Boekverslag Marcel Moring
Een vrouw
|
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 9 augustus 2007 |
Niveau: | Docent |
Taal: |  |
Woorden: | 2787 |
Opvragingen: | 2844 (3 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Een vrouw |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 2007 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: | |
Informatie: | Novelle geschreven ter gelegenheid van de 80e verjaardag van Harry Mulisch. Het boekje is gebaseerd op de roman "Twee vrouwen." |
Auteur: | |
Geslacht: | man |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 5 september 1957 |
Informatie: | |
Populaire titels: |
|
Zakelijke gegevens
Eerste druk: 9 augustus 2007
Gebruikte druk: 1e
Aantal bladzijden: 92
Uitgever: De Bezige Bij te Amsterdam
Gegevens voorkant
Op de voorkant staat de afbeelding van een starende vrouw, in een zwart kader.
Genre
Ter gelegenheid van zijn 80e verjaardag op 29 juli krijgt Harry Mulisch een bijzonder eerbetoon. Zes collega-schrijvers komen in die periode met novelles die verder fabuleren op het oeuvre van Mulisch.
Abdelkader Benali schrijft De eeuwigheidskunstenaar, Doeschka Meijsing gaat in De eerste jaren in op Mulisch’ jeugd, Marcel Möring schrijft Een vrouw, een verhaal dat een ‘vervolg’ op Mulisch’ roman Twee vrouwen moet wezen.
NRC-critica Elsbeth Etty neemt dan weer De ontdekking van de hemel als uitgangspunt in Maak jezelf maar klaar. Het verhaal handelt over de moeder van Ada. Ook A.F.Th. Van der Heijden levert een gelegenheidsnovelle af: De doorstoken globe put eveneens zijn inspiratie uit De ontdekking van de hemel. Tenslotte is er Jessica Durlacher die met Waar bleef PC Cathy R. Mulisch’ vroege boeken herbeschouwt
De flaptekst
Hoe lang wil ik blijven?’ Aan het slot van Harry Mulisch’ roman Twee vrouwen herhaalt de verteller deze zin twee keer. Hoe lang blijft de gekwetste heldin Laura Tinhuizen, na de moord op haar geliefde Sylvia? Er is niet veel meer over van haar eens zo rijke leven. Wil ze wel blijven? Marcel Möring pakt het leven van Laura op, vijfentwintig jaar later, op een heel andere plaats, in een heel andere omgeving. Wat is er gebeurd met iemand die zo is beschadigd? Kun je dan nog verder leven? En zo ja, hoe? Waarom bleef Laura Tinhuizen? Een intrigerend verhaal over loyaliteit en verraad.
Leesadvies
Möring schrijft een helder vervolg op de roman van Mulisch “Twee vrouwen.” Voor de inhoud van die roman wordt hier gemakshalve verwezen naar de samenvattingen van maar liefst 55 inzenders op www.scholieren.com. Die roman eindigt met een open einde waarin de hoofdfiguur Laura Tinhuizen zich in Frankrijk in de buurt van Avignon afvraagt of ze na de dood van haar moeder en vooral haar geliefde er niet beter een eind aan kan maken.
Möring begint waar Mulisch eindigt met zijn verhaal. (hoofdstuk 2 van de novelle)
Op zich haal je daarmee het mythische en open einde van die roman weg, maar in de stijl van de grote schrijver heeft hij het vervolg van Laura’s leven beschreven. Het is dan ook een aantrekkelijke combinatie voor een literatuurlijst van havo en vwo. Door de geringe lengte van de novelle wordt er slechts één punt aan toegekend, maar de combinatie met “Twee vrouwen” levert dan wel drie punten op. Bovendien is het altijd aantrekkelijk om op een mondeling schoolexamen boeken met elkaar te verbinden.
Motto en opdracht
De novelle heeft een Engelstalig motto:
“ That sob through the wall
Which bolts my heart
With its pure distress,
Start-stops, and I’ m left
In the prickly dark
With my eyes open wide
To a broken-off dream
Still alive in my head.
Andrew Motion : Bad Dreams, I, Derby to Pancras
Uit: Love in al Life
Het motto dat verhaalt over een verbroken droom die nog steeds in het hoofd van de hoofdpersoon spookt en nachten van verdriet oplevert door het snikken dat door de muur van de kamer heen klinkt, is natuurlijk van toepassing op de figuur van Laura Tinhuizen. Ze kan het verdriet van haar grote liefde Sylvia maar nauwelijks verwerken.
Structuur en verhaalopbouw
Er zijn vijf hoofdstukken die geen titel hebben. Hoofdstuk 1, 3 en 5 spelen in het heden van het jaar 2000. In hoofdstuk 2 wordt verteld over de vlucht van Laura naar Australië, wat in 1975 gebeurt en in hoofdstuk 4 wordt verteld over haar terugkeer naar Amsterdam aan het einde van de zeventiger jaren. De novelle wordt dus niet-chronologisch aangeboden.
Het is ook een vervolg op het einde van de roman “Twee vrouwen”waarin Laura aan het einde van de vertelling erover denkt om naar beneden te springen: ze is haar moeder en haar vriendin Sylvia aan de dood kwijtgeraakt. Die roman heeft dus ene open einde.
Omdat Möring wel met een oplossing komt, heeft de novelle wel een gesloten einde.
Perspectief
“Een vrouw”is een novelle die een vervolg is op de roman “Twee vrouwen”van Harry Mulisch. Het vervolg speelt 25 jaar na de gebeurtenissen met Sylvia en ze geeft min of meer verantwoording van wat ze in de 25 jaar die ertussen liggen heeft gedaan.
Titelverklaring
Van de “twee vrouwen”van Harry Mulisch is er na de moord op Sylvia maar één overgebleven. Daarom is de titel ook op twee manieren te lezen: een vrouw of één vrouw.
Aura vertelt over haar eenzaamheid na de dood van Sylvia.
Tijd en decor
Het Verhaal- Nu kan duidelijk worden afgeleid uit tekstgegevens. De dood van Sylvia in ‘Twee vrouwen” vindt plaats in 1975. Laura laat merken dat die gebeurtenissen precies 25 jaar geleden heeft plaatsgevonden. Ze was toen 35 jaar en is nu 60 jaar. Dat betekent dat het Verhaal-Nu in het jaar 2000 speelt. Hoofdstuk 2 verhaalt over haar terugreis met de trein naar Nederland vanuit Avignon in 1975 en haar vlucht naar Australië.
In hoofdstuk 4 wordt verteld hoe ze na het Australische avontuur terugkeert naar Nederland en daar een nieuwe mooie vrouw ontmoet. (Janine) Dat is aan het einde van de zeventiger jaren.
Het Verhaal-Nu speelt zich af in een hotel aan zee. Hoofdstuk 2 in het weidse Australië op een wijnboerderij. Hoofdstuk 4 wordt gesitueerd in Amsterdam.
Samenvatting van de inhoud
In hoofdstuk 1 is Laura Tinhuizen, de 60-jarige ikvertelster, eigenaresse van een hotel-restaurant “De Witte Bergen.” Ze heeft een chef-kok Leo in dienst die nogal eens overhoop ligt met zijn personeel en de maître van het hotel. Ze moet steeds inspringen om de probleempjes met eters en gasten op te lossen. Zo praat ze o.a. met een kleine jongetje Florian dat zich niet vermaakt bij een bruiloft omdat hij het eten vies vindt. Hij wil natuurlijk friet, appelmoes en een kroket. Ook moet ze advies geven bij het wegwerken van een aantal dronken zakenlieden die steeds meer willen drinken. Ze biedt hun een dessert van sneeuweieren aan dat te vergelijken is met de genoegens van orale seks. Maar ze wordt ook niet lekker op een zeker moment en verblijft dan een tijdje in een schoonmaakkast totdat ze weer bij haar positieven komt.
Tenslotte loopt het bij de bruiloft ook nog eens uit op een fikse ruzie tussen bruidegom en vader van de bruid. Wanneer ze ook hier tussenbeide wil komen, wordt ze met een arm van de bruidegom weggemaaid. Door een bevriende huisarts wordt haar hoofdwond boven haar wenkbrauw gehecht met lijm. Laura wil maître Appelmans een champagne aan d e overige gasten laten aanbieden, maar die is op dat moment niet meer te vinden. Daarna overvalt haar een gevoel van diepe eenzaamheid. Ze voelt de tranen in haar ogen opkomen en ze vraagt zich af waar Sylvia is ( blz. 7-26)
In hoofdstuk 2 (blz. 27-48) keert ze terug uit Avignon naar Nederland. Het is 1975 (blz. 37) In Avignon heeft ze op het punt gestaan een einde aan haar leven te maken door naar beneden te springen van het balkon van het appartement. (Het einde van “Twee vrouwen” ) In de trein wordt ze door verdriet overmand en wordt ze aangesproken door een man die vraagt hoe het met haar gaat.
In het kort wordt daarna de geschiedenis van “Twee vrouwen”verteld: de ontmoeting met Sylvia, de manier waarop ze Laura een kind had willen geven en de wraak van Alfred die Sylvia en kind in haar buik had gedood. In Avignon had ze gedacht aan de tekst van het middeleeuwse Egidiuslied, waarin ook sprake is van een dode metgezel.
Ze besluit naar Australië af te reizen. Daar wacht ze op de dingen die komen gaan. Dan wordt ze aangesproken door een Australische wijnboer die haar vraagt welke soort wijn ze altijd drinkt. Deze Derek Canter wil graag dat ze de wijn komt proeven die hij en zijn broer hebben geproduceerd. Hij wil de Europese markt op en dacht dat Laura een Française was. Ze gaat met hem mee naar de wijnboerderij en proeft van de wijn. Een bepaalde wijn vindt ze heerlijk: het is een Riesling. Daarna praat ze met Derek: hij weet niet wat er met haar gebeurd is maar hij denkt dat ze een zogenoemde “walkabout” nodig heeft. (= een ommetje) Eerst begrijpt ze het verkeerd, maar daarna beseft ze dat het een manier van formuleren is waarbij je een tijdje de werkelijkheid ontvlucht: ze grijpt het aanbod van Derek en Keith aan om bij hen om de wijnboerderij te blijven aan. In het laatste deel van dit hoofdstuk begrijpt ze waarom ze in Avignon niet gesprongen is. (blz. 48)
Liefde, dacht ik daar in het verre Australië, is een sprong in het onzekere,in de diepte, een duik in de hoop en verwachting dat daar, in het peilloze zwart beneden je, iemand is die je vangt. Dat die roekeloze overgave, dat zinderende verlies van angst en beheersing, dat volledige werpen in wat je hoopt en verwacht, dat had ik niet gedurfd. Ik was bang geweest dat er iemand zou zijn.
Het derde hoofdstuk pakt de draad van het eerste weer op: Appelmans is niet zomaar weg: hij is gewoon verdwenen. Een jongen die als werkstudent werkt, loopt, vertelt haar dat Appelmans de gehele dag al vreemd had gedaan, alsof hij ergens mee zat Hij is een student Nederlands en schrijft een scriptie over het Egidiuslied.
“Appelmans”, waer bestu bleven” , mompelt Laura in een variant op de eerste regel van het Middeleeuwse lied.. Later komt de jongen haar vertellen dat Appelmans stomdronken in de kelder is gevonden. Bij Laura komt door de plek de herinnering aan de dood van Sylvia weer boven. Ze vindt de kelder een soort mortuarium, een plek in de onderwereld. Appelmans mompelt dat hij niet naar huis kan. Laura vindt hem maar een aansteller. (blz. 49-62) Ze weet nog niet wat er aan d e hand is, maar er zijn vast andere dingen veel erger.
In het vierde hoofdstuk keren we met Laura eerst weer terug naar Australië, waar ze drie jaar
heeft verbleven in de boerderij van Derek en Keith. Ze leert er wijn verbouwen en eten koken voor grote groepen mensen. Op een avond drinken ze na enkele jaren de lekkere wijn weer uit de beginjaren. Derek vraagt haar of de “walkabout” geholpen heeft en of ze nog langer op de boerderij wil blijven. Dat had de mevrouw in Avignon ook aan haar gevraagd. Hoe lang ze nog wilde blijven. Ze wist toen niet of ze überhaupt wel wilde blijven in het leven.
Laura wil wel weer weg uit het grote land en Derek biecht haar op dat hij geen man voor het huwelijk is, maar dat hij wel met haar had willen trouwen. Ze bekent hem echter dat ze niet op mannen valt. In april 1979 keert ze terug naar Nederland. Alles is in Nederland veranderd, het is in vergelijking met Australië een verwend land geworden. Bij toeval loopt ze tegen een andere vrouw, Janine op. Ze helpt haar bij de boodschappen die bij hun botsing zijn gevallen. Eerst lopen ze gewoon als een stel vriendinnen door de stad, maar ze is wel degelijk verliefd op Janine . Na een onweer gaat ze met Janine mee naar huis. Het lijkt erop alsof ze met de mooie en grote vrouw seks zal hebben, maar wanneer Janine voor haar ontbloot op bed ligt, weet ze dat ze haar dit niet mag aandoen. Vier maanden later koopt ze een villa aan de kust en ze laat het ombouwen tot een hotel: ze heeft namelijk veel geld geërfd van haar ouders. Het is 1980 en vijf jaar na de dood van Sylvia, maar nog steeds is ze niet alles vergeten. (blz. 63-78)
In het laatste hoofdstuk is de plaats van handeling weer het restaurant “De Witte Bergen”. Leo de kok en de student hadden juist op die dag (in het jaar 2000) de 20e verjaardag van het restaurant willen vieren. Ze hadden speciaal de eigen wijn van Laura “Laura’s field” voor haar uit “Down under “ laten overkomen.
Laura moet dan verschrikkelijk huilen. Het is ook precies de dag dat ze 25 jaar geleden Sylvia verloor en eigenlijk ook een soort zelfmoord pleegde. Ze heeft namelijk niet in het leven willen springen. Ze had zich toen ook voorgenomen om van niemand meer te houden. Ze heeft eigenlijk “niets” omdat ze na de dood van Sylvia niets meer heeft gedurfd, zelfs niet gedurfd om van de mooie Janine te houden..
Dan denkt ze ook terug aan het verhaal van de dronken Appelmans dat ze die avond van hem heeft gehoord. Zijn vrouw was bij hem weggegaan, omdat hij zo ontzettend saai was. Zijn vrouw had “liefde willen voelen”en niet bij hem willen blijven, omdat ze “het gewoon goed hadden met elkaar.” Een week geleden had ze hem in de steek gelaten. Laura vertelt Appelmans dat “liefde inderdaad meer is dan het goed hebben met elkaar.” Tegelijkertijd komt ze tot het besef dat de tijd van rouwende weduwe voorbij moet zijn. Maar ook dat ze het leven weer een kans moet geven en dat ze zich weer moet openstellen voor een nieuwe liefde. Op de achtergrond hoort ze de muziek van The Beegees “How can you mend a broken heart? “ Dan weet ze het na 25 jaar zeker, ze wil in dit leven blijven. (blz. 79-92)
Thematiek
Möring beschrijft in de novelle het proces van de rouwende geliefde om de dood van de partner. Jarenlang staat het leven voor Laura stil, omdat ze niet meer gedurfd had het leven te aanvaarden. De periode in Australië is er één van bezinning (een walkabout) maar ze kan zich niet geven aan Derek, de reden daarvan wordt in hoofdstuk 5 duidelijk, want liefde “is meer dan het goed hebben met elkaar.” Omdat ze zelf niet genezen is van de diepe wond die de dood van Sylvia veroorzaakt heeft, durft ze de sprong met de mooie Janine niet aan. Sterker nog, ze wil het Janine niet aandoen dat ze met iemand zou moeten omgaan die nog niet voldoende hersteld is van de toegebrachte schade. Pas 25 jaar na dato beseft ze dat ze in staat is het leven opnieuw een kans te geven. Het liedje van The Beegees geeft aan dat haar gebroken hart weer gelijmd is. Op haar zestigste verjaardag en de twintigste van haar hotel krijgt haar leven een vervolg.
Recensies
Op 10 augustus 2007 bespreekt Arjen Fortuin de novelle in NRC : " Zo vind je veel aardige overeenkomsten als je Mulisch roman en Mörings novelle naast elkaar legt. Het spijtige van Een vrouw is echter dat het ook niet méér is dan dat: een ruimhartige epiloog. Op zichzelf beschouwd is de novelle een portret van een vrouw met een trauma, een vrouw die verder leeft omdat het leven nu eenmaal niet vanzelf ophoudt. Maar omdat al het werkelijk belangrijke zich al eerder (want bij Mulisch) heeft voltrokken, blijft dat portret in het luchtledige hangen. Waar de (kleine) catharsis van Laura aan het einde van de roman vandaan komt, laat Möring nauwelijks zien, de schaarse gebeurtenissen volgen elkaar op zonder zichtbare samenhang.
De opdracht om Harry Mulisch eer te bewijzen heeft Möring volbracht, maar een missie - die Een vrouw tot méér dan een gelegenheidswerk had kunnen maken, is het niet geworden. Het is als een echo: eenmaal weerkaatsen en dan alleen nog maar stilte.
Ik dacht: ik mag haar mij niet aandoen"
Op 16 augutus 2007 schrijft Arie Storm na een korte bespreking in Het Parool dat deze derde novelle in de reeks ter gelegenheid van Mulisch'verjaardag ook al tegenvalt.
Maar zonder dollen: vormen deze twee mannen samen een soort pesterige afsplitsing van Harry Mulisch? De pijproker en de malle oplosser van het wereldraadsel?
Marcel Möring is de derde auteur in een reeks van zes die Mulisch in de vorm van een novelle een eerbetoon brengen.
Het is duidelijk. In de wedstrijd tegen de rest heeft Mulisch zijn voorsprong vergroot: 3-0!
Over de schrijver
Möring werd geboren in Enschede en bezocht daar de Montessorischool. Eind jaren zestig verhuisde zijn familie naar Assen. Hij studeerde twee jaar MO-Nederlands, maar brak deze studie af, omdat hij zich toe wilde leggen op het schrijven. Hij had allerlei baantjes, onder meer als redacteur Theater en Beeldende Kunst bij de Drents-Groningse Persbladen.
Mörings boeken zijn in vertaling verschenen in meer dan vijftien landen. Voor het korte verhaal 'East Bergholt', vertaald door Stacey Knecht en gepubliceerd in 'The Paris Review' ontving hij als eerste niet Engelstalige schrijver de Aga Khan Prize. Zijn nieuwste en tot nu toe dikste roman, “Dis”, verscheen in november 2006 bij De Bezige Bij. Ondanks zeer hoge verwachtingen is deze roman matig ontvangen.
Möring woont in Rotterdam en was een van de eerste Nederlandse schrijvers met een eigen website.
Bibliografie
Mendels Erfenis (1990) (roman)
Het grote verlangen (1993) (roman)
De Kotzker (1993) (verhaal, later opgenomen in In babylon)
Bederf is de weg van alle vlees (1995) (novelle)
In babylon (1997) (roman)
Modelvliegen (2001)
Dis (2006) (roman)
Een vrouw (2007) (novelle)
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2010