijrolletje hebben.

De samenvatting
Het verhaal gaat over het leven van Frieda Borgstein na de Tweede Wereldoorlog. Ze heeft in de Tweede Wereldoorlog haar gezin verloren. Ze zouden het land uitgesmokkeld worden naar Zwitserland door Hein Kessels, omdat ze weg wilden voordat de verordeningen strenger werden. Jacob, de man van Frieda, moest daar wel zesduizend gulden voor geven. Hein had alles geregeld en ze, Frieda, Jacob en hun twee kinderen Leo en Olga, zouden in de gang klaar staan voor vertrek. Ze mochten alleen het hoog nodige meenemen en ze moesten de gordijnen openlaten om argwaan te voorkomen. Toen Frieda vijf minuten voor tijd nog een vestje voor Olga ging halen hoorde ze beneden een deur dichtslaan. Ze rende naar beneden en gilde nog dat ze op haar moesten wachten. Ze struikelde over de bagage en rende naar de deur. Ze zag nog net een auto de hoek om rijden.
Veertig jaar later speelt het verhaal zich af in een bejaardentehuis en Frieda geloofd er nog heilig in dat Hein hen toentertijd verlinkt had aan de Duitsers. Ze wordt verzorgd door Gerrie. En ze heeft een goede band met de directrice Rena van Straten en met Bien Hijmans. Ze is in het bejaardentehuis een oude vriend van Jacob tegengekomen waar ze het overigens goed mee kan vinden. Deze man heet Ben Abels. Ze heeft hem ontmoet in 1938 toen Jacob nog werkte. Hij is namelijk een oud collega van Jacob. Frieda praat altijd met hem over de ingrijpende gebeurtenis in de Tweede Wereldoorlog, want tenslotte heeft hij het ook allemaal meegemaakt. Ze weet nog steeds niet hoe zij Het adres van de Oosterveens in Zwitserland heeft bereikt.
Frieda is sinds een hele tijd niet meer buiten geweest. Nu ze toch inkopen gaat doen voor haar vijfentachtigste verjaardag, valt ze een put. Dat wordt haar dood. Eindelijk kan ze herenigd worden met haar man en kinderen.
Ben Abels kwam een man tegen, Hein genaamd die familie Borgstein toentertijd ‘verraden’ had. Het moeilijke telefoongesprek tussen Hein en Ben had toch een afspraak veroorzaakt. Hein wilde Frieda al heel lang vertellen wat er eigenlijk echt gebeurd was toen haar man en kinderen mee werden genomen met de Duitsers. Het was er enkel nooit van gekomen. Nu Frieda dood was, dat hij overigens niet van tevoren wist, vond hij het de hoogste tijd om de waarheid te vertellen. Toen bleek dat zij overleden was wilde hij het toch aan een nabestaande vertellen, Ben Abels.
Het ging mis op de dag dat Hein de familie Borgstein naar Zwitserland, met een paar tussen stops, zou smokkelen. De familie Borgstein was de eerste familie die hij zou brengen. Hij had alles goed geregeld. Ze moesten weinig bagage meenemen en alleen het hoognodige, ze moesten de gordijnen openlaten zodat het geen argwaan wekte. De valse papieren en de slaapplaats net buiten de stad waren geregeld en niemand, behalve hij en de familie, wist van de smokkel af. Hij wist alles van de vluchtroute af, de grens, de wegen, de verblijfplaatsen de wachtwoorden, alles. Hij had alles in zijn kop geprent elk opstakel kon hij en als het goed ging, waar hij vanuit ging, waren ze er binnen anderhalve week. De avond, 21 april 1942, fietste hij zo snel mogelijk naar hun huis. Hij wilde hen halen met de auto zodat ze zover mogelijk buiten de stad konden overnachten, maar hij kreeg de auto niet mee pas de volgende morgen zou het kunnen. Hij fietste dus naar hun huis om hen te halen, hij was wel vier minuten te vroeg, hij zag dat hij achtervolgd werd en wilde dus verder fietsen alsof hij bij het verkeerde adres was. Alleen Jacob had hem al gezien en deed de deur al open. Toen werden ze ingerekend en meegenomen, inclusief Hein. Omdat de Duitsers niet wisten met hoeveel ze gesmokkeld zouden worden, hadden ze Frieda over het oog gezien. Die op dat moment het vestje van Olga aan het pakken was. Op het bureau werden Hein en Jacob met de twee kinderen gescheiden. Hein heeft hem dus nooit meer gezien of gesproken. Hij wilde Frieda de situatie toen uitleggen maar kon het niet, bang voor verraad en bang om haar onder ogen te komen. Na al die jaren was het gaan vervagen want hij heeft een vrouw en kinderen en zelfs kleinkinderen gekregen. Het bleef hem nog steeds achtervolgen maar dacht Frieda toch nooit meer te kunnen vinden. Tot vandaag de dag dat zij overleed…

Het onderwerp
Het onderwerp, Tweede Wereldoorlog, was wel duidelijk, omdat je het hele boek geconfronteerd wordt met het leven van een joodse vrouw na de oorlog. We lezen de gevolgen van een gebeurtenis uit de Tweede Wereldoorlog.

Vergelijking met het lesboek
Ten eerste staat er in ons lesboek een hoofdstuk van de Tweede Wereldoorlog. In de val gaat het ook over de Tweede Wereldoorlog. In 1940 begon de Tweede Wereldoorlog, tenminste wanneer aan Nederland de oorlog werd verklaard. Hitler kwam aan de macht en stelde zijn ‘eigen’ volk voorop. Hij wilde alleen Duitsers in zijn ‘land’. De joden en de zigeuners werden vooral gehaat. De joden werden eerst tot tegenstanders uitgeroepen en vervolgens uitgeroeid. In het boek de val, is Frieda een joodse vrouw. Frieda en haar gezin gingen niks voor niks in de Tweede Wereldoorlog vluchten, want de verordeningen werden strenger. Er zijn wel miljoenen joden omgekomen. Ik vind het daarom ook wel goed dat er boeken over de Tweede Wereldoorlog worden geschreven.

Het lesboek schrijft ook veel over het fascisme. Dit is niet echt kenmerkend in het verhaal, want het verhaal gaat tenslotte over de tijd na de Tweede Wereldoorlog. In de flashback zitten er wel wat kenmerken:
· Eigen groep staat voorop, (daarom moesten Frieda en haar man en kinderen vluchten, omdat ze joods waren)
· Gevoel boven verstand, (hitler regeerde op basis van zijn gevoel. Hij mocht joden niet dus werden die ‘uitgeroeid’. Hij ziet niet in wat het goede van joden zijn.)
· Dan komen we meteen bij kenmerk 3: alles negatief,
· Nationalistisch, (ze stellen hun eigen volk voorop, ze strijden voor hun vaderland)
Met al deze kenmerken zie je dat het boek van Margo Minco wel degelijk met het lesboek klopt, want je ziet duidelijke stukken informatie terug.

Mijn mening
Ik vind boeken over de Tweede Wereldoorlog erg interessant om te lezen, want je leert ervan. Je leert mensen niet te verdelen in groepen, je leert ook van het leven genieten, want er kan op elk moment een één of andere joker zijn die het leuk vindt een Derde Wereldoorlog te beginnen. Het is een erg ingrijpende gebeurtenis geweest. Ik praat nu wel in de verleden tijd maar eigenlijk is het nu nog steeds ingrijpend. Ik vind het daarom belangrijk dat je er stil bij staat. Daar hoort het lezen van boeken, met het onderwerp Tweede Wereldoorlog, ook bij. Ik ben naar het Anne Frank huis geweest, ik heb twee dikken informatie boeken gelezen en ik heb films van de Tweede Wereldoorlog gezien, ik bezoek sites op internet en ik lees leesboeken. Dit allemaal over de Tweede Wereldoorlog. Ik vind dat iedereen dat moet doen, want denk eens na, de generatie voor je heeft deze vreselijke gebeurtenis meegemaakt. En dan is het toch prettig dat jij die pijn kunt verzachten?

Conclusie
Ik vind dat het lesboek meer op de feiten van de Tweede Wereldoorlog af gaat en dat het boek de val meer op een voorbeeld af gaat. In het lesboek staan allerlei feiten die bewezen zijn of bewezen kunnen worden. In het boek de val wordt een leven beschreven dat gevormd is na de Tweede Wereldoorlog en die daar ook door beïnvloed is. Ik denk dat voor vele oudere mensen dit boek heel kenbaar is, want er zijn wel meerdere mensen die in die tijd gevlucht zijn en daarbij mensen hebben verloren.

Dit boek is dan ook een aanrader als je geïnteresseerd bent in de Tweede Wereldoorlog. Dit is namelijk wat anders dan alle boeken die echt in de tijd spelen toen de Tweede Wereldoorlog er was.

Extra informatie
In dit hoofdstuk zet ik alle belangrijke gebeurtenissen en data nog even op een rij: de oprichting van de concentratiekampen was niet van te voeren gepland door de nazi-leiding. Toen er enkele tienduizende communisten in maart 1933 werden gearresteerd, waren de gevangenissen te klein. De gearresteerden werden door de SS en het Sa naar afgelegen plekken vervoert. Daar moesten ze hun eigen lot bouwen: houten barrakken die omgeven zijn van prikkeldraad en wachttorens. Dit werden de toekomstige concentratiekampen. De kampen bestonden dus ver voor de oorlog al. Om precies te zijn zeven jaar voor de oorlog. De SS gebruikten deze kampen om de volgende mensen in onder te brengen:
· Politieke tegenstanders
· Personen met een lange straflijst
· Zwervers
· Homoseksuelen
· Jehovah’s getuigen
· Zigeuners
· Joden die hun ‘wetten’ hadden overtreden
Er werden tijdens de oorlog nieuwe kampen bij gemaakt.
In 1940 begon de Tweede Wereldoorlog, maar op 10 mei 1940 werd de oorlog ook aan Nederland verklaard, die voor die tijd nog neutraal was. Sterke Duitse groepen trokken de Lage Landen binnen. In een paar dagen tijd was het gebeurd. Rotterdam werd als eerst het slachtoffer. Ondertussen weken het kabinet en het koninklijke huis uit naar Engeland. In elk dorp waren de Duitse soldaten te bekennen. Zelfs in de alle kleinsten die niet eens op de atlas zouden staan. Na enkele dagen viel er een grote zucht in Nederland. De Duitsers waren erg gedisciplineerd. Al gauw waren de Duitsers over hun ‘goede’ humeur heen en waren er nog meer sombere dagen voor Nederland.

Op 20 juli 1944 was er een aanslag bij het hoofdkwartier van Adolf Hitler. Er waren 4 aanwezigen die de dood vonden. De tijdbom was door de jonge overste graaf von Stauffenberg geplaatst. Adolf Hitler kwam er met lichtte verwondingen van af. Hitler wilde wraak. Hij nam bloedig wraak. Hij liet ruim 5.000 ‘verraders’ ophangen.

In 1945 kwam er een einde aan de oorlog. Volgens vele heeft Hitler zelfmoord gepleegd door cyanide in te nemen. Maar volgens weer andere vond hij de dood van een kogel door zijn hoofd. Het as is toentertijd verstrooid over de Ehle. Er zijn nog wel twee onderdelen van Adolf Hitler’s lijk: zijn kaken en zijn schedel. Alle twee de delen zijn ergens in Rusland.

In de Tweede Wereldoorlog zijn in de West-Europese landen vele joden omgekomen. In Nederland zijn 104.000 joden omgekomen van de 140.000 joden die wij in Nederland hadden. In totaal zijn er ongeveer 5 à 6 miljoen joden omgekomen tijdens de Tweede Wereldoorlog.

Waar de mensen nu nog bang voor zijn, is voor de Hitlerjugend. Ze zijn bang dat die in actie gaan komen. Toen Hitler nog leefden hingen in vele scholen zijn foto. Hij was in veel mensen geïnteresseerd, ook in kinderen, want dat was de grote toekomst. Die kinderen hebben het voor het grotendeels nog overleeft. Zullen zij wraak gaan nemen? Zijn zij nog steeds een handlanger van Hitler? Komt er een Derde Wereldoorlog? Dit zijn vragen die mensen de komende jaren bezig houdt. En misschien de jaren daar wel weer op, want
je weet maar nooit wat ouders aan hun kinderen meegeven. Deze gebeurtenissen kunnen de mensheid nog jarenlang volgen.

Ik hoop dat dit verslag aan zijn eisen voldoet en ik hoop ook dat het de moeite waard was om te lezen. Ik heb er zelf ook wat van geleerd, want ik heb nooit geweten dat Adolf Hitler zelfmoord had gepleegd. Ik vond het in ieder geval interessant om te doen.