
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 2 april 2008 |
Niveau: | 5 vwo |
Taal: | |
Woorden: | 2155 |
Opvragingen: | 1959 (45 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Beatrijs |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 13e eeuw |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Nationaliteit: | Nederlands |
Populaire titels: |
|


Titel: Beatrijs
Auteur: Onbekende auteur
Jaartal eerste druk: ±1374
Jaartal gelezen druk: 1995
Aantal bladzijden: 137 bladzijden
Noteer, nog voor je gaat lezen, de verwachtingen die je nu over dit boek hebt.
Het boek Beatrijs lijkt me een ouderwets verhaal, maar wel met een mooie boodschap er in.
Ik vind dit verhaal:
Apart. Ik heb nog nooit eerder zo’n verhaal gelezen over een Middeleeuws Maria mirakel. Ik vond het leuk om dit eens te lezen in ouderwets taalgebruik en in dichtvorm.
Waar gaat het verhaal volgens jou over? M.a.w. wat is het eigenlijke onderwerp, het thema?
Maria verering. Het verhaal is geschreven in de middeleeuwen. Toen schreven alleen monniken en dat ging dus over verering van heiligen. In dit verhaal draait het om de verering van Maria. Later is het uitgegeven als Beatrijs. Een middeleeuws Maria-mirakel. Dit is vertaald door Willem Wilmink, met een inleiding en een teksteditie door Theo Meder. Dat wordt het Maria-mirakel genoemd, omdat het gaat over de verering van Maria.
Zijn de personages sympathiek of onsympathiek voor jou? Kan je aangeven waarom dat zo is?
Beatrijs is sympathiek voor mij, omdat ze blijft bidden tot Maria en uiteindelijk terug gaat naar het klooster. Ze is ook wel onsympathiek omdat Beatrijs wegloopt van het klooster met haar jeugdliefde en omdat ze pas na 7 slechte jaren teruggaat. Waarschijnlijk pas na 7 jaar omdat 7 het getal van de volheid is.
Fabel – Geef in maximaal 15 zinnen en in chronologische volgorde het verhaal weer (dat is de fabel van het werk).
Beatrijs, een jonge vrouw uit een adellijke familie, werkt als kosteres in een klooster. Ze is nog steeds verliefd op een jeugdvriend en verlaat op een nacht het klooster. Zeven jaar lang leven Beatrijs met haar grote liefde in rijkdom en ze krijgen twee kinderen. Maar wanneer het geld op is, gaat hij ervandoor. Beatrijs staat er alleen voor. Om aan geld te komen kan ze gaan bedelen. Maar bedelarij is de grootst denkbare schande omdat het in alle openheid gebeurt. Dan kun je nog beter in het geheim je lichaam verkopen. Dat is ook een schande, maar niet zichtbaar voor de hele wereld en dus minder erg. Na zeven jaren krijgt beatrijs berouw en besluit terug te gaan naar het klooster. Nadat ze haar kinderen heeft achtergelaten bij een weduwe die voor hen zal zorgen, gaat ze terug naar het klooster dat ze veertien jaar eerder heeft verlaten. Tot haar verrassing merkt ze dat Maria, tot wie ze al die jaren was blijven bidden, haar plaats heeft ingenomen. Niemand in het klooster heeft de afwezigheid van Beatrijs gemerkt.
Vanaf nu is beatrijs weer kosteres. Toch wordt ze nog gekweld door schuldgevoelens. Ze biecht alles op aan een abt die het klooster bezoekt. Hij scheldt haar alle zonden kwijt. Wel vertelt hij het verhaal in een preek, als een leerzaam voorbeeld voor de andere nonnen, maar zo dat niemand weet dat het over Beatrijs gaat.
Genre – tot welk soort verhaal (genre) kun je het door jou gelezen boek rekenen? Er kunnen ook mengvormen zijn. Beargumenteer altijd je antwoord.
Dit verhaal valt onder de (Maria)legendes. Het is een wonderlijk verhaal. Beatrijs blijft trouw aan Maria en God en haar zonden worden vergeven. Maria heeft zelfs haar plaats in het klooster ingenomen zodat niemand heeft gemerkt dat beatrijs weg was geweest. Ook de getallensymboliek is belangrijk. Beatrijs is zeven jaren, het getal voor volheid, in de prostitutie. Beatrijs wordt drie keer geroepen om terug te keren naar het klooster. Drie is het getal van God..
Personages – Geef een typering van het uiterlijk en karakter van de belangrijkste personages. Geef per personage aan of het een type of een karakter is. Wat hebben de personages met elkaar te maken? Welke rol spelen de belangrijkste personages in het verhaal? Welke normen en waarden willen zij uitdragen?
Het belangrijkste personage is Beatrijs zelf. Ze is een vrouw van adel, en weet dit ook. Ze wil niet gaan bedelen omdat dat een grote schande in het openbaar is.
Beatrijs schaamt zich ook als ze in haar hemd de tuin inkomt. Niet omdat ze preuts is, maar omdat ze de kleding draagt van iemand die boete doet. Opstandige edelen die gestraft werden, moesten op blote voeten en gekleed in een hemd om genade smeken bij hun Heer. Beatrijs weet dit als adellijke vrouw. Haar jeugdliefde geeft haar daarom meteen mooie kleren, precies zoals dat voor een adellijke dame gepast is. Het stond haar veel beter dan het kloostergewaad, zo zegt de verteller.
Ze heeft een belangrijke les geleerd, die ze aan de andere nonnen vertelt in een preek.
Er wordt ook gesproken over haar jeugdliefde. Hij is onsympathiek omdat hij beatrijs verlaat zodra het geld op is. Hij is wel van goede afkomst, waarschijnlijk van adel, omdat hij dure kleren voor haar mee heeft genomen.
Ook wordt er gesproken over de kinderen van beatrijs, een weduwe en een abt.
Perspectief – Welke vertelstandpunten worden gehanteerd? Met welk doel? Als er sprake is van een bepaald perspectief (bv. Ik of hij/zij), wie is die persoon dan? Wat voor invloed heeft dit perspectief op het verhaal volgens jou?
het verhaal wordt verteld vanuit de alwetende verteller. Er zijn veel zinnen die beginnen met: “Ik zal u vertellen…” Hierdoor weet je dat het vanuit het standpunt van de schrijver geschreven is. De schrijver richt zich soms ook tot de lezer.
Tijd – Wat is de verteltijd? Wat is de vertelde tijd? Wordt het verhaal chronologisch verteld, of juist niet? Is er sprake van flash-backs of flash-forwards? Leg uit! Waarom zijn die tijdselementen voor het begrijpen belangrijk? In welke tijd speelt het verhaal zich af?
De verteltijd is 1038 zinnen ongeveer een uur. De vertelde tijd is iets meer dan 14 jaar. Het verhaal wordt chronologisch verteld, er is dus geen sprake van flash-backs of flash-forwards. Er worden wel grote tijdsprongen in gemaakt. Het verhaal speelt zich af in de middeleeuwen in een klooster. Het is belangrijk dat je weet hoe de mensen toen dachten, dan kijk je heel anders tegen het verhaal aan. Na zeven jaren geluk met haar vriend, krijgt ze zeven jaren van boete doen. Dit komt ook voor in de bijbel.
Ruimte – waar speelt het verhaal zich af? Denk niet alleen aan plaatsen, maar ook aan het milieu waarin de hoofdpersonen zich bevinden. Beschrijf daarna minimaal twee voor het verhaal belangrijke ruimtes (plaatsen). Waarom zijn ze belangrijk voor een goed begrip van het verhaal?
Het verhaal speelt zich vooral af in en rond het klooster. Als beatrijs uit het klooster is gegaan met haar jeugdliefde mee reizen ze overal heen dus weet je niet waar dat zich af speelt. Beatrijs komt uit een adellijke familie dus uit een rijk milieu. Als ze na zeven jaren voorspoed in de prostitutie komt, leeft ze in een slecht milieu.
Thema – Formuleer het thema, ondersteun je keuze d.m.v gegevens die je ontleent aan de ruimte, tijd, personages, fabel en perspectief.
Het thema is zonde en vergiffenis. Als je een zonde begaat maar je blijft toch trouw aan Maria, dan zal ze je vergeven. Je moet wel boeten voor je zonde, maar uiteindelijk wordt alles je vergeven en leer je er een wijze les uit.
Leg de titel van het door jou gelezen boek uit, beschrijf welke functie
de titel van het werk heeft in het verhaal en vermeld meteen of je het met die functie eens bent en geef daarbij goede argumenten.
De titel van het originele stuk is Beatrijs. en wordt ook wel de Maria-legende genoemd. Later is het uitgegeven als Beatrijs. Een middeleeuws Maria-mirakel. Dit boek is vertaald door Willem Wilmink, met een inleiding en een teksteditie door Theo Meder. Beatrijs is de hoofdpersonage van het verhaal. Het is in de middeleeuwen geschreven en is een mirakel omtrent Maria. De titel geeft het onderwerp aan, namelijk verering van Maria. Ik vind het erg handig dat je uit deze titel het onderwerp al een beetje kan weten, dan kan je kijken of je het een leuk boek lijkt, voordat je het verder leest. Aan alleen de naam Beatrijs heb je niet veel. Dan kan het nog allerlei kanten op qua onderwerp. Het geeft alleen de naam van het belangrijkste personage. Ik zou in de titel iets meer van het onderwerp of genre weergeven, dan weet de lezer of het boek bij zijn smaak past.
Bestudeer de literaire geschiedenis waarin dit werk thuis hoort en geef een bespreking waarbij je de eventuele periode / stroming waartoe het werk of de schrijver behoort, de voorafgaande en de komende betrekt. Wees kritisch, niet elk boek of elke schrijver past probleemloos in de periode / tijd / stroming waartoe het zou moeten behoren. Kijk hiervoor naar het jaartal van de eerste druk én kijk of de schrijver tot een bepaal de groep / stroming / richting behoort.
Het verhaal van Beatrijs is maar in één middeleeuws handschrift bewaard. Daar begint de tekst met een illustratie van Beatrijs die bidt tot Maria. Het mooi geschreven en versierde handschrift is rond 1374 in Brabant gemaakt. Daarom behoort het tot de Middeleeuwse stroming. De genade van God en Maria staan centraal. Het verhaal is een geestelijk verhaal en er zit een wijze les in.
Het verhaal is ook geschreven in het middeleeuws Nederlands. Hieraan kun je dus ook zien dat het behoort bij deze middeleeuwse stroming.
Schrijf een korte biografie van de schrijver. Gebruik de gegevens die voor het door jou gelezen boek van belang zijn. Gebruik hiervoor minimaal 3 bronnen en maak daarvan jouw eigen samenvatting.
De schrijver heeft het verhaal anoniem geschreven. Dit deden ze omdat de eer van het verhaal toebehoort aan God en niet aan de schrijver zelf.
Schrijf een ingezonden brief aan een krant waarin je je flink boos maakt over het boek of over het gedrag van (een van) de hoofdpersonen.
Beste lezer,
Het boek Beatrijs gaat over een vrouw uit de middeleeuwen die uit het klooster wegloopt met haar jeugdliefde die er na zeven jaar vandoor gaat omdat het geld op is. Beatrijs blijft achter met haar twee kinderen en gaat in de prostitutie om aan geld te komen. Na zeven jaren van berouw besluit ze terug te gaan naar het klooster en laat ze haar kinderen achter bij een oude weduwe. Maria heeft al die jaren haar plaats ingenomen in het klooster omdat Beatrijs altijd tot Maria is blijven bidden.
Ik vind het belachelijk dat de vriend van Beatrijs er zomaar vandoor gaat. Alleen omdat het geld op is. Hij had beter wat moeite kunnen doen om werk te vinden, want door hem komt Beatrijs nu alleen te staan. Ze was al voor hem uit het klooster gegaan en dan laat hij haar zomaar achter met twee kinderen. Hij kan toch ook wel nagaan dat een alleenstaande vrouw in de Middeleeuwen het niet makkelijk zou hebben. Alleenstaande vrouwen werden immers al snel betiteld als heksen. Ik vind haar vriend echt onverstandig en asociaal. Hij denkt alleen maar aan zich zelf. Mannen moeten wat meer verantwoordelijkheidsgevoel hebben voor hun gezin. Wat nu als alle mannen hun vrouw en kinderen in de steek laten zodra het wat tegenzit? Waar moeten we dan heen met onze maatschappij? Ook al speelt dit zich af in de middeleeuwen een beetje verantwoordingsgevoel bij de man is niet verkeert, het moet zelfs!
Groeten van <naam>
Na het lezen vind ik dit boek (bijvoorbeeld waardevol, leerzaan, onthullend, afstotend, walgelijk enz.) Leg ook uit waarom dat zo is.
Ik vind het verhaal bijzonder. Ik heb nog niet zo vaak zo’n verhaal gelezen waarin Maria de plaats inneemt van een non die er met haar liefde van door gaat. Ik vind het heel bijzonder dat iemand dit heeft geschreven. Je komt ook wel soortgelijke verhalen tegen in de bijbel, maar die gaan dan niet over mensen in een klooster.
Neem de zin over en vul aan: ik begrijp dit verhaal… (totaal niet; niet; wel; helemaal) Leg uit waarom dit voor jou zo is.
ik begrijp het verhaal helemaal. Het is niet heel moeilijk om te begrijpen omdat er een vertaling bij staat. Het is wel lastig om je te verplaatsen in beatrijs omdat ze toen in een heel andere cultuur leefden dan nu.
Kijk nog een naar opdracht 2 (dat ene woord). Ben je geneigd na het maken van dit leesverslag een andere mening te geven? Zo ja: welke? Zo nee: waarom niet?
Ik vind het verhaal nu niet meer heel apart maar eerder bijzonder. Je leest niet vaak zulke verhalen en al helemaal niet in het middeleeuws. Het is bijzonder dat er zoveel achter zit als je er over na gaat denken. Er zit bijvoorbeeld getallensymboliek in. Daar denk je in eerste instantie niet aan bij het lezen.
Bronnen:
http://www.literatuurgeschiedenis.nl/teksten.asp?ID=27
http://www.dbnl.org/tekst/_bea001beat01_02/index.htm
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
a d v e r t e n t i e

Ik wil alles weten over…
• het eerste jaar
• boeken
• colleges
• de stad Leiden
• docenten
• studentenleven
• nog veel meer
Op de Open Dagen van de Universiteit Leiden kun je alles te weten komen over studeren in Leiden. Kom op 20/21 november naar de opleiding van jouw interesse.
www.opendageninleiden.nl

Gelukkig heeft Scholieren.com nu elke vrijdagmiddag film.