ff n studiebreak
Maandag begint de nieuwe Weg Over Rozen! Hier vast al het tergende, romantische, schokkende, suïcidale en strontvervelende uit seizoen 1 op een rij.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Boekverslag René Appel
Weerzin
Geschreven door: | Kees van der Pol (Docent) [meer] |
Datum ingestuurd: | 6 november 2008 |
Taal: |  |
Woorden: | 3.450 |
Bekeken: | 4584 keer (50 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Gebruikte editie voor het boekverslag
Gebruikte druk: 1e
Verschijningsdatum eerste druk: oktober 2008
Aantal bladzijden: 260
Uitgegeven bij: Anthos te Amsterdam
Beschrijving voorkant
In de bekende stijl van de uitgeverij Anthos is een silhouet van een vrouw te zien in een ruime kamer met openslaande balkondeuren.
De titel staat over twee regels verdeeld, waardoor er twee mogelijkheden zijn Weerzin of Weer zin.
Waarschuwing van scholieren.com: eerst het boek lezen
Lees altijd eerst het verhaal van een thriller voordat je aan het leesverslag begint. Als je dat niet doet, haal je de spanning van het lezen en dat is essentieel voor een thriller.
Het leesverslag is later gemakkelijk wanneer je het boek op je lijst wilt plaatsen. Dan kan natuurlijk gemakkelijk want een nieuwe Appel mag van de meeste docenten wel op de lijst. D einhoud van zo’n thriller is geschikt voor alle eindexamenniveaus van Mavo tot en met Vwo. Voor de mavo zou zo’n nummer wellicht 2 punten voor de leeslijst kunnen opleveren, voor het vwo zou ik met 1 punt volstaan, maar dat geldt voor de meeste thrillers.
Qua amusementswaarde voldoet het boek ruimschoots aan de verwachting. In elke Appel zit een sterk plot en je wordt altijd aan de hand van de personages mee genomen naar slot.
Dat is meestal geloofwaardig. In deze thriller is het slot toch heel verrassend. Er blijkt een sterke loyaliteit tussen vader en zoon te bestaan en dat is toch wel kenmerkend voor de thrillers van Appel: het gaat om een misdaad als gevolg van intermenselijke relaties.
Genre van het boek
Appel schrijft psychologische thrillers, waarin het niet zo zeer om de whodunit gaat maar meer om de manier waarop een dader tot zijn daad gekomen is. Vaak is dat het gevolg van een psychologisch proces bij een van de personages
De aangeleverde flaptekst
Hotelmanager Niels Hulzeboom is gelukkig getrouwd, maar als hij hopeloos verliefd wordt op zijn nieuwe assistente zet hij alles op het spel. Bovendien zijn er financiële problemen rond het hotel. Hij raakt verstrikt in zakelijke en emotionele conflicten. Dan begaat hij een cruciale fout.
Samenvatting van de inhoud
Niels Hulzeboom is een 42-jarige hotelmanager (Hotel Masthof annex vakantiebungalowpark) die een sollicitatiegesprek heeft een bijzonder aantrekkelijke (‘sappige meloenen” om plastisch over haar borsten te spreken) assistente. Deze Jitka Reehorst is 24 jaar en heeft een affaire achter de rug met haar vorige leidinggevende. Niels is meteen van haar gecharmeerd en is natuurlijk direct verkocht. Hij neemt haar aan en we krijgen ook te lezen dat er nog twee vrouwen om hem heen cirkelen. Hij is gelukkig getrouwd met Esther, zijn tweede vrouw, die een tv-programma inspreekt ( de hond Sloppy). De andere vrouw in zijn omgeving is Marit Masthof, de baas van de accommodatie, die vanaf haar puberteit een oogje op hem heeft. Ze is inmiddels 36 jaar en ongetrouwd, maar op haar 18e heeft ze één keer seks met Niels gehad. Die was toen getrouwd met Liesbeth bij wie hij twee kinderen had. Wanneer je weet dat zijn oudste zoon Jasper nu achttien jaar is, zal hij dus tijdens de zwangerschap van Liesbeth of kort na de geboorte die vreemde vrijpartij gehad hebben.
Jitka blijkt na enkele dagen al goed ingewerkt te zijn, ze heeft naast fysieke ook organisatorische kwaliteiten, waardoor hij haar aantrekkelijk vindt. Marit vindt dat minder leuk. Een andere kwestie die voor haar minder geslaagd is, zijn de slechte omzetcijfers van het hotel. Het lijkt wat verouderd en de consument wil nu eenmaal wat meer. Ze is iets van plan om uit de financiële problemen te komen, maar het wordt nog niet duidelijk wat dat plan omvat. Wat de zaak bovendien geen goed doet, is de zelfmoord in bad (polsen doorgesneden) van een gast mijnheer Van Dongen. Marit heeft haar zinnen gezet op mannen via een internetdate en ze ontmoet ene Reinout die wel een geschikte kandidaat lijkt, maar ze geeft hem voorlopig nog niet meer dan die ene vinger. De zoon van Niels, Jasper, met wie het mentaal niet zo goed gaat, is op bezoek. ’s Nachts loopt hij uit het huis en dichtbij zijn duinen en de zee. Het hotel staat dus blijkbaar niet ver van zee.
De aantrekkelijke Jitka heeft verkering met Tom, maar ze maakt die relatie uit. Ze valt door haar goede werk op bij Niels. Wanneer ze een zakelijke actie goed hebben afgewerkt, gaan ze samen eten. Er wordt gesuggereerd dat ze iets meer hebben, maar dat blijkt nog niet. (verhaal lijn stopt dan op een belangrijk punt)
Niels en Esther gaan daarna tijdens een vakantie naar Italië (voorjaar 2008?) en maken een bergwandeling. Op initiatief van Niels nemen ze een gevaarlijke route en het onvermijdelijke gebeurt. Esther valt. Even wacht Niels te lang met helpen (speelt Jitka met wie hij net gebeld heeft naar Nederland door zijn hoofd ?), maar hij komt te laat om Esther te redden die in een ravijn valt en overlijdt. Vlak voordat ze doodgaat, heeft ze hem nog iets willen zeggen. In het sectierapport leest Niels later dat ze zwanger was.
Daarvóór heeft hij de banden al aangehaald met Jitka. Zo zijn ze samen bedden gaan uittesten voor het hotel. Marit heeft namelijk gezegd dat er geld vrijkomt. Dat blijkt een verraderlijke actie te zijn. Ze heeft een buitenlandse hypotheek afgesloten op het vakantiepark. Het geld dat daarmee vrijkomt, stopt ze in het hotel en ze stoot het vakantiepark af. Dat heeft nu hoge lasten en de directeur die het van haar mocht overnemen, zit in grote problemen. Na het testen van de bedden brengt Niels Jitka thuis en het komt tot een afscheidszoen. Weer een stapje verder, denkt Niels.
Problemen heeft ook Jasper gekregen bij zijn moeder Liesbeth. Hij lig hele dagen in zijn bed. Die wil nu dat Niels de opvoeding overneemt. Jasper wil namelijk niets meer: er is iets met hem gebeurd: hij wil niet meer naar school en geeft zijn tennis op. Bij Niels biecht hij later op dat dit komt door zijn ex-vriendin Jasmijn die hem heeft laten stikken.
Wanneer Niels het sectierapport heeft gelezen, is hij van slag en hij gaat troost zoeken bij Jitka. Die daagt hem wel steeds uit, maar als hij te dichtbij komt, houdt ze hem af. Ze “teast” blijkt ook uit de gesprekken tussen haar en haar vriendin Lizette. Ze vindt dat Niels wel haar vader kan zijn. Op die bewuste avond gebeurt het weer. Ze weert hem af, komt te vallen en dat geschiedt tegen de scherpe rand van een ijzeren tafel. Ook zij is dodelijk gewond. Hoewel Niels niet echt schuldig is aan haar dood, werkt hij alle sporen weg. Toch wordt hij door de recherche verdacht. Maar ze kunnen hem nog niet veel maken, maar zijn alibi is niet waterdicht.
Niels voelt wel dat hij in de problemen zit en hij praat daarover met Jasper. Eindelijk lijken vader en zoon elkaar tegemoet te komen. Jasper vertelt over Jasmijn en Niels over Jitka. Jasper wil niet meer naar school en gaat in het hotel van Marit werken.
Er komt ook weer een andere gegadigde voor Niels om de hoek kijken. Marit heeft een bewijs dat Niels op de laatste avond Jitka naar huis heeft gebracht. Met haar mobieltje heeft ze een foto genomen en ze wil daarmee Niels chanteren om met haar verder te gaan. Dan zal de afbeelding niet doorspelen naar de politie. Dat is dus een vorm van chantage. Niels heeft intussen ook last van Reinout gekregen, die de bons heeft gehad van Marit en daarvoor Niels verantwoordelijk houdt. Omdat hij hem een gebroken neus slaat, komt de politie weer vragen stellen. Lisette heeft inmiddels een theorie ontwikkeld waarbij ze dicht bij de waarheid zit als het om de dood van Jitka gaat. Die heeft ze ook aan de politie onthuld.
Van een heel andere (bijna vergeten) verhaallijn komt dan weer nieuws over de zelfmoord van mijnheer Van Dongen. Zijn weduwe is erachter gekomen dat deze Brabantse mijnheer een relatie had met een personeelslid van het hotel. Ze hadden elkaar ooit in Amsterdam ontmoet en vanwege de seks had hij diverse keren in het hotel gelogeerd. Omdat de hotelmedewerker vond dat ze niet langer kon doorgaan met die geheime relatie, had hij zelfmoord gepleegd. Mevrouw Van Dongen was hierachter gekomen.
Ook Niels is het een en ander wijzer geworden. Hij snuffelt op een dag in de computer van Marit (op zoek naar zijn digitale foto van Jitka en hem) en ontdekt de valse hypotheekconstructie van Marit. Nu heeft hij kans om haar terug te betalen. Hij wil zogezegd: “gelijk oversteken.” Daarna staan ze quitte en hoeft het dus niet tot een huwelijk of een relatie te komen. Hij ziet niets in Marit en heeft zelfs een “weerzin” tegen haar.
Marit denkt erover na. Ze krijgt de volgende dag binnen korte tijd twee keer bezoek. De eerste keer is het Jasper die haar zegt dat ze zijn vader met rust moet laten. Later komt Reinout Kistenmaker het nog een keer proberen met haar. Ook hem zet ze de deur uit. Die middag wordt Marit aangetroffen: z eis gesprongen of geduwd van de zesde etage. Natuurlijk komt
de politie er weerbij. Niels wordt stevig aan de tand gevoeld. Maar er is geen bewijs. Dan krijgt hij door de reactie van Jasper door wat er is gebeurd. Jasper heeft nog steeds wrok om Jasmijn en wil nu dat de “kutwijven”van zijn vader afblijven. Hij heeft Marit geduwd. Niels beseft dat hij Jasper niet kan laten zitten. Hij gaat naar de politie en biecht op dat hij haar in een opwelling van het balkon heeft geduwd. Aan het slot komt de politie tegen Jasper vertellen dat er iets met zijn vader is.
Titelverklaring
De titel kan worden gelezen als weerzin, waarin de afschuw van iets wordt aangeduid. In die betekenis kan de titel slaan op de walging die de hoofdfiguur Niels heeft voor zijn baas, Marit, die op zijn scalp uit is. Het kan ook slaan op zijn zoon Jasper die door zijn vriendinnetje Jasmijn aan de kant gezet is en weerzin tegen het leven heeft gekregen. Het kan zelfs slaan op Jitka Reehorst die Niels aan het lijntje houdt om te kijken hoe ver hij gaat, maar die tegen haar vriendin Lisette aangeeft dat ze niets met hem wil omdat het wel haar vader kan zijn.
In de andere betekenis Weer zin , kan de titel betrekking hebben op Niels die nadat hij zijn eerste vrouw Liesbeth aan de kant geschoven heeft, is gevallen op Esther en hij is met haar getrouwd. Wanneer Jitka Reehorst op zijn werk verschijnt, krijgt hij weer zin in een andere vrouw. Maar in dat geval kan de titel ook slaan op Marit, de hoteldirecteur, die weer zin krijgt in seks met Niels. Ze heeft dat op haar 18e al een keer gehad, maar steeds is ze nog uit op contact.
Structuur en/of verhaalopbouw
De thriller heeft 23 hoofdstukken die geen titel hebben. De gebeurtenissen volgen allemaal uit elkaar voort. Het begint met de ontmoeting van Niels met Jitka en dat is de motor die het verhaal op gang brengt totdat die afslaat bij de “bekentenis” van Niels.
Er is dus sprake van een chronologisch verteld verhaal , waar af en toe door personages een stukje uit het verleden wordt besproken. Maar geen enkele keer krijg je het idee als lezer dat de volgorde van de tijd wordt doorbroken.
Gebruikt perspectief
Er is sprake van een meervoudig perspectief. We krijgen het verhaal te zien van verschillende kanten. De belangrijkste verteller is Niels Hulzeboom, maar we zien ook delen door Marit verteld. Ook de zoon Jasper is een verteller.
Ik kies daarom meer voor een impliciet aanwezige auctoriale verteller, die zijn verhaal vanuit diverse standpunten bekijkt. Daardoor weet je wel hoe personages over elkaar denken en dat is in een thriller die het moet hebben van menselijke relaties van groot belang..
De tijd van het verhaal
René Appel schrijft altijd zo actueel mogelijk. Zonder dat hij concreet met jaartallen en data smijt, valt uit Zijn verhaal meestal af te leiden in welk jaar zijn verhaal te plaatsen is. Hij heeft het over o.a. Obama, die juist vandaag (dat dit leesverslag is gemaakt) tot president gekozen is. Maar ook vertelt Niels over een vrouw die in De Bijenkorf haar 3-jarig kind naar beneden heeft gegooid. Even googlen levert op dat dit op maandag 22 oktober 2007 heeft plaatsgevonden. Dat betekent dat het verhaal in 2007 en 2008 speelt. (Esther en Niels zullen niet in de winter een bergwandeling zijn gaan maken) Er staat op blz. 80 dat . in Norcia de lente in de lucht zat. Dat moet dan toch minstens maart 2008 zijn. Er gaan natuurlijke enkele weken overheen voordat Niels het sectierapport over de dood van Esther ontvangt. Ze zou toen twee maanden zwanger zijn geweest en wanneer hij het rapport leest al drie maanden. (april 2008) Na het bekendmaken van het rapport gaat Niels naar Jitka. (dus april 2008)
Liesbeth belt een keer naar Niels op om te zeggen dat Jasper toch voor de zomervakantie nog naar een school moet. Dan denk je aan de maand april/mei.
Maar dan klopt het toch niet allemaal met elkaar. Tussen de dood van Jitka en duie van Marit zitten drie/ vier maanden (blz. 250) Je zou dan in de maand juli/augustus moeten zitten en dat klopt niet met de vraag van Liesbeth over de aanmelding op school voor Jasper. Bovendien zit Niels om ongeveer half zes ’s morgens in zijn tuin en het is dan nog donker. In juni 2008 is op die tijd de zon al opgekomen. In augustus komt hij weer ruim een uur later op. Een van de twee zaken klopt derhalve niet. Het is overigens maar een detail en niet heel relevant voor het verloop van de gebeurtenissen, maar als je op zoek gaat naar data kom je er vanzelf achter.
Zeker is wel dat de thriller zich in 2008 afspeelt. De actualiteit is dus net als in alle andere thrillers van Appel gewaarborgd.
De plaats van handeling
Het is niet direct duidelijk waar Hotel Masthof zich bevindt. Het is in ieder geval niet in een grote stad, maar het is ook niet ver van de zee. (hoofdstuk 4) ’s Zomers is het in het dorp veel drukker met toeristen en hotelgasten, staat in dat hoofdstuk vermeld.
Thema, motieven en interpretatie
In feite gaat de thriller van Appel weer over menselijke relaties. Daarbij speelt de relatie man-vrouw en de aantrekkingskracht die beide seksen op elkaar hebben een grote rol. Weerzin en weer zin worden afwisselend gebruikt. Geliefden raken op elkaar uitgekeken en een nieuwe vrouw in de werkomgeving van een man kan hem danig van zijn stuk brengen. Dat gebeurt met Niels. Was hij maar gelukkig gebleven met zijn hondenstemmen imiterende Esther. Nieuw geluk in de vorm van een nieuw kind was hem beschoren geweest. Maar doordat hij zich laat inpalmen door Jitka, krijgt hij van alles over zich heen. Toch een beetje indirect is de dood van Esther daarvan een gevolg. Hoewel hij niet echt schuldig is aan haar val, had Niels eerder kunnen reageren.
Na haar dood heeft hij vrij spel met Jitka, maar die heeft een ander spel met andere regels op het oog dan hij. Door haar spelletje wordt ze het slachtoffer van zichzelf.
Het afgewezen worden in de liefde is ook zo’n verregaande actie met vaak grote gevolgen. De Brabantse mijnheer Van Dongen pleegt in bad zelfmoord wanneer de hotelmedewerkster haar diensten niet meer wil aanbieden. Marit barst van de jaloezie wanneer Niels niet meer wil doen met haar wat hij ooit op haar achttiende deed en Jasper is ook al afgewezen door Jasmijn waardoor zijn vrolijke kijk op de wereld in één klap weg is. Tenslotte wordt Reinout door Marit de deur gewezen en die komt weer verhaal halen bij Niels. Het afgewezen worden door de geliefde /minnares loopt dus als een rode draad door dit boek. Dat roept het motief van wraak op. Wanneer Jasper van zijn vader hoort hoe de vork in de steel zit bij Marit, besluit hij voor eigen rechter te spelen en Marit een lesje te leren. Hij duwt haar van het bordes uit een soort loyaliteit met zijn vader.
Maar die heeft ook zijn loyaliteit voor zijn zoon behouden en besluit zich dan zelf aan te geven voor de daden van zijn zoon. Toch een mooi staaltje van vader-zoonliefde. En opnieuw heeft Appel een spannend boek topt ene goed einde gebracht door te verklaren hoe het hoe en waarom in elkaar steekt.
Over de schrijver
Appel werd geboren in 1945 in Hoogkarspel, een dorpje tussen Hoorn en Enkhuizen. Hij bezocht de Rijks hbs te Enkhuizen, waar hij in 1962 het diploma hbs-b behaalde. Na een korte, maar teleurstellende studie Scheikunde van een halfjaar, schreef hij zich in voor de universitaire studie Nederlands mo. Het diploma Nederlands mo-b behaalde hij in 1967. Tijdens de studie Nederlands ontwikkelde hij – zoals veel collega studenten – een voorzichtige ambitie om te gaan schrijven, maar hij publiceerde nooit iets. Na een korte militaire carrière van tweeënhalve maand werd hij leraar Nederlands op de Gemeentelijke Scholengemeenschap te Hilversum.
In 1969 pakte hij zijn studie Nederlands weer op, waarbij hij zich ging specialiseren in de Nederlandse taalkunde, vooral omdat – naar eigen zeggen – al z’n vrienden zich al met letterkunde bezighielden. In 1970 hield hij op met lesgeven en werd kandidaat-assistent bij de Faculteit der Letteren, aanvankelijk bij Nederlandse Taalkunde, later bij Algemene Taalwetenschap. In 1972 studeerde hij af bij Algemene taalwetenschap, waar hij zich voornamelijk met de onderdelen taalverwerving en sociolinguïstiek bezighield. Hij werd wetenschappelijk medewerker bij de vakgroep Ontwikkelingspsychologie van de Universiteit Utrecht. In de loop van de jaren zeventig ging hij zich binnen zijn universitaire werk vooral richten op de tweede-taalverwerving van allochtonen en het Nederlandse taalonderwijs voor deze groep.
Begin jaren zeventig leidde de ambitie om te gaan schrijven tot daadwerkelijke productie. Hij schreef korte verhalen in onder meer studentenweekblad Propria Cures (was ook een tijdje aspirant-redacteur), Hollands Maandblad en Maatstaf. Daarnaast publiceerde hij enkele gedichten in Hollands Maandblad. In deze periode was hij ook enige tijd free-lance voetbalverslaggever bij de Volkskrant. Met name door persoonlijke omstandigheden stopte de (korte) stroom aan eigen creatief werk. Vanaf 1976 was hij wel recensent van misdaadliteratuur voor NRC Handelsblad, een functie die hij tot 1986 uitoefende.
Wat betreft zijn academische activiteiten het volgende: in 1980 keerde hij terug naar de vakgroep Algemene Taalwetenschap van de Universiteit van Amsterdam. In 1984 promoveerde hij daar cum laude op Immigrant Children Learning Dutch; Sociolinguistic and Psycholinguistic Aspects of Second Language Acquisition. Mede op basis van dat proefschrift ontwikkelde hij zich steeds meer tot een (landelijk erkend) deskundige op het gebied van taal en minderheden. Hij heeft dan ook verschillende publicaties op zijn naam staan over dit en aanpalende onderwerpen, vaak geschreven in samenwerking met collega’s, zoals het boek Nederlands als tweede taal in het basisonderwijs (met Folkert Kuiken en Anne Vermeer) en Bilingualism and language contact (met Pieter Muysken). Van 1994 tot 2003 was Appel bijzonder hoogleraar Verwerving en didactiek van het Nederlands als tweede taal namens de Gemeente Amsterdam. Vanaf 2003 werkt hij (bijna) fulltime als schrijver. Sinds 2004 is hij voorzitter van de Vereniging van Letterkundigen, de beroepsvereniging van schrijvers en vertalers in Nederland.
Rond 1985 werd de ambitie om zelf fictie te gaan schrijven groter, met name omdat het bespreken van boeken van anderen op den duur weinig bevredigend was. Daar kwam bij dat Appel als recensent had kennisgemaakt met psychologische thrillers van auteurs als Patricia Highsmith en Ruth Rendell, die hem mede inspireerden tot het schrijven van een misdaadroman. Dat werd Handicap, dat in 1987 verscheen (zie verder de bibliografie op deze site, ook voor vertalingen, nominaties voor prijzen e.d.). Na een flinke serie boeken voor volwassenen verscheen in 1999 zijn eerste (spannende) kinderboek, Complot voor de leeftijdsgroep 10+. Daarna verscheen nog een boek voor dezelfde leeftijdscategorie, Foute boel. In 1997 schreef hij het scenario voor de korte tv-film Betaalde liefde, uitgezonden door de ikon. Sinds 2003 is hij zich meer gaan richten op het schrijven van scenario’s en dergelijke: hij schreef een toneelstuk (Recht van Overpad, opgevoerd door Productiehuis Brabant), een aflevering voor de politieserie Grijpstra en De Gier (Lekkere jongens) en hij is bezig met een scenario op basis van zijn eigen thriller Tweestrijd.
René Appel is getrouwd en heeft twee kinderen. Hij woont in Amsterdam.
Bibliografie
Appel heeft veel boeken over misdaad geschreven.
Kijk daarvoor bij zijn website www.reneappel.nl
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
