geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
ff n studiebreak
Meiden, laser je binnenste schaamlippen lekker weg joh. Want je vriendje wil een playboypoesje.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Boekverslag Frank van Pamelen
Ikea en andere verzen
Geschreven door: | Kees van der Pol (Docent) [meer] |
Datum ingestuurd: | 1 maart 2008 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.850 |
Bekeken: | 2486 keer (15 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
Gegevens over de gedichtenbundel
Uitgave: 1e druk
Datum van verschijnen : 10 februari 2008
Aantal bladzijden: 122
Uitgeverij: Nijgh & van Ditmar
Over de uitgave
Bij de bundel is een Cd-rom gevoegd waarop 32 gedichten maar niet alle uit de bundel staan. Dat is natuurlijk een goede zet van de uitgever, want gedichten moet je immers horen voordragen.
De aangeleverde flaptekst
Binnenkort verschijnt Ikea en andere verzen. In IKEA en andere verzen verlegt hij opnieuw de grenzen van het lichte vers. Met berijmde brieven, crypto-sonnetten en photoshop-ollekebollekes. Maar ook met spitse puntdichten en ontroerende natuurverzen, die ook op de bijbehorende live-cd virtuoos uit de verf komen.
Vijf jaar geleden debuteerde Frank van Pamelen met Dat lijkt warempel sandelhout. Een bundel waarmee hij zich volgens de pers in één klap schaarde bij de top van de Nederlandse plezierdichters. In 2005 ontving hij zelfs de Kees Stip Prijs voor zijn gehele light verse oeuvre. Dat schept verwachtingen. Die worden bij deze ruimschoots ingelost.
De bundel wordt op 10 februari 2008 gepresenteerd in De Kleine Komedie te Amsterdam. Bezoek voor meer informatie www.dekleinekomedie.nl. Wilt u kans maken op een exemplaar van IKEA en andere verzen, doe dan mee met de prijsvraag.
Over de opzet van de bundel
In de bundel staan 96 gedichten. Het zijn over het algemeen heel korte gedichten.
Ze behoren tot het genre van de “light verse”. Dat zijn gedichten met een humoristische inhoud en een opmerkelijke pointe. Daardoor worden ze aangenaam om te lezen.
Bovendien haalt Van Pamelen allerlei visuele grappen uit in een aantal gedichten. Je zou de bundel wel kunnen benoemen als een bundel gedichten waarin met de taal gespeeld wordt.
Daarom komen er heel veel woordspelingen en woordgrappen in de gedichten voor. De vorm van de gedichten wijkt soms nogal af. Er zijn gedichten met kwatrijnen en terzinen en sextetten, ook geeft Van Pamelen veel sonnetten in allerlei varianten. Op zijn website noemt Van Pamelen zelf de nieuwe bundel “berijmde ongein”. Het genre werd in het verleden ook beoefend door o.a. Kees Stip.
Enkele opmerkelijke gedichten
Wat de vorm van zijn gedichten betreft zijn er diverse grappige variaties te vinden:
- het titelgedicht “Ikea” is al een woordgrap op zich. Van Pamelen somt allerlei Ikea-producten op (die hebben immers een Zweedse naam vgl. Billy (boekenkast). Aan het einde van het gedicht zet hij tussen haakjes
(Dit gedicht is nog niet klaar. Zet het zelf maar in elkaar.”) Geheel indachtig de Ikea-formule om alle meubels zelf in elkaar te zetten.
- Van Pamelen maakt een aantal korte gedichten van twee kwatrijnen waarin hij in de laatste regels twee keer hetzelfde woord gebruikt met een verschil in betekenis.
Bijv. Een brief van André Hazes (gedateerd 1juni 2007) waarin hij zijn hersencellen voor donatie beschikbaar stelt met daarnaast een gedicht over zijn Legende dat met een fraaie woordspeling eindigt.
Legende
Meer dan van zijn lege frases
En zijn lege giropas
Kenden mensen André Hazes
Van zijn altijd lege glas
In één teug en uit één stuk
Dat was hoe het volk hem kende:
Zittend naast een lege kruk
Als een legende legende.
- Datzelfde procédé past hij toe in het gedicht Beamen waarin in de laatste regel het Engelse woord beamen en het Nederlandse woord beamen achter elkaar staan. Ook dat is knap gevonden.
- Een ander gedicht met deze werkwijze heet Kalender
Ik heb noch verheugde praatjes
Noch een feestelijk humeur
Als ik weer een handvol blaadjes
Van mijn scheurkalender scheur
Want dat aanblik wordt bij vlagen
Beeld- en sfeerbepalender:
Net als ik wordt alle dagen
Mijn kalender kalender.
En in het gedicht Ververs
…En nu ben ik een vliegende goalie
Op een kunstacademie en kners
Ik mijn tanden wanneer ik de olie
Van de verf van de ververs ververs.
- Een ander opvallend tweetal gedichten zijn spiegelsonnetten waarin twee beroemde gedichten van Martinus Nijhoff (Moeder de vrouw) en J.C. Bloem ( De Dapperstraat ) a.h.w. in tweeën worden gescheurd en door de dichter worden veranderd. Dat is erg knap gedaan. Het is bovendien erg grappig om die gedichten dan met het origineel ernaast in de klas te behandelen. Het is moeilijk om het idee goed typografisch op deze pagina weer te geven.
Ik ging naar Bommel om de br ug te zien
Ik zag de Nieuwe brug. Twee wildebrassen
Die elkaar vroeger schene n te verrassen
Worden weer buren . Een moment misschien
………
En dan de laatste regel van het sonnet:
Prij kt later in haar mond: een nieuwe brug.
Daarna wordt als in een spiegel het bewerkte gedicht van Bloem er naast gezet.
- Op blz. 42 en 43 plaatst Van Pamelen een Italiaans en een Shakespeare sonnet naast elkaar. De regels van het Italiaanse sonnet missen het laatste woord dat dan weer genoemd wordt in het Shakepspearesonnet.
- In navolging van de Renaissancedichter die ooit op de 64 velden van een schaakbord een gedicht maakte schrijft Van Pamelen ook een gedicht op de 64 velden van het schaakbord en dat wordt bovendien zo in de bundel afgedrukt.
- Even kunstig is een zogenaamd Cryptosonnet. Hierbij is elke regel een cryptische omschrijving die in een eveneens afgebeeld cryptogram moet worden opgenomen. Die in te vullen woorden vormen het rijmschema van het sonnet
Bijv. Wat men niet voor de mond neemt bij Quote Antwoord een blad.
_ Frank van Pamelen schrijft ook een sonnettenkrans: een reeks van 14 sonnetten over een anekdote waarin de ikfiguur te vroeg moet opstaan en daardoor een slechte bui heeft en zijn uurwerk in elkaar beukt. Er volgt nog een reeks van gewelddadigheden.. In de epiloog (het 15e sonnet) vormen de beginletters van elke zin het woord: GISTEREN MORGEN.
- Verder opvallen qua vorm in een gedichtenbundel: de vier brieven aan de heer E. Presley van advocaat Brams Moszkowicz
Wat de stijl van Van Pamelen betreft: die is komisch,soms grof grappig of seksueel getint. Bijvoorbeeld in Paaldansen
De eerste die me opviel bij het paaldansen was jij.
Althans; jij was aan’ t dansen en de paal die was van mij.
Of in Prins Bernhard waarin wat wordt beweerd over de prins die bekend stond om zijn overspelige gedrag; Juliana neemt afscheid van hem:
Ga je op jacht, Bernard?
Zul je voorzichtig doen?
Heb je je reisassurantie
Gecheckt?
Juul, wees gerust: door mijn
Testosteronspiegel
Wordt alles wereldwijd
Prima gedekt.
Grappig is het gedicht
Raadsel
Als een wiskundige uit 2 3 (lees: Acht)
Het in het 102 lopen laat (lees: honderd)
En dan ge32 is (lees: genegen)
Om zich blasé in 42 hoven ( lees : Zestien-hoven)
Van het leven te beroven.
Wat is hij dan ? Antwoord: Een machtsverhefwellusteling
Wat de inhoud van de gedichten betreft, sluit Frank van Pamelen soms heel dicht aan op de actualiteit. Bijvoorbeeld een sonnet op de zoveelste drugsdode in Amsterdam
Paddoverbod
Er is een Est uit zijn hotel gesprongen
Las Hirsch Ballin die ochtend in zijn krant
En hij dacht: dat het gierend uit de hand
En in de soep loop lijkt me onvoldongen
Hij belde Klink en klaagde: luister jongen
Dat is nu al de tweede paddoklant
Die op de stoep voor zijn hotel belandt
We worden hier tot een verbod gedwongen
Dus Klink riep op de toppen van zijn longen
Ja! Een verbod!! Ha ha. Dat lukt wel, want
Ook roken heb ik haast met hand en tand
Uit onze boze maatschappij verdrongen!
- Terwijl ik denk : nou, nou, doe niet zo fel
Misschien was het gewoon een slecht hotel
Of de woordgrap in over de rage van het wandelen met stokken
Aan de stok
Dat dat dan Nordic Walken heet
Dat lopen met die stokken
Dat interesseert me echt geen reet
Maar dat jij nu met stokjes éét
Dat heet niet Nordic Wokken.
Zie ook nog hieronder in de bijlage enkele gedichten met een actuele inhoud.
Kortom, uit de hierboven geciteerde voorbeelden blijkt wel dat Frank van Pamelen het zg. light verse heel goed in de vingers heeft. “Ikea en andere verzen”is daarom voor scholieren een heel leuke bundel om op de literatuurlijst te zetten. Alle vwo-leerlingen moeten immers een bundel gedichten op hun lijst zetten.
De amusementwaarde van de gedichten is hoog; de moeilijkheidsgraad laag. Poëzie kan ook heel leuk zijn.
Over de dichter
Frank van Pamelen (1965) is een virtuoos plezierdichter annex cabaretier. In 1995 wint hij de Publieksprijs op het Amsterdams Kleinkunst Festival. Hij schrijft theaterprogramma’s, columns, gedichten, liedjes, kinderboeken, musicals en tal van teksten voor dag- en weekbladen, radio en televisie. Zijn werk verscheen jarenlang wekelijks in Trouw, bij KRO’s ‘Theater van het Sentiment’ (Radio 2) en ‘Ook Dat Nog’. Bovendien presenteerde hij ook anderhalf jaar het VARA-radioprogramma ‘Vroege Vogels’.
Hij publiceerde eerder light verse in Dat lijkt warempel sandelhout (2003), De generaalpardondemocratie (2004) en samen met Driek van Wissen, Kees Torn en Ivo de Wijs Zuster Mieke, doktersroman in veertig verzen (2005).
In 2005 ontving hij de Kees Stip Prijs voor zijn gehele light verseoeuvre.
Op dit moment is hij o.m. de vaste opiniedichter van nrc-next, stadsdichter van Tilburg én – samen met Jan J. Pieterse - in de theaters te zien met De Open Dichtshow, een cabaretesk hilarisch rijmfestijn.
Bijlage
Nog een drietal gedichten uit de bundel:
Het titelgedicht.
Ikea
Bonde, Balder, Björken, Billy, Gunntorp, Ribba. Dokument,
Tjabba, Jutta, Mäkta, Nyland, Prägel, Dirigent,
Fjeldal. Knut, Rektangel, Stave, Lagfors, Leksvik, Lillberg,
Lack, Klyka, Klitten, Klubbo, Klave, Klappa, Klippa, Klunsa,
Klack, Arstid, öresund, Jakt, Jekke, Dalby, Wicke, Reba,
Läns, Flimrick, Flatdal, Flöte, Flekke, Flit, Flax, Fluffig,
Flygge, Fläns.
(Dit sonnet is nog niet klaar.Zet hetz elf maar in elkaar. )
Elfde gebod
Dan lijkt het me tot slot wel leuk, ging God
Zich op de berg aan binnenpret te buiten
Om deze reeks van elf eens af te sluiten
Méén volstrekt belachelijk gebod.
Ik weet al iets. Wat dacht je van: gij zult
Geen Oostenrijkse bodybuilders eren
Noch stukken voor theater fabriceren
Aangaande klokkenluiders met een bult.
Noch zegels sparen bij de Albert Heijn
Noch zwaar bebaarde christen vertrouwen
Wanneer ze of iets in een schoorsteen stouwen
Of in een biezen maand gevonden zijn.
Waarop de notulist het voor gezien hield
En het totaal hoofdschuddend maar bij tien hield.
Naam der wet
Omdat er onlangs op de Gay Parade
Wat homo’s zijn gepakt door Amsterdammers
Wil half de politiek de potenrammers
Bestrijden met een wet. Maar hoe die héét!
De Potenrammerswet! Het kan niet gekker!
Zo loopt het toch volledig uit de hand?
De homoseksuelen van dit land
Die balen met z’n allen als een stekker
De Nabestaandenwet helpt nabestaanden
De Bijstandswet wie in de bijstand zit
Een Potenrammerswet houdt volgens dit
Patroon dus juist het potenrammen gaande
Zo’n naamgevingsproces, wil ik maar zeggen
Is dat niet in een wetstekst vast te leggen?
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
