Boekverslag Hella S. Haasse
Transit
Heb je zin om een korte enquête in te vullen over jouw ergernissen op school? Meedoen kost een paar minuutjes van je tijd.
Geschreven door: | |
Datum ingestuurd: | 8 november 2006 |
Niveau: | 4 vwo |
Taal: |  |
Woorden: | 1842 |
Opvragingen: | 1350 (26 deze maand) |
Waardering: |
Titel: | Transit |
Auteur: | |
Jaar van uitgave: | 1994 |
Aantal pagina's: | 92 |
Moeilijkheidsgraad: |
|
Thema: |
Auteur: | |
Geslacht: | vrouw |
Nationaliteit: | Nederlands |
Geboren: | 2 februari 1918 |
Informatie: | http://www.hellahaasse.nl/boekboek/show/id=89942 http://nl.wikipedia.org/wiki/Hella_S._Haasse |
Populaire titels: |
|
1
b) Transit
Transit, Em. Querido's Uitgeverij, Amsterdam, 1994-1, 92 blz.
c) Novelle
3b) 1. Hella S. Haasse gebruikt eenvoudig en modern taalgebruik. Daardoor is de novelle makkelijk te lezen
2. De stad wordt niet genoemd, maar het is moeilijk niet aan Amsterdam te denken. De foto op het omslag toont het Centraal Station van
Amsterdam. Het park waar Iks Fennechien ontmoet en waar Daan overlijdt, is het Vondelpark. Het huis van Cluysman staat in 'Oud-Zuid'
De verteltijd van de novelle duurt acht dagen. Van zondag tot en met zondag.
3. Het boek draait voornamelijk om Xenia (oftwel Iks), maar Arnold Cluysman speelt ook een grote rol.
Iks is een meisje van rond de 18, ze heeft kort donker haar, ze is een leuk meisje om te zien, maar niet echt knap. Ze draagt donkere alternatieve kleding. Het is een dominant, onverschillig meisje met haar eigen principes en meningen. Maar toch tegelijkertijd lief en zorgzaam, al wil ze het niet laten merken om zichzelf niet kwetsbaar te laten lijken. Het is duidelijk dat ze haar weg aan het zoeken is in deze wereld. In het begin van het boek is ze al in de war en aan het eind van het boek is er voor haar nog niets duidelijk, ze is niet veranderd, niets opgeschoten.
Cluysman is een man van 75 jaar, ziet er goed verzorgd uit, hij is een beetje verstrooid, hij is al 20 jaar niet buiten zijn huis geweest en heeft al die tijd doorgebracht met boeken en grammofoonplaten. Hij noemt het zijn favorieten, vrienden en troosters. Het is dus een slimme, intulectuele man, maar hij wel afhankelijk van iemand die hem verzorgt. Maar dat veranderd als Xenia hem na twintig jaar weer mee naar buiten neemt.
4. De gebeurtenissen waren erg afwisselend: soms waren ze triest (bijv. als Daan dood gaat), soms waren ze weer spannend (bijv. als Iks Alma zoekt, je weet dan nog niet of ze haar gaat vinden). Het hele boek was erg geloofwaardig, al denk ik niet dat het stuk met Cluysman zich echt af kan spelen, want in 20 jaar moet je toch wel eens naar buiten komen. De dood van Daan vond ik best wel schokkend, dit riep dan ook een triest gevoel bij me op. Ik had de afloop wel anders verwacht, ik had niet gedacht dat Iks Cluysman zomaar achter zou laten, maar ik dacht wel dat ze weer zou gaan reizen.
5. Het boek wordt in de zij -vorm verteld. Af en toe komen er stukjes van Cluysman’s dagboek/aantekeningen in het boek voor, deze zijn in de ik-vorm verteld.
c) 1. Thema:
Vriendschap:
Ondanks dat Iks haar vrienden Daan en Alma allang uit het oog heeft verloren, gaat zij naar hen op zoek. Daan herkent haar niet meer, maar Iks wil hem toch helpen. Iks gaat eveneens op zoek naar Alma, die waarschijnlijk nu in Antwerpen is.
Desillusie:
Iks keert gedesillusioneerd terug van haar ‘wereldreis’. De door haar bezochte landen verschillen weinig van Nederland. Bovendien zijn door haar schuld Alma en Daan aan lagerwal geraakt. Iks kan Daan zelfs niet meer redden: hij sterft. Alma is onvindbaar.
Ook heeft het thema wat te maken met onafhankelijk en vrij zijn van anderen en de maatschappij. Ze willen niet als doel voor de toekomst hebben consument te zijn. Ze zetten zich af tegen de maatschappij hoe die is.
2. Voor vriendschap eigenlijk het hele boek. Het hele verhaal blijft ze zoeken naar Alma en ze blijft zich bekommeren over Daan.
Voor desillusie in de periode dat ze bij kluisman zit, hij brengt herinneringen bij haar op en ze vertelt hem veel. Zo kom je er stukje bij beetje achter hoe haar reis verlopen is en dus wat er allemaal is gebeurd.
Voor afzetten tegen de maatschappij merk je aan het begin van het boek als je de herinneringen 'hoort' van de tijd dat Alma, Daan , Iks nog op school zaten en hun plannen aan het beraden waren.
3. De titel slaat op het reizende leventje van Iks. In het laatste hoofdstuk krijgt Iks een lift naar Antwerpen. De chauffeur informeert naar haar verblijfsduur en concludeert dat ze wel op doorreis zal zijn, zogezegd ‘in transit’.
4 1. Als het aangrijpend, ontroerend, diepzinnig is heeft het op bij een positieve werking omdat je je zo meer in het verhaal betrokken voelt. Als het je bijvoorbeeld ontroert zit je dus echt in het verhaal, want als je het saai zou vinden zou het je niet ontroeren.
2. Het meest treffende passage vond ik dat Iks te horen kreeg dat Daan was overleden en dat zij dat had kunnen verkomen als hij die nacht daarvoor bij haar was gebleven. Haar zoektocht en ongerustheid is nu dus voor niets geweest.
3. Als het saai is of langdradig haak ik vaak al af. Het boek moet je wel boeien anders heeft het ook geen zin om het te lezen!
4. Er zijn overeenkomsten aan te wijzen tussen het eerste boekenweekgeschenk dat Hella Haasse schreef, Oeroeg (1948), en Transit. Beide novelles over vriendschap en in beide gevallen is er sprake van een overgangssituatie. In Oeroeg ging het over de overgang van Nederlands-Indie naar zelfstandig Indonesie. In Transit is de harde overgang van een jeugd vol idealen naar een hedendaagse volwassen werkelijkheid het onderwerp van aandacht. De film Oeroeg heb ik zelf ook gezien.
5. In mijn geval vind ik het niet echt een herkenbaar probleem, ik ben blij met de maatschappij zoals die nu en ik ben echt niét van plan vroegtijdig met school op te houden. Dan vergooi je gewoon je toekomst. Wel herken je jezelf een beetje in Iks. Ze ziet dat ze een fout heeft begaan en ze voelt zich schuldig. Het heeft me wel aan het denken gezet. Het klinkt misschien hard, maar ik merk nu wel hoe goed ik het heb en dat ik dat meer moet respecteren.
6. Het taalgebruik was makkelijk te lezen, alleen de gedachten/notities van Cluysman waren soms wel moeilijk te begrijpen en om door te lezen. Je kan het wel orgineel noemen, het geeft een soort flair aan het boekje.
7. Ik vond dit werk erg interessant, omdat het een erg realistisch verhaal is. Iedereen kan op wereldreis gaan en zich later afvragen hoe het met zijn of haar vrienden gaat. Je leeft mee in het boek omdat je zelf erg benieuwd bent hoe het met haar beste vrienden gaat. Iks wordt op zich niet zo goed beschreven maar wel weet je dat zij een zelfstandig persoon is. Ze heeft een jaar lang door Europa getrokken en ze is al jong gestopt met haar school. Meneer Cluysman vind ik een beetje een raar persoon. Hij sluit zich zelf min of meer op en hij komt niet buiten. Omdat ik in een totaal andere belevingswereld zit dan Iks, vond ik het juist erg boeiend om een boek te lezen over mensen in deze situatie. Zwervers dus. Er wordt in verteld hoe ze aan geld moet komen, waar ze een slaapplaats moeten zoeken, etc. Het is best indrukwekkend als je dat leest. Je vraagt je af of er echt zoveel mensen zijn die zo leven. Je weet niet wat die mensen hebben meegemaakt: ze kunnen verkracht zijn, ze zien ‘vrienden’ op straat doodgaan waar ze bij staan. Er kan zoveel gruwelijks gebeurd zijn. In dit boek wordt dit ook min of meer duidelijk gemaakt. H. S. Haasse draait er niet omheen, en vertelt de werkelijkheid, althans zo komt het over. Ze laat onsmakelijke stukken niet weg, maar schrijft ze juist omdat de werkelijkheid eenmaal zo is. Het onderwerp werkt ze dus goed uit, en houdt het niet oppervlakkig.
8. Ik zou zeker een ander aanraden dit boek te lezen, het leest lekker door, het is boeiend en voor onze leeftijdsgroep vind ik. Verdere argumenten staan al bij mij eigen mening hierboven.
9. RECENSIE:
H.W.
Provinciale Zeeuwse Courant
11 februari 1994
Hella S. Haasse, die recentelijk zoveel lezers boeide met de roman Heren van de thee en met de Publieksprijs voor het Nederlandse Boek werd onderscheiden, schreef het geschenk voor de boekenweek die van 16 tot en met 26 maart wordt gehouden. Succes lijkt vooraf verzekerd voor de novelle van een schrijfster met haar staat van dienst, maar Hella Haasse wijkt in haar Transit af van het verwachtingspatroon. De auteurs die gevraagd worden het boekenweekgeschenk te schrijven, spelen meestal op veilig. Ze blijven bij hun vaste thema's, proberen te doen wat zij altijd doen. Dikwijls leidt het tot slappe herhalingen, zo werd vorig jaar het door Willem Frederik Hermans vervaardigde geschenk een teleurstelling.
Hella Haasse heeft niet op haar routine vertrouwd. Ze staat bekend als de mevrouw bij uitstek in onze literatuur, haar personages zijn doorgaans beschaafde mensen die keurig converseren. In Transit gaat het heel anders toe, in plaats van waardige kalmte overheerst tergend straatrumoer. Het komt er aanvankelijk wat onwennig uit maar de 76-jarige schrijfster blijkt bijvoorbeeld perfect de eigentijdse turbo-taal te beheersen. Ze heeft het over de "karakterloze glossyachtigheid" van het moderne Amsterdam, er duikt een "trendy mafioso" op, "bij goeie house ga ik echt wel uit mijn dak" kan haar hoofdpersoon beweren, "dat is pure shit!" heet het ergens. Natuurlijk ligt er hondestront op de stoep, bedekt graffiti de muren, en er wordt gedreigd met een pitbull.
We zien dus een nieuwe Haasse in deze novelle, waarin ook drugsverslaving en heroine-hoertjes een rol spelen. De heldin is de jeugdige Iks Westervliet, die na een periode van zwerven teruggekeerd is in Amsterdam. Een thuis heeft ze niet, "heel haar bezit zat samengeperst in een klein model rugzak." Ze maakt zich zorgen over Alma en Daan, indertijd heeft zij hen overgehaald van school te gaan en een onzeker leven te beginnen. Met Daan loopt het helemaal verkeerd af, over Alma komen er verontrustende berichten. Gedurende de week dat Transit speelt, verblijft Iks bij een erudiete, oude man die de veelzeggende naam Cluysman draagt. Hij heeft de wereld helemaal buitengesloten, maar via haar sijpelt nu onthutsend nieuws door.
Mededogen
"Drie kinderen, want dat zijn ze eigenlijk, het spoor bijster in de eeuw van het jaar nul, dit tijdperk van verstandsverbijstering" schrijft hij. Volgens hem zijn "verantwoordelijkheidsgevoel, zedelijk onderscheidingsvermogen" aan het verdwijnen en komen daar "gewoonten en mores die een louter commerciele basis hebben" voor in de plaats. Hella Haasse laat zien dat deze schijn bedriegen kan. Ze schrijft niet om te vermanen, haar verhaal moet ontstaan zijn uit diep gevoeld mededogen. Het harde, grauwe stadsleven wordt door de schrijfster die bekend staat om haar zachtaardige, verheven romans heel realistisch opgeroepen. Zelfs de aanpak is anders: geen breed opgezet proza deze keer waarin alles uitgebreid wordt verklaard, maar proza dat veel te raden overlaat.
Wat een talent moet je hebben om je oeuvre zo'n nieuwe wending te geven. Over wat een geestkracht moet je beschikken om je in zo'n wezensvreemde wereld te kunnen verplaatsen. Transit is een kostbaar geschenk.
de recensie is al zo kort dat ik deze niet hoef samen te vatten.
Ik ben het erg eens met deze recensie. Hij beschrijft precies hoe ik het boek ook ervaren heb. Het snelle taalgebruik geeft je een wat vertrouwder gevoel. Zo is het voor jongeren ook aantrekkelijker. Het realiteitsgehalte heeft de recent ook goed beschreven. Ze laat niets weg en drukt je met je neus op de feiten.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het ons dan weten.
© Scholieren.com 2009