Boekverslag Willem F. Hermans

Info over dit verslag

Geschreven door:	anoniem
Niveau:	4HAVO
Kwaliteit:
Taal:	Nederlands
Woorden:	2842
Opvragingen:	7

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Willem F. Hermans

• Au pair (31)

  1989

• De donkere kamer van Damokles (54)

  1958

• De elektriseermachine van Wimshurst (0)

  1967

• De god denkbaar denkbaar de god (0)

  1956

• De laatste roker (0)

  1990

• De tranen der acacia's (3)

  1949

• De zegelring (2)

  1984

• Een heilige van de horlogerie (1)

  1987

• Een landingspoging op New Foundland (0)

  1957

• Een wonderkind of een total loss (2)

  1967

• Filip's sonatine (4)

  1980

• Geyerstein's dynamiek (0)

  1982

• Herinneringen van een engelbewaarder (10)

  1971

• Het behouden huis (42)

  1952

• Het evangelie van O. Dapper Dapper (0)

  1973

• Het sadistisch universum (1)

  1966

• Homme's hoest (2)

  1980

• Ik heb altijd gelijk (2)

  1951

• In de mist van het schimmenrijk (5)

  1993

• King Kong (1)

  1972

• Malle Hugo (0)

  1994

• Mandarijnen op zwavelzuur (0)

  1964

• Moedwil en misverstand (0)

  1948

• Naar Magnitogorsk (1)

  1990

• Nooit meer slapen (29)

  1966

• Onder professoren (6)

  1975

• Paranoia (1)

  1953

• Periander (0)

  1974

• Ruisend gruis (6)

  1995

• Uit talloos veel miljoenen (4)

  1981

Gegevens
Schrijver: HERMANS, Willem Frederik
Titel: Au pair
Plaats, gelezen druk, (eerste druk): Zutphen, 2003 (1989)

Samenvatting
Paulina, afkomstig uit Vlissingen, wil in Parijs kunstgeschiedenis en Frans gaan studeren. Ze krijgt van haar vader een klein maandgeld en gaat als au pair werken om haar financiën aan te vullen. Nadat ze twee en een halve dag bij het welgestelde, maar bizarre echtpaar Pauchard en hun 13-jarige zoon Hughes is geweest, vertrekt ze vanwege de slechte behandeling. Van de vrouw achter de balie van het au pairbureau krijgt ze het adres van de steenrijke gepensioneerde generaal De Lune. In het flatgebouw, waar de familie De Lune woont, krijgt ze een prachtige eigen kamer met badkamer, en ze wordt overladen met cadeaus. Ze voelt zich hierbij ietwat ongemakkelijk omdat haar taak niet duidelijk is. Het is niet toevallig dat ze juist hier terechtgekomen is. De dame van het bureau blijkt namelijk familie van de generaal te zijn. Zij had opdracht een meisje te zoeken die interesse voor kunst heeft. De generaal blijkt een bewonderaar van de uit Vlissingen afkomstige tekenaar Guys, en vertelt haar veel over hem.
In de loop van het verhaal maakt Paulina kennis met de overige familieleden van de generaal: zijn vrouw Germaine, zijn zoon Armand, diens vrouw Jacqueline en hun zoon Edouard, en Michel, de tweede zoon van de generaal. Uiteindelijk is het Edouard die als eerste het onderwerp aanroert, waarom zij, zoals later blijkt, Paulina ‘in dienst’ hebben genomen. Van generaal De Lune hoort ze dan de details van het verhaal: hij heeft tijdens de oorlog een koffer met geld en waardepapieren van een joodse buurman in bewaring gekregen, die met zijn vrouw naar Spanje wilde vluchten. De koffer is nooit opgehaald, de man en zijn vrouw zijn dood en de enige erfgenaam is een oud-SS’er. Als hij dit vertelt, krijgt de generaal een aanval en Paulina ziet hem daarna niet weer.
Bij een volgend gesprek met Eduoard over dit onderwerp, hoort Paulina van het plan het geld aan een joodse organisatie voor kinderbescherming in Israël te schenken. Hiervoor moet de koffer eerst naar Zwitserland worden gebracht, en daarna naar Israël worden doorgesluisd. Paulina biedt spontaan aan de koffer over de grens te willen brengen, maar heeft op hetzelfde moment het idee in een val getrapt te zijn. Alles wordt met behulp van een notaris voorbereid, maar op het laatste moment wordt het reisdoel Basel in Luxemburg gewijzigd. Paulina levert de koffer af bij de bank, maar hoort later van Michel, dat het geld toch aan de voormalige SS-er (een halfbroer van de vrouw) is gegeven omdat die een testament van de erflater bezat. Het andere verhaal zou alleen verzonnen zijn om de generaal te ontzien. Deze sterft enkele dagen later zonder de waarheid te kennen.
Paulina verlaat, na enkele incidenten met zowel Michel als Edouard, de flat van de familie, zoekt eigen woonruimte en wijdt zich verder aan haar studie.

Het thema van het verhaal is het schenden van vertrouwen. Paulina komt alleen in Frankrijk aan, ze zoekt vertrouwelingen. En als ze deze niet vindt in de personen van de familie Pauchard verlaat ze dat huis en gaat belandt ze bij het huis van familie De Lune waar ze zich in een vertrouwelijke positie bevindt. Het wordt ook meteen duidelijk gemaakt door behulp van het geven van cadeaus dat ze welkom is in dit nieuwe huis. Na enkele tijd krijgt ze de opdracht van het brengen van het koffertje, ook op dit punt heb je als lezer nog steeds het vertrouwde gevoel. Na welgeteld 280 bladzijden kom je op twijfel, en wel omdat Paulina gaat twijfelen aan de familie. Op dat moment gaat het vrij snel, Paulina gaat met haar koffertje naar Luxemburg. Nadat ze het koffertje afgeleverd heeft belt ze Edouard op, en in dit telefoongesprek komt naar voren dat de een groot deel van de familie De Lune haar enkel gebruikt en ingehuurd heeft om het koffertje naar Luxemburg te brengen. Hieronder citeer ik het stuk waar Paulina Edouard belt om te vertellen dat alles goed is gegaan.
‘Ja? Ik luister.’
‘Edouard, het geld is veilig aangekomen. In Luxemburg en niet in Basel, maar dat weet jij intussen toch ook wel?’
‘Wat moet ik weten?’
‘Dat de reis op het laatste moment veranderd is.’
‘Ja… Nou, en?’
‘Maar zeg eens, ben je nu niet blij dat het probleem opgelost is?’
‘Het geld is nog bijna door de douane gevonden, maar ze maakten de verkeerde koffer open. Alles is goed afgelopen. Ik heb het getekende ontvangstbewijs in mijn tas.’
‘Prachtig.’
‘Zeg zou je wel eens een beetje geestdriftiger kunnen zijn!’
‘Ach kind. Zo vroeg op de morgen? Het is gisteravond heel laat geworden.’
‘Ik vind je niet aardig.’
‘Waarom niet?’
‘Het spijt me zo, dat je hier niet bij me bent, hier in Luxemburg.’
‘Wat moet ik daar in godsnaam?’
‘Je gelooft het misschien niet. Ik houd wel een beetje van je.’
‘En je zeeman dan?’
‘Dat is uit.’
‘Uit? Met die kapitein van het spookschip?’
‘Het is misschien nooit aan geweest.’
‘Dat verzin je nu.’
‘Hij was zelf ook een spook.’
‘Ik wil niets te maken hebben met het vriendinnetje van een ander, laat staan van een spook. Daar ben ik heel conservatief in geweest.’
‘Ik ben nog nooit het vriendinnetje van een ander geweest.’
‘Ook dat nog. Nou ja, maar aan maagden heb ik helemaal de pest.’
‘Wat mankeert je? Wat heb je misdaan? Waarom zeg je zulke dingen tegen mij?’
‘Grote God! Je belt me uit bed om me iets te zeggen dat vanzelf spreekt. Ik heb er geen minuut aan getwijfeld dat het goed zou aflopen met die koffer, of dat jij niet heel precies zou doen wat je opgedragen was.’
‘Ik heb het gedaan voor jou.’
‘Voor mij? Pas maar op dat je kapitein dat niet hoort.’
‘Ik zeg toch dat het uit is.’
‘Allicht. Je hebt het uitgemaakt omdat zo’n kapitein geen rooie cent verdient, en ik wel. Ik moet de eerste vrouw nog tegenkomen die dat niet weet.’
’Je bent gemeen! Hoe durf je!’
‘Dan zal ik nu maar ophangen.’
En hij hing op.

In dit stuk is te lezen hoe het vertrouwen van Paulina geschonden wordt. Omdat Edouard haar niet meer nodig hard deed hij bot en oppervlakkig in dit gesprek, terwijl Paulina in eerdere gesprekken juist gecharmeerd was van zijn elegantie. Dit is echter niet het enige deel waar het vertrouwen wordt geschonden van Paulina. Ook Michel moet haar iets laten horen dat ze niet leuk vindt. Het gaat hier om het stuk dat Michel Paulina moet vertellen dat het geld van de joodse buurman naar de oud-SS’er ging. Omdat hij de wettelijke erfgenaam was. Paulina wilde dit natuurlijk niet, vandaar dat zij de gehele reis werd voorgehouden dat het geld naar een stichting ging dat voor joodse kinderen zorgde.
Een subthema in dit boek is eenzaamheid, omdat Paulina vanaf het begin al alleen is in Parijs. Paulina is slechts 17 jaar oud in het eerste jaar van het verhaal, daardoor wordt het eenzame gevoel versterkt.

De idee in dit verhaal is: Vertrouw niet iedereen, blijf altijd zelf nadenken. Dit is te zien aan de manier waarop Paulina te kijk wordt gezet aan het einde van het verhaal. Ze brengt op een vrij gevaarlijke reis geld richting een stichting, wat later een oud-SS’er blijkt te zijn, en haar liefde Edouard heeft bedrogen. Edouard gaf haar het gevoel een charmante elegante jongen te zijn, maar bleek net zoals anders zijn geld te prefereren boven de liefde. Zoals Armand en Jacqueline dat overigens in het begin van het verhaal al aangaven.

In de eerste plaats is de titel au pair natuurlijk van kracht op de reis van Pauline naar Frankrijk waar Pauline van plan is een tijd lang au pair te zijn in Parijs bij een normaal Frans gezinnetje, terwijl zij verder kunstgeschiedenis studeert.

- Paulina wordt door de schrijver als een soort Diana-type beschreven. Ik weet niet of de schrijver daar nou de Romeinse God mee bedoeld die de beschermster was van de kuisheid en de godin van de jacht en van de maan was. Of juist prinses Diana van Engeland. Misschien zelfs een dubbele betekenis, want de blonde haren en blauwe ogen doen denken aan prinses Diana, terwijl de lange termijn van maagdelijkheid verwijst naar de Romeinse variant, aangezien deze beschermster van de kuisheid is. Verder is Paulina is een round character, je kunt haar ontwikkeling volgen door het hele verhaal heen. Ze heeft een vriendelijke natuur, ze is leergierig, studieus en is in het bezit van een goede spreekvaardigheid, zelfs in het Frans. Ze is naar Parijs gegaan om Frans en Kunstgeschiedenis te gaan studeren. Ze is alleen wat naïef in het beoordelen van mensen en situaties. Dat levert haar verschillende teleurstellingen op. Ze zet zich goed over deze teleurstellingen heen. Ze wordt steeds zelfverzekerder, ook wat betreft haar uiterlijk. Ze richt haar achterdocht vaak op de verkeerde persoon of situatie. Ze luistert soms ook niet naar wat haar intuïtie haar, soms in een droom, ingeeft.
- Michel is de jongste zoon van de familie, en is uit elkaar gegaan met zijn vrouw als Pauline opduikt in Parijs. Michel is een langere man, en is kalm en bescheiden. De bescheidenheid komt duidelijk naar voren als bekend wordt dat hij graag piano speelt, en op de piano speelt hij de haast onmogelijke stukken van Alkan. Vrijwel niemand kent deze stukken ook, dus krijgt hij er ook minder erkenning voor dan wanneer hij werk zou gaan spelen van een bekendere componist. Michel maakt een minder duidelijke verandering door dan Pauline, maar ook hij is aan het einde van het verhaal veranderd. Een goed voorbeeld hiervan is dat hij Brahms speelt, en dat mensen dat ook meer waarderen, hij krijgt wat meer lef, is wat minder stil en is wat opvallender aanwezig aan het einde. Een round character dus.
- Edouard is de derde en laatste belangrijke persoon. Edouard is een zoon van Armand en Jacqueline. Hij is een beetje het zwarte schaap van de familie. Hij geeft ronduit toe alleen om geld te geven. Hij is net zo doortrapt als de rest van de familie en ook nog grof op de koop toe. Zijn roofvogelkop past dan ook uitstekend bij hem. Hij heeft vermoedelijk een verhouding met Elaine, de parapluhoedenverkoopster. Paulina wordt op hem verliefd. Edouard is een round character en maakt veruit de duidelijkste verandering door. In slechts een enkel telefoontje weet hij zijn zorgvuldig opgebouwde status van charmant en elegant persoon om te slaan in een compleet nieuwe rol, hij wordt een lompe hark. En die status zal niet meer omslaan.

Het verhaal is zeer chronologisch verteld, er zit geen enkele flashforward of flashbackward in. Het verhaal speelt zich af in de eind jaren ’90.
Wat de schrijver wel doet is spanning creëren door middel van het weglaten van informatie. Een goed voorbeeld hiervan is het koffertje dat vervoerd moest worden. Je wist gedurende de reis niet wat er in dat koffertje zat, omdat Paulina niet zo goed vertrouwd werd dat ze het passende sleuteltje meekreeg tijdens de reis. Pas 30 bladzijden nadat Paulina het koffertje aanneemt kom je erachter wat er nou eigenlijk inzit. In de rest van het verhaal werd niet veel spanning gecreëerd.

Het verhaal begint in Vlissingen, en verplaatst zich vrij snel naar Parijs. Ook komt Paulina aan het eind van het verhaal in Londen en in Luxemburg. Het grootste deel van het verhaal speelt zich echter af in Parijs. Hermans heeft hier een lange tijd gewoond. Doordat Hermans veel straatnamen en andere plaatsten noemt kan de lezer de plaats van de handeling goed volgen. Ook beschrijft Hermans de verschillende interieurs zeer nauwkeurig. Zo probeert hij de werkelijkheid meer te suggereren omdat het verhaal nog al fantastisch is.

Au pair is in het personale ik perspectief geschreven. Je ziet alles door de ogen van Paulina gebeuren, en je weet dus geen gevoelens van anderen, deze moet je veelal uit gelaatsuitdrukkingen halen die Hermans beschrijft.
Dit is ook een manier van spanning creëren. De schrijver houdt zo datgene achter dat de hele familie de Lune weet, waar het koffertje naartoe gaat. En dat zij ervoor aangenomen is om het koffertje mee te nemen. Wanneer Hermans hier ook maar een klein dingetje van had verklapt in het begin zou het fundament van het verhaal zijn ingestort, en zou ik waarschijnlijk al lang een nieuw boek hebben gepakt. Maar enfin, dit gebeurd niet en op deze manier houdt Hermans de lezer geboeid en nieuwsgierig naar het deel waarin het koffertje naar Luxemburg moet worden vervoerd.

In het verhaal zit erg veel symboliek, allereerst de lengte van Pauline, dit staat symbool voor de eenzamheid van haar in Frankrijk, ze bevindt zich daar op een eenzame hoogte totdat ze Michel en Edouard ontmoet, zij zijn van dezelfde grootte, zodat ze zich niet meer op eenzame hoogte bevindt. Verder is de naam van de familie de Lune letterlijk vertaald naar het Nederlands de maan. De maan is ook datgene waar de Romeinse Diana God van was. Dat maakt direct het bruggetje met het Diana figuur, dat wees naar de Romeinse God van de maan.
Verder is de naam van het hotel waar Paulina in slaapt hotel international, dit staat voor de internationale reis die Paulina maakt. De nieuwe tassen die Paulina in het begin kreeg van de gouverneur die symbool staan voor het koffertje dat ze later in het verhaal weg moet brengen. De flaporen van Paulina staan symbool voor de perfectie. Niemand is perfect, Hermans liet dit zien door één negatief deel aan het uiterlijk toe te voegen, dit werden flaporen. De geboorteplaats Vlissingen staat symbool voor de oplossing die Paulina zoekt in den vreemde zoals Hermans het mooi noemt in het begin van het boek. Hermans laat vaker zijn mening zien in een boek, deze keer deed hij dit met een passage. Hierdoor werd de geboorteplaats van Paulina duidelijk.

Het eerste waar Nederlanders aan denken, als ze iets willen verkrijgen dat hun eigen land niet oplevert, is niet het zelf te gaan maken, maar het gaan zoeken in den vreemde. En de Zeeuwen onder hen doen dit misschien nog eerder dan de anderen. Het kwam hun goed van pas in het koloniale tijdperk, dat nu voorbij is. Maar de neiging naar elders te vertrekken, leeft nog altijd.



Het boek is in de eerste plaats zeer origineel. Ik heb in ieder geval nog nooit van een boek gehoord of laat staan gelezen waarin de hoofdpersoon naar het buitenland gaat om daar zijn geluk te beproeven. Zeker op mijn leeftijd is dit iets dat een kennismaking met een idee dat nog ingrijpend zou kunnen worden ook. Ook zie ik hoe een Nederlands personage de wereld van een wereldstad leert ontdekken.
Relevant is dit boek zeker, de ideeën van Hermans zijn nog steeds relevant. De situatie waar Paulina zich in bevindt is daar een mooi voorbeeld van, het lijkt zo normaal te zijn. Maar zij ondervindt grote problemen met bijvoorbeeld haar lengte. Het is Hermans zijn sterke punt om alledaagse dingen naar voren te halen, en dit toch de aandacht te laten geven die het verdiend. Een buitenlandse scholing is ook helemaal niet meer vreemd, ook dit wordt door Hermans behandeld. Alsof hij het moeiteloos doet. Ik denk dat er zo weinig schrijvers zijn die dit kunnen.
De stijl is dat wat dit boek goed maakt. De dialogen zijn messcherp, maar toch wordt er in mooie volle zinnen gepraat. Af en toe een beetje spreektaal, maar over het algemeen mooie lange zinnen. De schrijver zet ook zichzelf in het verhaal. Hermans is de man in het park op het bankje, in deze persoon laat hij alweer een filosofische mening los over iets. Hij geeft in het verhaal enkele keren zijn mening, in het begin met die kleine passage, ook later geeft hij de zoveelste kritische mening over nu Zuid Afrika.
Ik vond het een erg goed boek, origineel, relevant maar vooral de stijl is bewonderenswaardig. De schrijver is volgens mij een vreemde vogel, dit werd tijdens het verhaal steeds duidelijker. Maar toen ik een foto van hem zag op een ander boek van hem werd dit pas echt duidelijk. De schrijver heeft overal een mening op, laat deze ook lekker naar voren komen in zijn boek, en beschikt over de geniale gave om van niets een onderwerp te maken.
De personages waren zeer onorigineel, en toch heel passend. De ruimtes waren eenvoudig, en vertrouwd.
Alle wonderwoorden in dit verhaal, alleen de idee en het oproepen van spanning vond ik verwarrend. Er zaten meerdere ideeën in uit zijn meningen, maar geen enkele daarvan kon ik koppelen aan het verhaal.
Ook werd er weinig spanning gecreëerd. Dat maakt mij nou niet zoveel uit, want ik vind de filosofisch gerichte boeken altijd leuk, maar anderen zouden er wel enige hindernis aan kunnen vinden. Daarom zou ik dit aanraden aan iedereen die van psychologische romans houdt.