Boekverslag Hella S. Haasse

Geschreven door:	Stefan de Meij
Datum ingestuurd:	27 maart 2001
Niveau:	4 vwo
Taal:
Woorden:	2883
Opvragingen:	6003 (28 deze maand)
Waardering:	Currently 2.64/5 1 2 3 4 5 2.6/5 (33 stemmen)

Titel:	De wegen der verbeelding
Auteur:	Haasse, Hella S.
Jaar van uitgave:	1983
Moeilijkheidsgraad:	bovenbouw havo/vwo
Thema:	Fantasie & Werkelijkheid, Kunstwereld

Auteur:	Haasse, Hella S.
Geslacht:	vrouw
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	2 februari 1918
Informatie:	http://www.hellahaasse.nl/boekboek/show/id=89942 http://nl.wikipedia.org/wiki/Hella_S._Haasse
Populaire titels:	1948Oeroeg (55) 1994Transit (25) 2002Sleuteloog (15) 1992Heren van de thee (16) 1950De verborgen bron (14) 1983De wegen der verbeelding (10) 2000Fenrir / Een lang weekend in de Ardennen (11) 1952De scharlaken stad (7) 1949Het woud der verwachting (5) 1986Berichten van het blauwe huis (3) 1957De ingewijden (3) 1971Huurders en onderhuurders (3) 1960Cider voor arme mensen (1) 1966Een nieuwer testament (3) 1989Schaduwbeeld of het geheim van Appeltern (1) 1954Zelfportret als legkaart (1) 1976Een gevaarlijke verhouding of Daal-en-Bergse brieven (1) 2007Sterrenjacht (1) 1962De meermin (1) 1963Een draad in het donker (1) 1978Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter (1) 1996Toen ik schoolging (0) ... meer

...
2. De wegen der verbeelding
3. De wegen der verbeelding
4. De wegen der verbeelding
5. De wegen der verbeelding
6. De wegen der verbeelding
7. De wegen der verbeelding
8. De wegen der verbeelding
9. De wegen der verbeelding
10. De wegen der verbeelding

Download dit verslag in PDF-formaat

1) Beschrijvingsopdracht;

De motivatie van mijn boekkeuze
Er zijn een aantal redenen die ik heb gehad om dit boek te kiezen, deze zal ik nu noemen. De eerste reden was het feit dat ik Hella S. Haasse een goede schrijfster vind en omdat zij een geweldige reputatie als schrijfster heeft in de huidige literatuurwereld. Daarnaast maakte de achterflap (evenals de titel) al heel wat nieuwsgierigheid bij me los. Bijvoorbeeld de ingrediënten (1) een familie die met een Mini afrijst naar hun vakantiebestemming en dan onderweg mee moeten liften, als gevolg van pech, om toch op de plaats van bestemming te kunnen komen en (2) de zoektocht van een van de karakters naar een aantal oude documenten en de fascinatie voor de schrijver van die documenten vind ik zeer boeiend. Daarnaast is het boek ook goed te lezen door het moderne taalgebruik. En is het niet zo dik, waardoor ik het al in een aantal uur kon uitlezen. En als bijkomende gegeven zat het boek bij een van de voorgaande Penta series.

De korte weergave van de korte inhoud
1) De hoofdpersonen zijn: Klaas Welling en Maja den Hove
2) Enkele andere belangrijke personages zijn: de kinderen van Klaas en Maja (Rutger, Koos en Elisabeth, die Nijn werd genoemd), Joop de vrachtwagenchauffeur die Maja hielp om bij hun vakantie bestemming te komen toen Klaas achter moet blijven om de auto (een Mini) te laten repareren, ander personen die nog in het boek terug te vinden zijn: Bernard Mork, Philip Jardinet, Baukje Jardinet-Mork, Richard Pluym, Eva Mork mevrouw Zadadowsky, het echtpaar Secondi en de ouders van Richard Pluym
3) Maja van Hove en Klaas Welling wonen samen en Rutger, Koos en Nijn zijn hun kinderen. Joop is dus degene waar Maja mee heeft gereden. Als klaas op een dag een gedicht vindt vindt hij dit zo goed dat hij in zijn vrije tijd telkens op onderzoek uitgaat. Het schijnt dat de desbetreffende gedichten geschreven zijn door B. Mork, dus wil Klaas steeds meer te weten komen over deze persoon. Eerst denkt Klaas dat Bernard Mork de schrijver is van deze gedichten en gaat hij zich dus steeds verder verdiepen in het leven van Bernard Mork, maar tijdens dat onderzoek stuit hij op steeds meer onduidelijkheden en komt de mevrouw Baukje Jardinet-Mork steeds vaker op zijn weg en samen met haar reeds overleden echtgenoot Philip Jardinet vormt zij waarschijnlijk de laatste schakel in zijn onderzoek. Eva Mork is de dochter van Baukje Jardinet-Mork. Richard Pluym is de eigenaar van het tijdschrift Enigma waarbij Klaas Welling hoofdredacteur is. Mevrouw Zadadowsky is de eigenaresse het huis waar Klaas, Maja en de kinderen tijdens hun vakantie verblijven. De beheerders van dat huis zijn meneer en mevrouw Secondi. De ouders van Richard Pluym zijn ook belangrijke personages omdat zij in een huis naast het vakantieadres van Klaas en Maja wonen.
4) Er zijn een aantal belangrijke gebeurtenissen, die zal ik nu beschrijven. De eerste die genoemd worden zijn de gegevens dat Klaas Welling bij Enigma gaat werken en dat Maja kinderen krijgt dit kan omdat Klaas nu evenveel gaat verdienen als toen Maja en Klaas samen verdienden toen ze beiden nog bij de krant werkten. Een tweede grote gebeurtenis in het leven van Klaas Welling is de bij toeval ontdekte gedichtenbundel die geschreven is door B. Mork. Ook een grote gebeurtenis is het liften van Maja met Joop mee. Over de belevenissen van Joop die hij aan Maja verteld had tijdens de reis gaat Maja weer schrijven omdat ze dit al heel lang niet meer gedaan had is dit ook een belangrijke gebeurtenis.
Klaas’ leven verandert zeer door de ontdekking van de gedichtenbundels van B. Mork; hij offert namelijk al zijn vrije tijd op aan onderzoek naar B. Mork. Het leven van Maja verandert natuurlijk ook heel erg doordat ze stopt met werken en kinderen krijgt. Tijdens hun vakantie verblijven ze dus in Frankrijk in het huis van madame Zadadowsky, zij zelf is er niet omdat ze (volgens de secondi’s) op reis is. De Secondi’s beheren het huis en telkens als een van de kinderen te dicht bij een ruïne (die zich in de tuin bevindt) komt dan komt Meneer Secondi razend en tierend naar buiten met de woedende mededeling dat ze daar niet mogen komen. Verder verkoopt meneer Secondi antiek dat zich in het huis bevindt. De ouders van Richard Pluym raken achterdochtig en ze vertellen aan Maja en Klaas dat zij madame Zadadowsky al een jaar niet meer gezien hebben. Maja en Klaas bedenken dan allerlei mogelijkheden waarom de Secondi’s dit zouden doen. Een echt antwoord komt er niet, maar ze vermoeden wel wat. Ze deneken namelijk dat madame Zadadowsky al een jaar dood is en dat de Secondi’s haar verstopt hebben in de oude ruïne in de tuin en dat ze het huis verhuren en het antiek verkopen om er zelf rijker van te worden. Over dit mysterie word in de rest van het boek niet meer gesproken.

5) De gebeurtenissen spelen zich afwisselend af in Nederland en Frankrijk. Dit is zo omdat ze op vakantie zijn en tussen de reisbeschrijving en vakantiebeschrijving door wordt hun leven beschreven.

6) Het verhaal speelt zich niet echt in een genoemde periode af, maar het boek is geschreven in 1993 en daarom ga ik ervan uit dat het verhaal zich ook in dat jaar afspeelt.

Uitgewerkte persoonlijke reactie
De uitgewerkte persoonlijke reactie stel heb ik samengesteld aan de hand van de (in het boek) genoemde vijf verhaalaspecten: onderwerp, gebeurtenissen, personages, opbouw en taalgebruik.

1.Onderwerp
Het onderwerp van de tekst is de vakantie van Klaas, Maja en de kinderen, de dingen die ze daar mee maken en tijdens de vakantiebeschrijving wordt het leven van deze twee personen beschreven. Van Klaas wordt verteld dat hij bij het literatuurtijdschrift Enigma werkt, van Maja wordt verteld dat zij met werken is gestopt en dat zij nu de kinderen opvoed en dat ze (omdat ze niet zo rijk zijn) heel handig is geworden door het zelf opknappen van allerlei klusjes in en rondom het huis en door het zelf repareren van allerlei dingen. De titel van de tekst (De wegen der verbeelding) sloot niet echt goed aan bij het onderwerp omdat je je bij deze titel niet echt goed iets kan voorstellen.

2.Gebeurtenissen
Een aantal belangrijke gebeurtenissen zijn al eerder in dit verslag beschreven, een aantal van die zal ik weglaten, maar ik zal er ook nog een paar bij voegen. Het eigenlijke verhaal gaat over de vakantie. Belangrijke gebeurtenissen daarin zijn: het liften van Maja en de kinderen, omdat de auto kapot is; het feit dat Maja weer ging schrijven omdat ze een aantal zeer fascinerende verhalen van Joop de vrachtwagenchauffeur had gehoord. Een belangrijke gebeurtenis uit het dagelijks leven van Klaas en Maja was: de overname van Enigma door Richard Pluym, Enigma werd nu (i.p.v.een literair-culureel tijdschrift) een wat simpeler geschreven tijdschrift, met vooral misdaad verhalen. Een andere belangrijke gebeurtenis is de uitkomst van het onderzoek van Klaas Welling naar de schrijver van de door hem gevonden gedichten. Het bleek namelijk dat niet Bernard Mork de gedichten had geschreven, maar Baukje Jardinet-Mork die daar helemaal niets over gezegd had. De gebeurtenissen vind ik soms spannend, zoals bijvoorbeeld de gebeurtenissen bij het liften en de verhalen die Joop verteld. Die verhalen zijn namelijk zeer geheimzinnig. Zo heeft Joop een verhaal verteld dat vanaf pagina 95 t/m 99 beschreven wordt. Een korte samenvatting:
Joop kwam een keer op een stormachtige herfstavond bij een klein café toen hij daar gegeten en gedronken had wilde hij weer weg rijden. Toen riep een klein, oud vrouwtje hem. Ze vroeg hem of hij haar thuis wilde brengen. Eerst wou Joop dit niet maar, omdat ze daar zo in de kou stond en anders, in de regen, helemaal naar huis moest lopen bracht hij haar toch thuis. Eenmaal bij haar huis aangekomen vroeg ze hem of hij misschien even binnen wilde komen om iets te drinken. Hij ging mee en hij kreeg iets wat hij voor cognac hield. Normaal nam hij nooit iets wat sterker was dan een biertje, als hij nog moest rijden, maar omdat het zo koud was dronk hij dit toch maar op. Na een tijdje werd hij helemaal duizelig en moe. Het oude vrouwtje bracht hem naar een kamer waar een bed in stond en hij viel als een blok in slaap. Toen hij die ochtend wakker werd, kon hij zijn ogen niet geloven. Hij lag in een kamer met roze behang met daarop drie naakte vrouwen. En naast zijn bed stond een fotolijstje met daarin een foto met, naar zijn mening, een bloedmooie vrouw daarop. Hij is toen naar beneden gelopen, maar hij, maar het oude vrouwtje was nergens te bekennen. Hij reed naar het café waar hij die avond daarvoor ook gegeten had, omdat hij toch wel erge honger had. Toen hij daar aankwam legde de patron hem uit dat hij wel gek was geweest om met haar mee te gaan, want het oude vrouwtje stond daar volgens hem wel vaker. Ze liep dan het hele eind om iemand op te pikken die haar naar huis zou brengen. Pas toen hij weer achter het stuur zat ging er een licht bij hem op. “Je hebt wijven die zo verslingerd zijn aan d’ r eigen lijf, dat ze niet van ophouden weten, zelfs als ouwe scharminkels willen ze nog dat je voor ze door de knieën gaat, al is het maar voor hun portret van vroeger.”
De zoektocht van Klaas Welling naar de schrijver van de gedichten vind ik zeer boeiend. Vooral hoe hij steeds weer op het verkeerde been wordt gezet vind ik interessant. De meeste indruk hebben de verhalen van Joop (het waren er vijf) op me gemaakt, de geheimzinnigheid van deze verhalen sprak me erg aan, evenals het spanningsgehalte.

3. Personages
De hoofdpersonen in dit verhaal zijn zeker geen helden, het zijn gewoon hedendaagse mensen. De karaktereigenschappen van de hoofdpersonen leer je zeer goed kennen. Dat komt doordat je tijdens het eigenlijke verhaal telkens stukken uit hun leven krijgt voorgeschoteld. Daarbij leer je deze personen zeer goed kennen, omdat je daarbij ook allerdaagse handelingen opmerkt, aan de hand waarvan je iemands karakter af kan lezen. Door al deze dingen komen de personages ook zeer levensecht op mij over. De vrachtwagenchauffeur Joop is voor mij zeer herkenbaar, omdat de vader van een van mijn beste vrienden vrachtwagenchauffeur is. Die karaktereigenschappen zijn dus zeer herkenbaar voor mij. De personages in dit verhaal vind ik niet voorspelbaar reageren en dat maakt dit boek juist zo interessant.

4.Opbouw
De opbouw vind ik soms niet helemaal ideaal, omdat er eigenlijk drie verhalen door elkaar bezig zijn (de vakantie, het leven van Klaas en het leven van Maja). De gebeurtenissen zie je door de ogen van een aantal verschillende personen. Dat is juist wat het boek zo leuk, spannend en apart maakt. Aan het einde van het verhaal wordt zo’ n beetje alles duidelijk. Klaas krijgt namelijk duidelijkheid in zijn onderzoek naar B. Mork en Maja gaat bij Joop op bezoek die (een aantal dagen na hun gezamenlijke tocht) bij een verkeersongeluk betrokken was geraakt en thuis zat. Ze liet hem de door haar opgeschreven verhalen van hem zien. Deze gaf ze later aan Klaas die ze dan in zijn tijdschrift zou kunnen plaatsen.

5.Taalgebruik
Het taalgebruik in het boek vind ik vrij gemakkelijk. En de verhouding tussen dialoog en beschrijvingen vind ik precies goed. Er wordt namelijk telkens afgewisseld. Verder is me eigenlijk ook niets opgevallen in het taalgebruik. Omdat het boek in het moderne Nederlands geschreven is.

Mijn voorlopige eindoordeel
Goed aan dit boek vind ik vooral het moderne taalgebruik. Ook vind ik de hedendaagse dingen die in de verhalen terugkomen ook zeer interessant. De zoektocht van Klaas Welling naar B. Mork ook een zeer goed aspect van het boek. Verder was het boek ook zeer goed te lezen doordat het niet zo dik is, daardoor is het ook geen enkel moment saai. Mindere dingen waren er eigenlijk niet, alleen was het boek soms onoverzichtelijk (omdat er drie verhalen door elkaar worden vertelt).

2) Verdiepingsopdracht
Voordat ik het boek ging lezen had ik een aantal verwachtingen ik dacht dat het boek zeer spannend zou zijn. Dat kwam door de geheimzinnige titel. Ik dacht ook dat het een soort detective zou zij omdat er zoiets in de achterflap staat. Na het lezen kan ik zeggen dat het boek inderdaad zeer spannend is, maar om het nu een detective te noemen vind ik weer een beetje te ver gaan. Het boek sloot dus aardig aan bij mijn verwachtingspatroon. Het boek vind ik juist zo aantrekkelijk omdat het zeer verrassend is maar aan de andere kant toch ook wel weer voorspellend. Er zijn best veel open plekken, omdat dit boek op papier altijd nog een detectiveverhaal is. Open plekken in het boek zitten vooral in het onderzoek van Klaas Welling naar B. Mork. Daarin word je als lezer namelijk steeds op het verkeerde been gezet d.m.v. tegenstrijdige informatie. In dat onderzoek wordt ook veel informatie achter gehouden waardoor je gaat speculeren, wie nou B. Mork zou zijn en waarom niemand wist dat deze persoon gedichten schreef. Ook een belangrijke open plekken zitten in het verhaal van madame Zadadowsky, het blijft (d.m.v. die open plekken) namelijk tot het einde aan toe onduidelijk waar zij nu eigenlijk is en waarom de Secondi’s voorwerpen uit het huis verkopen. Maar de grootste open plek wordt natuurlijk veroorzaakt door de titel. Bij die titel kan ik me wel een aantal dingen voorstellen. De open plek van de titel word je naarmate het boek vordert wel duidelijk, uit het onderzoek naar B. Mork daarin tegen komt pas aan het einde een uit komst. En het raadsel van madame Zadadowsky blijft een raadsel.
De belangrijkste spanningsbogen zijn het onderzoek naar B. Mork en het raadsel van madame Zadadowsky. Ik vind (na het boek gelezen te hebben) het best wel een spannend boek door de raadsels en de spannende verhalen van Joop de vrachtwagenchauffeur. De schrijfster heeft verschillende manipulatietechnieken gebruik, waaronder: het steeds veranderen van onderwerp en personage. Ook houden sommige personages soms informatie achter, zoals mevrouw Baukje Jardinet-Mork. Zij vertelt eerst niet dat zij de schrijfster is van de gedichten, dit doet ze pas nadat ze overleden is. Ze heeft namelijk voor haar dood een brief geschreven waarin dat staat. Het boek heeft een open einde. Dit komt doordat ik met een aantal vragen bleef zitten. Ik vroeg me namelijk na het lezen van het boek af wat er nou met madame Zadadowsky was gebeurd en of Klaas Welling nog iets met de, door Maja opgeschreven, verhalen van Joop zou gaan doen. Over dit einde ben ik wel tevreden, omdat ik wel houd van open eindes, je hebt dan tenminste nog wat te fantaseren.
Dit boek is fictie en literatuur. Wat erin staat is namelijk niet echt gebeurd en dit werk van H.S. Haasse bevat niet de waardeoordelen van lectuur (zoals eenvoudig taalgebruik en een happy end) maar de waardeoordelen van literatuur.
Het boek is geen proza omdat de schrijfster niet de volle breedte van het papier gebruikt en de tekst niet verdeeld is in hoofdstukken.

3) Evaluatie

Beargumenteerde eindoordeel
Ik vind dit boek een erg leuk boek. De reden daarvan is dat het een zeer veelzijdig boek is. Sommige delen zijn zeer spannend (zie voorgaande teksten) en sommige delen zijn zeer interessant. Dit boek sluit goed aan bij mijn smaak van boeken. Het boek is niet te dik en niet te dun (142 pag.). Daardoor verveelt het ook niet en wordt het niet te langdradig. Ik vind dat dit boek goed te lezen valt door het toch niet al te moeilijke taalgebruik. Het boek is ook zeer afwisselend ten opzichte van personages (er komen namelijk een hoog gewaardeerd schrijver, een huisvrouw met nog niet goed genoeg blootgelegde talenten. Toch heb ik ook nog een punt van kritiek; ik vind namelijk dat deze grote verscheidenheid soms ook iets te onduidelijk wordt. Maar alles bij elkaar vind ik dit toch een zeer boeiend boek, van zeer hoogstaande (literaire) klasse.

Mijn mening is na de verdiepingsopdracht niet echt veranderd. Ik vind het namelijk nog steeds een goed boek. Ik heb sommige onderdelen alleen wat nauwkeuriger beantwoord. Over het schrijven van deze mening ben ik best tevreden, alleen had ik moeite deze uitgebreid te maken. Ook ben ik vrij tevreden over het uitvoeren van de verdiepingsopdracht, maar ik vond het ook hier best wel lastig om dit uitgebreid te doen. Dit kwam doordat ik van elk aspect maar een aantal dingen kon opnoemen.
Het lezen van het boek verliep goed. Dat komt doordat ik wel houd van lezen en doordat dit boek, volgens mij, goed is. Verwarrend aan het boek was het steeds weer veranderen van onderwerp en personage.
Moeilijk aan de verdiepingsopdracht vond ik vooral het noemen van de open plekken.

Nawoord
Ik vond dat ik tijdens het werken aan deze opdracht voor mijn leesdossier de benodigde informatie in voldoende mate bezat. Alleen van sommige van de begrippen die in de verdiepingsopdracht werden gebruikt wist ik nog niet precies wat ze inhielden. Voorbeelden daarvan waren proza en het begrip manipulatietechniek. Maar ik denk wel dat ik het de volgende keer precies zo ga aanpakken.