
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Maandag begint de nieuwe Weg Over Rozen! Hier vast al het tergende, romantische, schokkende, suïcidale en strontvervelende uit seizoen 1 op een rij.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag 8 VWO: Thema, identificatie, waardering en titel
“Het Hemelse Gerecht” door Renate Dorrestein
Bibliografische gegevens
Titel: Het hemelse gerecht
Auteur: Renate Dorrestein
Jaar uitgave: eerste druk 1991
Gelezen druk + jaar: 8ste druk september 1992
Uitgever: Uitgeverij Contact
Plaats uitgave: Amsterdam
Aantal blz.: 198 pagina’s
Samenvatting
Bron: http://www.scholieren.com/boekverslagen/24169
Het verhaal gaat over de zussen Ange en Irthe die samen sinds vijftien jaar een restaurant runnen. Gilles, die met Ange getrouwd is en er een seksuele relatie met Irthe op nahoudt, helpt hen daarbij. Hun restaurant, Het Hemelse Gerecht, ligt twee kilometer buiten de stad aan een rivier en is in de omtrek bekend om zijn bijzondere gerechten. Tussen de zussen bestaat een vrij strikte rolverdeling: Ange is het culinaire brein dat als eerste verantwoordelijk is voor de eindproducten van de keuken. Irthe helpt haar in de keuken, maar heeft het vooral druk met het serveren van het eten. Zij verzorgt ook de contacten met de leveranciers en houdt de boekhouding bij. Het heeft een aantal dagen continue geregend en vooral Gilles maakt zich zorgen. Hij is bang dat het restaurant onder gaat lopen. De volgende dag echter komt hij de zussen melden dat er een verandering in het weer is opgetreden. Ze vieren dit met z’n drieën met een borrel en dat is het moment waarop Gilles de zusters vertelt dat hij hen wil verlaten. Door deze gebeurtenis verandert het leven van Ange en Irthe ingrijpend. Ze willen Gilles absoluut niet kwijt en besluiten hem op te sluiten op zolder en hem daar net zo lang te laten totdat hij van gedachten verandert. Tegen iedereen die er naar vraagt zeggen de zussen dat Gilles onaangekondigd op vakantie is gegaan. In de tijd die volgt gaat het steeds slechter tussen de twee zussen. Op een dag klopt Dixie, Gilles’ dochter uit een vorig huwelijk, aan. Haar moeder heeft haar een week naar haar vader gestuurd, omdat ze met haar nieuwe vriend op vakantie wil en de zussen en Gilles mogen zolang voor haar zorgen. Gilles is echter niet in staat om voor zijn dochter te zorgen, dus moeten de zussen de taak op zich nemen. Ze richten de kelder in als slaapkamer voor Dixie, zo ver mogelijk van de zolder af.
Op een dag barst er hevig onweer los en de bliksem slaat in in ‘het museum’, een soort oude schuur met allerlei verpakkingen van producten die Irthe de afgelopen vijftien jaar verzameld heeft. De postbode, die iedere dag langskomt, heeft allerlei slecht nieuws uit het dorp; er zijn veel mensen die door ernstige darmklachten erg ziek zijn geworden.
Wanneer Irthe Ange op een dag, na gewaarschuwd te zijn door Dixie, bevrijdt uit een schuilplaats, blijft Dixie even alleen thuis. Als Ange en Irthe thuiskomen, is Dixie helemaal overstuur, omdat ze een man op zolder heeft gezien en Henry, de huisarts die vaak bij de zussen over de vloer komt, zal wel even gaan kijken. Ange volgt hem en sluit hem bij Gilles op. Irthe bevindt zich intussen in het plaatselijke cafe, waar de dorpsbewoners zich heel vijandelijk gedragen tegenover haar. Ze zeggen dat het Hemelse Gerecht de oorzaak van alle ellende, zieken en sterfgevallen is. Ze zijn van plan het restaurant plat te branden. Iemand houdt haar in het cafe vast, terwijl de anderen met fakkels naar het restaurant gaan. Ange is een beetje overstuur, omdat ze inmiddels twee mannen op zolder hebben opgesloten. Wanneer Dixie de fakkeloptocht ziet naderen, sleept Ange haar mee en stappen ze in een bootje. Irthe vlucht via het wc-raampje het cafe uit en loopt naar de aanlegsteiger. Ze hoort Dixie en duikt het water in. Als ze zichzelf in het bootje gehesen heeft, varen ze met z’n drieen verder.
Thema en motieven
Thema
Als je iets fout doet dan wordt je hiervoor gestraft.
Toelichting
Als je iets doet in de ogen van anderen niet goed is wordt je hiervoor gestraft. Je kunt dan gestraft worden op heel veel verschillende manieren. Die verschillende manieren zie je ook terug in het boek.
Motieven
- Vertrek: Gilles kondigt zomaar zijn vertrek aan zonder Ange en Irthe daar van te voren over in te lichten. Ange en Irthe vinden dit beiden niet kunnen en hun ogen is het fout wat hij heeft gedaan. Hij had hen moeten steunen en het zeggen wanneer hij iets niet leuk of goed vond. Gilles wordt gestraft door de zusters.
- Dixie: Gilles is weg en nu Dixie langs komt moeten Irthe en Ange voor haar zorgen. Ange vindt dit vreselijk en het ziet het als straf voor het opsluiten van Gilles.
- Afvalschuur: de twee zussen hadden een schuur op hun land staan met verpakkingen van etenswaren. Door de enorme regenval is de schuur ook vol gelopen en giftige stoffen van die verpakkingen zijn op die manier de rivier in gekomen. Hierdoor is er een epidemie ontstaan. Wanneer de burgers dit horen steken ze het restaurant in de fik en dit is de straf voor Irthe en Ange.
- Dokter: Wanneer de dokter langs komt nadat de schuur in de fik is gevlogen is Dixie aan het huilen. Ze zegt dat er een enge man op zolder zit. Ange zegt dat ze gewoon eng gedroomd heeft, maar de dokter vertrouwt het niet en wil kijken. Ange zegt dat het echt niet hoeft maar toch doet de dokter het. Als de dokter ook op zolder is wordt die ook opgesloten. Hij wordt dus gestraft voor zijn koppigheid om toch te willen kijken.
- Slager: Ange krijgt ruzie met de slager omdat het vlees dat ze heeft besteld niet goed is. Volgens de slager was het wel goed en is Ange gewoon een pietje precies. Wanneer de burgers dit van de slager horen vinden ze dat Ange net doet alsof ze veel beter is dan iedereen, Ange’s straf is dat ze genegeerd wordt of een nare opmerking krijgt.
- Hemelse gerechten: de zware regenval, de enorme hitte en de bliksem zijn allemaal straffen die vanuit de hemel komen voor alle acties van de zusters. Ze worden voornamelijk gestraft voor het opsluiten van Gilles.
Identificatie 2 personages
Als zwart en wit
Het boek “Het hemelse gerecht” draait om de twee zussen Irthe en Ange. Zij zijn de eigenaars van het restaurant “Het Hemelse gerecht” en runnen samen met Gilles het hele restaurant. Ze zijn de twee belangrijkste personen in het boek, want het hele verhaal draait om hen. Het zijn zussen en ze zijn samen opgegroeid dus je zou denken dat ze veel op elkaar lijken, maar is dit wel zo? Lijken de zusjes Irthe en Ange qua karakter op elkaar?
Ten eerste is het zo dat de jeugd van Irthe en Ange een hele belangrijke rol heeft gespeeld bij het ontstaan van de karakters. Ange is twee jaar ouder dan Irthe en in hun jeugd was dit al goed te zien. Hun vader mishandelde hun moeder psychisch waardoor hun moeder uiteindelijk zelfmoord pleegde. Toen hun moeder was overleden moest Ange al gauw de rol van moeder overnemen want die vader gaf niks om zijn kinderen. Ange verzorgde Irthe net als haar eigen kind en werd als kind dus al erg snel volwassen. Haar kleine zusje had hier veel minder mee te maken en leefde gewoon verder als kind. Ange leerde dus al op jonge leeftijd hoe hard en hoe moeilijk het leven is terwijl Irthe dit niet echt meemaakte.
Aangezien de jeugd zo heel anders was hebben ze ook heel andere karakters. Ange is eigenlijk alleen maar bezig met het klaarmaken van eten in haar restaurant. Van kind af aan hield ze al van koken en haar droom is dus ook eigenlijk uitgekomen. Maar door alle energie die ze steekt in het restaurant stelt ze zich zelf als het ware achter. Op een zomerfeest is ze alleen maar aan het koken en drinkt ze zelf helemaal niks, terwijl het in de keuken wel bijna 40 C is. Pas wanneer haar zus haar dan als het ware dwingt om iets te drinken, drinkt ze iets.
Verder komt Ange heel kil over. Ze wil eigenlijk met niemand contact hebben behalve Irthe en Gilles. Ze zegt ook dat ze genoeg heeft aan een paar goede vrienden met kwaliteit, dan een heleboel vrienden zonder kwaliteit. Irthe is juist het tegenovergestelde. Ze maakt met iedereen een praatje en iedereen uit het dorp kent haar wel. Ze gaat langs bij geboortes, verjaardagen, begrafenissen etc. Ze praat ook met mensen die ze eigenlijk niet kent.
Kortom, lijken de zusjes Irthe en Ange qua karakter op elkaar? Op het gebied van karaktereigenschappen verschillen de zusjes alleen maar. Ange is kil en stelt zichzelf eigenlijk achter en Irthe is een heel sociaal mens en geeft veel om haar kenniskring. De verschillen zijn ontstaan door de verschillende rollen die zij hadden in hun jeugd.
Waardering
Realistisch?
Het boek “Het Hemelse Gerecht” gaat over het opsluiten van Gilles door zijn vriendinnen Ange en Irthe. Dit is best wel een ongewone actie die niet echt realistisch overkomt. Je vriend opsluiten op een zolder omdat hij bij je weg gaat lijkt me wel een heel overdreven actie. En hem dan ook nog laten uithongeren klinkt mij helemaal vreemd in de oren. Maar is het boek nog wel realistisch door deze gebeurtenis. Klopt de stelling: Het boek “Het Hemelse Gerecht” is een realistisch boek?
Ten eerste is de relatie tussen de zussen heel goed verwerkt in het boek. In het boek merk je al snel dat de zusjes twee heel verschillende personen zijn. Je merkt in het boek dat echt een familieband heerst. Soms is er ruzie maar het komt elke keer weer terug. Ze zijn in het begin heel beschermend tegenover elkaar. Maar wanneer ze Gilles hebben opgesloten veranderd die band heel erg. Ze worden wantrouwend tegenover elkaar. Irthe vind dat zij alle problemen, die Ange met haar botte gedrag veroorzaakt, maar moet oplossen. En Ange vertrouwt Irthe niet als het gaat om Gilles. Maar aan het einde komen ze er achter dat al het wantrouwen voor niks was. De veranderende verhoudingen tussen de zusters zijn heel nauwkeurig beschreven en het komt heel echt over.
Ten tweede zorgt de opsluiting van Gilles voor realiteit. Vaak worden in boeken opsluitingen en ontvoeringen heel overdreven beschreven. In dit boek is dit juist niet het geval. Het boek laat zien hoe simpel het eigenlijk is om iemand op te sluiten. Het is eigenlijk best eng om te lezen hoe makkelijk zoiets gaat. En wat nog vreemder is om te lezen, is dat eigenlijk niemand er echt achter komt. Vaak gebeuren dit soort dingen ook in het echt op deze manier en hiermee maakt zij dus een verband met de realiteit.
Als laatste zorgt het hele taalgebruik voor realiteit. Het verhaal begint meteen met een keukenscène waarin een groot aantal verschillende namen van gerechten langs komt. Het lijkt hierdoor ook meteen of je echt in de keuken bent. Ook de gesprekken tussen de zussen zijn in gewone spreektaal. Het zijn niet oneindig lange zinnen met veel komma’s en andere leestekens. In het echt praat je ook met korte zinnen en dus het taalgebruik laat de gesprekken echter lijken.
Maar de grote hoeveelheid aan toevalligheden zorgt niet voor realiteit. Er zijn zoveel toevalligheden dat het onrealistisch overkomt. In een jaar is er de hoogste waterstand ooit en ook nog eens de heetste zomer. Dit alleen zou het verhaal niet onrealistisch maken, maar dan is er nog het volgende. Gilles heeft zijn dochtertje al een aantal jaar niet gezien en precies wanneer hij is opgesloten komt zijn dochter hem bezoeken. Verder is er ook nog bliksem die precies in de schuur terechtkomt. En ontstaat er een epidemie door verpakkingen van etenswaren. De kans dat al deze gebeurtenissen gebeuren is wel heel klein en maakt het verhaal onrealistisch.
Verder is ook het einde best wel onrealistisch. Een heel dorp gaat met een fakkeltocht naar een restaurant toe omdat er een persoon is overleden en een aantal anderen ziek zijn geworden. Ik vind dit een zeer overdreven actie. Ook omdat het nog niet helemaal zeker is waardoor de epidemie is ontstaan. Een actie als deze zal echt niet snel gebeuren. Ook wordt er helemaal geen politie of iets dergelijks ingeschakeld door de zusters.
Concluderend, Het boek “Het Hemelse Gerecht” is een realistisch boek. De grote hoeveelheid aan toevalligheden en het onrealistische einde zorgen dat het boek minder realistisch wordt, maar door het taalgebruik, de goede beschrijving van de relatie tussen de zusjes en door de opsluiting van Gilles die heel realistisch wordt verteld, kun je het boek “Het Hemelse Gerecht” toch een realistisch boek noemen.
Titelverklaring
De titel van het boek is “Het Hemelse Gerecht”. De letterlijke verklaring van de titel wordt al snel duidelijk. Het is de naam van het restaurant waarin Ange, Irthe en Gilles werken. (blz. 8) “Voor haar schotels stromen de gasten uit alle windrichtingen naar Het Hemelse Gerecht, zij is verantwoordelijk voor de kwaliteit”. Haar gerechten zijn erg lekker en het restaurant krijgt uiteindelijk ook een michelin-ster. Je zou wel kunnen zeggen dat de gerechten hemels zijn.
De figuurlijke betekenis van de titel is heel anders dan de letterlijke betekenis. Het hemelse gerecht staat namelijk voor het onheil dat gedurende het boek steeds terugkomt. Zo begint het verhaal met een aanhoudende periode van regenval. Het regent zo lang dat het restaurant nog bijna vol met water loopt. Het volgende hemelse gerecht is de aanhoudende hitte die ook een lange periode doorgaat. Een volgend hemels gerecht is de epidemie. (blz. 157) “Ik denk soms: het is een hemelse straf, die epidemie.” Een aantal mensen krijgt last van hun maag en worden ziek. Een pasgeboren baby sterft en uiteindelijk krijgen de zusters Irthe en Ange hiervan ook nog de schuld.
Verder slaat na de hitte een bliksemschicht in de schuur van Irthe en Ange. Het hemelse gerecht wordt als een straf gezien voor Irthe en Ange dit wordt duidelijk aan het einde van het boek. (blz. 147) “Met wijd opengesperde ogen ziet ze het weerlicht als een beschuldigende vinger tegen de deemstere lucht afgetekend staan. Het is alsof er een hemels gerecht aan het werk is.” Het tekstgedeelte “de beschuldigende vinger” geeft aan dat het een soort van straf is.
Ik vind dit wel een heel sterke titel. De titel heeft verband met heel veel aspecten van het boek. Het staat voor zowel het restaurant met de gerechten als voor het onheil. Ik vind het heel knap hoe ze deze aspecten samen heeft gevoegd in die ene titel. De titel maakt je ook erg nieuwsgierig. Als je alleen de titel hoort heb je eigenlijk geen flauw idee waar het over gaat. Toen ik de titel zag dacht ik wel dat het waarschijnlijk iets met eten te maken zou hebben, maar verder had ik geen ideeën bij de titel. En na het lezen van het boek wordt de titel je helemaal duidelijk. Een goede titel dus. Het enige dat ik wel jammer vind is dat ze het gevangen houden van Gilles niet in de titel heeft verwerkt, terwijl dit een groot deel van het verhaal uitmaakt.
Als ik zelf een titel zou moeten verzinnen zou ik het boek de titel “Straf” geven. Dit staat voor het opsluiten van Gilles. Dit vinden de zusters een straf voor het zomaar verlaten van hen. Ook alle onheil dat voorkomt in het verhaal is een straf voor het opsluiten van Gilles. Ook het verbrandden van het restaurant door de boze burgers is een straf. Verder is een andere betekenis van straf: krachtig of hevig. De verschillende weersomstandigheden zijn erg hevig. En de titel maakt natuurlijk nieuwsgierig, want mensen willen weten wie er straf krijgt. In deze titel wordt ook de opsluiting verwerkt.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.