Boekverslag Willem Elsschot
Kaas
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | anoniem [meer] |
Datum ingestuurd: | 11 maart 2007 |
Niveau: | 6 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 1351 |
Opvragingen: | 1197 (40 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Kaas |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1933 |
Aantal pagina's: | 114 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Pseudoniem voor: | de Ridder, Alfons Jozef |
Geslacht: | man |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 7 mei 1882 |
Overleden: | 31 mei 1960 |
Informatie: | |
Populaire titels: |
|
SAMENVATTING
Frans Laarmans is een simpele man en niet erg bijzonder goed in iets. Hij heeft een klein baantje, maar het mag allemaal geen naam hebben. Zijn leven wordt ingrijpend veranderd als hij via zijn rijke kennis Van Schoonbeke een baan aangeboden krijgt als kaashandelaar. Dankbaar neemt Laarmans de baan aan, zijn vrouw raadt hem echter aan om zijn oude baan niet meteen op te zeggen, voor als het mis loopt. Laarmans regelt een doktersverklaring waarin staat dat hij een zenuwziekte heeft, en dat hij 3 maanden niet hoeft te werken. Hij zorgt dat het allemaal heel echt lijkt, want hij wil niet dat iemand erachter komt dat hij een andere baan heeft gekregen.
Hij heeft nog geen geld voor een officieel kantoor, dus richt hij thuis (hij woont in Antwerpen) een kamertje in. Op een gegeven moment hoort Laarmans dat de kaas is aangekomen. De volgende ochtend wordt hij opgebeld door iemand die wil weten waar de kaas naar toe gebracht kan worden. Laarmans laat zich ompraten om de kazen op te laten slaan. De man van de opslagplaats geeft hem een doos met proefmonsters en de andere 369 kisten worden nu dus opgeslagen in een kelder.
Het verkopen lukt niet, hoewel iedereen die een stukje krijgt zegt hoe lekker de kaas wel niet is. Laarmans benoemt door het hele land agenten die kazen moeten verkopen, maar hij krijgt van niemand bestellingen door. Iedereen denkt dat Laarmans het erg goed doet, terwijl hij steeds meer in het nauw komt.
De agenten die Laarmans aangesteld heeft om kazen te verkopen, geven nog steeds geen bestellingen door. Laarmans heeft er genoeg van en stopt ermee. Hij stuurt de kazen terug.
De handelswereld ik niks voor hem. Als alle kazen net afgevoerd zijn krijgt hij van een agent alsnog een bestelling van 4200 kilo, dat is wel ironisch. Laarmans pakt zijn oude baan weer op. En huize Laarmans heeft voorlopig meer dan genoeg van kaas!
Analyse
Personages
Het hoofdpersonage van dit boek is Frans Laarmans. Hij is een klerk die op de scheepswerf werkt. Behalve dan dat hij zich minder voelt ten opzichte van de heren van de woensdagbijeenkomst, is Laarmans gelukkig met zijn leventje, met zijn vrouwtje en kinderen. Wanneer hij echter een aanbod krijgt van Van Schoonbeke om directeur te worden, groeit zijn ego. Hij weet dat hij dan niet meer de mindere zal zijn t.o.v. de vrienden van Van Schoonbeke. Laarmans voelt zich plots slimmer, voornamer, beter dan hij is. Hij minacht ook vanaf dan zijn vrouw die maar huisvrouw is. Zij hield echter, tezamen met Laarmans’ broer, als enige haar hoofd koel tijdens de hele miserie waardoor ze in het verhaal slimmer overkomt dan Laarmans zelf.
Laarmans is eigenlijk gevoelig en zachtmoedig. Hoewel hij op de begrafenis van zijn moeder grof en onverschillig lijkt, toch denkt hij later met liefde aan haar terug.
Mevrouw Laarmans: Zij is een verstandige vrouw en een goede moeder, met een nuchtere kijk op dingen.
Van Schoonbeke: Hij is de vriend van de broer van Frans Laarmans, Karel. Hij is vermogend, beschikt over veel relaties. Hij neemt Frans Laarmans op als zijn protégé in zijn snobistische vriendenkring. Hij meent het goed met Frans, maar ziet vaak tegen zijn verblijf op. Hij zorgde ervoor dat Frans zijn baan kreeg.
Karel Laarmans: Werkt als dokter en is een joviale man. Hij voelt zich verantwoordelijk voor zijn twaalf jaar jongere broer en laat dat merken.
Jan en Ida: De kinderen van Frans. Normaal en leven met hun vader mee.
Opbouw
Kaas bevat 77 bladzijden. Het begint met een inleiding door de schrijver, waarin hij het over stijl heeft. Dan stelt de schrijver de personages voor. Het verhaal is verdeeld in vierentwintig korte hoofdstukken.
Tijd
De gebeurtenissen bestrijken een periode van zo'n drie maanden.
Vertelsituatie
De schrijver gebruikt de ik-situatie. De hoofdpersoon richt zich soms tot de lezer, alsof het boek een brief was. Hij gebruikt de tegenwoordige tijd. Het verhaal is, afgezien van een flash-back aan het begin, chronologisch verteld.
Ruimte
Het verhaal speelt zich af in Antwerpen. Frans Laarmans maakt ook een reis naar Amsterdam.
Interpretatie
Titelverklaring
De titel slaat op het belangrijkste onderwerp van het boek, de handel in kaas.
Hoofdhandeling
Eerst werkt Frans Laarmans als klerk bij de General Marine and Shipbuilding Company in Antwerpen. Maar als zijn moeder sterft ontmoet hij op de begrafenis de heer Van Schoonbeke. Die is zeer rijk en invloedrijk en nodigt Frans uit om naar zijn vriendenbijeenkomsten te komen. Daar hoort hij wel niet echt thuis, als klerk tussen al die heren. Van Schoonbeke zorgt ervoor dat een Nederlandse kaashandelaar, Hornstra, Frans een contract aanbiedt. Dat neemt hij aan en hij wordt algemeen vertegenwoordiger voor Belgie en het Groothertogdom Luxemburg. Maar zijn vrouw raadt hem aan toch nog zijn vaste baan als klerk te houden, zodat hij toch nog werk heeft als de kaashandel niet lukt. Hij neemt dus drie maanden onbetaald ziekteverlof. Hornstra stuurt hem 20 ton kaas die hij moet verkopen. Dus gaat Frans Laarmans aan het werk: hij richt zijn kantoor in, hij zoekt agenten in veel steden, laat iedereen de kaas proeven en verspilt al met al veel te veel tijd… Hij krijgt zijn kaas niet verkocht. Ondertussen heeft hij al wel veel meer aanzien gekregen bij de vrienden van Van Schoonbeke.
Maar hij krijgt zijn kaas dus niet verkocht en neemt ontslag bij Hornstra en gaat terug naar zijn werk als klerk en dan merkt hij hoe goed hij het eigenlijk wel had bij de General Marine and Shipbuilding Company.
Het thema
Willem Elsschot schrijft voornamelijk boeken over dingen die echt kunnen gebeuren, maar wel vaak om je dood te lachen zijn. Menselijk falen is een van zijn hoofdthema’s en zijn ik-figuren geven heel veel van hun eigen zwaktes bloot, zonder dat je als lezer het gevoel hebt van: “Dit hoef ik helemaal niet te weten.”
Het verhaal gaat veel over sociale status en uiteindelijk mag Laarmans wel blijven dineren bij de rijke Van Schoonbeke die tegenover zijn gasten volhoudt dat Laarmans een belangrijk grootmacht is op het gebied van levensmiddelen, maar toch blijft Laarmans een beetje een anti-held. Hij is sympathiek, maar niks lukt hem echt. Andere thema’s van dit verhaal zijn: mislukking, gemiste kansen, kaas, de samenleving en huiselijkheid.
Waardering
Ik heb dit boek herlezen in een andere druk dan die ik de eerste keer gebruikt heb. Toen was dit boek een onderdeel van het verzameld werk van Willem Elsschot. Ik vind dat Willem Elsschot een zeer constant en zeer hoog niveau heeft dat in al zijn werken sterk naar voren komt. Willem Elsschot heeft een mooie schrijfstijl en zijn thematiek is ook vrij constant. Hoe iemand omgaat met zijn carrièremogelijkheden komt in veel van zijn verhalen naar voren.
Vaak zijn de verhalen ontzettend komisch. De lezer wordt op een pientere manier bij het verhaal betrokken en ik heb erg meegeleefd met de hoofdpersonen. De Frans Laarmans uit dit verhaal is natuurlijk wel een loser, maar aan de andere kant is hij ook wel een beetje een slachtoffer van zijn tijd. In de wereld van nu kan een klein bedrijfje dat hele lekkere kazen verkoopt via computers veel makkelijker zijn administratie bijhouden. Met een beetje fantasie is zelfs te verdedigen dat Laarmans via een website zijn kazen heus wel aan de man had gekregen.
Dit verhaal is misschien nog het beste te typeren als realistische slap-stick. De hoofdpersoon glijdt hier alleen niet uit over bananenschillen en krijgt geen taarten in zijn gezicht gegooid, maar blundert even lachwekkend, wel op een wat subtielere manier natuurlijk. De lezer blijft voortdurend verheffende gedachtes hebben zoals: “Doe nou niet joh, kom op. Denk nou even na!” Frans Laarmans is dan niet bepaald cool, maar hij is wel een sympathieke man en ook een heel complete figuur. Alle rollen zijn goed uitgewerkt en het verhaal leest erg ontspannen. Ik vind dit echt een leuk boek.
Kaas is een goed voorbeeld van iemand die kansen krijgt om het te maken en die het dan net niet goed genoeg doet. Het verhaal is realistisch en toch spannend en ook boeiend. Dat is een combinatie die maar zeer zelden voorkomt in de Nederlands literatuur, maar goed Willem Elsschot (Alfons de Ridder) is dan ook een Belg.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2009