Boekverslag Geert Mak
Hoe god verdween uit Jorwerd
|
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 22 november 2008 |
Taal: |  |
Woorden: | 898 |
Opvragingen: | 203 (14 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Hoe god verdween uit Jorwerd |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1995 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Nationaliteit: | Nederlands |
Populaire titels: |
|
OUDE DORPEN WEER IN DE KIJKER
MAKEN DE LUISTERAAR EEN ERVARING RIJKER
(Amsterdam, Rubinstein b.v., 10 cd's)
Niet alleen luisterverhalen, maar ook het informatieve luisterboek komt in opmars. Zo brachten Joep Leerssen en Ineke Sluiter hun hoorcolleges op cd uit. Andere hoogleraren als Geert Mak en Douwe Draaisma verkiezen hun boek liever niet zelf in te spreken. Uit Mak's oeuvre verschenen reeds drie boeken in luisterformaat bij Uitgeverij Rubinstein, waarvan hij zijn boekenweekessay 'Het ontsnapte land' zelf inlas. 'Hij vond het veel en moeilijk werk en meende dat anderen beter konden vertellen, want non-fictie boeiend brengen is niet evident,' verklaarde Dik Broekman van Uitgeverij Rubinstein in een radio-interview. Bij gevolg werd een andere verteller voor zijn tweede luisterboek 'Hoe God verdween uit Jorwerd: een Nederlands dorp in de twintigste eeuw' gekozen, namelijk Jan Meng.
Jan Meng (geboren te Amsterdam in 1946) heeft als professioneel voorlezer tal van luisterboeken op zijn naam staan. Of het nu gaat om werk van J.K. Rowling of Douwe Draaisma, alles vertolkt hij met een even grote rijkdom aan klankkleur en een breed scala aan stemnuances. Ook 'Hoe god verdween uit Jorwerd' wordt levendig verteld, maar hier krijgt elk personage geen aparte klankkleur, omdat de tekst geen informatie geeft over het stemtimbre van de spreker. Toch klinkt Meng's stem evenals in fictie melodieus: als droevige gebeurtenissen verhaald worden, dan hoor je dat aan de zachte toon van zijn stem; praat hij over de dorpsmerke, krijgt de luisteraar al meteen zin om mee te feesten of te dansen, zeker wanneer hij zich door het ritmische gedicht van de volksdichter Bredero over de dorpsfeesten laat meeslepen.
Met Mak's goedkeuring werd het gedrukte boek ingekort ter publicatie als luisterboek. Dit neemt niet weg dat het verhaal een mooi beeld schetst van de Jorwerdse dorpsgeschiedenis. Mak beschrijft de evolutie van dit Friese dorp tijdens de stille revolutie tussen 1945 en 1995. 'Het is het verhaal van de kleine boeren en het geld, van de kleine winkeliers en de oprukkende stad, van de kerktoren die instortte en de import die niet meer groette, van de natuur die terugkeerde en tegelijkertijd verdween. Het is het verhaal van de caféhoudster die verder wilde, van de mooie Gais Meinsma, van Fedde met zijn acht koeien en een land vol modder, van de kruidenier en zijn heimwee, en van Peet, die stierf in de boerenkool. Het is het verhaal van de jaren waarin alles anders werd. Wat is er gebeurd op het platteland toen de machines kwamen, en de subsidies en de banken, en toen de echte boeren langzaam ten onder gingen?' Geert Mak weet op meesterlijke wijze de draden van die evolutie bij elkaar te rapen en in één verhaal te bundelen.
'Hoe God verdween uit Jorwerd' mag gerekend worden tot een school van geschiedschrijving waar in een ver verleden ook Tacitus en Livius deel van uitmaakten. Mak's verhaal is immers niet begrensd tot louter informatieve feiten. Met tal van anekdotes en verhalen tekent hij de evolutie van het dorp. In tegenstelling tot de eerste historiografen voert Mak zijn onderzoek met de grootste nauwgezetheid: om zijn verhaal te schrijven nam Mak zelfs zijn intrek in Jorwerd. Daar vroeg hij informatie bij de plaatselijke dorpsbevolking waarmee hij lief en leed deelde. Hij bracht samen met hen de dag door en nam al snel deel aan het dorpsleven, zodat hij werkelijk wist wat reilde en zeilde in het dorp.
Het Jorwerd van vroeger is als elk plattelandsdorp: een klein dorp waar elke boer hard werkt, waar iedereen op straat komt en waar het leven tot de eigen dorpsgemeenschap beperkt blijft. Met oog voor details als geluiden, uiterlijke kenmerken, oude Friese volksverhalen, feesten en andere dorpsgebruiken wordt over het dorpsleven verhaald. Zelfs de stront wordt in geuren en kleuren omschreven. Vertellen is een artistieke prestatie en daarom kan een oud verhaal nooit los worden gezien van een verteller. Met Jan Meng heeft Uitgeverij Rubinstein beslist een goede keuze gemaakt! Bij het luisteren naar dit verhaal lijkt het net alsof je grootvader vurig en gepassioneerd vertelt over vroeger of over de voor- en nadelen van onze moderne samenleving. Waarom groeide de individualisering ten koste van het collectieve en kende iedereen elkaar? Hoe ontstonden de consumptiemaatschappij, de economische crisis in de jaren '80, de talrijke dorpsconflicten, het toerisme en de omgang met geld? Al deze thema's worden in dit verhaal diepgaand uitgewerkt.
Op aangrijpende wijze beschrijft de auteur hoe de plattelandsbevolking zich moest aanpassen aan allerlei veranderingen. Als stadsmens sta je versteld van die evolutie en de ermee gepaard gaande techniek of de verstrekkende gevolgen voor de dorpsbewoners. 'Boer zijn is geen beroep. Het is een leven,' zei Hanneke Meester van de Telefonische Hulpdienst voor Agrariërs. 'Het is verbonden met de grond, natuur, beesten, met alles. Als je dat verliest, verlies je je leven.' Dat besef dringt tot de luisteraar in zijn volle dimensie door.
De verhalen waarmee de dorpsgeschiedenis wordt uiteengezet, liggen niet zwaar op de hand en kunnen in één ruk door beluisterd worden, maar ook voor de lezer die op zoek is naar kortstondige ontspanning, biedt dit boek soelaas. In tegenstelling tot fantasieverhalen waarin je popelt om het einde te horen, kan je dit boek gemakkelijk even naast je neerleggen. Kortom: ideaal voor de student die tijdens zijn examenreeks even naar pauze snakt en zich wil laten meevoeren op een stroom van sfeerbeelden, anekdotes en vertellingen!
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
a d v e r t e n t i e
Win beltegoed met Cash
Cash helpt je slimmer met je geld omgaan. Zodat je minder snel zonder beltegoed komt te zitten. Probeer nu de tools van Cash! Met de Cashculator Mobiel ontdek je wat voor beller je bent. Of speel de Cash Battle op Hyves, daag je vrienden uit en maak kans op €500 beltegoed! De game duurt maar een minuutje!
Er komt een meisje huilend de klas uit lopen. Dan mag Femke. Leuk!
© Scholieren.com 2010