Boekverslag Dirck Volckertszoon Coornhert

Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.

Geschreven door:	Maarten [meer]
Datum ingestuurd:	25 maart 2009
Taal:
Woorden:	1521
Opvragingen:	203 (9 deze maand)
Waardering:	Currently 0.00/5 1 2 3 4 5 Nog niet gestemd

Titel:	Weet of Rust
Auteur:	Coornhert, Dirck Volckertszoon
Jaar van uitgave:	1587

Auteur:	Coornhert, Dirck Volckertszoon
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	1522
Overleden:	01 januari 1970
Populaire titels:	1587Boeventucht (1) 1587Weet of Rust (1)

Download dit verslag in PDF-formaat

Uitgever: Griffioen
Schrijver: Dirk Volkertszoon Coornhert.

Complete titelbeschrijving
Dirk Volkertszoon Coornhert, Weet of rust, proza van Coornhert. Samenstelling: Henk Bonger en Arie-Jan Gelderblom. Amsterdam, 1993. Griffioen

Motivatie boekkeuze en verwachtingen
Ik heb hiervoor het boek de lof der zotheid gelezen. Dit was best een leuk boek maar het was maar 2 punten en het was vrij dik. Dus ging ik op zoek naar het dunste boekje dat ik kon vinden. Dat was dit boekje. Ik heb er geen grote verwachtingen van want ik vind al deze boekjes vrij saai.

Samenvatting
Wegblijven uit kerkdiensten:
Hier wordt het wegblijven uit kerkdiensten gerechtvaardigd, met het voorbeeld van een man die God ook wel kon dienen zonder naar de kerk te gaan.
De ongeconsacreerde hostie in de mis:
Een vrouw praatte met een monnik hoe hij, na overspel gepleegd te hebben zonder te biechten de mis bediend had. De monnik zei daarop dat het brood dan niet geconsacreerd was, waarop de vrouw zei dat het dan wel raar is om zomaar een stukje brood te aanbidden als God. De vrouw zei daarop dat ze dan wel tot God zou bidden waar hij zich bevindt, nl. in de hemel en niet in een stukje brood waarvan je nooit zeker weet of het geconsacreerd is.
Of de jonkvrouwtjes nonnetjes moeten worden:
Een edelman wil zijn dochtertjes nonnen laten worden. De dochtertjes willen dit niet en komen huilend thuis uit het klooster. De vader ziet in dat dit beter is.
De onwijze raadgever:
Deze raadgever probeerde er iemand van te overtuigen dat hij blind was en dus maar naar hem moest luisteren. De blinde zei daarop: “als u zegt dat ik blind ben, hoe kan ik dan zien aan wie ik mij moet toevertrouwen, wie de betrouwbaarste is?”
Was Adam wijs vóór de zondeval?:
Een universeel-katholiek en een rooms-katholiek discussieerden over bovenstaande.
Over te diepgaande onderzoekingen
Een aantal mensen was bij elkaar waarbij een man iets vertelde over de drie-eenheid van God. Waarop een andere man vroeg of iemand die 100 pond niet op kan tillen wel 1000 pond kan optillen? De man dacht van niet, waarop de andere man hem vertelde dat hij dus ook niks van God kon begrijpen omdat hij zichzelf niet eens begreep.
Een gesprek in plaats van een voorwoord, tussen Coornhert en zijn geweten:
Coornhert legt uit waarom hij het boek geschreven heeft.
Een discussie met Abraham Ortelius: Het gaat over kennis. Coorhert is ervan overtuigd dat je kennis zoveel mogelijk tot het nut van iemand anders kan aanwenden, Ortelius denkt dat je als je maar een geringe kennis hebt, deze beter kan verbergen opdat je anderen niet op een dwaalspoor brengt.
Geveinsde nederigheid:
Iemand vertelde aan een tafel hoe zondig hij wel niet was, vervolgens zegt iemand dat hij dat wel geloofd. De man begint daarop diegene uit te schelden dat die zulke dingen van hem durft te zeggen en maakt daarmee zichzelf openbaar als een geveinsde.
Een sterke zwakheid:
Iemand vertelt hier dat hij het zwakke vlees niet kan overwinnen, Coornhert vindt dit maar raar omdat een zwakke vijand makkelijk te overwinnen is.
Een edelman een grijze monnik en een lutheraan:
Deze drie mensen zitten op een boot te discussiëren over van alles en nog wat. Ze verwijten elkaar allerlei dingen die natuurlijk weerlegd worden.
Het misbruik van de allegorie:
Een gereformeerde en een katholiek die elkaars diensten hebben bijgewoond, vertellen wat zij over de preek vonden. De gereformeerde vond dat de dominee teveel allegorie gebruikte, waarop de katholiek aantoont dat in de dienst van de gereformeerd ook allegorie werd gebruikt en dan zelfs niet-kloppende allegorie.
Doodstraf voor een ketter:
Een ketter stond voor de rechtbank en zou ter dood veroordeeld worden. De ketter zegt daarop dat het geloof een gave van God is en dat hij dat geschenk van God niet af kan dwingen en dat zijn rechter dus een moordenaar van zijn ziel zou zijn, zou hij hem doden. Toch gebeurt dit.
Gedachten over de nood van de Nederlanden en over de te geven hulp:
Nederland staat voor een keuze, willen ze niet ten onder gaan. Coornhert raadt aan één te zijn en een binnenlands staatshoofd te kiezen.
Voorwoord bij Het onderscheid tussen de ware en de valse leer:
Coornhert geeft hier het voorbeeld van een koopman die ziet dat zijn collega valse munten ontvangt. Deze koopman zal de andere dan waarschuwen, dit is wat Coornhert ook wil doen, hij wil mensen waarschuwen.
Verschillende soorten van mensen die de Bijbel lezen of horen voorlezen:
Je moet uitkijken om niet blindelings Bijbelwoorden toe te passen. De Bijbel is als een apotheek, wat voor de één goed is, kan voor de ander vergif zijn.
Korte en heldere demonstratie van het onderscheid tussen de neigingen en begeerten van de mens:
Coornhert zegt dat neigingen aangeboren zijn. Neigingen wil zeggen: natuurlijke neigingen zoals: eten, drinken en slapen. Begeerten zijn aangeleerde dingen zoals: overmatig eten, overmatig drinken, enz.


Biografische gegevens over de auteur
Dirk Volkertszoon Coornhert groeide op in de Amsterdamse Warmoesstraat, als één van de vijf kinderen in het gezin van een goed gesitueerd lakenkoopman. De Coornherts beleden het officiële geloof: ze waren Rooms-katholiek. Er werd thuis ernst gemaakt met de religie, maar niet op een fanatieke of bekrompen manier. Zo was er bijvoorbeeld een Nederlandstalige Bijbel in huis, iets ongebruikelijks in een katholiek gezin. Zijn hele leven heeft Coornhert behoefte gehad aan een onafhankelijk oordeel en optreden, een karaktertrek die zich waarschijnlijk goed had kunnen ontwikkelen in het ruimdenkende milieu van zijn ouderlijk huis. In 1539 kon moeder Coornhert ervaren hoe onafhankelijk haar zoon was geworden. Tegen haar zin en in afwijking van wat zijn inmiddels overleden vader per testament had bepaald, trouwde Dirk met een onbemiddelde vrouw: Cornelia Simonsdochter uit Haarlem. Hij was zeventien jaar oud en zij was negenentwintig jaar. Om dit huwelijk werd Drik door zijn moeder onterfd. Hierdoor loopt hij een flinke erfenis mis. Coornhert heeft verschillende banen gehad en is in verschillende plaatsen geweest. Door zijn toedoen is Haarlem in 1566 gespaard voor de beeldenstorm. Hij heeft ook nog een aantal keren moeten vluchten en is daarvoor ook in het buitenland geweest. Onder alle bedrijven door heeft hij onder andere dit boek geschreven. Hij stierf op 29 oktober 1590 in Gouda. Zijn vrouw is dan al gestorven. Waarschijnlijk stierf Coornhert aan een beroerte. Hij is begraven in de Sint-Janskerk.


Verdieping
Opbouw:
Het boek heeft een soort proloog waarin de schrijver vertelt waarom hij het boek schrijft. Vervolgens zijn er heel veel gesprekken die elk een hoofdstuk vormen. Het boek bevat ook een nawoord, waarin iets over de schrijver en de achtergrond van het boek wordt verteld.

Perspectief
Er is niet echt een perspectief, omdat het allemaal losse gesprekken zijn (soort toneelstukken).

Historische Tijd
Het boek speelde zich af in de 16e eeuw.

Plaats van handeling
Op een boot, bij een edelman thuis, verder zijn het alleen gesprekken of brieven waar je niet van weet waar ze plaatsvonden.

Aanleiding tot het schrijven
Dirk Volkertszoon Coornhert wilde in dit boek (volgens hemzelf) zijn opvattingen bekendmaken in een tijd van warboel en allerlei sekten. Hij vond ook dat de wet van de natuur hem gebood te schrijven.

Uitleg van de (onder-)titel
Titel:
De titel van het boek is Weet of rust. Dit is een soort spreuk die betekent: een mens dient moeite te doen om met zekerheid te weten wat hij nodig heeft om goed te leven; al het andere moet hij, zelf rustig blijvend, laten rusten.
Het was ook de lijfspreuk van de schrijver

Ondertitel:
De ondertitel is: Proza van Coornhert. Het is een bloemlezing die niet tot doel heeft een representatieve selectie uit Coornherts proza aan te bieden. De samenstellers wilden teksten opnemen die zijzelf mooi vonden, die opvielen door hun levendigheid, persoonlijke toon of historisch belang.

Thema
Het thema van het boek is niet moeilijk te omschrijven. Kort gezegd komt het hier op neer: word wijs in de godsdienst!

Genre en plaatsing in de tijd
Genre:
Humanisme en vroegrenaissance

Kenmerken genre:
Humanisme is:
• Vernieuwde studie van oude wijsbegeerte, letteren en kunst
• 14e tot 16e eeuw
Vroegrenaissance is:
• Teruggaan naar het klassieke, de tijd van de Grieken en de Romeinen

Waarom in dit genre:
Dit boek is een typisch voorbeeld van wijsbegeerte.

Literaire stroming
Hoofdkenmerken:
• Teruggaan naar het klassieke en het liefst de klassieken overtreffen.

Reactie op het boek
Het boek was boven mijn verwachtingen. Het was erg interessant om te lezen. Alleen aan het eind van het verhaal werd ik het een beetje zat.
Ik heb bewondering gekregen voor de schrijver. Hij weet alles goed te zeggen en zijn tegenstanders uit te schakelen.
Wel vind ik dat de schrijver soms een wat verwrongen mening heeft en alles over een kamp scheert. Je kunt ook goed aan zijn schrijfstijl merken dat hij Rooms-katholiek was, daarom ben ik het ook over verschillende dingen niet met hem eens.

Bibliografie
Gebruikte boeken:
• Dirk Volkertszoon Coornhert, Weet of rust, proza van Coornhert. Samenstelling: Henk Bonger en Arie-Jan Gelderblom. Amsterdam, 1993. Griffioen
• www.wikipedia.nl