Boekverslag Ellen Tijsinger
Nikolaj
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | anoniem |
Datum ingestuurd: | 11 december 2007 |
Niveau: | 2 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 3944 |
Opvragingen: | 588 (13 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Nikolaj |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1989 |
Prijs: | Genomineerd Kinderjury 10-12jaar 1990 |
Auteur: | |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 7 september 1947 |
Populaire titels: |
|
De hoofdpersoon
De hoofdpersoon is Nikolaj. Hij heeft een zorgzaam karakter, hij zorgt altijd heel goed voor zijn moeder als ze weer eens dronken is.
Ook zorgt hij goed voor zijn kleine zusje en zorgt dat in huis alles in orde komt.
Bijpersonen:
Nadja is het zusje van Nikolaj Ze is negen jaar en voelt zich al heel groot. Ze speelt graag de baas over haar vriendje Frank die een jaar jonger is. Ze is heel goed in treuzelen en als Nikolay haar naar bed brengt weet ze altijd ontelbare smoesjes te verzinnen.
Tanja is Nikolaj’s moeder. Ze is alcoliste en drinkt veel wodka. Ze is geboren in Rusland en daar heeft ze vreselijke heimwee naar. Hierdoor en doordat haar man is gestorven is ze aan de drank geraakt. Door haar kinderen wordt ze mámotsjka genoemd wat Russisch is voor "Moeder".
Henk en Suzanne zijn de buren van Nikolaj. Over hen is niet zoveel bekend. Suzanne is mamotsjka's beste vriendin en wil haar met alle geweld naar het Jellinek-centrum brengen. Dat is een afkickcentrum voor alcoholisten, waar mamotsjka helemaal niet heen wil. Henk is dierenarts en ze hebben zijn praktijk aan het huis vast gebouwd.
Mirjam is het dochtertje van Henk en Suzanne. Ze zit bij Nikolaj in de klas en helpt hem vaak met zijn huiswerk. Nadja is dol op haar en wil altijd met haar spelen. Ze heeft een krantenwijkje en verdiend zo nog wat bij.
Frank is een vriendje van Nadja.
Plaats:
Het verhaal speelt zich het meest thuis af, maar ook op school, op straat en later in het kindertehuis en ook nog in Amsterdam maar dat is maar 1 hoofdstuk.
blz. 12: …maak de rest maar op je kamer…
blz. 27: …schooldag trekt als een film aan hem…
blz. 153: …nu al ruim twee weken in het kindertehuis…
blz. 98: …door de straten van Amsterdam zonder…
Tijd:
Het staat niet echt in het boek wanneer het zich afspeelt met een jaartal of zoiets maar aan de dingen die erin voorkomen merk je duidelijk dat het zich in deze tijd afspeelt. Het speelt zich eerst af in de winter.
blz. 16: …hem zomaar de kou in te sturen…
blz. 48: …koppel ganzen vliegt in een …gakkend over…
Blz. 30:
Moeder heeft een poging gedaan om te stoppen met drinken, maar heeft dat niet lang volgehouden, Nadja heeft een hond gevonden die ze Boris noemt, nu moeten ze alleen nog maar afwachten of ze hem mogen houden. Als moeder dronken is en ze merkt dat Nadja de kindertelefoon belt slaat ze haar. Ze mogen de hond houden, op voorwaarde dat ze er zelf voor zorgen, maar dat vinden Nadja en Nikolaj niet erg, Nikolaj doet toch alles al in huis!
Ik denk dat het met de hond wel goed gaat. En dat moeder waarschijnlijk een ongeluk krijgt, of zichzelf iets aan doet.
Blz. 60:
Suzanne vertelt Nikolaj erg veel over zijn vader, maar ook over zijn moeder, en de relatie die zijn ouders hadden, dat vind Nikolaj fijn, als hij en Nadja weer thuis komen naar dat ze bij Henk. Suzanne en Mirjam zijn geweest vinden ze moeder bewusteloos op de keukenvloer met een gat in haar hoofd,
ik denk dat moeder een poging tot zelfmoord heeft gedaan, maar dat die mislukt is en dat ze het nog wel een keer gaat proberen.
Blz. 90:
Moeder ging met de auto weg, in die tijd ging Nikolaj naar buiten, onderweg durft hij niet naar binnen te kijken bij de cafés bang dat zijn moeder daar zit. Als hij weer terug naar huis loopt hoort hij hoe dichter hij bij zijn huis komt steeds meer stemmen, mensen die zeggen: ‘hoe haalt ze het in haar dronken kop’ of ‘dat mens is stapelgek’. Nikolaj schrikt, midden in de voortuin van Henk en Suzanne staat zijn moeders autotootje. Als hij de volgende dag weer eens te laat op school komt moet hij ook nog bij zijn mentor komen. Die wil weten wat er mis met Nikolaj is. Nadja mag op blokfluit les zelf moeder stemt toe. Dat vindt ze erg leuk! Nikolaj ontdekt hoe zijn moeder aan Alcohol komt. Als hij ’s avonds buiten loopt komt hij een man tegen die vraagt naar Tanja, zijn moeder, en die in een dronken bui zegt waar moeder haar drank bewaart. Diezelfde avond wordt Nikolaj wakker van gestommel beneden, zijn moeder wordt door een vreemde maar aardige man thuisgebracht, helemaal dronken, ze had een poging gedaan het afkickcentrum te vinden, maar die was mislukt. En toen is ze blijven hangen in de cafeetjes.
Ook krijgt Nikolaj een baantje, bij een bloemenzaak in de buurt.
Ik denk dat moeder wegloopt, en dat het weer helemaal misgaat.
Blz. 120:
moeder doet weer een poging om te stoppen met alcohol drinken, en kookt eten voor Nikolaj, nadja eet namelijk bij een vriendje, onder het eten ontdekt Nikolaj een verbandje, hij wil het niet verder opeten, maar moeder is het daar niet mee eens, en bedreigt Nikolaj met een mes, nikolaj rent weg van huis en lift naar Amsterdam. Hij neemt boris met zich mee, en gaat daar ergens aan de gracht liggen slapen, die morgen breekt hij in op een woonboot, en pikt daar geld van de tafel, het wordt wel even heel spannend als hij ontdekt word maar dat komt allemaal weer goed. Als Nikolaj toch weer naar huis gaat, en naar school moet hij in de pauze bij zijn leraar wiskunde komen, zijn vader bleek een alcoholist te zijn, ze praten er samen over.
Nadja mag meedoen aan een bloemencorso, maar dat weet ze zelf nog niet, Nikolaj moet dat haar nog vragen.
Ik denk dat Nadja wel mee wil doen aan het corso en dat moeder toch in een kliniek komt, zelf of dat ze verplicht word.
Blz. 170:
Moeder was doodziek in een café, de eigenaar belde Nikolaj op, samen met Suzanne haalt Nikolaj haar op en brengen ze haar naar het ziekenhuis, maar moeder ontkent dat ze een alcoholist is. Ze loopt weg uit het ziekenhuis. Ze slapen met z’n allen bij Suzanne en Henk en Mirjam. Er komt iemand van de raad van kinderbescherming, Nadja en Nikolaj moeten naar een kindertehuis in Amsterdam, moeder moet naar een afkickcentrum, het ‘Jellinek’.
Nadja en Nikolaj lopen weg uit het tehuis, en reizen ’s nachts door de stad, onderweg komen ze twee jongens tegen, samen met hen slapen ze ’s nachts in een trein. ’s Morgens vervolgen ze hun reis en gaan naar Henk en Suzanne en Mirjam, ze mogen daar blijven wonen.
Ik denk dat alles wel weer goed komt, dat moeder haar verslaving kwijt raakt en dat ze samen gelukkig worden.
Blz. 197:
Moeder mag een weekend thuis komen, en dat is net het weekend waarin Nadja mee mag doen aan het bloemencorso.
Als ze thuis is lijkt alles eerst heel goed te gaan. Ze gaan zelfs naar de oude spulletjes van hun vader kijken. En moeder gaat schoonmaken, Nadja Nikolaj en Mirjam gaan naar het park, voetballen met klasgenoten. Als ze naar huis gaan gaat Nikolaj’s vriend Maarten ook mee, maar als ze thuis komen is het stil, moeder zit aan de keukentafel, met een fles wodka voor haar, ze is wit en heeft overgegeven, het komt door de dingen van haar man, Nikolaj’s en Nadja’s vader, ze gaat weer terug.
Het boek heeft een open einde je weet niet hoe het helemaal afloopt, maar ik denk dat het wel weer goed komt, dat moeder er overheen komt, en dat het weer gezellig word, dat Nikolaj meer vrienden krijgt en dat het een gelukkig gezin word.
De samenvatting:
Als Nikolaj die dag uit school komt, stormt Nadja meteen op hem af om te vragen of hij nog wat voor haar heeft meegenomen. Maar hij wil eerst weten hoe het met Mámotsjka gaat. Zou ze erg dronken zijn vandaag? Hij hoopt van niet. Dan hoort hij ineens een hard gefluit. De fluitketel, denkt Nikolaj verbaast en loopt naar de keuken. Daar staat Mámotsjka echte Russische thee te zetten. En ze is helemaal niet dronken. Als Nikolaj verbaast vraagt waarom ze thee zet, vertelt ze dat ze gaat stoppen met drinken. Dit heeft ze al heel vaak belooft maar het lukte haar nooit. Hij gelooft eigenlijk niet dat het haar deze keer zal lukken, maar dat zegt hij natuurlijk niet.
Als hij die avond in bed ligt wordt hij plotseling wakker. Hij gaat zachtjes naar beneden om wat te drinken te pakken. Als hij de kamer binnenkomt ziet hij Mámotsjka aan tafel zitten, met een grote fles wodka in haar hand. Boos en ook erg teleurgesteld in zijn moeder, pakt hij de fles af, en gooit hem leeg in de gootsteen.
De volgende dag gaat Mirjam met hem mee naar huis. Als hij de kamer binnenkomt ziet hij Nadja en Frank op een kleed zitten. Er staan een heleboel glaasjes water om hen heen, en Frank heeft een grote fles waar wodka op staat in zijn hand. "He Nikolaj" roept Nadja, "Wil je ook een glas 'wodka'?" Vraagt ze. "Drinken jullie wodka als je vadertje en moedertje speelt?" vraagt Nikolaj verbaast. "Natuurlijk, zo hoort het toch?" Nikolaj weet niet wat hij hoort. Dan bedenkt hij zich dat Nadja natuurlijk al vanaf dat ze nog een peuter was, Mámotsjka wodka heeft zien drinken. Nu denkt ze natuurlijk dat het zo hoort! "Je kan het wel opdrinken hoor" zegt Nadja"Het is natuurlijk geen echte wodka! Het is water hoor" Hij giet het glaasje water toch maar naar binnen om haar niet teleur te stellen.
Dan pas valt hem de hond op. Als hij vraagt wat die hond hier doet verteld Nadja dat ze hem hebben gevonden. En ook of ze hem mogen houden. Dan vraagt hij of Mámotsjka het al weet. Maar Nadja vertelt dat ze sliep en het nog niet weet. "Van mij mag het, maar je moet het wel eerst aan Mámotsjka vragen.
Laten we eerst maar eens aan Henk vragen of hij hem wil onderzoeken. Misschien is hij wel ziek of zoiets!" Dan gaan ze met zijn vieren naar Henk toe. Henk onderzoekt hem en vertelt dat hij helemaal gezond is, maar allen vol zit met vlooien. Hij geeft hun een vlooienband en voer voor de hond. "Hoe ga je hem eigenlijk noemen?" Vraagt hij aan Nadja. "Hij heet Boris." Zegt ze. "Hij heeft het zelf gezegd, he Boris?" "Woef" Is het enige wat hij terug zegt. Als Mámotsjka wakker word wachten ze vol spanning af of het mag. Ze wilden een paar jaar geleden ook een kat maar dat mocht niet. Maar gelukkig, Mámotsjka vind het goed. Maar ze moeten er wel zelf voor zorgen. Dat vinden ze niet erg. Als je een heel huishouden kan laten draaien moet een hond geen probleem zijn!
Als Nikolaj een paar dagen later de huiskamer binnenkomt stormt Nadja opgewonden op hem af. Ze vertelt dat ze op blokfluitles mag van Mámotsjka! Samen met Frank. Ze krijgen zelfs geld van Mámotsjka om een blokfluit te kopen. Nadja wil dezelfde als Frank heeft.
De volgende middag gaat ze naar blokfluitles. Als ze die middag thuis komt kent ze twee verschillende noten. Die wil ze natuurlijk meteen voorspelen. Maar er komt niet meer uit de blokfluit dan wat hoog gepiep. Mámotsjka, die natuurlijk weer dronken was, pakt de blokfluit van Nadja af en slaat er hard mee op de tafel, en schreeuwt
dat het nu afgelopen moet zijn. Nadja barst in tranen uit. Er zit een grote scheur in de blokfluit. Nu doet hij helemaal niets meer. Nikolaj wil onmiddellijk een nieuwe blokfluit gaan kopen maar, hij heeft geen geld. Dan herindert hij zich dat hij nog geld onder zijn matras heeft liggen. Dat had hij gevonden in Mámotsjka's portemonnee. Ze zou er anders toch maar wodka van kopen.
Ze gaan onmiddellijk naar de winkel en vertellen maar dat de blokfluit van de tafel gevallen is. Ze kunnen moeilijk zeggen dat Mámotsjka hem kapot gemaakt heeft omdat ze driftig werd. Het meisje geeft hen gelijk een nieuwe en zegt dat ze niets hoeven te betalen. Ze denkt dat het een fabrieksfout is. Nikolaj laat het maar zo. Hij kan het geld wel beter gebruiken!
Na een paar weken gaat het helemaal mis met Mámotsjka. Ze heeft al een keer haar auto in de voortuin van Henk en Suzanne gereden omdat ze dacht dat het een parkeerplaats was. Gisteren voelde ze zich ineens helemaal niet lekker en bleef ze op bed liggen. Toen ze klaagde over buikpijn en vreselijk over begon te geven heeft hij snel Suzanne geroepen. Die dacht ook dat het niet zomaar een griepje was en heeft meteen de dokter gebeld. Die kwam onmiddellijk en zei dat het helemaal verkeerd ging met Mámotsjka en dat ze onmiddellijk moest worden opgenomen. Hier had hij al jaren naar verlangt!
Maar toen zei hij iets waar ze niet op hadden gerekend. Hij en Nadja mochten niet alleen thuis blijven en moetten naar een kindertehuis toe! Daar hebben ze natuurlijk helemaal geen zin in, maar ze moetten wel. Over een paar dagen gaat Mámotsjka naar een Afkick centrum en zij naar een tehuis. Bah, hij heeft er absoluut geen zin in!
Vandaag is het zover. Henk, Suzanne en hij zelf gaan Mámotsjka wegbrengen. Nadja wilde niet mee dus die gaat die dag nog naar haar eigen school. Als ze in dat tehuis zitten moeten ze naar een nieuwe school. Als ze in het opvang centrum zijn praat hij nog even met een medewerker die hem vertelt hoe alles gaat. Eerst gaat Mámotsjka naar een speciale afdeling toe. Daar krijgt ze natuurlijk geen wodka en daardoor word je doodziek. Ze krijgt dan ook heel veel medicijnen die ervoor zorgen dat de bijwerkingen niet zo erg zijn. Na twee weken daar gaat ze naar een andere afdeling. Daar zijn nog veel meer vrouwen om af te kicken. Daar doen ze van alles om te vergeten dat ze willen drinken. Volgens de medewerker zal Mámotsjka het daar best naar haar zin hebben. Of het waar is weet Nikolaj niet, maar het stelt hem in iedergeval gerust. Dan gaan ze weer naar het huis van Henk en Suzanne terug.
Als Nadja uit school komt gaan ze naar het tehuis toe. Als ze daar aankomen worden ze eerst voorgestelt aan de leiding en de andere kinderen die bij hun in het groepje zitten. Ze zitten bij een vrouw die Loes heet. In het tehuis hebben ze een heleboel soort verschillende kleine huizen. In elk huis is een leiding en een groepje kinderen van verschillende leeftijden. Hij vindt alles er maar saai uit zien. Er zijn ook een heleboel regels. Omstebeurt moeten ze corvee doen en ze mogen een heleboel niet. Niet schreeuwen, niet meer dan een snoepje op een dag en nog veel meer. Ook moeten ze een heleboel dingen doen. Zoals elke dag bruin volkoren brood eten wat ze heel vies vinden!
Ongeveer twee weken houden ze het vol. Dan wil Nadja als ze uit school komen niet meer terug naar het tehuis. Ze besluiten weg te lopen. Maar het is heel erg ver naar huis en ze hebben geen geld om een buskaartje te kopen bij zich. Daarom gaan ze maar liften. Maar niemand wil ze mee laten rijden. Als het avond word kunnen ze bijna niet meer. Dan komen ze een paar jongens tegen die op straat leven. Zij weten wel een plekje om te slapen. Ze gaan naar een station en klimmen in een hele luxe passagiers trein. Daar gaan ze naar de eerste klas afdeling en gaan op de mooie rode banken liggen. De volgende dag worden ze door de jongens wakker gemaakt. Het is nog heel erg vroeg, maar dat moet ook want de trein gaat die ochtend ook vroeg weg. Ze nemen afscheid van de jongens en gaan weer op pad naar huis. Het is al tegen de middag als ze thuis aankomen.
Ze gaan naar het huis van Henk en Suzanne. Loes is ook bij hen en heeft vertelt dat ze weg waren. Ze waren vreselijk ongerust geweest! Dan vertellen ze dat ze het helemaal niet naar hun zin hadden daar. Dan besluiten ze dat Nikolaj en Nadja bij hun blijven totdat mámotsjka weer thuis komt. Zo komt alles toch weer goed.
Het onderwerp:
1.Het verhaal heeft mij wel aan het denken gezet, want je weet natuurlijk niet zo goed hoe een zoon van een alcoholiste zich voelt, dat beschrijft dit boek heel duidelijk. Dus je leert er veel van. En dat zet mij toch aan het denken, Hoe zou ik het vinden als mijn moeder Alcoholiste was? En dat soort dingen.
2. De kant van hoe Nikolaj zich voelt en hoe hij denkt en dingen doet, word erg uitvoerig besproken. Daarentegen zou ik het erg leuk vinden als je nog wat meer over moeder te weten zou komen, hoe voelt een alcoholiste zich nou?
3. Het verhaal heeft mij wel nieuwe kanten van het onderwerp laten zien, je leert veel over hoe het is om werkelijk zo dicht bij iemand te staan die Alcohol verslaafd is, dat vind ik best wel interessant, je leert er wel wat van.
Gebeurtenissen:
1. Er zit genoeg tempo in dit verhaal, er wordt nooit heel erg lang doorgegaan op 1 situatie, ik zelf vind dat wel fijn. Als er heel erg lang wordt doorgepraat over 1 situatie begint dat best snel te vervelen. Maar het is in dit verhaal ook weer niet zo dat er niks over wordt verteld, dat is dus wel fijn.
2. De gebeurtenissen hebben best veel indruk gemaakt, er zitten veel best spannende en indrukwekkende momenten in het verhaal, de gebeurtenis die de meeste indruk op mij heeft gemaakt, is wanneer Nikolaj opgebeld word door de eigenaar van een café dat zijn moeder daar doodziek ligt, dat ze zijn moeder dan ophalen en naar het ziekenhuis brengen, en dat ze daar dan weer weg loopt. Waarom deze gebeurtenis het meest indruk heeft gemaakt? Het is spannend, als ik opgebeld zou worden en er werd mij verteld dat mijn moeder doodziek een café is, dan zou ik me doodschrikken, maar het enige wat Nikolaj op dat moment vraagt is of ze dronken is! En dan loopt ze ook nog weg uit het ziekenhuis! Zoiets verwacht je niet snel.
3.De gebeurtenissen zijn in sommige situaties zeer verrassend en origineel. Bijvoorbeeld, als moeder wegloopt uit het ziekenhuis, dan denk je net dat het allemaal wel weer goed komt, en dan gebeurt dat toch niet dat is erg verrassend, en dat moeder toch een poging doet om het afkickcentrum te vinden vind ik best wel origineel.
Personages:
1.De uitspraak van de dokter als die op bezoek komt heeft mij wel aan het denken gezet. Als hij bij moeder komt die op dat moment ziek is, zegt hij tegen Nikolaj ‘misschien is het beter als je jou moeder niet zoveel meer helpt, laat haar haar eigen rommel opruimen dan komt ze er waarschijnlijk pas achter hoeveel jij doet, en gaat ze zich misschien schuldig voelen’. Dat heeft mij wel aan het denken gezet, of ik mijn moeder ‘in de steek’ zou laten? Het zou wel erg moeilijk zijn, om die beslissing te nemen!
2. Je komt genoeg van de personages te weten om te begrijpen hoe ze zich voelen, je leest Nikolaj’s gedachten, en hij denkt ook veel over andere mensen na. Daardoor leer je die mensen ook beter kennen.
3. Het is niet zo moeilijk om je te verplaatsen in de gedachten van Nikolaj, want je komt erg veel over hem te weten, en het verhaal is erg realistisch geschreven, er komen ook dingen uit het dagelijks leven in voor, door die dingen ga je jezelf toch verplaatsen in hem.
Bouw:
1. Ik vind dat de gebeurtenissen wel goed op elkaar volgen, en ook wel zoals je het zou verwachten, het is niet zo dat bijvoorbeeld moeder eerst naar het ziekenhuis gaat en daarna pas ziek wordt. Dus het is allemaal wel vrij logisch.
2. Het slot van het verhaal past wel goed bij de gebeurtenissen, het is onzeker, je weet niet hoe het afloopt, en die onzekerheid was er het hele verhaal door wel. Ik vind het niet zo leuk dat het boek een open slot heeft, ik zou wel graag willen weten of alles weer goed komt met moeder, want daar gaat het hele verhaal eigenlijk over, maar in het slot is ze net weer de fout in gegaan, je weet dus niet of alles daadwerkelijk goed komt.
Taalgebruik:
1. Ik vind dit boek over het algemeen niet zo moeilijk om te lezen, maar sommige stukken zijn wat lastiger omdat er Russisch in voorkomt en dan moet je eerst altijd weer kijken wat het betekend, ook al staat het er altijd wel bij. Maar dat maakt het toch wel iets lastiger.
2. In dit boek zitten weinig dialogen, ik zelf vind dat niet zo erg ik vind dialogen lastig om te lezen en soms ook wel een beetje onduidelijk.
Ellen Tijsinger vertelt over zichzelf:
Ik werd verliefd op Ron, trouwde, kreeg dochter Mariëtte en zoon Frank en begon met schrijven op het moment dat mijn dochter naar groep 1 en mijn zoon naar de peuterspeelzaal ging. Eerst boeken over mijn vakgebied en artikelen in Ouders van Nu en andere tijdschriften. Ik schreef een paar cursussen voor een schriftelijke onderwijsinstelling en ook verhalen en liedjes voor grammofoonplaatjes van Benny Vreden.
Nadat er een rijtje boeken over opvoedkunde en psychologie voor volwassenen in de kast stond, brachten mijn kinderen, inmiddels 6 en 4 jaar oud, me op het idee om jeugdboeken te gaan schrijven. Mijn allereerste kinderboek heette: ‘Soms ben ik boos.’
Het ging over de kattenkwaadstreken van mijn twee kinderen. Later verschenen: ‘Soms is het feest’ en ‘Ben je belupklupt.’En toen begon het echt, met titels als: ‘Word toch wakker’ en ‘Nikolaj.’
Over deze en de boeken die volgden, kun je verderop meer te weten komen.
Schrijven werd niet alleen mijn werk, maar vooral mijn grootste hobby. Als ze mijn computer in de kast zouden stoppen, met de deur op slot, zodat alle emoties, ideeën en plots in mijn hoofd moesten blijven zitten, dan ging ik met alle keukenkastjes rammelen. Net zo lang tot ik mijn computer terug had en weer kon schrijven. Ik kan echt niet zonder. Het zit in mijn bloed.In een mensenleven gebeurt van alles, vrolijke en verdrietige dingen. Je gaat op reis, je viert feest, je bent ziek, je verliest mensen waar je veel van houdt. Dus in mijn leven gebeurde dat ook. Al die emoties helpen me als schrijver om me goed te kunnen verplaatsen in het gevoelsleven van de personen in mijn boeken. Ik voel hun vreugde en verdriet in mijn eigen hart. Ik hoop dat het me lukt om die gevoelens ook aan jou door te geven, zodat je niet alleen van ieder boek geniet, maar er ook echt bij betrokken bent en het net lijkt, alsof je alles zelf meemaakt.
Zo, nu weet je al aardig wat van me. Ik ben ook nog oma van Eline en Julian. Voor kinderen van 4-9 jaar zijn er boeken in de Eline-serie verschenen, waarin zij een rol spelen. Voor onder- en middenbouw zijn er ook boeken verschenen met verhalen, nieuwe liedjes, spelletjes en knutseltips.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2009