ff n studiebreak
Annemieke blikt terug op dat dagenlange surfen van vroeger. Tegenwoordig ben je binnen een half uur klaar.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Anna Enquist
Het geheim
Geschreven door: | Petra Minnen (4 vwo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 9 maart 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 2.550 |
Bekeken: | 24013 keer (3 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
-
Door Sanne op 03-06-2001haa die Petra, hierbij wil ik je ff bedanken voor je boekverslag van Het geheim, ik zit nu in vwo-5 en heb het op het moment super druk met van alles en nog wat! Dus dat boekverslag kwam ff goed uit!! thanks nogmaals bye groetjes sanne
Samenvatting
Het verhaal bestaat vooral uit flashbacks. Omdat dat niet fijn leest, heb ik de samenvatting in chronologische volgorde gezet.
Wanda is de dochter van Emma en Egbert Wiericke. Ze blijkt erg muzikaal te zijn en vooral de piano leuk te vinden. Eerst krijgt ze les van haar moeder maar al snel heeft ze een echte leraar nodig. Haar keuze valt op meneer De Leon, de pianobegeleider van haar moeder, een zangeres. Dan breekt de oorlog uit en wordt ook haar geestelijk gehandicapte broertje Frank geboren. Ze moeten hem geheim houden voor de Duitsers. Ook wordt haar beste vriend en pianoleraar meneer De Leon opgepakt door de Duitsers, omdat hij Joods is. In het laatste jaar van haar gymnasium besluit Wanda naar het conservatorium te gaan, zonder de toestemming van haar ouders. In die tijd sterft haar vader, ontmoet ze haar man en wordt ze bekend als pianiste.
Na het conservatorium wordt Wanda beroepspianiste. Haar man is het hier niet helemaal mee eens en na een miskraam besluit ze dan ook van hem weg te gaan.
Als haar moeder overlijdt geeft ze haar diepste geheim prijs: Wanda blijkt de dochter te zijn van Max de Leon.
Hierna gaat het Wanda geestelijk en lichamelijk steeds slechter. Al snel moet ze stoppen met piano spelen omdat ze reuma heeft.
Het verhaal eindigt als Wanda een nieuw leven probeert op te bouwen in de Franse Pyreneeën en haar ex-man naar haar op zoek is.
De Auteur
Anna Enquist is het pseudoniem van Christa Broer. Ze werd op 19 juli 1945 geboren in Amsterdam en ze groeit op in Delft. Al vanaf haar lagereschooltijd speelt ze piano en ze is er goed in. Omdat ze niet wist of ze met piano spelen wel geld kon verdienen, besloot ze in 1963 toch maar klinische psychologie te gaan studeren. Toch begon ze op een gegeven moment weer met piano spelen. Naast haar werk in de zwakzinnigenzorg speelde ze dus ’s avonds piano. In 1976 rondde Enquist haar opleiding aan het conservatorium af, maar ze bleef er werken als schoolpedagoge. Ondertussen is ze getrouwd met de Zweedse musicus Bengt Widlund. Met hem kreeg ze haar twee kinderen.
In de jaren tachtig volgt ze de opleiding van de Nederlandse Vereniging voor Psychoanalyse in Amsterdam. Als ze haar studie afrondt, stopt ze met haar pianocarrière. Ze houdt er niet van om halfhalf te zijn. Toch komt er vreemd genoeg meteen iets in de plaats voor het pianogebeuren. Voor ze het weet is ze gedichten aan het schrijven, volkomen per ongeluk. In ’88 debuteert ze in ‘Maatstaf’, een literair tijdschrift, met poëtische werken. In 1991 komt haar eerste gedichtenbundel ‘Soldatenliederen’ uit. Hiervoor krijgt ze de C. Buddingh’-prijs voor nieuwe Nederlandse poëzie. Hierna verschijnen de bundels ‘Jachtscènes’ (1992) en ‘Een nieuw afscheid’ (1994). In 1994 verschijnt ook haar eerste roman, ‘Het meesterstuk’, een moderne versie van ‘Don Giovanni’ van Mozart. Deze wordt bekroond met de Debutantenprijs en al snel vertaald in het Duits, Zweeds en Frans.
In 1997 verschijnt haar tweede roman: ‘Het geheim’.
Personages
De hoofdpersoon
De hoofdpersoon in ‘Het Geheim’ is Wanda Wiericke. Je leert de personen kennen vanuit haar oogpunt. De personen zijn niet erg duidelijk beschreven, Wanda heeft moeite met het begrijpen van mensen. Zij begrijpen haar ook niet.
Wanda kan niet samen met iemand anders zijn. Ze zou niet weten hoe dat moet. Ze begrijpt de anderen niet. Wanda is een nogal zwijgzame vrouw, nogal in zichzelf gekeerd. Ze is een solist in haar spel, maar ook in haar gewone leven.
De solist, denkt Wanda, dat ben ik. Ze zegt nooit iets, op school noemen ze haar de stille. Ze zit wel in de klas maar ze hoort er niet bij. Ze woont wel bij mama en papa, maar ze is anders. Ze heeft wel een broer, maar ze wou dat hij er niet was. Ze is een solist. Wanda gaat helemaal op in muziek, het beheerst haar hele leven. Ze kan zich ook alleen maar uiten als ze piano speelt. Ze is zo vol, vol van iets wat er in woorden uit zou moeten komen, niet in onbegrijpbare taal van muziek. Woorden, maar welke? Ze heeft er altijd een vermoeide minachting voor gehad. Nu zou ze maar wat graag voluit willen praten.
Eigenlijk vind ik Wanda nogal vreemd, ook juist omdat ze niet met mensen om kan gaan. Toen ze ging scheiden van Bouw was ze opgelucht, zoiets kan ik niet begrijpen. Ze heeft dus een ontzettend grote behoefte aan vrijheid, en ze heeft moeite met grote verantwoordelijkheden.
De bijpersonen
Een belangrijke bijpersoon is Bouw (Boudewijn) Kraggenburg. Het boek is voor een deel vanuit zijn oogpunt geschreven.
Bouw is de (ex-)man van Wanda Wiericke. Ze ontmoeten elkaar in “Reehof”. Dit is de instelling waar Wanda’s broertje Frank zit. Ze leren elkaar kennen en krijgen een relatie en op een gegeven moment gaan ze zelfs trouwen. Maar omdat Wanda teveel met haar muziek bezig is gaat het niet goed. Bouw hield enorm veel van Wanda en wilde haar bij zich houden. Zij kon dat niet.
“Niet weggaan,” zegt Bouw. “Ik heb me er zo op verheugd dat je thuis zou zijn. Met je dikke buik. Dat we alles voor het kind in orde maken. Samen. Je moet nu niet gaan. Bel ze morgen op. Dat ze een ander nemen. Op medische indicatie kan je je contract breken.”
Bouw is een lieve man. Hij gaf Wanda heel veel zorg en liefde. Eigenlijk verdient Wanda hem niet. Ze heeft alleen oog voor zichzelf. Als hij verdrietig is, troost ze hem niet. Dit zal wel komen omdat ze het moeilijk vindt om zich te uiten.
Bouw zit op een stoel bij het raam. Hij heeft zijn handen voor het gezicht geslagen. Zijn brede schouders schokken. Wanda grijpt haar kleren en gaat de kamer uit. Een ander belangrijk persoon uit het verhaal is Max de Leon. Hij bleek aan het einde van het verhaal de vader van Wanda te zijn. Van hem komt waarschijnlijk Wanda’s muzikale talent. In het verhaal wordt eigenlijk niks over zijn persoonlijkheid bekend, we kennen hem alleen heel oppervlakkig. Wanda en hij hadden een speciale band, die je nog niet kan verklaren aan het begin van het boek.
“In de muziek is er geen oorlog, de muziek staat overal boven,” zegt meneer De Leon. “Je vader zal echt niet bedoelen dat jij geen Bach meer mag spelen. Wat hij zei, over een wetboek van binnen, dat is een wijs woord. Jouw wetboek zegt vast niet dat deze etudes nu uneens verkeers zijn, wel? Jij speelt ze nog net zo graag als vorige maand. Dat voel je van binnen en daarom kan je rustig blijven spelen.” Meneer De Leon legt zijn hand op Wanda’s wang en aait haar. Hij legt haar alles uit wat ze wil weten over Duitsland, over de armoe en over Hitler… Hij wordt door de Duitsers opgepakt en afgevoerd omdat hij Joods is. Ook een belangrijk persoon in dit boek is Emma, Wanda’s moeder. Emma is verbitterd door de tegenslagen die ze heeft moeten verwerken. Ze kon niet trouwen met de man van wie ze hield, Max de Leon. Ze trouwde uiteindelijk met Egbert, de man met wie ze Wanda opvoedde. Dan krijgt ze een zoontje dat een mongooltje blijkt te zijn. Nadat Egbert overlijdt krijgt ze een nieuwe vriend, Guido, bij wie ze weer helemaal opbloeit. Ze pakt ook het zingen weer op.
“Op zo’n dag als vandaag moet je niet aan vroeger denken. Jij tobt altijd zo! Kijk toch eens hoe je leven er nu uitziet, met zo’n prachtige carrière en zo’n lieve vriend. Zet vroeger maar uit je hoofd, kind, dat doe ik ook.”
Nog een belangrijk figuur is Egbert, de ‘vader’ van Wanda. Wanda had geen goede relatie met hem. Ik vind Egbert een onsympatieke man. Hij lijkt constant chagrijnig en hij doet niet aardig tegen Wanda. Als je in het boek over hem leest, weet je nog niet dat dat komt omdat Wanda niet zijn echte dochter is. Hij heeft meer aandacht voor Frank.
Egbert is het niet met Wanda’s passie voor piano eens, maar omdat hij er toch niks aan kan doen, legt hij zich er maar bij neer. Het wordt duidelijk dat hij niet met Wanda overweg kan als hij op zijn sterfbed ligt.
Wanda weet niets te zeggen. Zij voelt een intense schaamte. De W van Wanda! Van Weerzin, van Walging, dat bedoelde hij. De w van Waardeloos. En van Woedend. Verder heb je ook nog Frank, het mongoloïde broertje van Wanda. Je kan eigenlijk weinig over hem zeggen. Hij is een duidelijk voorbeeld van een flat character. Je weet niks over zijn persoonlijkheid, omdat hij niks kan zeggen. Je kan niet tot hem doordringen. Alleen muziek kan dat.
Frank Wiericke lag onder de piano. Hij lachte en hij sloeg zichzelf niet. Hij bonsde niet met zijn hoofd tegen de grond. Hij lag tevreden te luisteren. Verder zijn er nog enkele vrienden van Wanda die een rol spelen, maar die vind ik niet belangrijk genoeg om hierin te plaatsen.
Thema en motieven
Thema
Het thema van dit boek is ‘geheimen’. In dit boek zie je hoe mensen met geheimen omgaan. In dit boek spelen grote en kleine geheimen een rol. Een klein geheim is bijvoorbeeld toen op een dag de vriend van Stina, de meid, kwam. Wanda mocht hier niks van zeggen.
Stina legt haar vinger op haar lippen: “Mondje dicht, hè? Koos is ons geheim, dat moet je aan niemand vertellen.”
Wanda doet ook haar vingers voor haar mond en knikt.
In het boek worden ook belangrijke geheimen beschreven. Bijvoorbeeld het geheim van Frankie, Wanda’s mongoloïde broertje.
“Je mag nooit aan iemand vertellen hoe het met je broertje is. En ik wil niet dat je kinderen van school mee naar huis neemt, begrepen?”
Egbert staat in zijn volle lengte bij de eettafel en kijkt op Wanda neer.
“Maar Eg,” zegt Emma, “Frank is drie jaar! Een kind van drie mag toch gewoon thuis zijn, of hij nu ziek is of niet, daar heeft toch niemand iets mee te maken?”
“Juist! Niemand heeft ermee te maken.”
Het grootste geheim, het geheim waar het hele boek om draait, is dat Wanda eigenlijk de dochter is van Max de Leon, de pianobegeleider van Emma en Wanda’s leraar. Hier komt Wanda achter als haar moeder op sterven ligt.
Waarom heeft Emma nooit iets verteld, niet toen Egbert stierf, niet toen het oorlog werd, niet toen Frank werd geboren? Waarom is ze niet bij Egbert weggegaan, als je van een ander houdt kan je toch scheiden? Of hield ze al van Max toen ze trouwde? Hebben opa en oma gezegd: die pianoartiest, die jodenjongen, daar moet je niet mee omgaan? Heeft Emma zich laten dwingen tot een huwelijk met een nette jurist? Wist Egbert ervan? Ze hebben met elkaar gevreeën tijdens de repetities, Emma werd zwanger, naast de vleugel is ze verwekt. Of niet? Had ze dan een mooier leven gehad? Anders?
(…)
Een koffer met muziek heeft ze gekregen, vingerzettingen heeft hij haar nagelaten. Jarenlang elke week bij hem geweest! Hij legde zijn hand op haar hoofd en sprak alleen over Bach.
Of bedroog ze nu zichzelf?
Motieven
Een belangrijk motief in dit verhaal is muziek. Wanda is pianiste, haar moeder is zangeres, de man die later Wanda’s vader blijkt te zijn is pianist. Wanda’s hele leven hangt aan elkaar van muziek, ze kan niet zonder.
Een ander belangrijk motief is de dood. Alles is Wanda’s leven lijkt dood te gaan. Eerst meneer de Leon, haar pianoleraar. Daarna haar vermeende vader, Egbert. Ook sterft haar ongeboren kindje en als laatste ook nog haar moeder, Emma.
Tijd en Ruimte
Tijd
De tijd die in dit boek verstrijkt is erg lang, bijna een heel mensenleven. Het begint wanneer Wanda wordt geboren op 18 april 1933, en het eindigt in de jaren ’90, Wanda is dan in de 60. Dit laatste gedeelte is het heden, de rest zijn flashbacks.
Ruimte
Dit boek speelt zich niet op één makkelijk te omschrijven plaats af. Het grootste gedeelte is in een dorp of stad in Nederland. Het gedeelte in het heden is in het dorp in de Franse Pyreneeën waar Wanda tegenwoordig woont. Tussendoor is ook nog een stuk in Engeland. Hier heeft Wanda een tijd gewoond en gestudeerd.
Bovendie wordt de reis van Bouw naar de Pyreneeën beschreven.
Al deze plekken worden levendig beschreven, alsof je er aanwezig bent.
Aan de overkant van de rijweg zag Bouw het enorme casino, behangen met oranje en felgroene vlaggetjes. Tegen de gevel hingen overal luidsprekers waar keiharde, vettige Franse popmuziek uit opklonk. Midden op de rotonde, verloren tussen autobussen en vrachtwagens, stond de kerk.
Taal en stijl
De taal die in het boek wordt gebruikt is niet zo moeilijk. Het is daardoor makkelijk te lezen. Het taalgebruik is modern
De zinnen die gebruikt worden zijn kort en makkelijk te volgen. Een voorbeeld:
Op de dag van het concert is Wanda nerveus. Dat voelt niet onaangenaam. De zenuwen geven spanning en doelgerichtheid aan de dag. Het vooruitdenken gaat niet verder dan het slotaccoord. Daarna is er zwarte stilte.
Er worden in het boek veel vergelijkingen gemaakt, dat viel me op. In de eerste zin gelijk al:
De vleugel hing in de lucht en tekende zich als een geblakerde karbonade af tegen de besneeuwde bergtoppen.
In het boek wordt gebruik gemaakt van het hij/zij-perspectief. Meestal kijk je door de ogen van Wanda, in sommige stukken door die van Bouw. Meestal wisselt dit per hoofdstuk.
Enkele voorbeelden om dit te bevestigen:
Wanda schrikt eigenlijk nauwelijks. Ze denkt aan Stina, hoe die stond te giechelen en te hijgen wanneer de harmonicaspeler zijn handen onder haar schort stak. “Schei uit, schei toch uit,” zei Stina, “Zie je niet dat die kleine er is, wat moet die wel niet denken!” Maar de harmonicaspeler zag niets.
De volgende dag lag heel Frankrijk voor zijn wielen. Langs de snelweg stonden bruine borden met tekeningen van lokale bezienswaardigheden. Maar Bouw besefte dat hij niets meer hoefde te zien. Verder is er niet veel bijzonders te vinden in de stijl van het verhaal.
Eigen mening
Ik vond ‘Het Geheim’ een goed te lezen boek. Ik houd wel van boeken waar je gewoon doorheen vliegt, waar je niet bij hoeft na te denken. Ook vond ik het leuk dat in het boek veel over piano geschreven werd. Ik speel zelf al een jaar of acht piano, dus ik weet waar het over gaat. Ik kan me voorstellen dat het boek voor mensen die geen ervaring met muziek hebben, moeilijk te volgen is. Ik kon me wel goed inleven in het hoofdpersonage Wanda, hoewel ik verder helemaal niet op haar lijk. Ik heb er geen problemen mee mezelf te uiten. Wat ik wel jammer vond is dat Bouw en Wanda elkaar niet ontmoeten in het boek. Daar leefde ik juist een beetje naartoe. Het wekte juist spanning op dat ze elkaar weer zouden ontmoeten. Verder zou ik het boek aan kunnen raden aan een ieder die iets met muziek heeft. Ik heb het boek trouwens ook niet zelf uitgezocht, mijn broer raadde het me aan.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
