ff n studiebreak
Maandag begint de nieuwe Weg Over Rozen! Hier vast al het tergende, romantische, schokkende, suïcidale en strontvervelende uit seizoen 1 op een rij.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Onbekend
Karel ende Elegast
Geschreven door: | Lindy v.d. Muijsenberg (4 vwo) |
Datum ingestuurd: | 9 maart 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.750 |
Bekeken: | 4360 keer (2 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
1a. H. Adema (originele schijver anoniem): Karel ende Elegast, Uitgeverij Taal en Teken, Leeuwarden,1995-6e druk,1ste druk rond 1250.
b. Ridderroman.
2a. Ik heb het niet gekozen, het is me opgedragen.
b. Heel overdreven, maar wel een goed voorbeeld van hoe het leven uit die tijd was.
3a. Aan het woord is een alwetende verteller. Het gaat over koning Karel de Grote die in de nacht voor zijn hofdag door een engel uit zijn slaap wordt gehaald. De engel zegt hem dat hij moet gaan stelen Eerst gelooft Karel het niet, maar na drie keer roepen (drie is een heilig getal) doet hij toch wat de engel heeft gezegd. Op een gegeven moment komt hij in het bos een andere ridder tegen. Beiden willen niet hun naam zeggen en er ontstaat een gevecht. Karel wint. De andere ridder noemt zijn naam: Elegast. Dit is een verbannen ex-leenman van Karel en die besluit om te onderzoeken of Elegast nog steeds trouw aan hem is, Karel zegt dat hij Adelbrecht heet. Samen gaan Karel en Elegast uit stelen. Karel stelt voor bij de koning te gaan stelen, maar Elegast weigert, omdat hij trouw aan de koning gezworen heeft. Ze besluiten om bij de zwager van de koning te gaan stelen: Eggerik. Op de weg daar naar toe, merkt Elegast al snel dat de ander geen ervaren dief is, omdat Karel een ploeg steelt en dat als breekijzer wil gaan gebruiken, dat vindt Elegast dus het meest belachelijke wat hij ooit had gezien, maar omdat Karel verzint dat hij zijn breekijzer ergens heeft verloren, doen ze het er toch maar mee. Ondertussen heeft Elegast nog wat toverkruid, waarmee hij de dieren kan verstaan. Die dieren vertellen hem dat de koning in de buurt is, maar hij heeft niet door dat ‘Adelbrecht’ de koning is. Bij Eggerik aangekomen, sluipt Elegast naar binnen om het zadel te stelen. Maar dan worden Eggerik en zijn vrouw wakker. Elegast kruipt onder het bed en hoort Eggerik tegen zijn vrouw zeggen dat hij de volgende dag de koning gaat vermoorden. Als de vrouw (Karels zus) protesteert, slaat Eggerik haar een bloedneus en Elegast vangt van onder het bed wat bloed op als bewijs voor wat hij gehoord heeft. Dan tovert Elegast de beide echtenoten weer in slaap en gaat ervandoor. Buiten vertelt hij Karel wat hij gehoord heeft en die begrijpt meteen waarom God hem uit stelen heeft gestuurd. Karel belooft de koning te gaan vertellen wat er gaat gebeuren (Elegast is immers verbannen) en de twee nemen afscheid. De volgende dag worden, als het hele land binnen is, de verraders ontmaskerd. De mannen van Eggerik dragen hun hele wapenuitrusting, terwijl het een feestdag is. De bemanning van Eggerik worden gevangen genomen, maar hijzelf mag nog proberen onder zijn straf uit te komen door een gevecht met de inmiddels gehaalde Elegast. Elegast wint (mede doordat hij wel tot God gebeden heeft en Eggerik niet.) en wordt in ere hersteld. Ook krijgt hij Eggeriks vrouw.
b. De schrijfstijl van de hertaling, die ik gelezen heb, is gewoon Nederlands, geen lange zinnen of moeilijke woorden. Wel staan er veel dialogen in, omdat dat in het origineel ook zo is. De tijd waarin het verhaal zich afspeelt, is ongeveer rond 800 na Chr., de tijd dat Karel de Grote heerser was van West-Europa. De verhaalfiguren zijn vlakke karakters, er is een duidelijk verschil tussen ‘de goede’ en ‘de slechte’. Karel is de streng, doch rechtvaardige koning, die altijd het bevel van God opvolgt. Elegast is de fout beoordeelde vazal, die ondanks wat misdaden uit armoede wel een goed hart heeft en die altijd de koning trouw blijft, ook na wat de koning hem heeft aangedaan. Eggerik is ‘de doortrapte slechterik’ van het verhaal en zijn vrouw de handige getuige. De belangrijkste situaties zijn uiteraard de gevechten (uiteindelijk draait het in Middeleeuwse verhalen altijd om gevechten) in het bos en op het einde. Ook de momenten waarop God ter sprake is, zijn een soort ‘scharniermomenten’ in het verhaal. Uit de vertelwijze blijkt duidelijk dat het origineel een luisterstuk is. Er staat vaak: ‘Luistert wat U nu gaat horen’ of ‘Ik zal U direct vertellen hoe het verder ging’ of iets dergelijks.
c. Het thema van dit verhaal is trouw (aan God, aan de koning. Eigenlijk draaide het hele leven toen om trouw.). Motieven hiervoor zijn het feit dat Karel ondanks zijn twijfel toch Gods bevel opvolgt en uit stelen gaat en dat Elegast trouw blijft aan de koning, ondanks zijn verbanning (dit wordt op het einde beloond). Ook de ontrouw van Eggerik (die onmiddellijk wordt afgestraft) aan de koning. Er is geen verband tussen de titel en het thema (als je er vanuit gaat dat het thema ‘trouw’ is, tenminste). De titel ‘Karel ende Elegast’ slaat natuurlijk op de twee hoofdpersonen (‘ende’ is Middeleeuws voor ‘en’, de moderne titel is dus gewoon ‘Karel en Elegast). Dit zal overigens niet de oorspronkelijke titel geweest zijn, het verhaal is zo genoemd toen het werd opgeschreven.
d. Het werk is voor het eerst gepubliceerd rond 1250. De schrijver is anoniem, omdat er toen sprake was van ‘gemeenschapskunst’, niemand zette zijn naam onder een boek wat hij geschreven had, het was gewoon van de gemeente. De tijd waarin het werk verscheen: de late Middeleeuwen. Er was toen sprake van drie standen: de adel, de geestelijkheid, het gewone volk. Je kunt dit ook onderverdelen in twee standen: de rijken en de armen. De ontwikkeling op het gebied van landbouw, boekdrukkunst, wetenschap, geneeskunst en muziek begint rond deze tijd op gang te komen. Er zijn ook veel kruistochten: pelgrims trekken de wereld over om overal mensen tot het christendom te bekeren. God is in deze tijd sowieso erg belangrijk: er is sprake van een feodaal stelsel dat er uitziet als een piramide: bovenaan staat God, de heerser over alles. Daaronder staat de koning, een leenman van God. Daaronder staan weer de hertogen, graven en vazallen die leenmannen van de koning zijn en in ruil hiervoor eeuwige trouw aan de koning zweren. Veel literatuur is jarenlang mondeling overgeleverd, maar wordt nu, door de uitvinding van de boekdrukkunst, opgeschreven ( zo ook Karel ende Elegast). Door de uitvinding van diezelfde boekdrukkunst wordt een ‘maasaproduktie’ van boeken nu ook mogelijk en hierdoor wordt lezen langzaamaan populair onder de bevolking, ook onder het gewone volk. Ook werd er nog veel geluisterd naar literatuur, voorgedragen door een Sprookspreker. De meeste literatuur is onder te verdelen in twee soorten: Voorhoofs (verhalen over Karel de Grote) en Hoofs ( koning Arthur). ‘Karel ende Elegast’ is natuurlijk een voorhoofs verhaal. Het is typerend voor de tijd waarin het is ontstaan door het feodale stelsel dat er duidelijk in terug komt en de rol van Eggeriks vrouw (vrouwen werden in de Voorhoofse tijd als minderwaardig gezien).
4. Ik vond het verhaal vooral erg overdreven. De rol van God is zo ongeveer allesoverheersend. Zo dachten de mensen natuurlijk ook wel in die tijd, maar het is dus niet aan mij (overtuigd atheïst) besteed. Wat ik echt belachelijk vond, was dat zadel met die belletjes (wie wil er nou een zadel met belletjes?). Het zal wel mooi geweest zijn, maar ik hoop niet voor Eggerik dat hij daarmee oorlog is gaan voeren, van een onverwachte aanval zal geen sprake geweest kunnen zijn. Het hele verhaal is sowieso niet erg realistisch, omdat er zoveel nadruk gelegd word op de ‘good guys’ en de ‘bad guys’ (de ‘good guys eren God wel, de ‘bad guys’ niet) , de karakters zijn niet echt uitgebreid, je weet bijvoorbeeld niets over de diepste gevoelens van Karel, alleen zijn trouw aan God wordt uitgebreid beschreven (iedereen z’n trouw of ontrouw aan God wordt uitgebreid beschreven.) en dit leidt weer tot ontzettend veel herhalingen: altijd als hij in moeilijkheden zit, gaat hij bidden en altijd wordt zijn wens daarna natuurlijk onmiddellijk vervuld, ook dit maakt het verhaal des te onrealistischer. Het wordt na een tijdje ook wel erg voorspelbaar, als je eenmaal weet dat het leven van Karel bedreigd wordt, zie je het tweegevecht mijlenver aankomen en als het dan eenmaal zo ver is, is al voor ze begonnen zijn duidelijk wie er gaat winnen. Ook weet je (zoals ik al eerder zei) van tevoren dat Karels wens vervuld zal worden als hij gaat bidden. Natuurlijk moet je het allemaal bekijken vanuit de tijd waarin het ontstaan is (tegenwoordig zou iemand het niet meer wagen zo’n verhaal te schrijven), waarin al dit soort dingen blijkbaar erg normaal gevonden werden. Het meest positieve aan het verhaal is nog het begin: dan is het wel spannend, vooral in het bos als Karel Elegast tegenkomt, het gevecht wat daarop volgt is dus niet voorspelbaar. Ook het moment dat Karel in het allereerste begin in bed ligt en door de engel geroepen wordt, vond ik wel leuk, omdat ik het principe van het ‘drie keer roepen’ herkende uit ‘Beatrijs’. Dat was dus wel herkenbaar. Ik vond het ook wel grappig hoe Karel zich manifesteert als dief: hij slaat behoorlijk wat flaters, bijvoorbeeld als hij ook even het toverkruid van Elegast mag hebben. Als laatstgenoemde het terug wil, is Karel het opeens kwijt en dan blijkt dat Elegast het uit zijn mond gestolen had, daar had Karel dus niets van gemerkt, wat weer bewijst dat hij geen goede dief is. Het thema van het boek vind ik wel mooi, het is een mooi gegeven dat iedereen trouw aan hun leenheer is, zelfs al heeft diegene je vreselijke dingen aangedaan. Ik vind het sowieso wel leuk te weten dat iedereen in die tijd trouw aan blijkt te zijn, daar zouden veel mensen tegenwoordig nog iets van kunnen leren. Ik vraag me alleen af of mannen toen ook zo trouw aan hun vrouw waren, gezien de rol van de vrouw. Over de rol van de vrouw gesproken: de manier waarop de vrouw van Eggerik behandeld werd, zou in deze tijd natuurlijk pure onzin zijn, maar het is wel begrijpelijk als je het bekijkt vanuit de tijd waarin het verhaal speelt (ik blijf het zeggen). Mijn eindoordeel over ‘Karel ende Elegast’ luidt: ik vind het erg overdreven katholiek, voorspelbaar en onrealistisch, wat het een beetje een simpel verhaal maakt, maar er zitten ook wel leuke dingen in, zoals het thema en je moet het natuurlijk allemaal niet lezen vanuit onze tijd. Je moet echt iets weten over de achtergronden van de tijd waarin Karel leefde en de tijd waarin het is opgeschreven. Als je dit hebt geleerd, maar je kunt je er niets bij voorstellen, dan is ‘Karel ende Elegast’ echt een aanrader, want dat is ‘Late Middeleeuwen in de praktijk.’
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
