geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Het mooiste crimiboek van 'onze' agent Don Heins? Die over de ontvoering van Alfred Heineken. Type in-één-ruk-uit.
Boekverslag Marion Bloem
Vervlochten grenzen
Geschreven door: | Kees van der Pol (Docent) [meer] |
Datum ingestuurd: | 1 september 2009 |
Taal: |  |
Woorden: | 4.450 |
Bekeken: | 2321 keer (21 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Feitelijke gegevens over het boek
Gebruikte druk: 1e
Verschijningsdatum 1e druk: augustus 2009
Aantal bladzijden: 282
Uitgegeven door: Arbeiderspers
Beschrijving van de cover
Er is een bruine voorkant die een bamboeomheining lijkt voor te stellen met daaraan een ketting die een poort afsluit. Dat beeld verwijst naar de tijd in het kamp die Opa heeft doorgebracht
Opdracht
Het boek is opgedragen aan Eugéne Alexander Bloem, de vader van Marion.
Genreaanduiding van het boek
“Vervlochten grenzen” is een psychologische roman over een loyaliteit aan twee culturen.
De flaptekst
Na de dood van haar vader reist de achttienjarige Senne van Jakarta, waar ze is opgegroeid, naar Nederland om zich daar in het leven van haar opa te verdiepen. Haar broer Dian zwerft op dat moment rond in Indonesië om de beschuldigingen van zijn moeder aan het adres van hun overleden vader te weerleggen. Senne en Dian zijn kinderen van hun tijd: internet is een tweede huis, en de dreiging van terrorisme een gegeven. Door hun duik in het verleden worden ze geconfronteerd met de grenzen van hun eigen geweten en dat van hun naaste familie. Vervlochten grenzen vertelt aan de hand van een familiegeschiedenis over de driehoeksverhouding Nederlands-Indië, Indonesië, Nederland. De rode draad is het verhaal van opa, een ex-KNIL militair die het op zijn sterfbed betreurt dat hij zestig jaar geleden niet koos voor de onafhankelijkheid van zijn geboorteland.
Marion Bloem is dé chroniquer van Nederlands-Indië. Zonder nostalgie, maar met compassie beschreef zij in eerdere romans het Indische milieu waar zijzelf deel van uitmaakt. Ook het nieuwe Indonesië heeft zij beschreven. Toch is de wijze waarop zij bovengenoemde drie werelden in Vervlochten grenzen met elkaar verbindt vernieuwend. Bloem, een echte kosmopoliet, verlegt haar grenzen met Vervlochten grenzen.
Aanleiding tot het schrijven van de roman
Bron: Reformatorisch Dagblad, 10 augustus 2009
AMSTERDAM – Het nieuwste boek ”Vervlochten grenzen” van Marion Bloem dat deze week verschijnt, is een ode aan haar overleden vader: een voormalig KNIL-militair die in 1950 vanuit Indonesië naar Nederland ging.„Ik had altijd de wens om de geschiedenis van mijn vader in een boek te verwerken, maar ik moest nog een goede vorm vinden”, vertelt Marion Bloem.
Als krijgsgevangene van de Japanners overleefde haar vader de ondergang van het Japanse helschip de Junyo Maru, een van de grootste scheepsrampen ooit. Het schip werd 18 september 1944 door de Engelse onderzeeër Tradewind onder leiding van commandant Maydon getorpedeerd. Zo’n 5640 mensen kwamen daarbij om, vooral Nederlandse onderdanen. Het waren krijgsgevangenen en dwangarbeiders die eerder waren gedwongen een spoorlijn door Sumatra aan te leggen. Ook veel Koreaanse bewakers kwamen bij de ramp om.
Na de oorlog heeft de Nederlandse regering nooit oog gehad voor het leed van de Indo’s die in jappenkampen zaten en als krijgsgevangenen moesten werken. Bloem: „Toch behield mijn vader de liefde voor het leven en klaagde hij nooit over gebrek aan erkenning door de regering. En dat terwijl het Koninklijk Nederlandsch-Indisch Leger (KNIL) moest vechten tegen de Indonesische nationalisten die onder leiding van Sukarno in 1945 de onafhankelijkheid uitriepen. Veel Indo’s zagen hoe familieleden voor hun ogen werden afgeslacht. „Veel mensen hebben nog oorlogstrauma’s die nog doorwerken op hun kinderen. Om leed te kunnen verwerken moet je eerst erkenning krijgen”, aldus Bloem.
Vader Bloem begreep wel dat de inlanders onafhankelijk wilden worden. Hij had een Javaanse moeder en had eigenlijk in zijn geboorteland willen blijven. „Hij wilde niet naar Holland, omdat de Nederlanders nooit aardig tegen hem waren geweest. Maar hij is toch gegaan, uit liefde voor mijn moeder die wel graag naar Nederland wilde.”
Het verhaal van Bloems vader vormt de basis voor het boek. Vervlochten grenzen verhaalt over het Indonesische meisje Senne, die zich verdiept in het leven van haar opa, die het op zijn sterfbed betreurt dat hij niet koos voor de onafhankelijkheid van zijn geboorteland.
Motto
Er is geen motto.
Structuur en/of verhaalopbouw en perspectief
Het boek heeft een gecompliceerde structuur. Er zijn diverse vertellers en er wordt ook gebruikt gemaakt van de vertelwijze waarop documenten uit het verleden een rol spelen. Deze worden verteld in het deel “Opa’s fictie.”
De indeling in delen is als volgt:
- Senne : ik-vertelster in de o.v.t ; nog in Indonesië. In dit deel beschrijft ze dat ze van plan is naar Nederland te gaan. Haar vader Ray is overleden. In het laatste deel van haar vertelling wordt een brief van Ray aan haar gepubliceerd.
- Opa Portier: personale verteller : Opa vertelt in de hij-vorm over de verhouding tussen zijn ouders, zijn verhouding met zijn vrouw en de houding ten opzichte van zijn jeugdliefde Sita.
- Senne: ik-vertelster in de o.v.t. : logerend bij grootouders. Senne is in Nederland aangekomen bij haar zieke opa en verzorgt hem tot aan zijn dood.
- Bodo: ik-verteller in o.v.t. verblijft in Indonesië. Bodo Stam, een indo ontmoet Dian, de broer van Senne die op zoek is naar de waarheid omtrent zijn vader. Hij voert een opdracht uit om de buurvrouw van zijn vader te vinden die in de buurt waS TOEN Dians vader stierf.
- Senne: ik-vertelster in o.t.t: in Nederland : vervolgt de vertelling over de tijd dat Senne bij haar grootouders logeert en van een tante een pakket papieren van opa ontvangt
- Opa’s fictie: 16 hoofdstukken: verhalen van Opa Portier uit papieren die Senne heeft gekregen. (ze gaan o.a. over zijn tijd in het kamp, het overleven van een scheepsramp en zijn jeugdliefde Sita) Opa vertelt in deze hoofdstukken in de ik-vorm.
- Senne: ik-vertelster, weer terug in Indonesië om de as van opa Portier te verstrooien.
De titels van de hoofdstukken van Senne hebben meestal een wat gedragen toon: het lijkt soms of het alle spreuken uit de Bijbel zijn. Enkele voorbeelden daarvan zijn:
- Van as tot as
- In den beginne was het woord
- Gij zult uw naasten liefhebben
- Een wijze zoon geeft zijn vader veel vreugde
- Stof en schaduw zijn we (laatste hoofdstuk)
Opa Portier schrijft één lang hoofdstuk “Hemel”
Bodo vertelt in een aantal hoofdstukken die alle een Maleisische titel hebben.
Enkele voorbeelden:
- Kebetulan (gelegenheid, toeval)
- Lumpur panas (de modderstroom van Sidoarjo)
- Ketekunan (doorzettingsvermogen)
In Opa’s fictie hebben de hoofdstukken een korte titel als
- Slipi
- Sita
- KNIL
- Melanie de Krijger
De tijd van het verhaal
Vrijwel nergens noemt Marion Bloem een datum of een jaartal wanneer het verhaal zich afspeelt. Data en jaartallen worden allemaal heel globaal in het verhaal verteld: voor de oorlog, tijdens de Tweede Wereldoorlog, tijdens de Revolutie, de Naoorlogse tijd.
In het Verhaal- nu worden heel actuele begrippen gebruikt als Ipod en Facebook. Ook wordt er verteld over de tsunami die op een eiland geweest is en over de bomaanslagen op Bali. Het verhaal-Nu speelt zich dus zeker af in de 21e eeuw.
Ook wordt er verteld over de modderstroom die in de plaats Sidoarjo voortdurend het milieu bedreigt. Dat gebeurt sinds 29 mei 2006 uit een 3000 meter diep boorgat.
Maar omdat in het verhaal-Nu van Senne wordt gesproken over de beëdiging van de eerste zwarte President van Amerika, moet het verhaal-Nu zich in ieder geval afspelen in 2009 of zelfs daarna.
De plaats van handeling
In het eerste deel van Sennes verhaal woont ze nog in Jakarta. Daar heeft ze op de Jakarta International School gezeten (JIS) waar ze de Indonesiër HIQ als vriendje heeft gehad. Na de bomaanslagen op Bali waar hij zich mee sympathiseert, laat ze hem in de steek om naar Nederland te vertrekken. Daar logeert ze bij de grootouders Portier. Haar opa is na de oorlog op aandringen van haar oma naar Nederland vetrokken en hij heeft zich in Soesterberg gevestigd. Die naam wordt weliswaar niet genoemd, maar is wel uit de omschrijving (dorp met een militair vliegveld) op te maken.
Opa’s fictie speelt zich voor het grootste deel af op Java. Ook Bodo vertelt zijn verhaal op Java, wanneer hij daar Dian, Sennes broer, ontmoet.
In het laatste deel is Senne terug op Jakarta en ontmoet daarna op het eiland Bali haar jeugdvriendje. Maar ze keert weer terug naar Java. Ze strooit op Oost-Java in Sidoarjo opa’s as uit en de verbrande papieren van diens verhalen.
Samenvatting van de inhoud
Senne (blz. 9-47)
Senne Portier, een mooi halfbloed meisje, is achttien jaar oud en ze maakt zich op om haar koffers te pakken en naar Nederland af te reizen. Mondjesmaat wordt aan de lezer prijsgegeven wat er zich heeft afgespeeld. Ze had op de Jakarta International School (JIS) een Indonesisch vriendje dat de bijnaam Knife had, maar die verder HIQ wordt genoemd. Omdat hij sympathiseerde met de terroristen die een aanslag op Bali hadden gepleegd, kregen ze ruzie en is HIQ uit haar leven verdwenen. Haar vader Ray is kort ervoor overleden onder verdachte omstandigheden. Ze zag haar vader maar weinig vanwege de drukke werkzaamheden van hem.
Senne vertelt ook over haar oma en opa in het Jappenkamp en haar Opa Portier die in het KNIL heeft gediend. In 1950 zijn ze op aandringen van oma naar Nederland verhuisd. Senne heeft een goede band gehad met haar vader Ray. Dat komt o.a. omdat ze op school een werkstuk over het verleden van zijn vader heeft gemaakt. Zij kreeg gegevens los van haar opa, die verder het liefst over zijn verleden zweeg tegenover zijn kinderen. Hij heeft eigenlijk spijt van zijn intrede in het KNIL gehad.
Deel I besluit dan ook met een brief van Ray aan Senne waarin o.a. haar naam wordt uitgelegd (Die betekent Waarheid) Hij geeft verder aan dat hij voor zijn werk veel van huis is geweest en haar maar weinig heeft gezien. Hij is wel trots op haar vanwege het werkstuk dat ze op JIS heeft gemaakt. Hij vraagt haar een boek over Opa Portier te schrijven, want hij denkt dat ze daartoe wel in staat is.
Opa Portier (blz. 51-73)
Opa Portier wordt nu van binnenuit in de hij-vorm beschreven. Hij denkt aan vroeger terug. Ooit heeft hij toen hij het kamp moest bewaken een man neergeschoten: het was hij of hijzelf. Hij zit nu in Nederland en krijgt in zijn visie steeds bezoek van de mensen die al in de hemel zijn (zijn vader en zijn moeder en zijn zoon Ray)
Hij vertelt over zijn verhouding tussen zijn ouders. Na een ongeluk, was zijn vader arm geworden en bovendien zijn bezittingen gaan vergokken. Hij moest wel eens in de ruzies tussenbeide komen. Dat had zijn leven beïnvloed.
Hij vertelt ook dat hij een scheepsramp heeft overleefd en in het KNIL heeft gediend. Zijn dominante vrouw heeft hem later min of meer gedwongen om naar Nederland te vertrekken.
Ook vertelt hij aan de lezer over zijn grote liefde Sita aan wie hij nooit had durven vertellen dat hij op haar verliefd was: het was een Indonesisch meisje. Een ander verhaal dat hij vertelt is zijn herinnering aan oom Nap, een inlander die een grote reputatie bezat en o.a. een slang op zijn penis had laten tatoeëren. Van Oom Nap had hij een hoop geleerd: o.a. een bepaalde vechtkunst.
Senne (77-116)
Senne is met haar koffers in Nederland aangekomen: ze staat voor de deur bij oma en opa Portier in een klein dorp (waarschijnlijk Soesterberg) Ze hoort dat haar oudere broer Dian juist in Indonesië zit. Veel dingen uit haar jeugd zijn inmiddels uit het kleine dorp verdwenen. De speelplekken en het kamp waarin ongewenste vreemdelingen werden vastgehouden (een soort asielzoekershuis) Oma moppert dat de vliegbasis verdwenen is. Opa geeft aan dat hij liever in Indonesië was gebleven. Hij is ziek (kanker) Zijn vrouw had er destijds op aangedrongen, het was een heel dominante vrouw. Senne vertelt opnieuw over HIQ die de bomaanslagen op Bali had verdedigd, waarna de verkering was uitgegaan. Ze mist hem wel. Ze is overigens blij dat ze een internationale opvoeding en opleiding heeft genoten, want ze ergert zich aan de bekrompenheid van het Nederlandse dorp, waarin helemaal niets gebeurt.
Opa takelt steeds meer af: hij krijgt een ziekenhuisbed in de kamer, waarvoor de grote bank moet wijken. Dat is een symbolisch verhaal, want op die bank zaten soms wel 12 familieleden naar een voetbalwedstrijd te kijken. Het meubelstuk symboliseert de verbondenheid in de familie. Senne moet de bank in stukken zagen.
Wanneer Ray in Indonesië doodgaat, wordt hij gecremeerd. Opa en Oma Portier kunnen daar niet bij aanwezig zijn.
Bodo (blz.119-174)
Dan wijzigt het perspectief. Bodo Stam, een 60-jarige veiligheidsbediende in een hotel, herkent een jonge, knappe man die in zijn omgeving vrouwen bevraagt. Het moet de kleinzoon van Portier zijn. Het lijkt alsof de jongen op zoek is naar een rijpere prostituee. Maar dan vertelt Dian (de broer van Senne) dat hij naar Indonesië is gekomen om de waarheid van zijn vader te achterhalen. Die is gestorven aan de knokkelkoorts in de nabijheid van een 30-jarige vrouw Nashira. Zijn moeder denkt dat die de minnares van Ray was. Haar kinderen Senne en Dian twijfelen echter aan die versie en Dian is op zoek naar de waarheid omtrent de dood van zijn vader.
Bodo heeft veel relaties in de uitgaanswereld en introduceert Dian daarom wat gemakkelijker in de wereld van disco’s en bars. Ineens ontmoet Dian zijn eigen moeder die niet weet dat hij in Indonesië was. Hij gaat met haar mee, maar niet nadat hij Bodo heeft gevraagd om naar Nashira te zoeken. Die weet haar niet lang daarna te vinden (Bodo is er nogal happig op om met de mooie vrouw mee te gaan) en vertrekt met haar naar Sidoarjo, waar ze haar broer hoopt te vinden bij een terroristenleider. In Sidoarjo is sinds 2006 een vuile modderstroom uit de grond gekomen. Ze vertelt Bodo dat Ray had geprobeerd haar te helpen haar broertje te vinden en daarmee is de opdracht voor Dian wel vervuld. Ray is helemaal niet vreemd gegaan met Nashira. Die familiekwestie is dus opgelost. Nashira vindt bij een stervende oude leider haar broertje terug. Bodo weet dat deze leider getrouwd was met de mooie vrouw Sita. Hij vraagt aan de kleinzoon van de man waar Sita is. De kleinzoon antwoordt dat die al lang geleden overleden is.
Senne (blz. 177-203)
Senne helpt haar oma nu veel in het huishouden: ze lijkt wel een dienstbode: veel tantes komen op bezoek. Ze moet haar oma vaak helpen met het verschonen van opa die in zijn bed poept. De hulpverlening in Nederland wordt aan de kaak gesteld. Op uitnodiging gaat Senne een keer naar haar tante die haar een familiegeheim wil vertellen. Het gaat over opa Portier die verhalen heeft geschreven over zijn jeugd. Maar Oma mag dat niet weten. De verhalen zijn aan de tante toevertrouwd, maar ze had er maar één bewaard en die wil ze aan Senne geven. Die heeft echter uit haar tijd in Jakarta ook verhalen van opa gekregen en ze besluit die nu te lezen en te publiceren. Het verhaal van de tante is op behangpapier gepubliceerd. Opa was bang dat oma die in handen zou krijgen: dat zou ze niet leuk gevonden hebben. Opa wordt steeds zieker.
Opa’s fictie ( Blz.207-263)
In zestien korte hoofdstukken vertelt Opa Portier over zijn vriendschap met ene Albert en met Boeli Stam. Het kattenkwaad dat ze uithalen (o.a pissen op inlanders) is soms beschamend. Boeli spreekt “dirty talk” over Sita, Opa’s jeugdliefde. Opa wordt daarover erg boos. Hij kan Boeli wel in elkaar timmeren.
Na het pissen op de inlanders krijgen ze ontslag van hun baas en moet Opa in het KNIL. Hij wordt door de Jappen krijgsgevangen gemaakt en overleeft later de grootste scheepsramp in de geschiedenis, toen een Britse onderzeeër een Japans konvooischip torpedeerde. (De scheepsramp bij Yunio Maru) Er zijn duizenden slachtoffers. Dankzij een vriend (Ruud) had Opa, die niet kon zwemmen, de tragedie overleefd. Via kampen, waarin hij als bewaker optrad, overleeft hij de oorlog. Na de oorlog ziet hij Sita lange tijd niet meer. Hij raakt bevriend met een inlander (Tom) die voor de Revolutie vecht, maar gevangen wordt genomen en later wordt uitgeruild voor Boeli Stam. Het is een vijand maar tegelijkertijd een vriend. Hier raken de grenzen van het bestaan gevlochten. (titel)
Bij de uitwisseling ziet hij ineens Sita weer, maar hij durft haar weer niet aan te spreken. Boelie is de vader van de nare Bodo Stam.
Jaren later ziet hij een keer in Jakarta zijn vriend Tom weer. Die vertelt hem dat Sita aan hem heeft opgebiecht dat ze een grote jeugdliefde heeft gehad. Opa begrijpt dat hij dat was.
Ruud zorgt er later voor dat Opa kennis maakt met zijn vrouw Melanie de Krijger: een vrij dominante Hollandse vrouw. Ze was licht gehandicapt, maar Ruud was vastberaden om de afspraak met haar en opa te maken. Later waren ze getrouwd en naar Nederland verhuisd.
Senne (blz. 267-282)
Senne is weer in Jakarta. Ze is er om haar opa’s as uit te strooien. Daarna vertelt ze achteraf hoe de laatste pijnlijke dagen en de crematie van haar opa zijn verlopen. Bodo Stam was haar opa nog komen opzoeken, maar hij had niet zo positief op de nare man gereageerd. Bij de begrafenis spreekt ook Ruud nog een woordje: hij was immers de postduif van de liefde. Hij had opa en Melanie gekoppeld.
Op Bali ontmoet Senne in een discotheek HIQ bij toeval. Ze zoenen. Hij vertelt dat hij een jaar nodig heeft gehad om te merken dat hij haar miste. Hij schrijft zijn e-mailadres en mobiele nummer op haar lijf, maar in het hotel wast ze het adres en het nummer weer eraf. Ze vliegt de volgende dag naar Jakarta terug.
In het laatste hoofdstuk meldt ze aan de lezer dat ze van oma een bundel papieren had gekregen (de verhalen van haar opa) Die had de dominante vrouw dus toch bewaard en niet verbrand. Ze besluit de as van opa en de as van de verbrande verhalen bij elkaar te begraven in de modderige grond van Sidoarjo. Uit die overblijfselen zullen later vruchtbare rijstvelden herrijzen.
Titelverklaring
“Vervlochten grenzen” is een heel treffende titel voor deze roman. Zoals gewoonlijk stelt Marion Bloem de thematiek tussen Nederland en Indonesië aan de orde. Ze is immers geen “gewoon Indisch meisje” Ze leeft tussen de grenzen van die twee landen, waardoor die in elkaar vervlochten raken. In dit boek gaat het om de driehoeksverhouding: Nederland, Indonesië en Nederlands-Indië.
Maar het boek gaat ook om de loyaliteit die mensen ten opzichte van elkaar hebben. De kinderen van Ray die graag de waarheid over hun vader willen weten, omdat hun moeder hun iets anders heeft verteld. Dian gaat daarom in Indonesië op zoek naar de waarheid. Daarentegen gaat Senne in Nederland op zoek naar de waarheid achter Opa’s verleden.
Kinderen hebben altijd een loyaliteit tegenover hun ouders en in dit geval zelfs ook grootouders. Daarbij lopen de grenzen niet altijd helemaal zoals iedereen denkt dat ze lopen en worden belangen vaak verstrengeld.
Opvallend is ook dat in het verhaal het woord”grens” vrij vaak wordt genoemd. Sta je aan de ene kant van de grens dan moet je blijkbaar zus denken en aan de andere kant vaak “zo”. Dat blijkt niet altijd zo zwart-wit te liggen. De positie van Opa Portier en zijn krijgsgevangen vriend Tom. Ze mogen elkaar hoewel ze tot twee verschillende groepen behoren. Daarentegen liggen Opa en Boelie Stam elkaar niet zo. Dat komt o.a. doordat Boelie slechte dingen vertelt over zijn jeugdvriendin Sita. Op die manier vervagen tegenstellingen.
In het artikel in het Reformatorisch dagblad zegt Marion Bloem nog hierover:”” De titel slaat volgens Bloem dan ook niet alleen op de grenzen tussen Indonesië, Nederland en Nederlands-Indië, maar ook op de grenzen aan de loyaliteit.
„Mensen binnen je familie kunnen kiezen fundamentalistisch te worden. Je wordt zo gedwongen de grenzen van loyaliteit voor je geliefde of een familielid opnieuw te stellen. In Indië moesten mensen ook kiezen, voor Nederland of niet.”
Thematiek en interpretatie
Veel wat hierboven vermeld staat over de titel kan natuurlijk worden herhaald bij de aanduiding van de thematiek van deze roman
Marion Bloem heeft als centrale thema in haar werk de verschillen in de cultuur tussen Nederland- en Indonesië. Haar eerste roman vertelt over het meisje tussen twee culturen. “ Geen gewoon Indisch meisje.” Het is de problematiek waarmee veel Indonesische Nederlanders na de Tweede Wereldoorlog en de Indonesische Revolutie werden geconfronteerd. Mensen werden gedwongen een keuze te maken: voor Nederland of vóór de Revolutie. En zo zwart-wit werken tegenstellingen vaak niet. Je moet daarna in vrienden de vijand gaan zien en omgekeerd. Of zoals in Indonesië: de Jappen waren eerst de kampbeulen, maar na het uitbreken waren ze de beschermers van de Nederlanders tegen de Indonesische rebellen. Soms liepen die scheidslijnen ook door de families heen en kwamen er loyaliteitsconflicten. Marion Bloem schrijft in dit boek een ode aan haar overleden vader die na de oorlog en de Revolutie een moeilijke keus moest maken: Indonesië of Nederland. Op aandringen van zijn vrouw koos hij voor Nederland, terwijl hij in zijn hart eigenlijk liever in Indonesië zou zijn gebleven. Dat is de tragiek van die generatie, die bovendien merkte dat je er maar weinig over kon spreken in het naoorlogse Nederland. Opa Portier spreekt er nauwelijks over met zijn kinderen. Alleen zijn kleindochter Senne voor wie hij een zwak heeft, krijgt iets uit hem los. Daarvoor was de geschiedenis van zijn liefde voor het land en zijn jeugdliefde die daarmee natuurlijk samenhangt een groot familiegeheim.
Het loyaliteitsconflict is dan ook belangrijkste thema van de roman. Loyaliteiten worden ook uitgewerkt in het verhaalmotief dat met de dood van Sennes vader samenhangt. Haar moeder verdenkt Ray ervan vlak voor zijn dood een relatie te hebben met Nashira, die ook in de buurt is als hij aan de knokkelkoorts sterft. Die moeilijk te verwerken informatie wordt door Dian nagetrokken en hij gaat naar Indonesië terug om achter de waarheid te komen. Met hulp van de minder te vertrouwen Indo Bodo Stam komt hij erachter dat Nashira de hulp van Ray Portier had ingeroepen om haar broertje te zoeken van wie ze bang was dat hij met terrorisme te maken zou krijgen.
Een derde loyaliteitsconflict maakt Senne door, wanneer ze op de Jakarta International School
verliefd raakt op de mooie student HIQ. Maar omdat hij de terroristische aanslagen op Bali verdedigt, maakt ze ruzie met hem en verdwijnt hij voor een jaar uit haar leven. Na dat jaar ontmoet ze hem opnieuw op Bali en daarna gaat zij terug naar Java. Ze kan het toch niet opbrengen te kiezen voor iemand die terrorisme kan verdedigen. Ze begraaft als mooie symbolische daad de as van haar Opa en de as van zijn verhalen op de plek die al enkele jaren met vuile modder wordt overstroomd. Ze hoopt dat er later uit de as een nieuwe Phoenix zal herrijzen, in dit geval mooie nieuwe groene rijstvelden. Die hoop op een beter bestaan geeft Marion Bloem aan de lezers mee.
Positief zijn toch zeker de verwoording van de jeugdliefde van Opa voor Sita, de houding van Ray die zijn buurmeisje heeft willen helpen en zeker niet vreemd met haar is gegaan, het einde van de hoop op een betere toekomst en het afwijzen van het terrorisme als oplossing voor de problemen.
De motieven die een rol spelen in deze roman:
- De onbeantwoorde jeugdliefde
- Het verschil in cultuur tussen Nederland en Indonesië
- De Tweede Wereldoorlog in Indië
- De Japanse overheersing
- Loyaliteitsconflicten tussen landen
- Loyaliteitsconflicten tussen familieleden
- Het (onthullen van het )Familiegeheim
- Vriendschap
- Het verdwijnen van de jeugdherinneringen
Beoordeling scholieren.com
Van de romans die Marion Bloem geschreven heeft over het thema Indonesië – Nederland vind ik deze verreweg de beste. Door de gekozen structuur en de vertellers (alleen Bodo lijkt m.i. wat minder geslaagd) ontstaat er veel spanning in het verhaal. Senne onthult tenslotte de geschiedenis van haar opa en die van zijn jeugdliefde. Door de diverse loyaliteiten te beschrijven: die aan de twee landen die in het verhaal een rol spelen en de afkomst van de families, is de thematiek fraai in het verhaal gevlochten. Zo moeten Senne en Dian de grenzen van hun eigen bestaan leren verkennen. Senne (wat Waarheid betekent) en Dian moeten beiden op zoek naar de waarheid in hun familie. Die vertelling heeft Marion Bloem prachtig weten over te brengen. Het verhaal blijkt bovendien een ode aan haar eigen (overleden) vader te zijn aan wie ze de roman heeft opgedragen. Dat maakt het geheel nog belangwekkender.
De literaire waarde is 3 punten en de amusementswaarde voor een goede lezer is ongetwijfeld ruim voldoende tot goed. In het begin moet je wel even geconcentreerd lezen, want pas gaandeweg het verhaal wordt het aan de lezer duidelijk wat er aan de hand is. Tegelijkertijd geeft Marion Bloem ook nog een eigen (cynische) visie op de huidige Nederlandse samenleving.
Het boek is geschikt voor geroutineerde havo- en vwo-lezeressen. Voor mavo is het wellicht iets te moeilijk.
Relevante recensies
Op dit moment zijn die nog niet in de grote dagbladen verschenen. Mogelijk worden die later toegevoegd.
Over de schrijver en eerder gepubliceerde werk
Bron: website schrijfster
Marion Bloem is geboren 24 augustus 1952 te Arnhem. Kind van Indische ouders die in december 1950 naar Nederland zijn gekomen. Lagere school te Soesterberg. Opleiding: HBS-A te Amersfoort. Afgestudeerd als klinisch psychologe in 1978 te Utrecht.
Woont samen met arts/schrijver Ivan Wolffers sinds 14 juni 1971. Geboorte van zoon Kaja op 11 februari 1973. Inmiddels is ze oma van Kaja’s dochter Helena, en van David en Feline, de twee kinderen van Kaja’s echtgenote Elle.
Bloem schreef haar eerste verhaal op haar zesde. Publiceerde haar eerste korte verhaal op haar zestiende. (Zie de verhalenbundel Vliegers onder het matras.) Ze reisde de hele wereld rond (zie Muggen mensen olifanten).
Haar eerste jeugdboekjes (Spotjes) verschenen in 1975. Ze publiceerde haar eerste boek (Overgang) voor volwassenen in 1978. Haar eerste jeugdroman (Waar schuil je als het regent) verscheen in 1978.
In 1983 werd haar romandebuut Geen gewoon Indisch meisje een bestseller, en in 1983 verscheen ook haar documentaire Het land van mijn ouders waarmee ze wekenlang uitverkochte zalen haalde in Nederlandse filmhuizen, en die door de IKON werd uitgezonden. De film bleef niet onopgemerkt in het buitenland (mention). Naast een groot aantal romans, verhalen -, en dichtbundels, jeugdromans en kinderboekjes, maakte zij een aantal opvallende film- en tv-producties en kortgeleden de grote speelfilm Ver van familie.
Ze ziet literatuur als haar echtgenoot, film als haar beste vriend, en de beeldende kunst als haar minnaar.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
