ff n studiebreak
Klasgenoten stonden vroeger als hongerige hyena's om Jorieke heen. Klaar om het jonge hertje aan te vallen dat nog scoubidoutouwtjes had.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?

CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
A. Algemene gegevens
Titel: De schapen en de bokken
Schrijver: Kristien Hemmerechts
Jaartal: 2005
Druk: 1e druk
B. Samenvatting
Het boek gaat over twee zusjes, Roos (de oudste, al scheelt het niet heel veel) en Rie (de hoofdpersoon). Hun ouders hebben een tankstation met een garage, waar ze altijd druk mee zijn. Veel tijd voor hun dochters hebben ze niet. Roos is een echte SGD (seksgodin) zoals Kristien Hemmerechts dat noemt en ook Rie houdt van welke vorm van seks dan ook, het meest van ongewenste seks. Ze hebben dit gedrag van geen vreemden: vader betast beide dochters en gaat met Roos zelfs naar bed en moeder laat fooien in haar decolleté stoppen en heeft een tijdje een vriend naast haar eigen man.
Op een gegeven moment is Roos zwanger en behalve Rie is er niemand die het weet. Het kind is van vader. Ze laat abortus plegen met het geld dat zij en haar zus bij elkaar hebben gespaard, door briefjes van 100 frank in hun decolleté te laten stoppen. Op het moment dat Roos zwanger is, blijkt ook de moeder zwanger te zijn, maar ze heeft borstkanker en haar kind overleeft het niet. Haar borst moet worden geamputeerd. Roos houdt het thuis niet meer uit en is van plan in het klooster te treden (waar ze iedere zaterdag werkte). Maar dan komt ze een zekere Mike tegen en ze trekt bij hem in, in Brighton. Rie blijft alleen achter. Haar moeder wordt steeds zieker, Rie verzorgd haar en als ze overlijdt, blijkt haar vader kanker te hebben. Ook hem verzorgt ze en ook hij overlijdt. Rie blijft met het tankstation achter en besluit er haar atelier van te maken en geeft er ook keramiek workshops.
Met een leraar heeft ze in de tijd dat ze nog op school zat een seksuele relatie opgebouwd, die ze nog steeds onderhoudt. Ook een zekere Theo Spriet is geïnteresseerd en probeert haar uit alle macht naar zijn pretpark te laten komen om daar ook workshops te geven. Maar Rie weet niet wat ze wil. Haar vader wilde altijd dat zijn dochters een stevige ruggengraat zouden hebben en leerde ze de min en de pluspunten tegen elkaar af te wegen, maar het mocht niet baten. Zowel Rie als Roos zijn erg besluiteloos en eigenlijk was dat ook het grote probleem van vader.
C. Begin- en eindzin van het boek
Beginzin:
‘Als je niet weet wat je moet doen,’ zei mijn vader, ‘dan neem je een blad papier en je verdeelt het in twee kolommen. Boven de rechterkolom zet je een plusteken en boven de linker een min.’
Deze zin is zeker belangrijk voor het verhaal. Wat vader hier vertelt, is een manier om besluiteloosheid tegen te gaan, om de knoop door te hakken, iets waar hij zelf en zijn dochters niet goed in zijn. Het opstellen van die lijstjes (voornamelijk door vader) en de besluiteloosheid in het algemeen zijn belangrijke motieven. De verkoop van het tankstation is hier een voorbeeld van: Roos en Rie kunnen maar niet besluiten of ze het nou wel of niet moeten verkopen. Roos vindt de ene dag van wel en de andere dag het tegenovergestelde. En ook Rie houdt Kruidvat (de eventuele kopers) aan het lijntje omdat ze geen beslissing kan maken.
Eindzin:
En wanneer hij en ik moe van de lange reis eindelijk in Ockerghem arriveren, zal ik tegen hem zeggen: welkom thuis.
De ‘hij’ uit deze zin is een metalen bever die vroeger voor het tankstation stond en in de wind om zijn as draaide. Die bever was het logo van de garage, nu is deze bever door een pretpark gekocht. Rie mist de bever een beetje en zodoende fantaseert ze dat ze de bever ophaalt uit Doetinchem en met hem het kanaal oversteekt om hem aan de mensen van de ‘Antiques Show’ te laten zien (een tv-programma, waar ze altijd naar keek, waar de waarden van voorwerpen wordt geschat). Dan, zo zegt ze, ‘zal ik vergeten hem naar zijn nieuwe eigenaar terug te brengen’. En dan volgt dus de eindzin.
Volgens mij is deze zin wel belangrijk voor het verhaal omdat het enerzijds een bepaald verlangen naar vroeger schetste (en dat terwijl ze een moeilijke jeugd heeft gehad) en anderzijds heeft het volgens mij weer met de besluiteloosheid of liever gezegd wispelturigheid te maken. De bever is verkocht, maar nu wil ze dat de bever weer ‘thuis komt’.
Tot slot is het een duidelijk afsluitende zin wat het boek ondanks het feit dat het een openeind heeft afrondt.
D. Tekstfragment
Na school bezochten we haar in het ziekenhuis. Ze zag erg bleek en kon haar tranen niet bedwingen. Telkens opnieuw vertelde ze dat het een jongetje was. Ik was bang dat Roos zou breken. Dat ze zou zeggen dat ook zij veertien dagen eerder een kind verloren had. En dat ook haar kind misschien een jongetje was. Maar Roos beheerste zich zoals ze zich meestal beheerste. Ze ging op zoek naar een vaas voor de bloemen die we gekocht hadden en ik hielp mama met het nachthemd aan te trekken dat we voor haar hadden meegebracht. Haar borsten leken nog niet te beseffen dat ze niet meer zwanger was.
Ik vind dit tekstfragment heel mooi, zielig en meelijwekkend omdat je, je heel erg in kan leven in zowel Roos als haar moeder en eigenlijk ook in Rie, want die heeft het ook erg moeilijk, als soort tussenpersoon. De emoties spatten ervan af. Want hoe moet iemand zich voelen als zij door kanker haar kindje verloren heeft en hoe moet haar dochter zich voelen die (bijna) hetzelfde heeft mee gemaakt, maar die alles zelf heeft moeten regelen, zich zelf er doorheen heeft moeten slaan. Ook vind ik de manier waarop het geschreven is, alsof het een dagboek is, heel prettig lezen.
Het mooist vind ik geloof ik de eenvoudige constatering ‘Haar borsten leken nog niet te beseffen dat ze niet meer zwanger was.’ Alsof borsten ook maar iets kunnen beseffen, maar dat is juist het mooie eraan.
F. Verwerkingsopdracht 4: Ruimte
a. ∙ Het huis van vader, moeder, Roos en Rie bij het tankstation, de belangrijkste ruimte (hier speelt zich bijna het hele verhaal af): het huis bestaat uit een bijbouw, bestaande uit de keuken (die ook meteen de woon- en zitkamer is) en de badkamer. Voor de rest is er een kantoor waar vader de administratie bijhoudt (in het boek ‘de bureau’ genoemd→ Brussels dialect) en de slaapkamer van . Roos en Rie slapen samen in een klein tuinhuisje, waar ook een klein badkamertje is met roze douchegordijnen. Op de twee bedden liggen twee roze spreien, en voor de ramen hangen roze gordijnen en overal staan op strategische plekken roze emmers, want het huis (en het tuinhuisje) is erg bouwvallig en het lekt er geregeld.
∙ Het klooster, de bakker: allebei plaatsen waar Roos werkt(e), waar verder niets van
bekend is.
∙ Het huis van Roos en Mike, in Canada waar ook verder niets van bekend is.
∙ De laatste ruimte is het huis van Ries ‘seksvriend’, waar ook niets van bekend is.
b. Het verhaal zou zich heel moeilijk ergens anders af kunnen spelen, de vervallenheid, en het geld voor de verbouwing wat ze niet hebben, komt steeds terug; het huis geeft dus duidelijk aan dat ze niet veel geld hebben, hoe hun manier van leven is.
Ook het feit dat het huis klein is, heeft invloed op het verhaal. Vader en moeder gaan zich te veel met elkaar bemoeien en hebben regelmatig ruzie.
c. De ruimte die voor de hoofdpersoon, Rie, belangrijk is, is het huis met het tankstation. Zij voelt zich er in tegenstelling tot haar zus wel thuis, ze voelt zich er op haar gemak, het is haar enige thuis en ze is daarom ook nooit verhuist. Het heeft dus een positief effect op haar.
Een ruimte die een negatief, beklemmende effect op haar heeft, is het klooster (weer in tegenstelling tot haar zus). Rie zegt over het klooster: ‘Op mij had het klooster dezelfde uitwerking als schoenen zonder sokken, nylon ondergoed en rubberlaarzen.’
d. Het effect van het huis op de ouders, heb ik bij ‘b’ al genoemd. Voor Roos heeft het huis iets heel beklemmends, je zit dicht op elkaars lip en dus ook dicht in de buurt van vader en na Roos’ zwangerschap kan ze de aanwezigheid van haar vader niet meer verdragen. Het klooster heeft een bijzondere betekenis voor haar. Waarom is niet helemaal duidelijk, misschien is het als een toevluchtsoord voor haar?
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.