CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Maandag begint de nieuwe Weg Over Rozen! Hier vast al het tergende, romantische, schokkende, suïcidale en strontvervelende uit seizoen 1 op een rij.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Onbekend
Karel ende Elegast
Geschreven door: | Naamlozer (5 havo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 8 maart 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.650 |
Bekeken: | 21824 keer (163 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Zakelijke gegevens
Karel en Elegast, Taal & Teken, Leeuwarden, 1989 (4e druk), 63 bladzijden, (eerste druk niet bekend)
Auteur:
De oorspronkelijke auteur van dit boek is onbekend. Het was waarschijnlijk een Vlaming die leefde rond de twaalfde / dertiende eeuw.
Vertaling:
Karel ende Elegast is vertaald en bewerkt vanuit het Middelnederlands door H. Adema
Genre:
Karelroman / Voorhoofse ridderroman
Eerste reactie
Wij hebben met de hele klas Karel en Elegast gelezen, nadat we ons eerst via de methode Eldorado in de periode hebben verdiept. Omdat Karel ende Elegast de enige Nederlandse over gebleven Karelroman is, lag het redelijk voor de hand om dit boek te lezen. We hebben in de klas de Nederlandse vertaling gelezen en voor dit boek niet apart het Middelnederlands behandeld.
Het was ons vrij om een boekverslag te maken over een boek wat ons meer aansprak. Ik vond het een leuk boek en zag daar geen aanleiding toe. Het boek is via verschillende handschriften overgeleverd en is van grote literaire waarde. Dat, in combinatie met het feit dat het hele verhaal slechts ongeveer 1400 regels bevat, maakt dit boek tot een goede keus voor de boekenlijst.
Ik vond het een leuk verhaal. De sfeer kwam bij mij goed over en verder was het ook zeker niet saai. Verder geeft het een interessant beeld van hoe er in de Middeleeuwen gedacht werd over hoe het hoort in de wereld. Ik vond met name de grote waarde die gehecht werd aan trouw en God en de lage waarde die werd gehecht aan de vrouw opvallend.
Het plot had niet meer om handden dan het plot van de boeken die ik las in groep vijf van de basisschool. Veel meer plot dan een beetje Arendsoog heeft dit boek ook niet nodig. De scherpe moraal en de manier waarop dit verhaal vertelt wordt, maken dit boek de moeite waard.
Verdieping
Samenvatting
Karel de Grote lag rustige te slapen in een kasteel gelegen aan de Rijn. De volgende dag zou er een hofdag gehouden worden om zijn goede keizerschap te eren. Aan de vooravond van deze belangrijke gebeurtenis, verscheen die nacht een engel aan Karel. Deze engel vertelde Karel dat hij die nacht uit stelen moest gaan, anders zou hij sterven. Aanvankelijk kon Karel dit niet bevatten, maar toen de engel voor de derde keer aandrong, besloot Karel toch te gaan.
Karel hees zich in zijn imposante wapenuitrusting en God zorgde ervoor dat niemand hem opmerkte tijdens zijn nachtelijke uittocht. Toen Karel in een woud was beland, kwam hij een donkere roofridder tegen. Karel was enigszins bevreesd vanwege de roofridder zijn imponerende uiterlijk en hij dacht zelfs even dat deze roofridder de duivel zelf was. De zwarte ridder vroeg Karel om zijn naam, maar hij weigerde te antwoorden. De twee ridders begonnen een gevecht. De zwarte ridder zijn zwaard brak en Karel vond het niet echt eervol om nog verder te vechten.
Na het lange gevecht werd het Karel duidelijk dat de ridder Elegast was. Karel had Elegast zijn land afgenomen en hem verbannen, omdat hij had gestolen en hem ontrouw was geweest. Karel komt er echter achter dat hij Elegast onnodig gestraft heeft. Elegast is nog steeds trouw aan zijn koning. Onder een schuilnaam trekt Karel er samen met Elegast op uit om te gaan stelen.
Elegast is na zijn verbanning een uiterst behendige roofridder geworden, omdat hij geen burcht meer heeft, is hij wel gedwongen om uit te gaan stelen. Hij steelt echter nooit van arme mensen. Karel en Elegast besluiten de schat van ridder Eggeric te stelen. Eggeric is een zwager van Karel. Bij het kasteel aangekomen, blijft Karel buiten op de wacht staan en gaat Elegast naar binnen.
Als Elegast in Eggeric’s slaapkamer is, om daar het beroemde zadel van Eggeric te stelen, hoort hij Eggeric ruzie maken met zijn vrouw over het plan om en moord op Karel te plegen tijdens de hofdag en de macht te grijpen. Eggeric slaat zijn vrouw zo hard op het gezicht dat ze bloedt. Elegast gaat onmiddellijk naar buiten en vertelt aan Karel van Eggeric zijn plan om de koning te vermoorden. Karel zegt dat hij dit bekend zal maken aan de koning en de twee ridders gaan uit elkaar.
De volgende ochtend staan, op het kasteel van Karel de Grote, wachters klaar om de verraders op te wachten. Karel heeft ook Elegast laten komen. Om Eggeric zijn plannen te bewijzen laat Elegast wat bloed van Eggeric zijn vrouw zien. Karel de Grote die zich nu aan Elegast heeft bekend gemaakt, stelt voor om Elegast en Eggeric een godsgericht te laten houden. In een godsgericht vechten twee ridders op leven en dood om erachter te komen wie gelijk heeft.
Eggeric zegt dat Elegast helemaal geen ridder is, maar een ordinaire dief en dat Elegast niet waardig is om met hem te vechten. Karel is het niet met hem eens en de volgende dag wordt er een godgericht gehouden. Eggeric bidt niet tot God voor hij zijn gevecht begint en Elegast wel. Als Eggeric in het hevige en langdurige gevecht van zijn paard valt, vond Elegast het niet eervol hem te doden. Karel de Grote vindt echter dat het gevecht te lang begint te duren en had liever gezien dat Elegast wel door was gegaan. Hierna verzoekt Karel God om het gevecht te beëindigen. Elegast wint en krijgt volledig eerherstel en wordt verbonden aan de koning, omdat de weduwe van Eggeric (Karel zijn zus) hem ook cadeau wordt gedaan.
Onderzoek naar de verhaaltechniek
Het authentieke verhaal is in dichtvorm geschreven, hetgeen enigszins onvertaalbaar is natuurlijk. Het verhaal wordt verteld door een soort van minstreel die zijn publiek ook rechtstreeks toespreekt. Bijvoorbeeld in regel 1414: “Laat ons nu allen amen zeggen.” De karakters zijn absoluut niet flat. Zelfs Karel die toch het toppunt van mannelijkheid en kracht is, wordt af en toe bang en twijfelt aan zichzelf en aan wat er met hem gebeurt. Karel moet zelfs herkennen dat een van zijn besluiten verkeerd is geweest.
Ook Elegast is een rond karakter; alhoewel hij trouw en sympathiek is, maakt hij toch ook fouten. Elegast is tenslotte niet voor niets verbannen. Het verhaal speelt zich af in de Middeleeuwen, wat niet zo verwonderlijk is bij een voorhoofse ridderroman. Behalve veel plaats voor God is er ook een belangrijke rol weggelegd voor magie in dit boek. Elegast bediend zich bijvoorbeeld van magische poedertjes. Alle gebeurtenissen vinden plaats rond een hofdag.
Op zoek naar de thematiek
Het draait in deze roman om: trouw, godsdienstigheid, bruut geweld en krijgshaftigheid. Trouw is toch echter wel het belangrijkste thema. Karel is compleet gehoorzaam aan God en alle dienaren van Karel de Grote zijn hem trouw (zelfs nadat hij ze verbannen heeft). Eggeric die Karel niet trouw is, wordt gestraft en Elegast wordt voor zijn trouw beloond.
Eggeric bidt ook nog eens niet voor het Godsgericht, wat hem nog eens extra onsympathiek maakt. Het wordt ook belangrijk gevonden dat mensen hun fouten toegeven. Karel heeft Elegast te zwaar gestraft. God laat hem dit zien en redt tegelijkertijd ook Karel zijn leven.
Plaats in de literatuurgeschiedenis
Karel ende Elegast is een voorhoofse ridderroman en de enige in zijn soort. In het Nederlands is er geen enkel andere Karelroman in zijn geheel over geleverd. De auteur van dit boek is onbekend, maar men gaat er vanuit dat het gaat om een Vlaming. Dit boek wordt doorgaans gedateerd rond de twaalfde / dertiende eeuw. Het verhaal is waarschijnlijk in de loop van de tijd verchristelijkt, toch is het historisch gezien van grote waarde.
Ik heb de vrije vertaling van H. Adema gelezen die is gemaakt om naast de Middelnederlandse tekst weergegeven te worden en te zorgen voor leesbaarheid. Ik heb wel naar het oude Nederlands gekeken en veel is goed te volgen, maar met vertaling erbij leest het toch wel stukken makkelijker. De vertaling van de heer H. Adema is voornamelijk bedoeld voor leerlingen van het voortgezet onderwijs en is geen onderdeel van een literaire stroming.
Beoordeling
Ik vond dit een leuk boekje om te lezen. Ik heb af en toe met een schuin oog het Middelnederlands proberen te volgen. Ik vind het erg interessant om te zien hoe de tekst vertaald is. Ik vond het een leuk stoere-mannen-verhaaltje, wat extra boeiend wordt door de menselijkheid van Karel en wat mij ook wel bij zal blijven is hoe er met vrouwen omgegaan wordt in dit op zich vrome boekje. De vrouw van Egeric (karel zijn zus) wordt tot bloedens toe geslagen en dan zomaar uitgehuwelijkt aan Elegast.
Ik vond de ontmoeting tussen Karel en de zwarte ridder aan het begin, eigenlijk het leukste gedeelte van het boek. Het gedoe met magische poedertjes en prachtige zadels, kon mij wat minder boeien. Ik ben dan ook wel een hele moderne puber natuurlijk en het is ook niet makkelijk om mij te boeien dus zo erg is dat nou ook weer niet.
Ik vond het voor de verandering wel leuk om een keer een verhaal te lezen, dat niet bang is voor een stevige moraal en waarin mensen nog gewoon in God geloven. Ik vond het taalgebruik van Adema niet storend en ook niet moeilijk om te lezen. Het is alleen geen gedicht. Om de waarde van dit werk goed te kunnen schatten, zou de lezer eigenlijk bij elke zin het Middelnederlands erop na moeten slaan, maar het is natuurlijk zeer moeilijk te achterhalen welke gevoelswaarde vroeger bij een bepaald woord hoorde.
Iets kan heel mooi rijmen, maar als dat onnatuurlijk taalgebruik oplevert, is dat voor een gedicht minder sterk. Het is voor mij dus absoluut niet te beoordelen of de oorspronkelijke auteur van dit werk mooie rijmwoorden heeft gebruikt. Belangrijk is denk ik, dat de verhaallijn en de normen en waarden van “de middeleeuwer” mij nu wat duidelijker zijn. Als een boekje dat voor elkaar krijgt, is het een goed boekje. Het was dus nuttig om te lezen en ik zou iemand die de Voorhoofse periode met Nederlands behandelt, dan ook zeker aanraden om het te lezen.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
