Boekverslag Josefina Aldecoa

Geschreven door:	Boodex (6 vwo) [meer]
Datum ingestuurd:	4 november 2009
Taal:
Woorden:	1.600
Bekeken:	565 keer (5 deze maand)
Waardering:	Currently 3.75/5 1 2 3 4 5 3.8/5 (4 stemmen)
Deel op:

Titel:	Historia de una maestra
	Geschiedenis van een schooljuffrouw
Auteur:	Josefina Aldecoa
Jaar van uitgave:	1990
Aantal pagina's:	237

Auteur:	Josefina Aldecoa
Geslacht:	vrouw
Nationaliteit:	Spaans
Populaire titels:	1990Historia de una maestra (1)

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Titel: Historia de una maestra
Auteur: Josefina Aldecoa (Josefina Rodríguez Álvarez)
Jaar van uitgave: 1990

Inhoud
Gabriela López komt in 1923 van de kweekschool en wordt onderwijzeres in een plaatsje in het bergachtige noorden van Spanje. Haar ontwikkeling als vrouw, moeder en lerares speelt zich af tegen de achtergrond van de politieke situatie in de jaren twintig en dertig. Centraal in haar leven staat de periode van de Republiek: de jaren 31-38, waarin de 'verlichting' Spanje in zijn greep had en ook de vernieuwing van het onderwijs aan de orde was. Na de illusie van de Republiek kwam de Burgeroorlog en daarmee een hardhandig einde aan alle hoopgevende experimenten. (achterflap)
1923, Oviedo: De hoofdpersoon beëindigt de pabo. Ze gelooft dat dit het begin van haar droom zal zijn. Ze loopt met haar vriendinnen over straat. Er passeert een trouwstoet. In de koets zitten "Carmen Polo y Martinez-Valdés en D. Francisco Franco Bahamonde".
De sfeer is gezet, ondanks dat ze nog niet weet wat voor rol deze mensen in haar leven gaan spelen.
Ze geeft heel kort les op twee eenmansscholen in dorpen waar de kinderen nauwelijks kunnen lezen en de ouders geen enkele interesse vertonen omdat ze in barre armoede op het land leven. Dan krijgt ze een school in de bergen.
Van haar vader, een atheïst, heeft haar geleerd dat ze mensen met onlogische ideeën moest tolereren. Gabriela probeert ongeacht hun achtergrond, de kinderen te voorzien van kennis. De kerk vindt dit niet goed en de priester (el Cura) zegt dat ze kan vertrekken als ze nog langer zo doorgaat. Hij heeft erg veel macht, omdat alle dorpjes nog streng gelovig zijn.
Heel boeiend wordt verteld hoe ze zonder materiaal iets op weet te zetten in het dorp. Haar enige afleiding is de natuur, die prachtig beschreven wordt, en de gesprekken met de enige intellectueel van het dorp. Als ze longontsteking krijgt, neemt haar vader haar mee terug.
Na een jaar is ze hersteld en kiest ze ervoor naar Fernando Po, het eiland voor de kust van Equatoriaal Guinea en tevens een Spaanse kolonie, te gaan. Ze moet lesgeven zonder materiaal, in een andere taal en begrippen zoals “economie” of “seizoen”kennen de kinderen niet. Ze is zich ervan bewust dat dit belachelijk is en probeert aan de hand van de natuur van het eiland les te geven en van de zaken die ze leert en hoort van de jonge, zwarte arts Emile, net terug van zijn opleiding uit Frankrijk. De machthebbers wijzen haar erop dat blanke vrouwen niet met zwarten mogen trouwen. Zij menen dat Emile, die alleen een vriend van haar is en geen geliefde, de arbeiders opzet tegen de gevestigde orde. Wanneer ze bijna ten onder is gegaan aan zware koortsen stuurt Emile haar terug naar Spanje.
'Het schiet niet op met mijn droom. Het is een akelige droom. Ik sta nog altijd aan het begin.....' Deel twee van het boek, heet dan ook de droom. Terug in Spanje trouwt ze met de onderwijzer Ezequiel. Van liefde is er geen sprake, wat haar betreft, maar toch heeft ze zich niet vergist. Voor Ezequiel maakt zij een einde aan zijn eenzaamheid. Met Ezequiel, het afzetten van Koning Alfonso XIII van Spanje en de uitroeping van de republiek (die echt onderwijs beloofd in een land waar 31 procent van de bevolking boven de 10 jaar analfabeet is) en de komst van hun dochter Juana lijkt de droom verwezenlijkt te worden.
Ze verhuizen naar een mijndorp. Rechts wint de verkiezingen uit onvrede over de Republiek en als reactie daarop verenigt revolutionair links zich. De opstanden in mijnwerkersstaat Asturië kosten vanwege het harde politieoptreden meer dan 1000 mensen het leven. Links verenigt zich in het Frente Popular, zij wonnen krap de verkiezingen en verleenden amnestie aan de politiek gevangenen, door sterk gestegen inflatie werd ook in het leger bezuinigd waarin Franco zich bevond en voor hen was de maat vol. Rond die tijd sterven Gabriela’s vader (ziekte) en Ezequiel (de oorlog). Uiteindelijk werd Spanje na een burgeroorlog dictatuur onder Franco’s leiding, de man die aan het begin al opdook en haar leven zou verpesten.

Gegevens
Onderwerp: leven in Spanje in de jaren ’20 / ‘30
Titelverklaring: het boek beschrijft het leven van een onderwijzeres tijdens de Republiek.
Thematiek: het thema is hoe politieke veranderingen hun weerslag hadden op het dagelijkse leven. Je volgt dit vanuit een jonge onderwijzeres die opgroeit en begint te begrijpen waarom bepaalde mensen een politieke voorkeur hadden en hoe hun idealen waren.
Motief: geloof en secularisatie zijn steeds terugkerend verhaalselementen. Het Spanje in die tijd was nog veel geloviger dan nu en dat is te merken aan de macht van de priester in de dorpjes. Een deel van de mensen is erg tegen de vernieuwingen.
Het tweede motief is dan ook politieke macht: macht van de arbeiders, de katholieken, van de politiek, van de onderwijzers en van generaal Franco. Allemaal willen ze invloed uitoefenen op het bestuur van het land en allemaal hebben ze een ideologie die ze willen verwezenlijken. Ezequiel raakt betrokken bij de linksen, terwijl de bezorgde Gabriela vooral toeziet op de ontwikkelingen.
Het derde motief is onderwijs, uiteraard.
Een laatste motief is dat Gabriele steeds verhuist. Dit komt vaak terug. Dit verwijst naar veranderingen in het land.
Vertelperspectief: het verhaal wordt in de ik-persoon vanuit Gabriela López verteld. In de proloog legt ze uit dat ze het voor haar moeder heeft geschreven, die onderwijzeres was. Gabriela vertelt wel vanuit haar herinneringen en geeft soms dus een kleine vooruitwijzing.
Chronologie: het boek is niet chronologisch. Dit vertelt de Gabriela en het begin en herhaalt ze zelf ook steeds. Ze zegt dat een mens zich het leven niet chronologisch kan herinneren, maar in flarden, en ze zegt soms ook dat dit is hoe ze het nu herinnert, maar dat het in werkelijkheid misschien wel anders ging. Ze vertelt ook over hoe haar aankomst in een dorp eraan toe ging, terwijl ze daarna vertelt hoe het zo ver gekomen is dat ze daar heen ging. De vertelde tijd zijn de jaren ’23 – ’36.
Opbouw: er zijn drie delen in het verhaal. Het begin van de droom, de droom en het einde van de droom. In elk deel benoemt ze die ook (“zou dit mijn droom zijn?”). Het geheel wordt voorafgegaan door een proloog waarin ze zich tot haar moeder richt.
Stroming: verlichting. Kennis is het ideaal: het zal helpen sociale misstanden uit de wereld te helpen. Tevens komt de leus 'het kind is een onbeschreven blad' goed naar voren in het onderwijs.*
Belangrijke personen: Gabriela, don Wenceslao, Emile, haar man Ezequiel en hun dochtertje Juana, Amadeo en Regina (hielpen haar), don Germán (burgemeester), Marcelina (hielp haar), Domingo en Inés (medeonderwijzers).

Biografie
Josefina Rodríguez Álvarez werd in 1926 geboren in La Robla, León. Ze is schrijfster en pedagoog. Ze komt uit een gezin van onderwijzers, haar moeder en grootmoeder hebben deelgenomen aan het Instituut Vrijheid van Onderwijs, een instelling in de late 19e eeuw met het idee onderwijs te vernieuwen. In ’44 studeerde ze in Madrid filosofie en literatuur en behaalde ze haar pedagogiedoctoraat. Daar kwam ze in aanraking met een groep schrijvers die later deel uit zouden maken van de Generación de los 50*. Ze trouwde met Ignacio Aldecoa.
In 1959 werd het Colegio Estilo opgericht, onder andere gebaseerd op haar proefschrift van de pedagogiek zoals ze die had gezien op Engelse scholen, de ideologische basis van het Instituut Vrijheid van Onderwijs. Ze wilde “iets humanistisch, met aandacht voor literatuur, kunst en de fijne cultuur en waar niet over religie wordt gepraat,” iets wat in die tijd ondenkbaar was.
Toen in 1969 haar man overleed en ze zijn achternaam zou gebruiken, stopte ze met schrijven en wijdde ze zich aan het onderwijs, totdat ze in 1981 een kritische selectie van de verhalen van haar man publiceerde. Daarna volgde o.a. Historia de una maestra, deels in reactie op de politieke gebeurtenissen van de dictatuur en het verband tussen dat en het onderwijssysteem, dat zij niet als seculier genoeg beschouwde; en nog vele andere boeken. Historia de una maestra speelt zich af in de dorpen en steden in de buurt van La Robla, haar geboortedorp.

* De Generción de los 50 ontstond in Spanje in de jaren ’50 en is gebaseerd op de eerdere Generación del 98 uit 1898. De schrijvers zijn kinderen van de oorlogsslachtoffers en hebben aandacht voor taal en filosofie. Zij zien zich genoodzaakt om, als schrijvers, de ellende en sociale onrechtvaardigheid aan de kaak te stellen. Hun ouders leefden immers ook in slechte sociale omstandigheden en daarom willen ze dat dit de nieuwe generatie niet overkomt.
Josefina Aldecoa was getrouwd met Ignacio, die zich ook verbonden voelde met deze generatie, en is het ook goed mogelijk haar boeken in deze stroming te plaatsen. Probleem is dat er weinig informatie over te vinden is.

Mening
Doordat de hoofdpersoon zegt alles op herinneringen gebaseerd te hebben en doordat ze zegt dat ze het zich misschien nu anders herinnert dan het in werkelijkheid was, iets wat heel echt is, probeerde ze niet alles tot in detail te beschrijven en dat las erg lekker. Het was interessant om de politieke situatie in het land door de ogen van een onderwijzeres te bekijken en om te zien dat zij ook idealen had, maar ze in tegenstelling tot haar man daar geen revolutie bij wilde hebben. Het einde vond ik wel erg triest, maar ook dat is de harde werkelijkheid.