Boekverslag Yasmine Allas

Geschreven door:	Kees van der Pol (Docent) [meer]
Datum ingestuurd:	4 februari 2010
Taal:
Woorden:	4.650
Bekeken:	2525 keer (28 deze maand)
Waardering:	Currently 2.88/5 1 2 3 4 5 2.9/5 (8 stemmen)
Deel op:

Titel:	Een nagelaten verhaal
Auteur:	Yasmine Allas
Jaar van uitgave:	2010
Aantal pagina's:	271
Moeilijkheidsgraad:	bovenbouw havo/vwo
Thema:	Zin van het bestaan, Vader-dochterrelatie, Queestemotief, Oorlog, Migrantenliteratuur, Macht, Maatschappijkritiek, Liefdesrelatie: jeugdliefde, Desillusie, Cultuurverschillen

Auteur:	Yasmine Allas
Geslacht:	vrouw
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	1967
Populaire titels:	1998Idil, een meisje (15) 2000De generaal met de zes vingers (6) 2010Een nagelaten verhaal (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Feitelijke gegevens over het boek
Verschijningsdatum 1e druk: januari 2010
Gebruikte druk: 1e
Aantal bladzijden: 271
Uitgeverij: De Bezige Bij

Beschrijving van de cover
Een overwegend witte kaft met wat zwarte versierselen.

Genreaanduiding van het boek
“Een nagelaten verhaal “is een psychologische roman over een vrouw die terugkeert naar haar moederland.

De flaptekst
Op uitnodiging van een documentairemaker reist een jonge vrouw na drieëntwintig jaar voor het eerst terug naar haar geboorteland. Het blijkt een ontluisterend weerzien: een totaal onttakeld land, waarvan het verleden letterlijk onder dikke lagen stof is verdwenen. Plastic zakken hangen ritselend in bomen, de vogels zijn verjaagd. Ook wordt ze gehinderd door de aanwezigheid van de filmploeg, die erop uit is iedere emotie vast te leggen. In het winkeltje waar ze als kind snoep kocht treft ze de enige persoon die haar nog met het verleden verbindt, Najib. Hij brengt haar diep in de nacht, buiten het oog van de camera, naar haar ouderlijk huis en naar haar diepste herinneringen.

Aanleiding voor het schrijven
In 2006 gaat de schrijfster Yasmina Alles met een tv-ploeg onder leiding van Paul Rosen/moller terug naar haar moederland. Het werd een gevoelig en rauw sprookje, het kon niet anders of de cameraman in Rosenmöllers kielzog zou, met een overvloed aan kleurrijke beelden, het intieme drama mee terug naar Nederland nemen. De uitzending kwam er, en werd in 2007 herhaald, maar voor de exacte verwoording van de confrontatie met haar verleden had Allas meer tijd en ruimte nodig. Dat beweert Arjen Peters In De Volkskrant van 15 januari 2010. Het resultaat werd een boek over dezelfde situatie, maar Allas maakt er toch fictie van.

In De Pers zegt Allas in een interview het volgende over deze kwestie:
‘Ik was door verschillende bladen gevraagd om een reisverslag te maken. Dat lukte niet, ik kwam volledig leeg terug. Toch liggen daar de wortels van het boek, al wist ik het toen zelf niet. De reis was erg moeilijk voor me. Natuurlijk wist ik wel dat het Somalië van mijn jeugd niet meer bestond. Toch had ik er niet bij stilgestaan dat ik met een cameraploeg zou gaan, en dat ik daar niemand meer kende. Al mijn familie is vertrokken of gestorven. Een avond lag ik verschrikkelijk te huilen in mijn hotelkamer. Ik verlangde naar iemand, het liefst een oudere man, die mij buiten het zicht van de camera naar de plekken van mijn jeugd zou brengen. Midden in de nacht, ongestoord. Die fantasie, dat verlangen is in mijn hoofd gaan groeien en gaf mij houvast om overdag rond te lopen. Ik was bang voor mijn eigen volk. De fantasie over die oude man betekende het begin van deze roman, hij zou uitgroeien tot het personage Najib die de hoofdpersoon naar haar geboortehuis leidt.’

Samenvatting van de inhoud
Om het verhaal voor de lezer van dit verslag begrijpelijk te houden is er hier voor gekozen de chronologische volgorde van deze roman te volgen. In de roman zelf worden heden en verleden afgewisseld.

- April/mei 1964
Hardoe wordt door de vijand in de burgeroorlog die er woedt, gebombardeerd. Er zijn veel burgerslachtoffers te betreuren. De jonge vrouw Zeyneb wordt als het ware geroepen om verpleegster te worden. Ze meldt zich in die maand dan ook aan en ontmoet er frontsoldaten. Zo wordt ze geconfronteerd met de eerste naakte man in haar leven. In juli van dat jaar wordt er een vreemde soldaat binnengebracht. Hij komt uit het zuiden en wil aanvankelijk niet praten. Zeyneb krijgt van een andere verpleegster de opdracht om met hem te praten: misschien kan zij iets bereiken. Ze wordt onmiddellijk verliefd op de knappe man, die ze echter met De Vreemdeling blijft aanspreken. Wanneer ze samen over een galerij in het ziekenhuis lopen, beginnen ze met elkaar te praten en ze verklaren elkaar de liefde. De Vreemdeling belooft haar later te komen halen.
- Oktober 1964
Dat gebeurt inderdaad in oktober: hij komt te paard naar haar dorp om haar te kunnen ophalen. Zeyneb is nu niet alleen maar blij met zijn verschijning: er zijn problemen. In het dorp (haar familieclan) zou het onbespreekbaar zijn dat ze met een vreemde man trouwt. De vrouwen uit haar omgeving raden haar dat af.
Zeyneb spreekt erover met haar zusje Ahlan die zegt echter dat ze voor de liefde moet kiezen.
Zeyneb besluit dan om toestemming voor het huwelijk met de Vreemdeling te gaan vragen aan haar vader Diiriye. Die heeft het vroeger altijd gehad over het opvoeden van zijn dochters en een vrije keuze die ze moesten kunnen maken. Maar nu heeft hij een andere man voor haar uit de familieclan gevonden en haar in principe uitgehuwelijkt. Haar moeder vindt het een goede keus. Zeyneb smeekt hem haar eigen keus te mogen maken. Daarom vlucht ze het ouderlijk huis uit.
Ze gaat met de Vreemdeling naar Bardoe, waar ze hem het verhaal van haar moeder vertelt die zomaar op een dag de zee is ingelopen. Dat verhaal maakt immers deel uit van haar verleden.
De clanleden van de familie komen bij haar vader thuis hun bruid opeisen. Maar die is gevlucht. Ze vinden dat Diiriye schande over zijn familie heef gebracht. Zeyneb en De Vreemdeling trouwen met hulp van een imam in Bardoe. Ze sturen een vriend Guuleed vooruit om haar vader te waarschuwen. Daarna gaan ze ook terug naar huis. De vader van de bruidegom is ook in het huis van Diiriye aanwezig. Hij is furieus vanwege de schande die hem is berokkend. Hij kan het niet begrijpen dat een vader zomaar zijn dochter zijn zin kan geven. De vader zegt dat hij alle schuld op zich neemt, maar dat kan Zeyneb niet verdragen. Ze zegt dat hij haar zal moeten verstoten. De hele situatie wordt grimmig en dreigt uit de hand te lopen. Guuleed schiet met een pistool de bruidegom neer. Zeyneb moet weg.

- Februari 2007 – mei 2007
De ik-vertelster Torretje krijgt het aanbod om met een tv-ploeg naar haar geboorteland terug te gaan, 23 jaar nadat ze er vandaan gevlucht is. Torretje is goed ingeburgerd in Nederland: ze woont met een Nederlandse vriend Feico in Amsterdam, waar ze het prima naar haar zin heeft. Ze wil wel naar haar land terug, omdat ze er geen herinneringen aan heeft. Ze is alles kwijt. Ze belt af en toe met haar tante Ahlan die inmiddels al 15 jaar in Australië woont. Die tante heeft wel de neiging om veel te vertellen en weinig te luisteren. Ze vertelt Torretje het verhaal van haar vlucht. Toen ze bij de zee kwam om als bootvluchteling weg te gaan, waren er veel meer gegadigden. Om aan boord mee te kunnen moest ze zich laten verkrachten.

In april landt de vertelster op de luchthaven in Somalië. De regisseur van het tv -programma Rob en de cameraman Jetze zijn met haar meegevlogen. Het gaat hun vanaf het begin om een emotierijk verslag te maken van de zoektocht van Torretje. Al meteen in de taxi die haar naar het hotel moet brengen, heeft ze het idee dat ze niet welkom is in het land. Ze mag van de chauffeur geen kritiek hebben op het land omdat ze is weggegaan. Ze herinnert zich een erotische passage waarbij ze haar tante Ahlan hielp met het verkrijgen van een orgasme.
In het hotel krijgt Torretje ‘s nachts een angstdroom. Ze wil bijkomen in de kamer van Rob en gaat naar zijn kamer.. Ze leest stukjes voor die ze in het vliegtuig heeft opgeschreven o.a. over de arrestatie van haar vader. Hij wordt op een slechte dag opgehaald en is nooit meer teruggekeerd. Ook vertelt Torretje over de verliefdheid die ze koestert voor de vriend van haar vader Guuleed. Ze zou best seks met hem willen, maar ze is dan nog maar twaalf jaar. Toch zorgt ze ervoor dat ze steeds in zijn buurt is, zeker wanneer haar vader verdwenen is.

De volgende dag gaat Torretje de stad in , maar er zijn geen mensen te vinden die met haar willen praten. Ze wil juist herinneringen ophalen uit de tijd van 23 jaar geleden. Maar de mensen gunnen haar de herinneringen aan het land niet. Ze is immers weggegaan en dan heb je geen recht van spreken meer. Ze worden bekogeld met stenen. Intussen willen Rob en Jetze alles van dichtbij filmen: ze zijn immers uit op emotie-tv. Torretje begint zich eraan te ergeren. Ze wil graag haar oude buurt verkennen, waar ze heeft gewoond. Maar de mensen vluchten voor haar weg. Eindelijk ontmoet ze in de snoepwinkel een oude man, Najib, die wel met haar wil praten. Ze doet dat buiten bereik van de camera en dat vindt Rob helemaal niet leuk. Wanneer ze hem vertelt dat ze wel eens buiten de camera wat wil vertellen, omdat ze denkt dat de camera de mensen weghoudt, wordt hij flink boos. Hij weet dan nog niet dat ze heeft afgesproken om die avond met de man naar haar eigen huis te gaan.
Om half een ’s nachts komt de oude man bij haar en hij brengt als ritueel schapenvlees mee waarvan Torretje gruwt, maar ze eet wel een paar hapjes. Zij biedt hem op haar beurt koffie met ontbijtkoek aan. Dat vindt ze heel wat lekkerder. Ook al een teken dat ze van haar land vervreemd is geraakt en dat ze zich meer thuis voelt in Nederland. Later moet ze het schapenvlees in de badkamer uitkotsen.
Najib is van mening dat de vertelster een westerling geworden is.
Daarna gaan ze naar het geboortehuis van Torretje, daar waar haar vader en moeder de liefde hebben bedreven. Ze is trots op haar moeder die voor de liefde koos. Najib is het niet met haar eens. Wat heeft ze als westerling voor haar moederland meegenomen? Liefde is iets wat je voor jezelf houdt. Torretje wil ook nog naar de plek waar haar vader en moeder elkaar hun liefde hebben verklaard: de Denkgalerij van het ziekenhuis, maar Najib zegt dat ze daar beter niet naar toe kan gaan. Het is een ruïne geworden en het zou dus alleen maar een desillusie worden. Najib zegt ook dat ze geen echte aan de grond gehechte Somalische is: ze heeft geen moedermelk gedronken en haar nageboorte is niet in de tuin begraven, zoals dat hoort. Daarna brengt hij haar terug naar het hotel. Maar daar wordt ze opgewacht door Rob en Jetze die woedend zijn dat ze met iemand gesproken heeft waar ze niet bij zijn geweest. Ze zegt dat ze alleen “een frisse neus heeft gehaald”, maar daar trapt de regisseur niet in… Hij begint te schelden, maar ineens zijner allemaal mensen om hen heen. Ze worden min of meer afgetuigd. De mensen vallen over haar heen, Najib wil haar beschermen met zijn lichaam. Ze komen er allemaal nog redelijk af. Dan komt er niet al te lang daarna een delegatie van de regering die hen verplicht diezelfde dag nog het land te verlaten. Inderdaad worden ze die dag het land uitgekegeld. Torretje reist met Rob en Jetze naar Nederland terug.
Op Schiphol moet Torretje haar auto ophalen bij Lang parkeren. Ze belt niet meteen met haar partner, maar naar haar tante Ahlan in Australië. Die heeft zojuist het bericht ontvangen van de regering daar dat ze een Australische vrouw mag worden. Ook nu luistert ze weer heel slecht naar Torretje, maar ze blijft maar over haar inburgering praten. Ze woont er nu al vijftien jaar. Ze praten nog over het fenomeen van de geëmancipeerde vrouw. Wanneer de vertelster over Hardoe wil beginnen, zegt ze dat ze daar niet op zit te wachten. Maar voor Torretje is het misschien allemaal wel goed geweest, want dan heeft ze stof voor een nieuwe roman gekregen. Ook praat ze over een orgasme dat ze in 20 jaar niet had gehad en dat heel intens was, omdat ze nu een rijpere vrouw is.
De ik-figuur zegt dat ze voor Nederland zou kiezen, maar ook dat ze toch in snikken uitbarstte toen ze bij de bagageband stond. Ahlan zegt dat ze met Feico moet trouwen en hem ten huwelijk moet vragen. Ze vertelt dat ze gedroomd heeft van haar zus en dat in haar beleving de liefde in het paradijs wordt voortgezet. Ze heeft de laatste tijd veel nagedacht over de oprechte liefde tussen Zeyneb en De Vreemdeling.

Titelverklaring
“Een nagelaten verhaal” is een mooie titel voor de roman. Enerzijds is er de betekenis van “nagelaten”in de zin van door een erfenis verkregen.” In dat geval gaat de titel over het verhaal van de liefde tussen de moeder en de vader van de hoofdfiguur. Ze reist o.a. daarvoor naar Somalië om het verhaal te kunnen optekenen.

Maar iets nalaten betekent ook dat je iets niet doet. Ze schrijft na het bezoek aan haar land niet het verhaal van haar land op. De mensen in Somalië die haar overigens niet gunstig gezind zijn, vragen haar het verhaal op te schrijven over de armoede in het land. Dat doet Torretje eigenlijk niet. Daarmee is het ook een nagelaten verhaal.

Ook Arjen Fortuin in het NRC gaat in op de titel : “Aan het eind blijkt hoe precies de titel van het boek is gekozen. Allereerst verwijst die naar het (familie-)verhaal dat de hoofdpersoon achterliet toen zij uit haar land vertrok. Maar evenzeer gaat het om twee verhalen die zij heeft nagelaten te vertellen. Het persoonlijke relaas van de schrijfster die haar wortels zoekt, blijft onvoltooid omdat ze zich afkeert van de mannen die dat verhaal filmen. En het verhaal dat haar oude landgenoten van haar verlangen, het boek dat hun afschuwelijke geschiedenis publiek moet maken, schrijft ze ook niet – omdat de kracht van de liefde haar (en haar Nederlandse landgenoten) meer interesseert en omdat ze er niet in geslaagd is in contact met haar oude land te komen.

Structuur
Het boek is verdeeld in hoofdstukken waarboven steeds staat waar het verhaal zich afspeelt en wanneer. Die aanduidingen hebben dus betrekking op de tijdlagen in het verhaal.
Dat zijn :
Heden:
- Amsterdam, februari 2007 : Torretje bereidt zich voor op de reis naar Somalië
- Hardoe, april 2007: Torretje komt aan in Somalië met de tv-ploeg om een verslag te maken.
- Amsterdam, mei 2007: Torretje komt terug in Nederland
Verleden:
- Hardoe, april 1964: De moeder Zeyneb wordt verpleegster in een ziekenhuis in Hardoe; ze ontmoet in juli 1964 haar man “de Vreemdeling.”
- Hardoe, oktober 1964, Zeyneb gaat tegen de wens van de familie in trouwen met De Vreemdeling, met fatale gevolgen.
Deze perioden wisselen elkaar steeds af: er zit daarom geen chronologische structuur in deze roman. De lezer springt van het heden naar het verleden en andersom. Dat vergt best enige concentratie. Bovendien maakt de schrijfster een fout: in een hoofdstuk waarboven staat Bardoe, mei 1964 (blz. 147-165) beschrijft ze een gebeurtenis met Zeyneb en De Vreemdeling. Dat kan echter niet, omdat ze De Vreemdeling pas in juli 1964 ontmoet.


Perspectief
Er zijn twee vertellers in deze roman.
In het heden van 2007 is een jonge Somalische vrouw (Torretje wordt ze door haar familie genoemd) de ik-vertelster in de o.v.t. Ze vertelt over haar reis naar haar moederland, 23 jaar nadat ze het land verlaten heeft.
In de hoofdstukken die over 1964 gaan is Torretje nog niet geboren. In die hoofdstukken is er een auctoriale verteller die het liefdesverhaal van Zeyneb en De Vreemdeling vertelt. Ook dat gebeurt in d e o.v.t.

De tijdlagen van het verhaal
Over de tijdlagen is bij de structuur vermeld hoe die zijn opgebouwd.

Het decor van de handeling
Het belangrijkste decor van de roman is het land Somalië. Het verhaal speelt voornamelijk in de plaats Hardoe, waarschijnlijk een fictieve naam. Een hoofdstuk is gesitueerd in Bardoe, de plaats waarheen Zeyneb vlucht met De Vreemdeling.
Er zijn ook nog enkele hoofdstukken die in Amsterdam 2007 spelen. Torretje denkt na over het aanbod van de tv. Ook belt ze twee keer met haar tante Ahlan die al 15 jaar in Australië zit. Tenslotte eindigt het verhaal op Schiphol bij terugkomst van Torretje.

Uitgewerkte thematiek
Er zijn in deze roman enkele thema’s te vinden die van belang zijn.
Je kunt allereerst aan het thema van de ware liefde denken. Daar is heel wat voor nodig. Zeyneb, de moeder van de vertelster, kiest de keuze van haar hart in tegenstelling tot wat in haar kringen gebruikelijk is. De vrouw wordt normaal gesproken uitgehuwelijkt aan een goede kandidaat uit eigen kring. Maar de vader van Zeyneb heeft haar altijd een vrije opvoeding gegeven en nu puntje bij paaltje komt, kiest Zeyneb voor de ware liefde. Een soldaat nota bene uit het zuiden, terwijl zij uit het noorden komt. Ze heeft hem verpleegd in het ziekenhuis en wanneer ze met elkaar in gesprek komen weet ze dat hij de ware Jozef voor haar is. Hij komt haar enkele maanden later inderdaad ophalen en omdat Zeyneb voor hem kiest, moet ze het huis verlaten. Het leidt allemaal nog bij de terugkeer tot een waar familiedrama. Niettemin blijft de kracht van de liefde in dit thema fier overeind. Het is geloofwaardig uitgewerkt.

Een tweede belangrijk thema is dat van de cultuurverschillen. Het kind tussen twee werelden/ twee culturen is natuurlijk al veel vaker uitgewerkt door schrijvers die uit ene ander land afkomstig zijn. Vaak is er sprake van heimwee naar het moederland, maar bij terugkeer lijkt er niet veel aan de herinneringen over te zijn. Dat gebeurt ook met Torretje: ze wil terug naar haar verleden, maar de mensen zien haar als een indringster uit de westerse wereld. Ze is eigenlijk pook een Vreemdeling (net als haar vader) Ze willen niet met haar praten, waardoor de kans om herinneringen op te halen klein wordt. Ze wordt zelfs bekogeld met stenen en later is ze ook nog slachtoffer van een vechtpartij. Slechts één oude man , Najib, is bereid het verleden (haar geboortehuis) met haar te bezoeken, maar daar mag dan geen camera van de televisie bij zijn. Hij probeert haar te begrijpen, maar eigenlijk is de vertelster al een westerling geworden. Ze kan niet meer aarden in Somalië , wat mooi symbolisch wordt weergegeven in het eten dat ze van Najib krijgt: van het schapenvlees moet ze kotsen. Ze biedt hem koffie met ontbijtkoek aan, wat ze veel lekkerder vindt. Ze is ook blij dat ze weer terug naar huis kan. In het verhaal had ze ook al heimwee gekregen naar de dingen uit Amsterdam. Ze keert weer terug naar het beginpunt van haar queeste, maar eigenlijk heeft ze haar opdracht niet goed volbracht. De terugkeer naar haar moederland zal een “nagelaten verhaal “ blijven.

In het interview in De Pers zegt Allas over haar ervaringen in Somalië en het definitief in de steek laten van het land. ‘Daar kun je geen eenduidig antwoord op geven. Het land heeft intellectuelen en jeugdige doorzetters en mensen met andere meningen nodig. Het is moeilijk om te kijken wat mijn bijdrage zou kunnen zijn. De problematiek is gigantisch en overweldigend. Ik ben ook maar een mens, egoïstisch, die voor zichzelf en een bestaan in Nederland kiest. Mijn droom zou zijn om een weeshuis te bouwen voor meisjes. Een tehuis waar meisjes een volwaardig mens kunnen worden. Daar zal wel ongelooflijk veel geld, materiaal, liefde en doorzettingsvermogen voor nodig zijn. En een behoorlijk incasseringsvermogen, want alles wat je daar opbouwt, kan er morgen niet meer zijn. Je moet als een termiet bereid zijn te blijven bouwen, niet wetend of de hele boel in één klap instort. Voorlopig blijft het dweilen met de kraan open. Als je ziet hoe Somalië er bij ligt! Het beste wat ik kan doen is me omdraaien en nooit meer omkijken. De problemen zijn te groot, een zwart gat dat je opslokt.’

De literair -historische motieven voor het leesdossier:
- Ware liefde
- De queeste naar het verleden
- Cultuurverschillen
- Kind tussen twee culturen
- Desillusie
- Burgeroorlog
- Een land in verval
- Seksualiteit
- Verlangen naar vrijheid
- De emancipatie van de vrouw
- Vader-dochterverhouding
- Jong meisje verliefd op oudere man

Beoordeling scholieren.com
Yasmine Allas schrijft een rauwe roman over haar reis naar haar moederland. Ze vindt er niet terug wat ze er gezocht had voordat ze de queeste begon. Het boek heeft wel een mooie liefdesgeschiedenis: hoe je ook in moeilijke omstandigheden kunt kiezen voor de ware liefde.
Het verhaal is daardoor ook boeiend. Wel leidt de schrijfster enkele keren de aandacht af door mytheachtige vertellingen in te lassen.

De structuur is niet eenvoudig: er zijn twee verhaaldraden, maar waarom die draden ook nog eens van chronologie moeten wisselen, had de schrijfster zich beter kunnen afvragen. Het maakt het lezen er niet gemakkelijker op, ook al staan plaats en tijd boven elk hoofdstuk vermeld. Met de gekozen structuur maakt Allas het zichzelf ook niet gemakkelijk, want ze maakt zelf een fout in de volgorde van de vertellingen in 1964 ( zie onder structuur)

De stijl van Allas is helder. Ze heeft geen behoefte aan mooischrijverij. Ook de dialogen zijn eenvoudig te lezen. Daardoor leest het boek, ook door de prettige bladspiegel snel weg. Voor degenen die het thema van kind tussen twee werelden boeiend vinden, is het waarschijnlijk een prettig nummer op de lijst.

Tip voor je literatuurlijst:
Je zou het boek voor het lezen van je literatuurlijst wat het thema betreft prima kunnen combineren met werk van Marion Bloem (Geen gewoon Indisch meisje) Adriaan van Dis (Indische Duinen)Lulu Wang (Het Lelietheater) Basha Faber (Wisselkind) en recenter verschenen Ariella Kornmehl (De Vlindermaand) Nicolette Smabers (De man van gas en licht). Er zijn nog meer boeken over dit thema geschreven: zie de themalijst van scholieren.com (onder cultuurverschillen)

De amusementswaarde voor scholieren van havo en vwo is ruim voldoende, mede door de anekdotische kant van het verhaal. De literaire waardering : 2 punten.

Relevante recensies
Arjen Peters (De Volkskrant van 15-01 ) Het moest een verhaal worden, als verlaat antwoord aan de programmamaker, die zo ongeduldig aasde op shots van trillende emotie, maar bovenal als antwoord aan zichzelf en haar ouders, die ooit de moed hadden om de Somalische clandoctrine (‘Een huwelijk heeft niets met vrijheid te maken’) te trotseren. Een verhaal, verdicht, vervormd, dat de orale verteltraditie eert door van alle ingrijpende ervaringen parabels te maken, die de gruwelen van moord en oorlog niet verdoezelen maar inbedden in een kleurrijk en poëtisch sprookje. Wat de camera niet kon vangen, laat Allas drie jaar later zien in haar roman, waarvoor ze de woorden zorgvuldig heeft geslepen.[…..] In zeven pagina’s, vrij van elke hijgerige dramatiek die het op de tv zo goed zou doen, laat Allas zien wat je met woorden kunt – niet alleen doordat het woorden zijn (het is immers een verhaal dat Zeyneb vertelt, een vormgegeven herinnering) die een band smeden tussen twee personen die geen macht van buiten meer zou kunnen slechten, maar ook doordat je dit welhaast magisch-realistische verhaal, dat bij alle kalmte zijn effect niet mist, namelijk dat zoveel wonderlijkheid welhaast waar moet zijn, nooit in een paar intieme film-shots zou kunnen overbrengen. […] Ik hoor in Nederland, en neem de heimwee mee, besluit de vertelster. En hier, in de jaren die volgden, plooide ze de Nederlandse taal op zo’n manier dat ze haar verhaal, en dat van haar ouders, op haar manier weer kan geven. Hoe zei de dichter het ook weer, die door moeder Zeyneb wordt geciteerd: ‘Als u een nootje wilt eten, dan zult u eerst de noot moeten kraken om bij de vrucht te komen. Durf uw eigen noot te kraken, zodat u bij uzelf kunt komen.’ Om dat te kunnen, moet je even sterk als gevoelig zijn.

Marja Pruis in De Groene Amsterdammer (27 januari 2010) is niet zo positief als Peters. Het is de toon die je alleen accepteert van iemand die van elders komt en kennelijk heeft geleden, maar die ook als effect heeft dat je al heel snel afhaakt. Nuances of verklaringen komen niet aan de orde, exotische herinneringen haken zich eentonig aan exotische herinneringen en alle problemen van emigratie en integratie, heimwee en schrijverschap worden onhandig en houterig in dialoogvorm afgehandeld.
In die dialogen stelt de vertelster schreeuwend en wanhopig hardop vragen waarvan je zou willen dat haar schepper de antwoorden daarop had gezocht alvórens ze deze roman ging schrijven, en niet tijdens. 'Ik wil mijn leven begrijpen, begrijpen hoe mijn moeder, die zo goed wist hoe ze met mensen om moest gaan, er geen idee van had wat ze met mij, haar eigen dochter aan moest.'[….].Torretje, zoals de vertelster door haar familie wordt genoemd, recapituleert de moeilijke liefdesgeschiedenis van haar ouders, Zeyneb en De Vreemdeling, en die passages zijn vaak erg mooi. Ook de manier waarop ze de levensverhalen van haar tante en oma vertelt, maken indruk. Allas kan volstrekt oorspronkelijk en heel fysiek over het vrouwenlichaam schrijven, bijvoorbeeld over de verwarrende verlangens tussen kleine meisjes en oudere mannen, maar ook over de troost die een jongetje ondervindt van de geur van zijn moeders lichaam. 'Zoet rook ze, krachtig zoet, bedwelmend bijna, maar tegelijk een beetje muf, als bijna uitgebloeide passiebloemen op een late zomeravond.' Het klinkt paradoxaal voor zo'n door autobiografie ingegeven roman, maar het lijkt erop alsof Allas zichzelf als schrijfster in de weg heeft gezeten

Arjen Fortuin in het NRC van 22 januari : ” Dat sterke einde van Een nagelaten verhaal komt als een verrassing: in de eerste tweehonderd pagina’s lijkt Allas vooral doende om een staalkaart van clichés te geven. Die vertellen dat de migrant in zijn oude én in zijn nieuwe land als vreemde wordt beschouwd, dat de gruwelen van de oorlog eindeloos zijn en dat vooral vrouwen in naam van de islam ernstig onderdrukt worden.[….] Pas enkele tientallen pagina’s voor het einde valt er iets te genieten in Het nagelaten verhaal, wanneer de hoofdfiguur besluit zich niets meer aan te trekken van haar Nederlandse reisgenoten. Tot dan toe kenmerkte haar houding tot deze Rob en Jetze zich door afwisselende momenten van openheid en geslotenheid, van flirtzucht en nurksheid. Ze is, al dan niet bewust, steeds bezig zich aan te passen aan de wensen van deze mannen, aan wat zij willen zien. De genoemde clichéparade valt dan ook precies binnen de marges van wat ‘de kijker’ verwacht en hem tevredenstelt. Waarbij dat tevredenstellen uiteraard een afschaduwing is van de wijze waarop migranten proberen aan de verwachtingen van hun nieuwe thuisland te voldoen.


Over de schrijver en eerder gepubliceerde werk
Bron: website uitgever
Yasmine Allas (1967) verliet op jonge leeftijd haar geboorteland Somalië en kwam in 1987 in Nederland terecht, waar zij onder meer als actrice werkte. Ze volgde een toneelopleiding, acteerde bij verschillende gezelschappen en trad op met een soloprogramma. In 1998 debuteerde ze met de succesvolle roman Idil, een meisje. Ook haar tweede roman De generaal met de zes vingers (2001) werd in de literaire kritiek lovend ontvangen. Nadat zij overstapte naar De Bezige Bij verscheen in 2004 haar derde roman De blauwe kamer, het verhaal van de jonge vrouwen Hedwig en Nikki die samen het verleden van Hedwig proberen te reconstrueren.

Allas schrijft geregeld essays en opiniestukken over de multiculturele samenleving, onder meer in de Volkskrant. Ontheemd en toch thuis (2006) bevat zes openhartige essays over hoe zij omgaat met de Nederlandse cultuur, haar achtergrond en eigen overtuigingen. Max Pam schreef over deze laatste bundel: 'Een ongewoon boek met ongewone passages die in het geheugen gegrift blijven. De multiculturele samenleving is voor haar duidelijk geen zaak van zoetsappigheid en evenmin zul je van haar horen dat zij op zoek is naar het vreselijkste aller vreselijkheden: de eigen identiteit.'