geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Klasgenoten stonden vroeger als hongerige hyena's om Jorieke heen. Klaar om het jonge hertje aan te vallen dat nog scoubidoutouwtjes had.
Boekverslag Renate Dorrestein
Een hart van steen
Geschreven door: | Maaike (4 vwo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 2 april 2008 |
Taal: |  |
Woorden: | 2.700 |
Bekeken: | 3147 keer (6 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Titel: Hart van steen
Schrijfster: Renate Dorrestein
Jaartal eerste druk: 1998
Gelezen druk: tweede druk
Jaar van gelezen druk: 1998
Aantal bladzijden: 238 bladzijden
Verwachting over het boek voordat ik het ging lezen:
Het lijkt me een spannend boek omdat de hele familie van Ellen vermoord wordt. Ik ben benieuwd hoe het gekomen is.
Ik vind dit verhaal:
Indrukwekkend. Het gebeurt niet vaak dat je zoiets leest en het is een niet-alledaagse gebeurtenis die veel indruk op mij maakt.
Waar gaat het verhaal over? Wat is het eigenlijke thema?
Kindermoord.
De moeder van Ellen heeft kraamvrouwenpsychose waardoor ze denkt dat ze haar hele gezin moet opofferen voor God zodat het kwaad uit de wereld zal verdwijnen. Eerst heeft ze Ida mishandeld en daarna vermoord ze haar kinderen, haar man en zichzelf. Ellen was ze vergeten.
Is er in het verhaal sprake van schuld en boete?
Margje is de schuld van de moord op haar eigen kinderen, haar man en zichzelf.
Ellen moet dit allemaal zien te verwerken en ze probeert te achterhalen waarom haar moeder dat gedaan heeft.
Eigenlijk is de moord ook een beetje de schuld van Frits, want hij had niet door wat er aan de hand was met z’n vrouw toen ze zich vreemd gedroeg.
Frits had ook niet door dat de blauwe plekken op de buik van de baby Ida kwamen door mishandeling, hij dacht dat het kwam door een ziekte.
Fabel – Geef in maximaal 15 zinnen en in chronologische volgorde het verhaal weer:
Ellen van Bemmel heeft al een zus, een broer en een broertje, als haar ouders vertellen dat ze er nog een zusje bij krijgt. Ellen vervloekt haar zusje en bedenkt een lelijke naam voor haar: Ida. Haar ouders vinden het een mooie naam en noemen haar Ida Johanna.
Margje, de moeder van Ellen, heeft na de geboorte van Ida kraamvrouwenpsychose en denkt dat zij ervoor moet zorgen dat het kwaad uit de wereld verdwijnt.
Ze denkt dat het kwaad verdwijnt als ze Ida offert voor God. Daarom martelt ze Ida en wil haar vermoorden met Pasen, maar dan komt ze tot de conclusie dat ze het kwaad alleen op kan heffen door haar hele gezin te offeren. Ze vermoord haar hele gezin inclusief zichzelf. Ellen was haar hond Orson aan het uitlaten toen haar moeder bezig was iedereen om het leven te brengen. Als Ellen terugkomt, leeft alleen Carlos nog. Carlos wordt geadopteerd en weet niet beter dan dat hij Michiel Kamphuis is.
Jaren later gaat Ellen, zwanger van een meisje, weer in haar ouderlijke huis wonen waar ze geconfronteerd wordt met allerlei herinneringen uit haar jeugd.
Genre – Tot welk soort verhaal kun je het gelezen boek rekenen? Er kunnen ook mengvormen zijn. Beargumenteer altijd je antwoord.
Het genre is: psychologische roman.
Er is een probleem in dit boek verwerkt: Margje heeft een psychologische depressie, ze lijd aan kraamvrouwenpsychose, de ergste vorm.
Het is een roman omdat er veel personen in voorkomen. Ellen, de hoofdpersoon, maakt een ontwikkeling door. Ellen komt erachter waarom haar moeder haar broers en zussen heeft vermoord. Je weet wat Ellen denkt en voelt.
Personages – Geef een typering van het uiterlijk en het karakter van de belangrijkste personages. Geef per personage aan of het een type of een karakter is. Wat hebben de personages met elkaar te maken? Welke rol spelen de belangrijkste personages in het verhaal? Welke normen en waarden willen zij uitdragen?
De belangrijkste personages in dit verhaal zijn:
- Ellen, is een karakter
- Margje, de moeder van Ellen is een karakter
- Frits, de vader van Ellen is een karakter
- Sybille, de zus van Ellen die ze Billie noemt is een karakter
- Kester, de broer van Ellen is een karakter
- Carlos, het broertje van Ellen is een type
- Ida, het kleine zusje van Ellen is een type
Hoe Ellen eruit ziet weet je eigenlijk niet. Ze is erg intelligent en kan goed leren op school.
Ze is behulpzaam en zorgzaam en is blij als haar moeder weer normaal doet.
Margje is niet erg knap en is eerst een lieve zorgzame moeder die van haar kinderen en man houdt. Na de geboorte van Ida heeft ze een posnatale depressie. Ze denkt dat de duivel in Ida schuilt. Margje heeft alleen nog maar aandacht voor Ida en verwaarloost de rest van het gezin.
Frits is een onaantrekkelijke man, niet intelligent maar helemaal verliefd op zijn vrouw, hij heeft niet in de gaten wat er aan de hand is. Hij houdt van zijn gezin en is een harde werker. Als zijn vrouw zich vreemd gaat gedragen zit hij alleen nog maar op zijn kantoor en heeft geen aandacht meer voor de rest van zijn gezin.
Sybille, Billie is erg knap, alle jongens fluiten naar haar. Ze doet dan ook veel aan haar uiterlijk en neemt verantwoordelijke taken op zich. Na haar dood hoort Ellen de stem van Billie in haar hoofd. Billie denkt dan alleen aan zichzelf en verwijt van alles aan Ellen.
Kester, hij denkt dat hij niet knap is maar Ellen vindt van wel. Hij is erg technisch en heeft veel aandacht voor Ida als ze net geboren is en niets anders doet dan huilen en spugen.
Na zijn dood hoort Ellen ook zijn stem in haar hoofd.
Carlos, de eigenlijk Michiel heet, is nieuwsgierig en wil alles weten. Carlos is tegen het gasfornuis aangebotst waardoor een hete ketel water over hem heen gevallen is. Daardoor heeft hij zijn linkerarm, borst en keel verbrand. Nadat hij weer terugkomt uit het ziekenhuis herkent Ellen hem niet meer als haar broertje van vroeger. Hij vraagt niet meer zoveel als vroeger. Hij wordt na de dood van de familie Van Bemmel geadopteerd en Ellen heeft geen contact meer met hem.
Ida, is een huil- en spuugbaby, dat komt doordat ze een maagvernauwing heeft. Ze wordt opgenomen in het ziekenhuis en dan verandert Margje. Ze denkt dat Billie en Ellen haar baby willen afpakken. Later mishandelt Margje Ida en vermoordt haar uiteindelijk. Ida is nog maar een baby als ze dood gaat waardoor je niet veel over haar te weten komt.
Margje is getrouwd met Frits en samen hebben ze vijf kinderen: Sybille, Kester, Ellen , Carlos en Ida. Margje en Frits werken op hun eigen Bureau Van Bemmel.
Ze hanteren geen waarden en normen in het gezin van Bemmel, maar ze hebben wel bepaalde regels. Zo mogen ze niet aan de knipsels komen die overal in het huis liggen.
Perspectief – Welk vertelstandpunten/vertelperspecief wordt gehanteerd? Met welk doel? Als er sprake is van een bepaald perspectief, wie is die persoon dan? Wat voor invloed heeft dit perspectief op het verhaal volgens jou?
Het perspectief is ik-perspectief. Het verhaal wordt verteld vanuit Ellen. Soms wordt er ook wat verteld door een verteller. Je weet zo alleen wat Ellen denkt en voelt en hoe ze tegen de wereld aankijkt. Omdat ze nog vrij jong is, ervaart ze de gebeurtenissen anders dan haar moeder die ervaart. Als ze later wil achterhalen waarom haar moeder dit allemaal gedaan heeft komen er allemaal herinneringen boven maar die zijn al van een hele poos geleden en daardoor al een beetje vervaagd. Ze hoort ook nog dingen van Bas. Bas werkte op het knipselbureau van Bemmel en vond Ellen in de kelder. Doordat ze dingen van Bas hoort, verandert haar mening over haar ouders.
Tijd – Wat is de verteltijd? Wat is de vertelde tijd? Word het verhaal chronologisch verteld of juist niet? Is er sprake van flash-backs of flash-forwards? Leg uit! Waarom zijn die tijdselementen voor het juist begrijpen belangrijk? In welke tijd speelt het verhaal zich af?
De verteltijd is 238 pagina’s. Er wordt ruim een jaar verteld over de jeugd van Ellen, tot de dood van het gezin. Er wordt verteld over de tijd dat de zwangere Ellen in haar ouderlijke huis woont. Daar krijgt ze allemaal herinneringen uit het verleden. Ze vertelt ook wat er gebeurt is na de dood van haar familie.
Het verhaal wordt niet chronologisch verteld. Ellen krijgt allemaal herinneringen uit haar jeugd en de tijd daarna als ze in een kindertehuis zit. Er is dus sprake van flash-backs en flash-forwards omdat ze steeds heen en weer springen tussen het heden, dat Ellen zwanger is, en het verleden, haar jeugd en de verwerking van haar verdriet in de jaren na de dood van haar familie. Het is best wel lastig omdat er vaak gewisseld word tussen de tijd dat Ellen in haar oude huis woont en haar jeugd. Je moet steeds goed nadenken om welke tijd het gaat anders snap je het verhaal niet. Ellen is geboren in 1961 en is 12 jaar als haar moeder het gezin ombrengt, namelijk op 6 april 1973. In 1998 komt ze weer in haar ouderlijke huis te wonen.
Ruimte – Waar speelt het verhaal zich af? Denk niet alleen aan plaatsen maar ook aan het milieu waarin de hoofdpersonen zich bevinden. Beschrijf daarna minimaal twee belangrijke ruimtes voor het verhaal. Waarom zijn deze belangrijk voor een goed begrip van het verhaal?
Het ouderlijke huis aan de Lijsterlaan, buiten in de tuin, en in de omgeving van het huis.
De hoofdpersonen bevinden zich in een redelijk arm milieu. De ouders van Ellen werken de hele dag op hun eigen zaak, “Knipsel Bureau Van Bemmel”, waar ze knipsels van kranten bewaren. Er werken ook scholieren die meehelpen met het uitknippen van de artikelen.
Ellen heeft na de dood van haar familie in het opvanghuis De Eenhoorn gewoond.
Het huis van de familie Van Bemmel is een belangrijke plaats in het verhaal. Daar woonde
Ellen met har ouders en heeft ze dus allemaal herinneringen aan. Later keert ze weer terug naar het huis. Vooral de slaapkamer van Ellen, de keuken en de kelder zijn belangrijk. In de kelder heeft Ellen zich verstopt met Carlos toen ze haar ouders, broer, zus en zusje dood aan trof in de keuken. Als ze er later weer komt wonen, gaat ze naar de kelder. Daaraan heeft ze nare herinneringen. In de kelder neemt ze afscheid van de stemmen in haar hoofd, van Billie en Kester. Nu kan ze verder gaan met haar eigen leven.
Thema – Formuleer het thema, ondersteen je keuze d.m.v. gegevens die je ontleent aan de ruimte, personages, fabel en perspectief.
Het thema is kindermoord door Margje die geestelijk niet in orde is en daardoor rare dingen gaat doen. Dat drama uit Ellens jeugd blijft haar haar hele leven achtervolgen.
Margje heeft haar kinderen omgebracht en ook haar man en zichzelf. Ze is geestelijk niet in orde, ze heeft de zwaarste vorm van postnatale depressie; kraamvrouwenpsychose. Daardoor is ze niet meer de lieve zorgzame moeder die ze eerst wel was. Ellen probeert het drama te verwerken en oplossingen te vinden voor haar moeders gedrag.
Beschrijf wat het probleem is in het begin van het boek, welke moeilijkheden zij moet overwinnen en laat ten slotte zien of zij het probleem oplost.
Het probleem van Ellen is dat ze de moord moet verwerken en verder moet gaan met haar leven. Ze overwint het door alle herinneringen uit het verleden een plaats te geven in haar hart. Ook moet ze afscheid nemen van de stemmen in haar hoofd, Billie en Kester, waar ze ook tegen praat. Ze gaat weer in haar ouderlijke huis wonen en wordt zo geconfronteerd met alle herinneringen aan haar jeugd. Ze gaat ook naar de kelder, een plek die ze gemeden heeft nadat ze zich er verstopt had met Carlos.
Bestudeer de literaire geschiedenis waarin dit werk thuishoort en geef een bespreking waarbij je de eventuele periode / stroming waartoe het werk of de schrijver behoort, de voorafgaande en de komende betrekt. Wees kritisch, niet elk boek of elke schrijver past probleemloos in de periode / tijd / stroming waartoe het zou moeten behoren. Kijk hiervoor naar het jaartal van de eerste druk en kijk of de schrijver tot een bepaalde groep of stroming behoort.
De eerste druk van “Een hart van steen” is gedrukt in 1998.
Renate Dorrestein schrijft voornamelijk Feministische literatuur, daarbij gaat het om de positie van de vrouw. Het zijn vooral boeken waarbij je veel te weten komt over hoe de vrouw denkt. De man staat op de achtergrond.
Het is een postmoderne roman want er komen veel flash-backs en flash-forwards in voor. Het boek wordt fragmentarisch vertelt. Ellen en Margje krijgen kunnen geen grip op de werkelijkheid krijgen. Ellen heeft geen eenduidige werkelijkheid, ze heeft stemmen in haar hoofd die haar een andere werkelijkheid voorspiegelen. Er zitten verwijzingen naar andere boeken in.
Schrijf een korte biografie van de schrijver. Gebruik de gegevens die voor het door jou gelezen boek van belang zijn. Gebruik hiervoor minimaal 3 bronnen en maak daarvan jouw eigen samenvatting.
De bronnen die ik gebruikt heb zijn: http://scholieren.samenvattingen.be/documenten/show/3487402/?query=hart%20van%20steen%20renate%20dorrestijn
http://www.scholieren.com/boekverslagen/4642
http://scholieren.samenvattingen.be/documenten/show/4429816/?query=renate%20dorrestijn%20biografie
Renate Dorrestein is geboren op 25 januari 1954 in Amsterdam. Na haar gymnasiumopleiding besloot ze niet te studeren. Ze kwam terecht in de journalistiek. Ze deed vier jaar verslag voor het blad Panorama. Ze heeft daarna nog voor een paar andere bladen gewerkt. In 1983 verscheen haar eerste roman: Buitenstaanders. Daarmee is ze ook bekend geworden. Vanaf 1987 wordt ze fulltime schrijfster. Ze schrijft vooral feministische boeken. Renate Dorrestein kreeg na 1991 de ziekte ME. In 1993 verscheen een autobiografisch boek “Heden en ik”, waarin zij over haar ervaringen als ME-patiente schreef. Een deel van de opbrengst van haar boek gaf ze aan een door haar opgerichte stichting die het wetenschappelijk onderzoek naar ME wil stimuleren. Ze kreeg ook de Annie Romein Prijs in 1993 voor het boek “Heden en ik”.
Ze heeft ook een boekenweekgeschenk gekregen in 1997 voor het boek “Want dit is mijn lichaam”. Ze heeft nog vele andere boeken geschreven.
Maak van een deel van het verhaal een krantenbericht.
De politie trof deze ochtend familie Van Bemmel dood aan nadat Bas Veerman een melding had gedaan bij de politie. Mevrouw Margje Magdalena van Bemmel – De Groot en Frits Geradus Theodorus van Bemmel werden op de bank aan getroffen. De kinderen Kester Antonius Christiaan en Sybille Maria lagen aan tafel met een plastic zak over hun hoofd. Ida Johanna werd gevonden in een vuilniszak op het aanrecht.
De enige overlevenden zijn Ellen (12 jaar)en Michiel (4 jaar) die opgesloten zaten in de kelder van het huis. Bas Veerman had voor deze verschrikkelijke gebeurtenis een briefje gekregen van Frits van Bemmel, om een reis te boeken voor hem en zijn vrouw Margje.
Margje was al een tijd niet meer aan het werk op het Bureau.
De studenten die op het “Knipsel Bureau van Bemmel” werkten worden ondervraagt. De zaak wordt onderzocht door de plaatselijke politie.
Na het lezen vind ik dit boek… Leg ook uit waarom dat zo is.
Ik vind het boek onthullend, omdat je pas op een van de laatste pagina’s weet hoe Margje haar kinderen, haar man en zichzelf om het leven heeft gebracht. Je weet dan ook waarom Ellen en Carlos het drama overleefd hebben. Het blijft tot de laatste bladzijde spannend omdat je wel weet dat de moord heeft plaatsgevonden maar je weet niet hoe het gebeurt is en waarom. Dat wordt in de loop van het boek duidelijk.
Neem de zin over en vul aan: ik begrijp dit verhaal (totaal niet; niet; wel; helemaal)
Leg uit waarom dit voor jou zo is.
Ik begrijp dit verhaal helemaal. In het begin is het best lastig omdat je steeds een stuk leest over de zwangere Ellen en dan weer over haar jeugd of over de tijd daarna in het opvangtehuis. Als je het boek helemaal uit hebt dan snap je de reden voor de moord en hoe het zover gekomen is.
Kijk nog een naar opdracht 2. Ben je geneigd na het maken van dit leesverslag een andere mening te geven?
Nee, ik vind het nog steeds een indrukwekkend boek, omdat er een heftige gebeurtenis plaats vindt. Het maakt indruk op mij omdat ik dit niet vaak gehoord of gelezen heb in andere boeken.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
