Boekverslag Remco Campert

Het satijnen hart

1 [2]

Info over dit verslag

Geschreven door:

marleen [meer]

Niveau:

5VWO

Kwaliteit:

Waardering:

Taal:

Nederlands

Woorden:

1984

Opvragingen:

17

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker Openen in tekstverwerker

Printen Printen

Emailen Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (4 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Remco Campert

Laatst gewijzigd op 14 februari 2008

1. Korte beschrijving
1.1 Auteursnaam: Remco Campert
1.2 Titel: ‘Het satijnen hart
1.3 Eerste druk: 2006
1.4 Aantal punten: 2
1.4 Inhoud in enkele zinnen:
De oude schilder Hendrik van Otterlo is ziek van het leven, zelfs als jongen met een succesvol en rijk leven achter de rug, bepaald geen pretje. Hij denkt vaak terug aan de enige vrouw die je ooit écht liefhad, maar door zijn eigen verwaandheid en obsessie voor de kunst onder zijn handen vandaan is geglipt.
Tot op een dag dat al die herinneringen langzaamaan worden verdrongen door het bruisende heden. Cissy’s dood schijnt hem echter tot leven te hebben gewekt en zijn halfzuster Bettina heeft de gevoelige snaar geraakt, als ze hem verwijt dat hij alles verkeerd heeft gedaan met Cissy. Zijn harde pantser lijkt dan te breken (hij heeft altijd alleen voor de kunst geleefd, als een egoïst, die vrouwen afdankte). Zijn hart heeft dan op de juiste manier een mildheid bereikt, die hem wellicht opnieuw tot scheppen in staat stelt. Van Otterlo geeft toe aan het gegeven dat er tussen een lang verleden vol gaten en de toekomstige dood een nu zit dat nog de moeite waard is. Hij strekt zijn oude botten en gaat de deur uit. Hij begint een nieuwe fase.

2. Auteur
2.1 Naam: Remco Campert
2.2 Pseudoniem van: Niet van toepassing
2.3 Geboortejaar: 1929
2.4 Andere beroemde boeken: ‘Het leven is verrukkulluk, ‘Tjeempie’, ‘Liesje in luiletterland’
2.5 Biografische gegevens die van belang zijn voor dit boek: Niet van toepassing
2.6 Genre: Psychologische roman
2.7 Stroming/tijdperk: Moderne Nederlandse literatuur

3. Het boek
3.1 Titel: ‘Het satijnen hart’
3.2 Uitleg van de titel: ´Het satijnen hart´ omschrijft het dubbelzijdige karakter van Henk van Otterlo. Een bejaarde met een satijnen hart – de onderkant is dof, maar de bovenkant is glanzend. Op zijn oude dag wordt zijn hart omgekeerd en blijkt zelfs het hardste hart van zacht satijn te zijn.
3.3 Ondertitel toegelicht: Niet van toepassing
3.4 Motto toegelicht: Niet van toepassing
3. 5 Opdracht: Niet van toepassing

Namen en beschrijving van de hoofdpersoon:
Hendrik van Otterlo: is oud en ziek van het leven, onmogelijk voor zijn omgeving en erg egoïstisch. "De kunst is mijn partner", meldt hij, en de rest van de wereld mag zich naar hem en zijn kunst voegen. Hij denkt niet veel om een ander. Hij is ongeveer 85 jaar. Ooit is hij een beroemd kunstenaar geweest.
Bettina: is een sympathieke en lieve vrouw die houdt van aanpakken en doorzetten. Ze blijft naar Van Otterlo toegaan, ondanks al zijn gemopper. Ze is ongeveer 65 jaar en de halfzus van Hendrik.
Jongerius. Jr: is een man die sterk in zijn schoenen staat, hij heeft nog zin in het leven. en schildert dan ook nog volop. Ook hij is een gerenommeerde kunstenaar. Hij trekt zich evenmin iets aan van het gemopper van zijn jeugdvriend, Van Otterlo. Hij blijft hem trouw bezoeken en de twee doen dan weinig anders dan spreken over wat geweest is.
Cissy: is de overleden ex-vrouw van Henk van Otterlo. Zij verliet hem twintig jaar geleden, wat Van Otterlo nog steeds niet kan verkroppen. Hij klaagt voortdurend over haar. Cissy koos voor zichzelf.

3.6 Vertelperspectief: ik - perspectief
3.7 Waar speelt het verhaal zich af? In Amsterdam
3.8 Wanneer speelt het zich af? In de tegenwoordige tijd, de 21e eeuw. Dat blijkt uit de opmerkingen op blz. 16 waar de verteller zegt dat de nieuwe eeuw al een paar jaar aan de gang is. En op blz. 44 stelt hij: “Je hebt mensen van voor 11 september 2001 en van na 11 september 2001.”
3.9 Hoelang duurt het verhaal? Ongeveer 2 maanden
3.10 Hoe verloopt de tijd? Het wordt niet geheel chronologisch verteld. Zo zijn er tussen het verhaal door flashbacks.
3. 11 Wat is het voornaamste thema? Liefde en kunst

Samenvatting
In hoofdstuk 1 wordt de oude kunstenaar Hendrik van Otterlo onderworpen aan een wekelijkse wasbeurt door zijn halfzuster Bettina. Ze hebben dezelfde vader maar een verschillende moeder. Bettina zorgt ervoor dat Hendrik zichzelf niet verwaarloost. Hendrik begint zichtbare tekenen van verval te vertonen.

Alles wordt slap en rimpelig in tegenstelling tot het lichaam van zijn even oude kunstvriend Jongerius jr. Deze schilder is nog veel actiever en ook maatschappelijk betrokken. Elke week bezoek Jongerius jr. zijn vriend: ze drinken vaak een borrel en praten over het verleden. Bij Hendrik van Otterlo is “het kunstlicht” een beetje uitgegaan, toen twintig jaar geleden zijn geliefde, Cissy, het genoeg vond en zijn huis verlaten had. Hij had haar recent naakt geschilderd: zij vond het geen mooi schilderij, maar hij had haar als een lustobject afgeschilderd. Na haar vertrek had hij zich opgesloten in zijn atelier in Weesp, had van woede een zelfportret geschilderd en daarna had hij de deur van zijn atelier achter zich dichtgetrokken en geen penseel meer aangeraakt. Hij spreekt over Cissy in termen als “rotwijf”. Zijn halfzusje Bettina is van mening dat hij jaren geleden Cissy verkeerd heeft behandeld. Hij had in zijn leven de verkeerde keuzes gemaakt. Het lijkt er inderdaad op of Van Otterlo meer in de kunst heeft geloofd dan in de liefde. De man van Bettina, die hij overigens niet zo graag mag, adviseert hem vaak op financieel gebied. Deze Pieter Mijnssen is schrijver. Hij is niet geweldig bekend, maar zit vaak in jury’s voor literaire prijzen.

De gemeente Weesp wil het atelier waar Van Otterlo sinds twintig jaar toch niet meer in werkt, kopen om er een industrieterrein op te vestigen. Zijn zwager adviseert hem op het bod in te gaan, maar hij wil zich eigenlijk liever aansluiten bij de actiegroep die tegen de bouw van het industrieterrein is.
Hendrik heeft gehoord van het overlijden van zijn vroegere vriendin Cissy. Otterlo vraagt aan zijn vriend of die ook iets heeft gehad met Cissy, want Hendrik kon slecht met vrouwen omgaan, maar die huilden dan vaak weer uit bij Jongerius jr. Deze laatste stelt echter dat hij nooit aan vriendinnen van zijn vriend zou komen. Zoiets doe je niet.

Er komt een studente Fiona zijn geïsoleerde leventje binnen. Ze is hem aanbevolen door Jongerius jr. Fiona is ook het doelwit van Jongerius om te poseren. Het meisje doet hem denken aan “Leentje” een meisje voor wie hij wel bewondering had en die hij zogezegd had uitgetekend toen hij haar “het” had zien doen met een vriendje. Later bleek dat niet waar geweest te zijn en had hij de seksuele tekening uit zijn fantasie tevoorschijn getoverd.

Zijn huisarts Friso keurt hem medisch en vindt hem nog wel gezond, maar hij moet meer naar buiten gaan. (symbolisch voor meer contact met de buitenwereld hebben, je niet afzonderen) Ze maken later ook een wandelingetje, waarop Van Otterlo de huisarts vertelt van een ontmoeting met de koningin, die hij daarvoor ook al eens had ontmoet. Zijn vriendinnetje Cissy was er stinkend jaloers op geweest dat de koningin Hendrik op een zo persoonlijke wijze had toegesproken.

Hij had Cissy als geliefde gekregen, nadat zij een relatie had gehad met een autocoureur. Alle ogen van de mannen waren altijd op haar gericht. Ze hadden mooie tijden meegemaakt o.a. een studie/werkreis naar Barcelona waar ze heerlijk genoten van de Zuid-Europese mentaliteit. Hendrik was naarmate zijn carrière vorderde, steeds meer op commerciële wijze gaan werken. Massaproductie omdat hij zo bekend geworden was.

Bettina komt Hendrik ophalen voor een reisje naar zee: ze wil met hem oude herinneringen ophalen. Zo weet ze alles nog van de dag dat hij als grote broer haar kwam ophalen voor zo’n dagje aan zee. Hendrik is dat allemaal vergeten. Ze vertelt ook dat Cissy heel erg van hem hield, haar zelfs een aantal keren had opgebeld om te vertellen dat Hendrik zo onbereikbaar voor haar was. In Bergen waar ze wat lunchen, moet Hendrik terugdenken aan Cissy en aan het portret dat hij van haar had gemaakt. Zij wilde echte liefde van hem ontvangen, maar hij had slechts één grote liefde: de kunst. Dus besteedde hij te weinig aandacht aan haar. Zijn zus benadrukt dat hij alles verkeerd heeft gedaan met Cissy. Toch bedankt hij haar voor het uitje.

Bij thuiskomst ziet hij een mooie serie litho’s staan die hij eens heeft gemaakt in Parijs. Het had hem beroemd gemaakt. Ook Jongerius is later weer enthousiast als hij de serie litho’s ziet. Hendrik had toen in Parijs een vriendin, Jeannette, maar ook dit meisje heeft hij laten barsten. Jongerius weet het nog allemaal heel goed, want het meisje had een tijd naar Hendrik gezocht. Die nacht denkt Hendrik aan de avond dat Cissy zonder een spoor achter te laten het huis verlaten had. Hij had haar portret van de muur gehaald, omdat hij haar niet meer wilde zien. Daarna had hij een zelfportret geschilderd om later niet te kunnen vergeten hoe hij zich op dat moment voelde.

De volgende ochtend gaat Hendrik wandelen: hij neemt blijkbaar de raadgevingen van de mensen uit zijn directe omgeving aan. Als hij thuiskomt, ziet hij Bettina’s auto voor de deur staan. Ze had voor zaterdag afgesproken, maar dan is ze naar een schrijverscongres met haar man. En daarom komt ze hem nu helpen. Het congres gaat over de vrijheid van meningsuiting en Hendrik vindt dat hij zijn halfzusje daarin wat tegemoet moet komen. Hij wil zijn handtekening wel zetten, zodat er een beroemde schilder op de lijst voor actie staat. Hij is namelijk milder aan het worden. Hij vraagt aan Bettina of ze nog wel eens contact heeft gehad met Cissy en ze zegt dat ze haar wel eens gebeld heeft, maar dat ze het hem nooit heeft willen vertellen.

Hij had Bettina in het begin zoveel mogelijk omzeild, maar ze had een keer na een kunstreis van hem contact opgenomen en hem gevraagd haar te vergezellen naar Zeeland waar een oorlogsmonument o.a. ter ere van hun vader zou worden geopend. Hij stemt node in, ontmoet haar op het station en ergert zich aan de festiviteiten die door de autoriteiten worden georganiseerd. De nacht brengen ze door in een hotel en midden in de nacht komt Bettina vragen of ze bij hem mag liggen. Hij raakt opgewonden door de aanwezigheid van haar lichaam en ze hebben lichamelijk contact. Tot hoever laat de schrijver in het midden. In ieder geval zoenen ze met elkaar. Het was hun goed bewaard geheim gebleven en het had een band tussen hen geschapen.

Dan vraagt hij zich in dat weekend af waar de sleutels van zijn oude atelier zijn. Hij belt Bettina en zij heeft wel eens ergens twee sleutels gezien. Hendrik wil naar Weesp en zijn zwager Pieter wil dat hij lid wordt van de Wesp van Weesp, het actiecomité om de bouw van het industrieterrein tegen te gaan. Als hij aankomt in zijn oude atelier, is het er een puinhoop als gevolg van veel vandalisme en graffiti. Het naakt portret van Cissy is verminkt, maar het is ook geen mooi portret en zijn zelfportret het mooiste wat hij ooit had gemaakt, is ook vernield. Eigenlijk is het atelier een afspiegeling van zijn leven na het vertrek van Cissy (een symbolische ruimte dus)

Zijn zwager zegt hem toe dat ze het atelier zullen opknappen als hij boegbeeld van de stichting Wesp van Weesp wil worden en voor de televisie een verklaring daarover wil afleggen. Hij doet dat en dan wordt zijn atelier mooi opgeknapt. Het eerste wat hij wil gaan maken, is een mooi, nieuw portret van Cissy, een liggend naakt. ``In warme, heldere kleuren met te late liefde geschilderd, maar kunst kent geen tijd slechts eeuwigheid.' De drang om opnieuw schilderwerk te scheppen, brengt de oude en afgeleefde man weer tot leven. De slotzin van de roman luidt .`Ik ben alleen in een suizende stilte, het geluid van de kunst.' (blz. 189)
De oude kunstenaar die een satijnen hart bezat, heeft weer een ijzeren hart gekregen. Zijn blik gaat naar het lege doek. Hij heeft weer zin om iets te scheppen.

Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.

Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.

naar boven