CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Bij klassieke muziek moet je niet aan je grijze oma denken, maar aan YouTube. 5 tips van Lucas en Arthur Jussen.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Hella S. Haasse
Transit
Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 27 maart 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 2.000 |
Bekeken: | 13264 keer (1 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
-Eerste druk: 1994
Analyse
1 Thema
Vriendschap,
Ondanks dat Iks haar vrienden Daan en Alma allang uit het oog heeft verloren na hun mislukte wereldreispoging, gaat zij naar hen op zoek. Daan herkent haar niet meer, maar Iks wil hem toch helpen. Iks gaat ook op zoek naar Alma, die waarschijnlijk in Antwerpen is, waar ze naar een grote zoektocht is achtergekomen.
2 Vertelwijze
-a. Het is een noveele, want het karakter wordt niet helemaal breed uitgelegd. Het wordt verteld met een personale vertelsituatie. Het begint in de tegenwoordige tijd en dan gaat ze terug naar hoe het zo gekomen is, totdat ze weer in de tegenwoordige tijd is.
-b. Er is een hoofdstuk waarin Iks samen met Cluisman oude brieven van hem gaat lezen, waaneer ze die brieven lezen zijn die stukken cursief gedrukt, om goed het verschil aan te geven.
3 Titel, ondertitel en motto
Titel: Transit.
De titel slaat op het reizende leventje van Iks. In het laatste hoofdstuk krijgt Iks een lift naar Antwerpen. De chauffeur informeert naar haar verblijfsduur en concludeert dat ze wel op doorreis zal zijn, zogezegd ‘in transit’.
Ondertitel: Geen.
Motto: Geen.
4 Opbouw
-a. Nee
-b.+c. Er zijn acht hoofdstukken die voorzien zijn van een titelnaam. Deze titels hebben steeds de naam van de betreffende dag. De titel ‘zondag’ komt twee keer voor en de rest van de dagen komt maar een keer voor.
-d. Het is een week en nog een zondag.
-e. Dan zouden alle dagen gewoon in elkaar overlopen.
5 Personages
-Iks Westervliet:
Haar roepnaam is Iks, maar eigenlijk heet ze Xenia. Iks is een zelfstandige vrouw, die een jaar lang in Europa heeft rondgezworven. Ze heeft haar school niet afgemaakt en is op jonge leeftijd gaan werken. Iks heeft haar vrienden Alma en Daan eveneens aangespoord om met school te stoppen. Iks is niet van plan om weer naar school te gaan. Als ze hoort dat Alma waarschijnlijk in Antwerpen is, vertrekt ze hier naartoe.
-Arnold Cluysman:
Arnold is een oude man, die in zijn eentje in een groot huis woont. Nadat hij in Engeland gestudeerd had is hij getrouwd. Zijn vrouw heeft hij verloren en ook de kinderen die hij samen met haar had. Zijn verzorgster Fennechien is bij hem weggegaan. Zijn enige contact met de buitenwereld is via de telefoon. Sinds hij zijn baan op de universiteit opgaf, is hij niet meer ‘buiten’ geweest.
-Daan en Alma:
De schoolvrienden van Iks, met hen was ze van school afgegaan om een wereldreis te maken. Het ging fout en zijn elkaar verloren. Daan is gaan zwerven en Alma is zoek.
-Allemaal zijn het vlakke karakters.
6 Historische tijd
-a. Daan sterft van de kou dus speelt het verhaal zich af in de wintertijd.
-b. Ja, er is natuurlijk gekozen voor de winter, want in de zomer sterft iemand niet van de kou.
7 Plaats en ruimte
-a. De naam van de grote Nederlandse plaats, waar het verhaal zich afspeelt, wordt niet echt genoemd. Het is waarschijnlijk dat het hier om Amsterdam gaat. Dit blijkt uit de verwijzing naar het Vondelpark en de omslag van het boek, waarop het Centraal Station afgebeeld is. De belangrijkste ruimte is het huis van Cluysman aan de Vondellaan.
-b. Dat is een grote stad met veel knooppunten omdat Iks toch veel reist. Ook zie je in kleinere plaatsen niet veel zwervers en Daan is een zwerver.
8 Tijdsduur
-a. Het verhaal duurt acht dagen, van zondag tot en met zondag.
-b. Nee, alleen de zoektocht naar Alma duurt eeuwen.
-c. Ja, Alma wil niet gevonden worden en heeft problemen.
9 Tijdsvolgorde
-a. Ja het is chronologisch, want het zijn acht dagen die in de gewone wekelijkse volgorde verteld worden.
-b. *
10 Perspectief
-a. De auteur kruipt in de huid van een van de personages, namelijk die van Iks. Dus is het een personale vertelsituatie.
-b. Het is een hij-perspectief, maar hij vertelt eigenlijk alleen vanuit Iks.
11 Idee
Het idee was dat niemand zonder vrienschap kan, het was een eindeloze zoektocht naar de verloren vriendschap tussen Alma, Daan en zijzelf. Ze ontmoet wel weer een nieuwe vriendschap, en dat gaf ook aan hoe belangrijk vrienschap is.
Samenvatting
Zondag:
Iks (Xenia) Westervliet zwerft rond op het perron van het station. Ze heeft een jaar in Europa gezworven en nu is het geld op. Bij het verlaten van het station herkent ze haar oude vriend, Daan. Hij zwerft rond en eet uit afvalbakken. Hij reageert niet als ze vraagt of hij haar nog herkent. Iks besluit op zoek te gaan naar haar vriendin Alma.Ze gaat ook nog naar Alma’s ouders maar die weten ook niet waar ze is. Iks gaat daarna met de moeder van Daan praten. Die is boos op Iks, want zij had hem tenslotte van school af gepraat. Iks herinnert zich hoe ze gedrieën plannen voor de toekomst maakten. Zelf stopte ze als eerste met school. Ze nam twee baantjes aan om in korte tijd veel geld te verdienen. Al snel volgde Alma en uiteindelijk sloot Daan zich bij hen aan. Alma en Daan werden verliefd op elkaar en wilden niet meer met Iks mee. Iks begon toen alleen aan de reis. Ze bezocht Griekenland, Portugal en Turkije, maar vond de landen minder spannend dan verwacht. Toen het geld op was kwam ze terug.
Vermoeid gaat Iks op een bankje in het park zitten. Een vrouw gaat naast haar zitten. Na korte tijd gaat zij weg, maar ze laat een sleutel achter. Iks ziet dat de sleutelbos voorzien is van een kaartje met adresgegevens en besluit naar het betreffende huis te gaan. Iks belt aan, maar niemand doet open. Ze blijft op de trap op de vrouw wachten. Intussen denkt ze aan Alma en Daan. Na een poosje besluit Iks een kijkje te gaan nemen in het huis, want ze heeft nog steeds geen slaapplaats. Het huis lijkt verlaten, wanneer ze naar binnen stapt. Hongerig als ze is, gaat Iks op zoek naar eten. Na een flinke maaltijd valt ze in slaap. Plotseling schrikt Iks wakker en ziet een oude man. Hij wil weten wie ze is en wat ze in zijn huis doet. Iks legt hem uit wat er in het park gebeurd was. De man stelt zich voor als Arnold Cluysman. Hij vertelt dat die vrouw in het park Fennechien geweest moet zijn. Ze denken dat deze vrouw niet meer terugkomt, dus vraagt Cluysman of Iks wil blijven om voor hem te zorgen. Iks gaat akkoord.
Maandag:
De volgende dag leidt Cluysman Iks rond in het huis. Hij vertelt over zijn leven. Hij heeft altijd al in het huis gewoond, behalve tijdens zijn studie en in de oorlogsperiode. Na zijn echtscheiding in 1948 heeft hij nooit meer contact gehad met zijn ex-vrouw en dochter. Na twintig jaar op de universiteit te hebben gewerkt, koos hij voor het kluizenaarsbestaan, omdat hij op zijn werk werd doodgezwegen. Cluysman vraagt aan Iks of ze hem wil helpen met het ordenen en plakken van al zijn papierwerk.
Dinsdag:
Iks besluit haar zoektocht naar Alma voort te zetten. Ze heeft echter weinig succes. Niemand kan zich Alma herinneren en sommige plekken van vroeger zijn veranderd. Iks ontdekt de zwerfroute van Daan, die langs patat- en broodjeszaken loopt. Bij ‘thuiskomst’ praat Iks met Cluysman over haar jeugd. Haar moeder is op jonge leeftijd overleden en haar tweede echtgenoot, Iks’ stiefvader, hertrouwde al snel, maar die heeft ze verder nooit meer gezien. Haar echte vader was kort na de scheiding geemigreerd naar australie. Iks kreeg van haar stiefvader en moeder weinig aandacht. Ze nam zich voor om zo snel mogelijk een ander leven te gaan leiden.
Woensdag:
Iks krijgt een baantje als vuilnisophaler. Ze hoort van een taxichauffeur dat Alma waarschijnlijk werkt als een call-girl. Iks helpt Cluysman bij het sorteren van zijn teksten. Ze snapt er niets van dus vindt Cluysman dat Iks weer naar school moet gaan. Iks vindt van niet en gaat naar de winkel voor boodschappen. Bij terugkomst probeert iemand haaar sleutels te stelen, want hij beweert dat het huis van hem is. Cluysman is niet onder de indruk van het dreigement, maar vroeg Iks wel naar haar ervaringen met mannen. Hij schrok erg van wat ze vertelde.
Donderdag:
Cluysman vindt het baantje niks voor Iks. Hij grijpt nu net als gisteren even de tijd om haar uit te horen, alleen nu over al haar baantjes die ze had tijdens haar reis. Dan wordt hun gesprek verstoord door de telefoon. Het bleek de zus van Cluysman te zijn dus dat betekende dat Iks binnenkort afgelost zou worden. Cluysman heeft liever dat Iks bij hem blijft. Iks belt alle escort-services af om informatie over Alma te krijgen. Ze heeft helaas geen succes, omdat er geen persoonlijke gegevens over de meisjes worden verstrekt.
Vrijdag:
Bij haar thuiskomst hoort Iks klassieke muziek. Cluysman luistert naar een plaat van Bach. Ze praten over muziek. Uit dit gesprek blijkt dat Cluysman al veel te lang niet meer ‘buiten’ is geweest. ’s Avonds ziet Iks Daan weer lopen en neemt hem mee naar huis, voor een bad en iets te eten. Cluysman wil echter dat Daan vertrekt. Iks maakt ruzie met Cluysman en Daan sluipt stiekem weg.
Zaterdag:
Daan blijkt ‘s nachts van de kou gestorven te zijn en Iks voelt zich schuldig.
Iks ontmoet de agressieve man opnieuw. Ze ontfutseld hem een adres waar Alma kan zitten. De man geeft haar het adres van een sportschool. Ze wordt te woord gestaan door een man, die haar vertelt wat er met Alma gebeurd is. Hij adviseert haar uit de drugsscene te blijven. Iks is echter vastbesloten haar vriendin te vinden. Op advies van de man gaat ze achter het station bij de heroïnehoeren informeren. Ze praat met Marie, die vertelt dat Alma met een man naar Antwerpen is gegaan. Thuis reageert ze niet meer op Cluysman, en hij denkt dat dit het einde van hun verstandhouding is.
Zondag:
Tijdens het ontbijt praten Cluysman en Iks over Alma. Iks gelooft niet dat Alma met goede bedoelingen mee naar Antwerpen is gegaan. Maar Cluysman weet niet waar ze het allemaal over heeft, omdat hij nooit meer buiten komt. Iks vindt het tijd worden dat Cluysman naar buiten gaat. Ze loopt een paar honderd meter met hem mee en ze voelt hoe hij beeft. Iks neemt afscheid van Cluysman. Ze wil naar Antwerpen om Alma te zoeken. Hij smeekt haar te blijven, maar Iks vindt dat hij best voor zichzelf kan zorgen. Iks besluit eerst nog een bezoek te brengen aan de moeder van Daan. Ze vertelt Daans zus dat Daan niet aan de drugs was, maar juist mensen hielp in hun strijd tegen drugs. Iks ontmoet de agressieve man weer, die opnieuw de sleutels van het huis opeist. Iks gooit de sleutels in de gracht, net voordat ze ze aan hem moest geven en springt snel in een tram. Al snel krijgt ze een lift naar Antwerpen. Ze stelt zich aan de chauffeur voor als ‘Xenia’. De man informeert naar haar verblijfsduur en ze geeft toe dat ze slechts op doorreis is.
Evaluatie
Ik vond het een goed boek, want het wordt heel echt verteld. Sommige stukken gingen heel snel en sommige stukken langzaam. Dit was omdat er hele saaie stukken in het boek zaten waar je dan niet zo makkelijk doorheen komt. Verder was het taalgebruik vrij gemakkelijk. Hella S. Haasse had het boek voor haar kleindochter geschreven en dat kan ik best begrijpen, want het was een leuk boek en zo’n boek zou ik (als ik het kon) ook aan zo iemand schrijven. De stukken dat Iks Daan zo ‘versleten’ tegenkomt en dat hij doodgaat waren best zielig, hij had geen leuk leven gehad. Daarentegen was in het stuk dat Iks Cluysman geholpen had wel weer iets vrolijker. Kortom, ik kan dit boek anderen wel aanraden.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
