Boekverslag Kees Beekmans

Geschreven door:	Kees van der Pol (Docent) [meer]
Datum ingestuurd:	8 februari 2010
Taal:
Woorden:	2.250
Bekeken:	1216 keer (19 deze maand)
Waardering:	Currently 4.00/5 1 2 3 4 5 4.0/5 (4 stemmen)
Deel op:

Titel:	Sirocco
Auteur:	Kees Beekmans
Jaar van uitgave:	2010
Aantal pagina's:	175
Moeilijkheidsgraad:	vmbo/havo/vwo
Thema:	Seksualiteit, Prostitutie, Liefdesrelatie: problemen, Cultuurverschillen, Sociale problemen, Wraak

Auteur:	Kees Beekmans
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Populaire titels:	2010Sirocco (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Feitelijke gegevens over het boek
Verschijningsdatum 1e druk: februari 2010
Gebruikte druk: 1e
Aantal bladzijden: 175
Uitgeverij: L.J. Veen

Beschrijving van de cover
Op de cover staat de afbeelding van palmboom tijdens een woestijnstorm: de sirocco.
De storm wordt beschreven op blz. 41 van het boek.

Genreaanduiding van het boek
“Sirocco” is een psychologische roman die over westerse mensen in een vreemde cultuur gaat.

De flaptekst
Als journalist Vincent Damave een correspondentschap in Marokko krijgt aangeboden, aarzelt hij. Eigenlijk blijft hij liever op de redactie in Amsterdam zitten, telexberichten overschrijven. Toch waagt hij de stap. In Rabat ontmoet hij de Franse fotograaf Alain Faucon, een avonturier die zich onbevreesd op Marokko stort en de timide Vincent steeds dieper het land in trekt. Zo maken ze samen reportages over terroristische aanslagen in Casablanca, en zelfs een over de beruchtste krottenwijk van Rabat. Daar raakt Alain onder de indruk van de twintigjarige Sabah. Tegen Vincents zin blijft de Fransman, alle waarschuwingen in de wind slaand, de krottenwijk – en Sabah – bezoeken
Sirocco is een haarscherpe roman over de link tussen misère en terrorisme; en over westerlingen in een vreemde, weerbarstige cultuur, waar anders wordt gedacht en gekeken, en waar niets is wat het lijkt.

Samenvatting van de inhoud
Het verhaal begint met het uitstapje van de Franse fotograaf Alain Faucon die van Rabat (waar zijn geliefde Bouchra woont) naar de sprookjesstad Marrakech gaat. Daar ontmoet hij Marokkaanse hoeren die hij flink betaalt en op ruwe wijze seks met hen bedrijft. Hij vertelt dit avontuur later aan de Nederlandse journalist Vincent Damava met wie hij een vriendschappelijke relatie heeft. Dat gebeurt in een café in Rabat.
Asjma is hoer geworden omdat haar vader een alcoholist was. Aangezien de harde seks
Alain wel bevallen was, spreekt hij opnieuw met haar af. Maar Asjma komt eerst niet opdragen. In een bar ziet hij haar met een ander, een student. Laster die avond belt ze hem op om alsnog af te spreken. Zo gaat dat nu eenmaal met hoeren in Marokko.

Er wordt daarna verteld hoe Vincent Alain ontmoet. Er is een kamelenwedstrijd in één van de dorpen. Alain moet foto’s maken en Vincent een verhaal maken. Tijdens de kamelenwedstrijd is er een sirocco (warme woestijnwind die droog Saharazand aanvoert) aan de gang. Dat is het begin van een soort vriendschap. Ze gaan ook samen naar een bidonville (sloppenwijk) in Rabat waar ze een verslag moeten maken van een staking van de vuilniswerkers bij een afvalbergdorp. Alain die een goede fotograaf is en Vincent, worden bekogeld door de bewoners uit de bidonville. Het is niet gewenst dat er pottenkijkers in een bidonville komen. Vooral westerlingen zijn er eigenlijk niet veilig.

Er komen steeds meer terroristische aanslagen in Rabat en Casablanca. Op 11 maart 2007 blaast een Marokkaanse jongen zich op in een internetcafé. Is hij misschien lid van Al Qaida? Zijn de sloppenwijken voedingsbodem voor het terrorisme? Alain en Vincent moeten er van hun opdrachtgevers op af om een reportage te maken. Het gaat in ieder geval om mensen die erg arm zijn. Vincent moet daarover een vervolgreportage schrijven.

Zowel Alain als Vincent hebben een Marokkaanse relatie. Bouchra is een intellectuele vrouw, sensuele vrouw die hij regelmatig enkele dagen in de steek laat om in Marrakech met andere vrouwen (meest hoeren) om te gaan. Vincent spreekt daarover zijn afkeuring uit, maar Alain vindt het een normale manier van doen. Vincent heeft zelf een relatie met Nadia. Aan haar vertelt hij het verhaal van het meisje Sabah dat als geitenhoedster op de afvalberg in de bidonville zat en voor wie Alain bewondering of liefde heeft opgevat.

Daarna vertelt Vincent het verhaal van zijn gardenier (huisbewaker) Rachid, die voor 500 dirham per maand zijn huis en auto bewaakt. Hij vindt het bedrag te hoog en bouwt in delen het bedrag af. Rachid is woedend daarover, maar via de huisbaas weet Vincent toch gedaan te krijgen dat Rachid voor minder de boel komt bewaken.
Vincent en Alain praten over de prostitutie in Marokko. Vincent vindt het vernederend voor de vrouwen, maar Alain zegt dat de meiden er zelf voor kiezen en dat ze daardoor een luxe leven kunnen leiden. Alain wil bovendien weer terug naar de bidonville waar hij Sabah wil ontmoeten. Ze doen dat en zien er ook Rachid weer terug. Hij heeft een e verbrande zoon, die infecties heeft opgelopen door een slechte verzorging. Alain belooft hulp door hem naar het ziekenhuis te laten brengen. Hij doet dat natuurlijk ook om de bewondering van Sabah af te dwingen. Wekenlang rijdt hij met de baby naar een streekziekenhuis om de wonden te laten verzorgen. Hij ziet er een hele verzameling “lammen en blinden.” Maar hij verkeert natuurlijk wel in de nabijheid van het meisje van 20 op wie hij verliefd is. Hij is zelf ongeveer 35 jaar. Hij vraagt haar om bij hem het huishouden te leiden. Vincent vermoedt dat ze een relatie hebben, omdat ze na het huishoudelijk werk ook wel eens blijft slapen. Alain gaat haar ook vaak in de bidonville halen. Dat wordt niet zo gewaardeerd door de mensen uit de bidonville. Yassin, de broer van Sabah, laat merken dat Alain beter niet meer in de bidonville kan komen. Hij slaat met knuppels een paar deuken in de auto van Alain. Dat moet een goede les voor hem zijn. Overigens blijft Sabah gewoon bij Alain in dienst. Voor een bidonvillemeisje is Alain het beste wat haar kan overkomen.

Dan komen er in april 2007 nieuwe aanslagen in Casablanca. De daders zijn afkomstig uit de sloppenwijken. Vincent. Alain gaan met Sabah naar Casablanca om een reportage te maken. Sabah herkent Reda, een van de terroristen, als een vriend van haar broer. Ze gaan naar de sloppenwijk terug. Vincent twijfelt of hij wat hij weet allemaal moet publiceren: het gevaar is namelijk dat de autoriteiten het dorp van Sabah met de grond gelijk zullen maken.
De volgende dag worden Vincent en Alain opgepakt en 14 uur achtereen verhoord. Ze worden o.a. ervan verdacht banden te hebben met de daders uit de bidonville. Vincent wordt vrijgelaten. Alain ook, maar die moet het land verlaten. Hoewel Vincent het hem afraadt, gaat Alain eerst Sabah uit de sloppenwijk ophalen. Vincent ziet hem daarna niet meer levend terug. Hij wordt namelijk met een doorgesneden keel in een rivier gevonden. Een paar dagen later is Yassin ook betrokken bij een zelfmoordaanslag in Rabat. Het geschiedt dicht bij het Koninklijk Paleis. Niemand weet wie Alain vermoord heeft: is het Yassin of de geheime dienst?

In juni 2007 brengt Nadia Vincent naar het vliegveld. Ze raadt hem aan de gebeurtenissen van zich af te schrijven in een roman. Het resultaat daarvan ligt in “Sirocco”voor de lezer. Dat klopt ook met het perspectief, want herhaaldelijk heeft Vincent in de roman aangegeven dat Alain bepaalde zaken aan het heeft verteld, die hij als een achterafverteller heeft opgetekend.
.

Titelverklaring
De titel verwijst naar de warme woestijnwind die sirocco wordt genoemd. De sirocco, ook wel scirocco, siroc of jugo, is een zuidelijke wind, die hete en droge lucht uit de Sahara naar het noorden voert. Op blz. 41 in de roman wordt de verteller geconfronteerd met de warme wind.

Structuur
Het verhaal wordt verteld in 29 korte hoofdstukken. Eigenlijk zijn het er 30, maar de uitgever geeft twee keer een hoofdstuk 24. Dat lijkt gewoon een vergissing.
De ik-verteller Vincent Damava vertelt in de o.v.t. als een achterafverteller. Het hele verhaal is in juni 2007 afgerond en zijn relatie Nadia raadt hem aan het verhaal op te schrijven. Daarbij haalt de verteller af en toe de chronologische volgorde van de gebeurtenissen door elkaar. Zo vertelt hij in hoofdstuk 25 dat ze 14 uur verhoord zijn na een aanslag in Casablanca, terwijl de aanslag zelf daarna in de hoofdstukken 26 en 27 wordt verhaald. Dat procédé past de verteller enkele keren toe.

Perspectief
Vincent Damave (39 jaar in 2007) is een Nederlandse journalist die ik de ik-vorm het verhaal over Marokko vertelt. Dat betekent dat hij een verteltruc moet uithalen om Alain het verhaal van zijn ontmoeting met een Marokkaanse hoer in Marrakech aan hem te laten vertellen in een bar in Rabat. De bar is dan de plek waar Vincent de verhalen van Alain hoort, waar hij niet bij aanwezig is geweest.

De tijdlagen van het verhaal
Het is een actuele roman.
Er worden enkele duidelijke data genoemd in de roman. Zo is de aanslag in Casablanca gepleegd door “terroristen” op 11 maart 2007. Vincent vertelt dan dat hij op dat moment 1 ½ jaar in Marokko werkt. Dat betekent dat de vertelde tijd van ongeveer 2005-juni 2007 speelt.
Er wordt ook verteld dat hij op 12 juni 2007 Marokko weer verlaat. Dan is het verhaal afgelopen. Het moment van “opschrijven.”ligt dus daarna.

Het decor van de handeling
De hele roman speelt zich af in Marokko: en wel in bekende steden: Marrakech, vooral Rabat en Casablanca. Een belangrijk deel is ook gesitueerd in de bidonville van Rabat, Douar Zbil, waar Sabah met haar familie woont en waarin de omstandigheden zo slecht zijn dat het heel goed mogelijk is dat de bewoners er ontvankelijk worden gemakt voor het meedoen aan terroristische aanslagen.

Uitgewerkte thematiek
Het gaat in deze korte, roman over een aantal belangrijke thema’s. Westerlingen geven hun kijk op de Marokkaanse cultuur. Alain geeft in een gesprek met Vincent bijvoorbeeld aan hoe hij over prostitutie in Marokko denkt. Vincent vertelt over de gelden die de gardien Rachid van hem aftroggelt. Ook krijg je een beeld van de geslotenheid van de bidonvilles. Westerlingen horen daar als pottenkijkers niet thuis. Neem de waarschuwing die Alain eigenlijk moet ondergaan.
Overigens mag het zusje Sabah dan wel weer gewoon in dienst blijven als huisvrouw bij Alain. Dat valt voor de westerse mens nauwelijks te begrijpen. Daarmee kon je aan het punt van de cultuurverschillen. Er zijn wezenlijk verschillen tussen de westerse cultuur en de Marokkaanse cultuur. En hoewel ze pogingen doen om die cultuur te begrijpen valt dat lang niet altijd mee. Duidelijk is wel dat westerlingen niet in de bidonvilles moeten komen. Wanneer Alain aan het einde van de roman opnieuw die raad in de wind slaat, moet hij het met de dood bekopen. Het ligt dan ook meer voor de hand dat Yassin hem heeft vermoord dan de Geheime dienst. In het verhaal wordt geprobeerd de relatie te leggen tussen de ellende in de bidonvilles en het voorkomen van terrorisme. Mensen die weinig bezitten, worden soms radeloos. Het maakt hen allemala niets meer uit en dat kan gemakkelijk leiden tot het openstaan voor ideeën van radicale moslimgroeperingen. Het wordt weliswaar niet expliciet als oorzaak van het terrorisme gegeven, maar de schrijver suggereert het idee hier en daar.

Gekoppeld aan dit thema is er het motief van de onmogelijke liefde. Een Franse, kunstzinnige fotograaf wordt verliefd op een veel jonger arm meisje dat de geiten hoedt op een afvalberg. Zo’n liefde valt moeilijk te begrijpen, ook niet voor de mensen in de bidonville. Ook Vincent denkt dat Alain een profiteur is, maar de hele handelwijze van Alain wijst er op dat hij toch ware liefdesgevoelens voor Sabah heeft. Hij helpt de baby van Rachid verzorgen, hij wil haar ophalen uit de ellende , want hij vermoedt dat het dorp waar ze woont met de grond gelijk gemaakt zal worden. Maar hij betaalt een hoge prijs voor zijn liefde.
In die zin is het boek te vergelijken met andere waarin cultuurverschillen een liefde in de weg staan. (Vgl. Mokusei van Cees Nooteboom)

Een derde belangrijk motief is dat van de vriendschap tussen twee mannen. Vincent en Alain koesteren een grote genegenheid voor elkaar. Door hun werk hebben ze bewondering voor elkaar, hoewel Alain veel gemakkelijker over het leven denkt dan Vincent die serieuzer in zijn relaties is.

Beoordeling scholieren.com
De roman van Kees Beekmans is mooi uitgegeven in een gebonden editie. Het verhaal is opgebouwd als een nagelaten vertelling van één der personages die zijn verhaal doet over zijn ervaringen in Marokko.
Op zich is het een mooi gegeven, maar de personages komen niet echt tot leven, waarschijnlijk mede door de gekozen structuur. Het taalgebruik is helder en niet moeilijk te begrijpen. Kees Beekmans woont zelf in Marokko en weet dus waarover hij schrijft. Jammer dat het geschreven verhaal enigszins clichématig is.

Niettemin leest het allemaal vlot door. De amusementswaarde voor scholieren van mavo, havo en vwo is ruim voldoende. De literaire waarde voor onze lijst is 2 punten. Het boek is gemakkelijk te combineren met andere boeken die over de verschillen tussen culturen gaan. (Zie daarvoor onze themalijst onder “Cultuurverschillen.”)

Relevante recensies
Er zijn nog geen recensies van belang verschenen.

Over de schrijver en eerder gepubliceerde werk
Bron: website uitgever
Kees Beekmans (1961) was leraar op een 'zwarte' praktijkschool en publiceerde over zijn veelal allochtone leerlingen in de Volkskrant en De Groene Amsterdammer, stukken die in gewijzigde vorm werden gebundeld in de succesvolle boeken “Eén hand kan niet klapt “ en “De jeugd van tegenwoordig”.
In 2005 verruilde hij het onderwijs voor een verblijf in Marokko, waar hij zich voor de Volkskrant een jaar lang onderdompelde in de Marokkaanse samenleving. Voor zijn werk werd hij o.a. bekroond met de E. du Perronprijs en de ASN Bank Mediaprijs. Zijn Marokko voor beginners werd lovend ontvangen en er werden 10000 exemplaren van verkocht.