Boekverslag Ton Anbeek

Geschreven door:	Kees van der Pol (Docent) [meer]
Datum ingestuurd:	3 oktober 2009
Taal:
Woorden:	3.750
Bekeken:	2120 keer (21 deze maand)
Waardering:	Currently 3.00/5 1 2 3 4 5 3.0/5 (12 stemmen)
Deel op:

Titel:	Vast
Auteur:	Ton Anbeek
Jaar van uitgave:	2009
Aantal pagina's:	250
Moeilijkheidsgraad:	bovenbouw havo/vwo
Thema:	Wraak, Sociale problemen, Seksualiteit, Puberteit, Misdaadliteratuur, Macht, Maatschappijkritiek, Fantasie & Werkelijkheid, Familiebetrekkingen, Eenzaamheid & Isolement, Desillusie, Cultuurverschillen

Auteur:	Ton Anbeek
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	18 september 1944
Informatie:	http://nl.wikipedia.org/wiki/Ton_Anbeek
Populaire titels:	1992Een ander leven (2) 2009Vast (1) 1990Sysifus verliefd (0) 1987Gemeenschap (0)

• 
  Door Kim (1Ba) op 08-02-2012
  Hele goed geschreefd door uw!

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

Feitelijke gegevens over het boek
Gebruikte druk: 1e
Verschijningsdatum 1e druk: september 2009
Aantal bladzijden: 251
Uitgegeven door: Uitgeverij Podium

Beschrijving van de cover
Het is een overwegend rode kaft met daarop de vier letters van de titel in een grafische weergave die aan een gevangeniscomplex doet denken.

Opdracht en motto
Die zijn er niet.

Genreaanduiding van het boek
“Vast”is een psychologische roman over jeugdcriminelen die tot tbs veroordeeld zijn. In een recensie wordt de term documentatie-roman gebruikt. Anbeek heeft veel informatie ingewonnen voor het schrijven van de roman (zie zijn dankwoord aan het einde) Daarom zweeft het boek tussen documentaire en fictie.
Omdat Anbeek maatschappijkritiek uit, kun je spreken van geëngageerde literatuur. Literatuur met een bepaalde maatschappelijke bedoeling bijv. dat opsluiten van jonge criminelen niet goed werkt.

De flaptekst
De achttienjarige Ronnie is tot jeugd-tbs veroordeeld omdat hij een havo-docent geslagen heeft en vervolgens iemand op straat neerstak. De afdeling in de gesloten inrichting waar hij is ondergebracht, wordt bevolkt door jeugdige drop-outs als de zwakbegaafde Brian, de stuiterende junk Joop de Dope, de oversekste Dennis en de mokro's met hun aanvoerder Hamid.
In deze broeierige groep probeert Ronnie zich zo goed mogelijk staande te houden. Dat is moeilijk, want hij heeft grote moeite om mensen te vertrouwen en zijn blik op de werkelijkheid is niet altijd zuiver. Terwijl de paranoia in Ronnies hoofd groeit, neemt de spanning op de afdeling toe.
Er bestaan veel sombere cijfers over jeugdige criminelen zoals Ronnie en er wordt veel over ze geklaagd. Anbeek vroeg zich af wat die jongens bezighoudt, hoe ze zo zijn geworden. Zijn grondige research, die bestond uit bezoeken aan onder meer een jeugdgevangenis in Lelystad, stond aan de basis van deze krachtige roman.
In Vast laat Anbeek zien hoe Ronnie en zijn medegedetineerden hun gevangenschap ervaren. Het blijkt een benauwende, gewelddadige wereld waar humor en ontspanning toch niet ontbreken.
Deze intense roman nodigt uit tot nadenken en roept daarmee begrip en zelfs compassie op.

Structuur en/of verhaalopbouw
De roman is een verslag van het leven in een gevangenis voor jeugd-tbs. Anbeek vertelt het verhaal in een klein aantal getitelde hoofdstukken (Titels o.a: Stemmen Ge-woon, Voor de pauze, X etc.)
Het is een vrijwel chronologisch verteld verhaal over de dagen in de gevangenis tot aan het gewelddadige einde. Alleen de stukken uit het verleden van Ronnie doorbreken de volgorde van de tijd. Het verhaal heeft een open einde en het begin is een opening in handeling (je komt meteen in het verhaal)


Gebruikt perspectief
Je zit als lezer gevangen in het ik-perspectief van de 18-jarige gevangene Ronnie. Hij is in het verleden veroordeeld voor het in elkaar slaan van een havodocent en het neersteken van iemand op straat. Deze passages worden in de loop van het verhaal duidelijk wanneer Ronnie naar aanleiding van een bezoek van zijn moeder aan zijn verleden denkt.
Hij denkt veel na over Sociaal gewenst Gedrag in de gevangenis. Die overpeinzingen gebeuren in de o.t.t.; de passage uit het verleden beschrijft hij in de o.v.t.
Het is wel verklaarbaar waarom Anbeek het perspectief zo heeft gekozen: het gaat immers om een jongen die vast zit. Hij zit in de gevangenis (jeugd tbs) en de lezer zit gevangen in zijn hoofd.

De tijd van het verhaal
Er worden weinig data en jaartallen genoemd. Maar in de tekst wordt op de feestavond een rap aangekondigd die Joop de Dope zal opvoeren. Omdat ook Minister Donner een rap heeft gemaakt, vindt de presentator van de avond dat wel geschikt. Dat is een historisch gegeven. De rap van de minister kwam uit in februari 2006, wat inhoudt dat het verhaal zich dus in ieder geval na die tijd afspeelt.

De plaats van handeling
Er wordt niet veel gesproken over de plaats waar de inrichting is gevestigd. De topgrafische ruimte is daardoor niet zo erg van belang. Het gaat natuurlijk meer om de symbolische ruimte van het gevangenisdecor waarin jonge mensen hun vrijheid kwijt zijn, waarin ze vrijwel niets mogen en waarin ze Sociaal Wenselijk gedrag moeten vertonen. Die beperkte levensvrijheid wordt zoals hierboven vermeld werd ook zichtbaar in het beperkte perspectief.

Samenvatting van de inhoud
In de jeugdgevangenis zit de ik-verteller, de 18-jarige Ronnie Leerdam die een slachtoffer van zijn milieu is. Wanneer zijn moeder op bezoek komt en zegt dat ze de vader van Ronnie toch weer terug wil nemen in huis, moet hij terugdenken aan zijn jeugd. Hij is ook veel door zijn vader geslagen en nadat hij een keer gespijbeld had van school (hij zat als enige van de delinquenten enige tijd op de havo) heeft hij een leraar van zijn school geslagen en daarna iemand op straat neergestoken. Hij is dus wel gevaarlijk. In het eerste deel van het boek wordt vooral een schets gegeven van de andere criminelen. Zo is er de junk Joop die de bijnaam De Dope heeft. Die speelt later nog een belangrijke rol in het verhaal. Joop heeft een grote voorliefde voor bioscoopfilms. Hij kan ze vrijwel letterlijk navertellen. Bovendien weet hij altijd aan drugs te komen.
Er zijn ook minder begaafde criminelen (Brian bijvoorbeeld) Een ander heeft de naam “pedo” en er is een groep Marokkanen die “mokro’s “ worden genoemd. Die staan onder leiding van Hamid, in principe ook een gevaarlijke jongen.
Ronnie zegt aan het einde van het eerste hoofdstuk dat hij af en toe stemmen in zijn hoofd hoort.

Ze worden bewaakt in een complex dat de vorm van een hoofdletter X heeft. Er zijn groepsleidster en leiders. De Turk Ergün (die Turkoe) wordt genoemd heeft een flink overwicht op de gevangen jongens. Er is ook een vrouwelijke bewaker, Sandra, voor wie Ronnie wel bijzondere gevoelens koestert. Hij wordt dan ook jaloers wanneer ze steeds klef contact heeft een Kaapverdiaanse jonge crimineel. (KV genoemd) Een derde bewaker is Kees, een al wat oudere man die ooit beroepsmilitair was, maar die het allemaal erg zwaar vindt om de jongens te bewaken. Ten slotte heb je ook nog Nelson, een ger die de jongens meestal vriendelijk tegemoet treedt.
Stanley is een jongen die altijd met zijn gele Schiphol-tas loop te zeulen (SeeBuyFly) Wanneer hij met proefverlof is neemt hij de benen, vertelt Turkoe.

Turkoe zegt op een dag dat hij goed en slecht nieuws heeft: het goede nieuws is dat er een feestavond voor de criminelen wordt georganiseerd met de burgerij; het slechte nieuws dat er nog steeds drugs worden gevonden op de afdeling.
Bij tbs wordt natuurlijk steeds bekeken of je al weer kunt terugkeren in de maatschappij. Je moet dan in een gesprek Sociaal Gewenst Gedrag vertonen en Ronnie denkt over dat verschijnsel erg na. Hij praat met een aardige psycholoog daarover: hij noemt hem Dr. Röntgen. Hij maakt ook graag een nieuwe afspraak met de man, omdat hij wel wat positiefs verwacht, maar de man is een week later al niet meer in dienst. Ronnie is zwaar teleurgesteld, want hij had het gesprek over zijn verleden goed voorbereid (vader die hem sloeg, spijbelen, de leraar die hij sloeg etc) Wanneer de Marokkanen om een imam vragen, vraagt Ronnie om een dominee, maar ook die is voor hem niet beschikbaar.

Met Joop de Dope die hem voor vol aanziet omdat hij op de havo heeft gezeten, bereidt Ronnie een rapsong voor die Joop op de feestavond ten gehore zal brengen. Daarna praat hij met Sandra die hem het nut van het opgesloten zitten probeert te vertellen. Maar hij moet wel iets willen leren van die tijd. Ronnie is daar niet zo positief over.

Intussen wordt in de cel ook twee keer iets verteld over de slimme Marokkaan Hamid is het gelukt is om te ontsnappen. De eerste keer was hij gewoon met bezoekers mee weggelopen en had de bewaking vriendelijk gegroet. De tweede keer had hij een blindedarmaanval voorgewend en was hij uit het ziekenhuis ontsnapt. Dat zijn wel leuke voorvallen in de roman.

Wanneer het feestavond voor de criminelen wordt, nadert ook het hoogte -of dieptepunt voor de hoofdrolspelers. Niet elke crimineel is even geschikt om het feest bij te wonen: er wordt een selectie gemaakt : sociaal wenselijk gedrag speelt weer een grote rol. Onder de bezoekers van buiten is o.a de burgemeester (een vrouw) Alleen Marokkanen die een vrouw een hand willen geven, mogen dus mee. De anderen moeten achterblijven. Voor de pauze treden enkele criminelen op: bijvoorbeeld meisjes die dansen, een band met keiharde muziek, een dichter en een goochelaar. Niet elke truk van de goochelaar lukt overigens. Er komt veel spanning in de zaal en de bewakers lassen een pauze in. Na de pauze treedt bewaakster Sandra op met een Surinaams liedje en gevangen zittende meisjes. Ronnie vindt dat erg leuk. Daarna komen er vier gewichtheffers: drie negers en de schriele Hamid, maar de Marokkaan weet wel het zwaarste gewicht te tillen, waar de negers falen. Weer is de spanning te snijden en ook de andere gevangenen die er niet bij zijn, lijken zich te roeren in het complex. Dan komt Joop de Dope: hij doet een gevangenis-rapsong over afkomst. Het refrein is enigszins opruiend met betrekking tot politie en justitie (de anti-Donner rap zou je kunnen zeggen) De criminelen zijn dan niet meer te houden en er ontstaat een soort oproer. De gewone bezoekers moeten worden weggevoerd en Turkoe maakt op een bepaald moment een deur van het complex open waardoor Ronnie op de binnenplaats in de open lucht komt. Hij heeft tijdens zijn vlucht ook een vrouw meegenomen die hij eigenlijk heeft beschermd. De bezoekers worden met helikopters van de binnenplaats gehaald, maar Ronnie Leerdam mag uiteraard niet mee. Hij wordt teruggebracht naar zijn afdeling waar inmiddels ook de pest is uitgebroken. Het komt tot een handgemeen wanneer de Kaapverdiaan onverwacht Sandra neerslaat en Ronnie ingrijpt om de man een lesje te leren. Het wordt op dat moment niet direct duidelijk wat hij met de KV doet. Ook bewaker Kees is het slachtoffer van de plotselinge opstand. Hij wordt in elkaar geschopt door de Marokkanen die hun kans schoon zien.

In het laatste hoofdstuk wordt Ronnie verhoord door een onderzoekscommissie. Van de leden van de commissie hoort hij dat Joop de Dope de avond ervoor overleden is in het ziekenhuis.
Hij had hem na zijn ontreden met de rap namelijk niet meer gezien. Sandra en Kees zijn ook behoorlijk gewond en dat geldt ook voor de Kaapverdiaan. Wanneer Ronnie vraagt of hij de begrafenis van Joop mag bijwonen, gaat de voorzitter van de commissie helemaal uit zijn dak.
Hij wordt weer teruggeleid naar zijn afdeling. Daar vertelt de vertrouwde bewaker Nelson wat Kevin(bijgenaamd de voetbalvechter) heeft geflikt tijdens zijn proefverlof. Hij kreeg ruzie met een conducteur in de trein en heeft de man een kaakfractuur en een schedelbasisfractuur geslagen. Einde proefverlof.

Ronnie krijgt van Nelson ook te horen dat hij naar de begrafenis mag. Joops zus (advocate) houdt een mooie toespraak over haar broer die verzot was op films in d e bioscoop. Hij had weel grote moeite om fictie en werkelijkheid te onderscheiden. De wereld buiten is dreigend en gevaarlijk voor hem geweest. Daar wilde hij weg: het liefst was hij binnen ( in de inrichting was hij dus veilig) Ronnie vindt zich de beste vriend van Joop. Hij heeft spijt dat hij de zus na de begrafenis niet heeft gesproken. Hij voelt zich verwant aan de ideeën van Joop. Ook Ronnie heeft moeite met fictie en werkelijkheid.

Hij schrijft Joops zus een brief en er volgt een afspraak. Maar die aardige vrouw die hij verwachtte, blijkt een koele advocate. Ronnie wil de zaak heropend zien: hij was nog maar 16 toen hij de student neerstak en hij is zelf veranderd. Zijn advocaat heeft slecht werk geleverd. Ronnie grijpt zijn laatste kans. Hij vraagt haar hoe hij advocaat kan worden. Desnoods via cursussen in de gevangenis, wil hij dat bereiken. Ze zegt dat het kan en dat ze zal proberen informatie in te winnen voor hem. Mar als ze de inrichting verlaat, heeft Ronnie het desperate gevoel dat hij haar nooit meer zal zien.

Titelverklaring
De titel “Vast” is natuurlijk niet moeilijk te verklaren. De jeugdige criminelen zitten vast in hun inrichting. Daarnaast zitten ze vast in hun leven, want ze zijn nu eenmaal niet voor een kwartje geboren. Het milieu waaruit je komt, is wel erg bepalend voor de rest van je leven.

Thematiek en interpretatie
In zijn boek beschrijft Anbeek de lotgevallen van jonge criminelen die een tbs-straf hebben gekregen als in een tv-documentaire. Hij laat ons meekijken in het hoofd van Ronnie Leerdam, een jonge 18-jarige crimineel die enkele gewelddadigheden heeft gepleegd. Maar die zijn wel te verklaren uit de opvoeding van Ronnie die een vader heeft die van de Antillen kwam en die vaak genoeg met lijfstraffen probeerde zijn gelijk te halen. Het adagium van Ronnie wordt dan ook later: “Als je een puppy vaak genoeg slaat, wordt hij vanzelf vals.” Het wordt niet altijd duidelijk wat de criminelen hebben uitgevreten. Wel wordt er duidelijk gemaakt dat de toestanden in de tbs-klinieken voor jongeren niet ideaal zijn: ze zouden les moeten krijgen, maar de leraren laten veel lessen wegens ziekte vervallen, de psychologen die de jongens behandelen, laten het vaak afweten en verhuizen snel naar een andere baan. Daardoor ontstaat verveling, worden drugs binnen de gevangenis gesmokkeld. Het leven is vrij uitzichtloos en wanneer de jongeren op proefverlof gaan, veroorzaken ze bijna altijd nieuwe ellende waardoor ze weer snel vast zitten. Ronnie is nog een gunstige uitzondering, omdat hij het bijna tot havo-3 heeft geschopt. De anderen hebben nog minder opleiding en daarom dus ook eigenlijk nog minder kansen. Ze leven sterk gericht op het” nu.” Op de vraag van de bewaakster Sandra waarom dat zo is, heeft Ronnie iets moois bedacht. “ Als je geen verleden hebt en je kunt ook niet uitkijken naar een toekomst, dan blijft er weinig anders over dan in het nu te leven.” De jongeren zijn ook uit op directe behoeftebevrediging, bijvoorbeeld het gebruik van drugs.(Stanley, Joop de Dope) Ook zijn ze uit op onderling aanzien en machogedrag (bijvoorbeeld de Marokkaan Hamid) Ze kijken dan ook uit naar de feestavond, al mag niet iedereen er naar toe. De spanning wordt dan erg opgevoerd en er hoeft maar iets te gebeuren of er breekt een revolte uit.

Anbeek lijkt te willen zeggen dat het opsluiten van jonge criminelen in de inrichtingen zoals dat nu in Nederland wordt gedaan, weinig oplossing voor de toekomst is. Door de verveling in de gevangenis leren ze vaak alleen maar nieuwe slechte dingen van elkaar.
Het uitzichtloze wordt gedemonstreerd aan de hand van de Marokkaan Hamid die twee keer uitbreekt, maar ook weer twee keer terugkeert. Ook de voetbalvechter Kevin maakt het bont tijdens zijn proefverlof.

Het einde is van de weinig hoopvol. Joop is de enige vriend van Ronnie, maar die heeft het leven gelaten bij de gevangenisopstand. Wardoor dat gebeurd is, wordt niet vermeld.
Hij mag de begrafenis bijwonen en probeert daarna contact te leggen met Joods zus die een toespraak heeft gehouden voor haar broer. Maar ze is niet zo aardig als hij gedacht heeft. Ronnie beseft dat hij Joops zus die advocate is, niet meer zal terugzien. Een grote desillusie is het gevolg, zoals dat in het voorlaatste hoofdstuk ook al het geval was toen hij zag dat Sandra aanpapte met de Kaapverdiaan, waar hij zelf een eigen plaats had ingeruimd om iets met haar te beginnen. Ook Sandra is op dat moment uit zijn leven verdwenen. Ook met haar had hij zich een andere toekomst gedacht.

Wat motieven voor je leesdossier zijn:
- Gevangenisleven van jongeren
- Het verleden bepaalt je heden
- Vriendschap (Joop en Ronnie)
- Vader-zoonverhouding
- Verveling
- Verliefdheid (Ronnie is verliefd op Sandra)
- Wraak (o.a. op de bewakers en de Kaapverdiaan)
- Gewelddadigheid
- Desillusie (Ronnie aan het einde)

Beoordeling scholieren.com
“Vast” is een boeiende roman over jongeren die in de gevangenis zitten. Anbeek heeft een bedoeling met zijn werk, nl. aan te tonen dat gevangenisstraf vaak geen goede oplossing is en dat de jongeren er zeker niet een beter mens door zullen worden. Eigenlijk wordt hun de hoop op een betere toekomst ontnomen.

Dat schrijft Anbeek in een helder opgebouwde maar niet altijd even makkelijk te lezen roman, die toch wel wat concentratie van de lezers vraagt. Het verhaal heeft een traumatisch hoogtepunt, dat echter voor de voltooiing van de roman wel goed is. Het einde van de roman is sterk. De uitzichtloosheid en de desillusie zijn groot.
Anbeek hanteert door Ronnie als zijn verteller te laten optreden ook de taal van de straat, hoewel Ronnie nog vrij netjes spreekt voor een crimineel. Door die straattaal en het straatrumoer is de roman waarschijnlijk wel aantrekkelijk voor scholieren om het boek op de lijst te zetten. Het niveau van de roman voldoet in ieder geval aan de normen die een docent zal stellen.

De amusementswaarde voor havo -en vwo-scholieren is ruim voldoende.
De literaire waarde voor de literatuurlijst is 2 punten.

Relevante recensies
Carel Peters op de website van www.tirade.nu zegt over het boek: “ Van sociale bewogenheid is zeker sprake in Vast, maar ook van enige romantische fascinatie voor het rauwe leven. Vast is een nieuw genre in de Nederlandse literatuur: de documentaire roman. Dat was al meteen te merken aan het gesprek met Anbeek in het radioprogramma Kunststof van dinsdag 22 september. Dat ging niet of nauwelijks over de roman, maar louter over de werkelijkheid en de research die een documentairemaker doet: Anbeeks bezoeken aan een gesloten inrichting voor criminele jongeren om materiaal te verzamelen voor het boek. Vast is een roman waarin werkelijkheid en verdichting elkaar voor de voeten lopen. Anbeek heeft het taalgebruik van de jongens willen benaderen, maar aan alles is duidelijk dat hij er toch literatuur van heeft gemaakt, terwijl de bron er doorheen schemert. De roman is geschreven vanuit het perspectief van een criminele jongen die iets meer ontwikkeling heeft dan zijn lotgenoten. Dat is goed bedacht, maar de jongen denkt en schrijft toch te sophisticated: Anbeek zelf steekt er doorheen. Om echt realistisch te zijn had het boek Bukowski-achtig rauw moeten zijn, of meer in de geest van Irvine Welsh’ Trainspotting. Hoe dichtbij Anbeek ook komt, er zit een onzichtbaar scherm van literaire netheid tussen de werkelijkheid en woorden van de jongen. Zoals een echte documentaire signaleert de roman ook een probleem en een dilemma: zo’n gesloten inrichting waarin jongens twee, drie of vier jaar vast zitten heeft niet het gewenste effect. Ze komen er niet beter uit. Ze vervallen in herhaling.

Daniëlle Serdijn bespreekt op 25 september 2009 de roman in DeVolkskrant
Anbeek beschrijft verveling, uitzichtloosheid en wellicht zelfs concrete lotsbestemming wanneer hij verwijst naar een Amerikaans onderzoek uit de jaren negentig, dat uitwees dat de criminaliteit daalde toen in bepaalde wijken abortus werd toegestaan. Potentiële criminelen werden simpelweg op tijd geaborteerd.

Die wetenschap stemt droef. Kennelijk valt er nauwelijks aan te ontkomen als je wieg op de verkeerde plek heeft gestaan. Behandelingen voor deze ‘moreel gehandicapten’, zoals ze in de roman worden genoemd, zijn derhalve zinloos omdat ze eeuwig in herhaling zullen vallen. Deze puppy’s hebben zich niet kunnen hechten, hoe graag ze dat ook wilden. Ouders, een begeleider, een psychiater, een leraar, zomaar een aardige dame, iedereen vertrekt, of gaat dood. Op dergelijke momenten roept Vast herinneringen op aan de jeugdklassieker Het verrotte leven van Floortje Bloem van Yvonne Keuls. Mooi toen je 14 was, zoveel causale zieligheid, maar voor volwassenen werkt zo’n aanpak niet. Het spannende aan literatuur is nu juist het redeloze onverwachte kwaad. Dát spreekt tot de verbeelding. Maar dat soort verbeelding, daar gaat het niet om, in Vast. Anbeek wil zijn lezers deelgenoot maken van, en opnemen in, het rumoerige leven van Ronnie en z’n vrienden. Van binnenuit beschrijven, zo verklaart de schrijver op YouTube. Hij verrichtte veldwerk voor zijn roman en bezocht een Nederlandse jeugdgevangenis.
Met resultaat: hij is meesterlijk in het tekenen van zijn personages. Het oproepen van hun wereld is volstrekt overtuigend. Levende jongens zijn het – des te schrijnender dat ze vast zitten. Op een van de laatste pagina’s, wanneer een feestavond dramatisch is afgelopen, er gewonden en doden zijn gevallen, formuleert Anbeek een soort aanklacht: die paar uurtjes behandeling per week die deze jongens in gevangenschap krijgen om een beter mens te worden, stellen niks voor naast de behandeling die ze 24 uur per dag krijgen van hun medegevangenen. Bovendien, zijn de ouders van deze jongens niet in de eerste plaats de schuld van alles?

Onbelicht houdt hij de slachtoffers van deze jongens. Die zullen het beslist fijn vinden dat hun kwelgeesten vast zitten. Al met al biedt Vast genoeg stof voor een rumoerige discussie.

In De Pers bespreekt Dick Koppes op maandag 28 september 2009 de roman. In zijn nieuwe boek Vast houdt Anbeek zich keurig aan zijn eigen criteria. Hij deed zelfs research bij straatjongeren. Maar dan wel de hangjongeren die in een jeugd-tbs zitten in Lelystad. Resultaat: een amusante roman met geloofwaardige schoffies in alle soorten en maten die het met elkaar op een gesloten afdeling moeten zien vol te houden. Aan de ene kant de mokro’s, daartegenover een pedo, een halve Antilliaan (Ronnie), een asielzoeker en een stuiterjunkie. De helft van de tijd vallen de cursussen uit of verdwijnt er weer een psycholoog, zodat de jongens niets anders te doen hebben dan pingpongen of televisie kijken. Anbeek is niet bang de culturele verschillen tussen de jongens dik aan te zetten, hij heeft geen boodschap aan politiek correcte boodschappen.
Hoofdpersoon Ronnie heeft de havo niet afgemaakt en moet aan zijn agressiemanagement werken. Anbeek is het best op dreef als hij Ronnie laat worstelen met de verschillen tussen Sociaal Wenselijk Gedrag (de patiënt probeert de psycholoog te paaien) en Sociaal Gedrag (patiënt vertoont automatisch goed gedrag). Therapeuten vertonen toch ook sociaal wenselijk gedrag, denkt Ronnie. De jongens tippen elkaar welke wenselijke antwoorden ze moeten geven bij rechtbank of ‘spieg’. De apocalyptische climax van Vast is voorspelbaar, toch entertaint Anbeek zijn lezer tot de laatste pagina

Over de schrijver en eerder gepubliceerde werk
Bron: website uitgever
Anthonie Gerrit Hendrik Anbeek van der Meijden (Ede, 18 september 1944) is een Nederlands schrijver, onder de auteursnaam 'Ton Anbeek'. Hij werd o.a. bekend door zijn oproep tot "straatrumoer" in de literatuur, waarmee hij kritiek leverde op het ontbreken van het leven van alledag in veel Nederlandse romans.
Hij promoveerde in januari 1978 bij prof. dr. A.L. Sötemann in Utrecht, was daar ook korte tijd werkzaam, doceerde een jaar in de Verenigde Staten en aanvaardde vervolgens, als opvolger van H.A. Gomperts, het ambt van hoogleraar aan de Universiteit Leiden in 1982 met de oratie In puinhopen voel ik mij prettig, ergens anders hoor ik niet thuis. Hij was hoogleraar in de Nederlandse letterkunde van de Romantiek tot nu. Anbeek ging in september 2005 vervroegd met emeritaat. Op 27 september 2005 hield hij zijn afscheidscollege over De jaren Zestig en de literatuur of: Is cultuurgeschiedenis mogelijk? In het academisch jaar 2005-2006 heeft hij aan de universiteit van Padua (Italië) Nederlandse en Vlaamse letterkunde gedoceerd.