Boekverslag Evert Hartman

Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.

Geschreven door:	Lenn [meer]
Datum ingestuurd:	19 april 2009
Niveau:	1 vwo
Taal:
Woorden:	1611
Opvragingen:	284 (31 deze maand)
Waardering:	Currently 4.33/5 1 2 3 4 5 4.3/5 (3 stemmen)

Titel:	Oorlog zonder vrienden
Auteur:	Hartman, Evert
Jaar van uitgave:	1979
Aantal pagina's:	252

Auteur:	Hartman, Evert
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	12 juli 1937
Overleden:	07 april 1994
Informatie:	http://nl.wikipedia.org/wiki/Evert_Hartman
Populaire titels:	1979Oorlog zonder vrienden (43) 1984Gegijzeld (42) 1993De voorspelling (25) 1994De vloek van Polyfemos (20) 1982Het onzichtbare licht (18) 1987Morgen ben ik beter (20) 1991Niemand houdt mij tegen (13) 1986Buitenspel (13) 1980Vechten voor overmorgen (12) 1989De droom in de woestijn (4) 1988Het bedreigde land (3) 1973Signalen in de nacht / Nederlandse verzetsroman omnibus (1) 1995Overval in de nacht (1) ... meer

...
16. Oorlog zonder vrienden
17. Oorlog zonder vrienden
18. Oorlog zonder vrienden
19. Oorlog zonder vrienden
20. Oorlog zonder vrienden
21. Oorlog zonder vrienden
22. Oorlog zonder vrienden
23. Oorlog zonder vrienden
24. Oorlog zonder vrienden
... meer

Download dit verslag in PDF-formaat

Leesverslag;

Algemene gegevens:
Omslag : Oorlog zonder vrienden.
Auteur : Evert Hartman.
Uitgeverij : Lemniscaat.
Jaar van verschijnen : 1979


Samenvatting:
De hoofdpersoon is Arnold Westervoort. Hij is een middelbare scholier van veertien jaar in 1942. Hij zit in de tweede klas van de H.B.S. (hogere burgerschool), is vrij mager en heeft bruine ogen. Het gezin woont in een kleine stad van Nederland. Onbekend is waar. Arnold heeft een oudere zus van zeventien jaar oud die flierefluitend door het leven gaat. Hij zelf is serieus, zwaar op de hand, gevoelig, gezeglijk, onzeker, angstig, argwanend en gesloten van karakter. De ouders van Arnold zijn lid van de N.S.B. (nationaal socialistische beweging). Vooral zijn vader is bloed fanatiek. In het gezin wordt met name door de heer Westervoort de ideeën van de N.S.B. erg vaak verteld. Alle maatregelen die de “beweging”neemt zijn in zijn ogen juist. Het gezin leest “Volk en Vaderland” een krant die toegestaan is door de Nazi’s. Arnold is lid van de Nationale Jeugdstorm een jongerenorganisatie van de N.S.B. Het grootste probleem van de hoofdpersoon is dat hij altijd door een grote groep kinderen van school gepest, getreiterd en uitgedaagd wordt. De rest nergeert hem volledig. Arnold reageert altijd op opmerkingen uit de groep door zelf iets terug te zeggen of er op in te beuken. Ook Marloes Ter Winkel een klasgenoot waar hij verliefd op wordt negeert hem volkomen. Uiteindelijk komt Arnold erachter dat zij koerierster is voor het verzet. Ondanks zijn gevoelens voor haar begrijpt hij niet dat zij zich inlaat met zulke, in zijn ogen, slechte activiteiten. Marloes heeft geen enkel begrip voor de ideeën van Arnold ze haat hem hierom. Op een dag komt er en nieuwe jongen in zijn klas. Piet Bergman is ook een N.S.B’er. Een tijdje voelt Arnold zich sterker staan samen met Piet totdat hij merkt dat Piet veel fanatieker is en S.S’er (Schutzstaffel) wil worden. De leerkrachten proberen de rust te bewaren op school en geen partij te kiezen. Arnold voelt zich niet begrepen en gesteund door de leerkrachten omdat hij overtuigd is van zijn gelijk. Hij verwacht dat de leerkrachten hetzelfde denken als zijn vader. Arnold is erg argwanend alle opmerkingen die gemaakt worden ziet hij als een aanval. Helaas maakt hem dat nog onzekerder en meer gesloten. De hele dag gaan er gedachten door hem heen dat mensen tegen hem zijn en hem belachelijk willen maken. Als Arnold dit thuis verteld moet hij van zijn vader alle namen noemen van de pestende kinderen. De heer Westervoort geeft de namen door aan zijn N.S.B. vrienden zodat de W.A. mannen (weerafdeling) hun maatregelen nemen tegen de jongens en hun familie. Later krijgt Arnold in de gaten dat de jongens waarvan hij de namen genoemd had vreselijk dingen als gevolg kregen. De groep op school die tegen hem is gebruiken steeds meer agressie tegen Arnold. Hij gaat daardoor meer twijfelen aan de juistheid van zijn vaders ideeën over de N.S.B. Op straat ziet hij dat onschuldige mensen worden bang gemaakt , bedreigd en in elkaar geslagen door de W.A mannen. Met niemand kan hij zijn gedachten, twijfels en gevoelens delen. De wereld ziet er voor Arnold heel onveilig uit. De N.S.B. die terrein verliest en steeds meer terreurdaden uitvoert. En de grote groep mensen die aan hem hekel hebben omdat hij een kind is van een N.S.B’er. Uiteindelijk komt Arnold door de laatst genoemde groep zwaargewond in het ziekenhuis terecht. Daar ontmoet hij Jeroen een jongen die in het verzet zit en beschoten is door een Duitse soldaat. Jeroen wordt zwaar bewaakt door een Duitse W.A. man. Weken liggen zij naast elkaar in het ziekenhuis, eindelijk kan Arnold zichzelf zijn en worden zij heel vertrouwelijk met elkaar. Arnold gaat door de verhalen van Jeroen de N.S.B. heel anders zien. Voor het eerst dringt tot hem door wat zijn vaders idealen betekenen voor anderen en hoe afschuwelijk dat voor de meeste Nederlanders moet zijn. Jeroen beseft dat niet alle kinderen van een N.S.B’er slecht zijn maar ook de dupe zijn geworden van de keuze van hun ouders. Arnold wordt ontslagen uit het ziekenhuis en probeert Jeroen te bevrijden. Hij steelt een pistool van zijn vader en geeft dit aan Jeroen. Gelukkig lukt dit. De familie Westervoort wil per trein op Dolle dinsdag 5 september 1944 naar het oosten vluchten. Zij hopen door de Duitsers gered te worden omdat de geallieerden in een razend tempo met hun opmars Nederland willen bevrijden. Als zij bij het station aankomen en na een tijd de trein arriveert stapt iedereen in, behalve Arnold. Hij zegt naar het toilet te moeten maar vlucht en rent zo hard als hij kan weg.


Eigen mening:
Het is een droevig verhaal over een jongen die er helemaal alleen voor staat als hij gepest wordt.
Het zet mij aan het denken omdat de oorlog altijd vanuit de kant van de Nederlanders belicht wordt. Nu lees ik een verhaal hoe de hoofdpersoon het ervaart omdat het is beschreven vanuit zijn perspectief.
Het maakt het begrijpelijk hoe de hoofdpersoon geloofd in de N.S.B. Hij kreeg nooit de verhalen te horen die een andere mening hadden dan de Nazi ideeën. Wel werd hij zeer wantrouwend opgevoed over alles dat in zijn vaders ogen de vijand was. De vijand pestte hem waardoor Arnold steeds meer ging geloven dat zijn vader gelijk had.
Het is een geloofwaardig verhaal omdat het in die tijd geheel anders ging dan nu. Er zijn veel meer communicatiemiddelen zodat je verschillende meningen hoort. En doen kinderen niet meer precies wat ouders van hun willen, maar hebben meer een eigen mening en durf je meer met je ouders te bespreken. Het laat mij meeleven met Arnold. Het verhaal is zo geschreven dat je je verdiept in zijn wereld.


Verwerkingsopdracht : schrijf een ander slot van het verhaal.
Arnold wordt ontslagen uit het ziekenhuis en helpt daarna zijn vriend Jeroen ontsnappen.

De vader van Arnold wordt steeds fanatieker maar ook angstiger over het feit dat Duitsland de oorlog dreigt te verliezen. Mevrouw Westervoort durft eindelijk steeds meer haar mond open te doen om haar mening te geven, iets dat Arnold helemaal niet gewend is van zijn moeder. Uiteindelijk deelt zij haar man mee al langere tijd niet meer achter zijn ideologieën te staan. Overal waar zij komen voelt zij een vijandelijkheid. De oorlog bevindt zich niet alleen op straat maar volgens mevrouw Westervoort ook in haar eigen huis tussen de gezinsleden onderling. Dit laatste raakt haar nog het meest. Ze heeft het gevoel dat ieder gezinslid zijn eigen weg gaat en niets meer met elkaar deelt. De afgelopen vier jaar bestonden uit angst voor verraad, geweld en om genegeerd te worden door de buiten wereld. Nu gebeurde dit alles in hun eigen huis. Ze geeft aan te willen scheiden van tafel en bed van meneer Westervoort. Haar man is in alle staten en wil hier absoluut niet aan meewerken. Rita de zus van Arnold wordt achttien jaar. Zij besluit haar secretaresse opleiding niet af te willen maken. De reden is dat zij een leuke Duitse soldaat Hans heeft ontmoet en met hem wil trouwen. Hans is gedwongen te vechten voor de Duitsers en staat helemaal niet achter Adolf Hitler. Hij wil iets levensgevaarlijk gaan doen namelijk deserteren. Rita en Hans beramen een plan en vluchten uiteindelijk via Denemarken naar Zweden. Meneer Westervoort vindt het verraad van zijn schoonzoon zo vernederend en beschamend dat hij zich niet meer bij de partij durft te laten zien. Mevrouw Westervoort is radeloos van angst over haar dochter en geeft de schuld aan haar man en lijkt nu alles te haten aan hem.
Arnold ziet met lede ogen aan hoe het gezin uiteen valt. Toch staat er voor hem een belangrijkere zaak te wachten. Hij wil zijn naam zuiveren bij Marloes Ter Winkel. Zij moet weten dat hij diep in zijn hart geen N.S.B’er is geweest. Zeker niet als hij over de juiste informatie had beschikt. Van Jeroen ontvangt hij het bericht dat hij is ondergedoken bij de familie Wiersma. Zuster Wiersma, uit het ziekenhuis, bood hem onderdak aan alhoewel dat levensgevaarlijk is. Zij is ook de zus van Freek die bij Arnold op de H.B.S. een aantal klassen hoger zit. Freek krijgt van Jeroen te horen hoe Arnold hem heeft helpen bevrijden en hoe hij geleden heeft tijdens de oorlog van het pestgedrag van zijn klasgenoten. Nu Freek dit weet wil hij iets goed maken tegen over Arnold. Als het zuiden van Nederland bevrijd is durft hij op school te vertellen over de goede daad die Arnold verricht heeft.. De jongens uit de vierde geloven het bijna niet maar kijken tegen Freek op die het overtuigend weet te brengen. Als Freek het zegt moet het wel waar zijn.
Jeroen krijgt uit het verzet te horen waar Marloes woont. Hun huis was plat gebrand en haar vader gefussieerd toen de Duitsers er achter waren gekomen dat hij het distributiekantoor had beroofd. Marloes woonde nu met haar moeder bij haar tante en oom op de boerderij even buiten de stad. Freek en Jeroen gaan bij Marloes langs om het verhaal over Arnold te vertellen. Er is zoveel gebeurd in het leven van Marloes dat zij er in eerste instantie nauwelijks op reageert. Op aandringen van Jeroen komen zij nog een aantal keer op bezoek bij haar. Bij het laatste bezoek neemt hij Arnold mee. Het is heftig voor beiden maar eindelijk kunnen ze nu open en eerlijk aan elkaar vertellen hoe zij de oorlog hebben beleefd. Voor Arnold is het mooiste cadeau dat Marloes naar hem luistert en hem niet meer negeert of aankijkt met haat in de ogen.