Boekverslag Harry Mulisch

Info over dit verslag

Geschreven door:	Erik
Niveau:	4VWO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	2522
Opvragingen:	12

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 3 uit 5 (2 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Harry Mulisch

• Archibald Strohalm (1)

  1952

• Bericht aan de rattenkoning (1)

  1966

• De aanslag (108)

  1982

• De diamant (6)

  1954

• De elementen (14)

  1988

• De ontdekking van de hemel (33)

  1992

• De procedure (12)

  1997

• De pupil (11)

  1987

• De sprong der paarden en de zoete zee (3)

  1955

• De versierde mens (2)

  1957

• De zaak 40/61 (1)

  1962

• Het beeld en de klok (4)

  1989

• Het mirakel (5)

  1955

• Het stenen bruidsbed (11)

  1959

• Het theater, de brief en de waarheid (15)

  2000

• Het woord bij de daad (0)

  1968

• Het zwarte licht (11)

  1956

• Hoogste tijd (2)

  1985

• Oidipus, Oidipus! (0)

  1972

• Oude lucht (1)

  1977

• Siegfried (39)

  2001

• Tussen hamer en aambeeld (3)

  1952

• Twee vrouwen (55)

  1975

• Voer voor psychologen (0)

  1961

• Vonk (1)

  2002

• Voorval (1)

  1989

BESCHRIJVING

Schrijver
Harry Mulisch

Titel en ondertitel
Siegfried
Een zwarte idylle

Druk
5e druk juli

Uitgever, jaar, plaats
De bezige bij, 2002, Amsterdam

Jaar van eerste druk
2001

Aantal pagina’s
213 pagina’s

Motto
Warum holt mich der Teufel nicht?
Bei ihm ist est bestimmt schöner als hier

Eva Braun, Dagboek 2.III.35

Indeling
Ingedeeld in hoofdstukken met nummers.
Het aantal hoofdstukken is: 19

Samenvatting van de inhoud
Rudolf Herter is een internationaal bekende Nederlandse auteur. Rudolf Herter en zijn vriendin Maria arriveren in Wenen om het boek van Herter ‘De uitvinding van de Liefde’ te promoten en wat interviews te geven. Tijdens een van deze interviews komt hij naar aanleiding van een gestelde vraag opeens op een idee voor zijn nieuwe boek. Hij raakt gefascineerd door Hitler en door het feit dat hij nog door niemand verklaard is. Niemand is er ooit in geslaagd Hitlers daden en gedachten te begrijpen en Herter voelt zich geroepen deze taak te vervullen. Op dat moment heeft hij nog geen idee hoe hij dit zal gaan aanpakken. De volgende dag heeft hij een lezing in de Nationale Bibliotheek van Wenen en na de lezing begint de signeersessie. Pas wanneer alle mensen naar huis zijn, komt er een ouder echtpaar naar Herter toe: Ullrich en Julia Falk. Zij hebben zijn televisie-interview de voorgaande dag gezien en zij denken dat zij hem kunnen helpen om Hitler beter te begrijpen. Herter heeft het gevoel dat deze twee mensen iets weten wat niemand anders weet en dat deze informatie waardevol is. Hij besluit de volgende dag het echtpaar Falk te bezoeken. Ze vertellen dat zij vroeger in dienst zijn geweest bij villa Berghof: Hitlers buitenverblijf op de Obersalzberg in Berchtesgaden. Aangezien zij een van de laatste overlevenden waren van de Tweede Wereldoorlog en zij in die tijd aan de kant van Hitler stonden hebben zij ongelofelijke waardevolle informatie. De reden waarom zij hun verhaal met Herter wilden delen was dat zij niet wilden sterven met het verhaal. Herter mocht het verhaal pas na het overlijden van het echtpaar Falk publiceren. Julia Falk was in die tijd goed bevriend met Eva Braun. Eva Braun was de geheime vriendin van Hitler en was voor de hele wereld verborgen, omdat de Duitse vrouwen niet mochten weten dat Hitler een vriendin had: dit zou politiek ongunstig zijn want Hitler was in die dagen zeer geliefd onder zijn vrouwelijke onderdanen. Julia Falk had een goede band met Eva Braun en wist daardoor meer dan enig ander over het prive-leven van Hitler. Falk vertelde dat Eva Braun een kind verwachtte van Hitler. Omdat dit absoluut niet openbaar mocht worden, werd er een plan bedacht. Ullrich en Julia Falk zouden het kind opvoeden als hun eigen kind, zodat niemand wist dat dit het kind zou zijn van Hitler. In het geheim beviel Eva op 9 november 1938 (de Reichskristallnacht) van haar zoon Siegfried. Siegfried groeide op en leek enigszins wel op zijn vader: hij speelde graag oorlogje. Siegfried wist niet dat Adolf Hitler eigenlijk zijn vader was. In deze tijd had Eva het erg moeilijk, want zij hield veel van haar kind en het was moeilijk voor haar te accepteren dat zij niet mochten laten merken dat zij de moeder was en Siegfried dan ook met al zijn woede, vreugde en verdriet naar Julia ging, in plaats van naar haar. Ondertussen woedde de oorlog in heel Europa en Hitler begon terrein te verliezen. Op een dag kreeg Herter het bericht dat hij op Hitlers bevel Siegfried moest doden. Wanneer hij dit niet zou doen, zou Siegfried alsnog vermoord worden en zouden hij en Julia naar een concentratiekamp moeten. Hoe erg hij het ook vond, besloot hij het te doen om het leven van Julia te sparen. Hij nam hem mee naar de schietbaan en schoot Siegfried daar door zijn hoofd. Er werd geen onderzoek ingesteld, want het was een “ongeluk”. Na de dood van Siegfried werden Julia en Ullrich overgeplaatst naar Den Haag. Ondertussen was het duidelijk dat de dood van Siegfried een misverstand was: Hitler dacht namelijk dat Eva van Joodse afkomst was: dit stond namelijk in haar papieren. Dit had hem doen besluiten Siegfried te vermoorden. Wanneer men had ontdekt dat hij een half-Joods kind had, dan was dit voor hem rampzalig geweest. Achteraf bleek echter dat Eva helemaal niet Joods was, maar dat het bewijs vervalst was. Dit was gedaan door een van Hitlers handlangers om ervoor te zorgen dat niet Siegfried, maar hijzelf de opvolger van Hitler zou kunnen worden.
Toen Hitler hier achterkwam draaide hij compleet door. Ondertussen ging het al heel slecht met het Duitse rijk en het einde van de oorlog naderde. Hitler en zijn handlangers bleven tot het einde bij elkaar in een soort van ondergrondse bunker. Op het laatste moment trouwde Hitler Eva en dat was haar gelukkigste moment in haar leven: hij deed dit dan ook haar als compensatie voor de dood van haar kind, waarna ze samen zelfmoord pleegden.
Met de grote hoeveelheid ongelofelijke informatie keerde Herter terug in zijn hotelkamer. Hij had beloofd te zwijgen over het verhaal totdat Falk was overleden en hij deed dit dan ook, maar hij had wel behoefte zijn ideeen en gedachten te ordenen. Hij begon te praten in zijn dictafoon en dacht Hitler opeens helemaal te kunnen doorgronden. Hij praat en praat en Maria die hem niet helemaal kan volgen plaatst enkele kanttekeningen die Herter dan weer volledig weet te verklaren. Op een gegeven moment is Herter zo moe van de grote emotionele inspanning dat hij besluit even te gaan liggen en Maria gaat dan even wat drinken beneden. Wanneer zij later terugkomt ligt Herter dood op bed. De dokter komt en stelt een onmiddellijke hartstilstand vast. Wanneer Maria het bandje van het dictafoon afluistert hoort ze een tijdlang niks en dan opeens hoort ze plotseling een zacht rumoer, en pas na de derde keer luisteren verstond ze wat hij zei: ‘…hij …hij …hij is hier’. Herter is dus eigenlijk ook een slachtoffer van Hitler want deze laatste woorden suggereren dat Hitlers geest die van Herter is komen halen. Hitler zei ooit ook ‘…hij …hij …hij was hier’. Waarmee waarschijnlijk de duivel werd bedoeld.

STRUCTUURELEMENTEN

Tijd
• Het leven van Herter waar over verteld wordt speelt zich af in 1999. waar Ullrich en Julia Falk over praten speelt zich af in de oorlog.
• Dat Herter in Wenen is is een bezoek van 2 weken, het verhaal wat Falk verteld duurt 7 á 8 jaar.
• Nee als Falk begint te vertellen gaan ze terug naar de oorlog en midden in zijn verhaal zijn ze weer even in het nu en dat wisselt een paar keer af.
• Ja er is een zeg maar grote terugblik namelijk het verhaal dat Falk vertelt dan blikte hij terug over de tijd dat hij en zijn vrouw in de Berghof zaten.
• Nee het ene stuk gaat qua tijd wat sneller dan het andere stuk.

Plaats
• Het verhaal speelt zich af in Wenen, en het verhaal dat Falk vertelt speelt zich af in Villa Berghof van Hitler.
• In Wenen speelt de ruimte geen rol maar in het verhaal van de Falks speelt het wel een beetje een rol, zo wordt er namelijk beschreven hoe het bureau van Hitler er uitziet.

Personen
• Hij is een beroemde Nederlandse schrijver van 72 jaar oud. Rudolf Herter is de hoofdrolspeler. Herter is het alter-ego van Mulisch. Beiden hebben kankeroperaties ondergaan, de uiterlijke verschijning is identiek. Net als Mulisch veel tegenstanders heeft, is er ook “een groep verstokte Herterhaters” (pagina 56). Beiden hebben een bezoek gebracht aan Cuba en geschreven over Eichmann.. Je krijgt veel over het denken en doen van de man te weten.
• Maria Herter: vrouw van Rudolf Herter, een lieve zorgzame vrouw. Rossig opgestoken haar en groenbruine ogen. Verder niet zoveel aan bod gekomen.
• Ullrich Falk: Hij is half-kaal met wit haar en is 89 jaar oud, oude rustige man die vroeg in dienst was bij Hitler. Hij zag er armelijk doch verzorgd uit.
• Julia Falk: een kleine dikke vrouw van 85, ze had grijze krullen en een natuurlijk blos op de wangen ook had ze een grote goudkleurige bril op vrouw van Ullrich Falk, oud en rustig. Nog steeds niet over de dood van Siegfried heen

Perspectief en verteller
Er is in Siegfried sprake van een auctoriaal perspectief, want je leest de gedachten van alle mensen. Het verhaal ligt echt bij de verteller.

Varianten
Geen varianten

Verhaalconventie
Het is een niet-realistisch verhaal omdat het niet is gebaseerd op historische feiten maar op de fantasie van Mulisch. Het zou wel zo geweest kunnen zijn maar dat is niet zo..

Stijl
Harry Mulisch gebruikt in het boek Siegfried veel korte zinnen met veel beschrijvingen. Hij gebruikt hierbij weinig bijvoeglijke naamwoorden en redelijk veel beeldspraak. Het verhaal is hierdoor fris en makkelijk te lezen

BEDOELING

Verklaring van de titel
Verklaring titel: Het verhaal draait om Siegfried, de fictieve zoon van Adolf Hitler en zijn maitresse Eva Braun.

Verklaring ondertitel: Het begint als een echte Idylle maar naarmate het verhaal vordert wordt het steeds donkerder en is het zwart op het einde als Herter sterft.

Verklaring van het motto
Het motto betekent: Waarom haalt de duivel mij niet? Bij hem is het zeker mooier dan hier
Dit omdat het leven als de vriendin van Hitler erg zwaar was. Het volk mocht het niet weten en ze werd een beetje door Hitler verwaarloosd.

Motieven
- slaap: de nachtmerrie van Hitler (blz 99) de dood van Herter (blz 213) is een belangrijk motief binnen het verhaal
- de dood: Hitler liet de Falks Siegfried vermoorden, Hitler en Eva Braun plegen na hun huwelijk samen zelfmoord. Herter sterft op het einde.

Leidmotief/ Herhalingen.
Zowel de slaap als de dood wordt vaak herhaald. Maar als ik moest kiezen zou ik kiezen als Leidmotief voor de dood omdat de hoofdrolspeler sterft, Siegfried sterft en Hitler en Eva Braun plegen zelfmoord en sterven dus.

Thema
Het thema is oorlog omdat het gaat over Hitler en hoe het was om in de oorlog bij hem te zijn.

Idee
In de oorlog was het zwaar bij Hitler te leven

SCHRIJVER
Harry Kurt Victor Mulisch wordt geboren op 29 juli 1927 in Haarlem. Over zijn eigen geboorte zegt hij: 'Op vrijdag 29 juli werd ik, negen pond zwaar, uit de Stille Oceaan opgevist. Die zelfde dag kwam de Vesuvius plotseling in verhevigde werking, maar de kranten vermeldden niet of dat kwam door mijn geboorte of door Mussolini, die ook die dag zijn verjaardag vierde'.
Mulisch is de enige zoon van Karl Victor Kurt Mulisch en Alice Schwarz. Zijn vader komt uit het toenmalige Oostenrijk-Hongarije (nu: Jablonec in Tsjechie). Na de Eerste Wereldoorlog is hij naar Nederland geemigreerd. Zijn moeder is joods, geboren in Antwerpen. Hoewel er thuis Duits wordt gesproken, wordt hij opgevoed met Nederlands. In 1936 scheiden zijn ouders, zijn moeder verhuist naar Amsterdam en Mulisch wordt vooral opgevoed door de huishoudster Frieda Falk.
Hij gaat na de lagere school (1933-1939) naar het Christelijk Lyceum in Haarlem. Tijdens de oorlog werkt zijn vader bij de collaborerende bank Lippmann-Rosenthal&Co en in deze positie kan hij zijn zoon en ex-vrouw beschermen tegen deportatie. In zijn middelbare schooljaren raakt Mulisch in de ban van de wetenschap. Hij richt een laboratorium in voor zijn experimenten, geinspireerd door het jeugdboek De avonturen van Bram Vingerling van Leonard Roggeveen. Deze hobby gaat ten koste van zijn schoolprestaties: hij zakt voor zijn overgangstentamen in 1944 en gaat van school. Na de oorlog wordt vader Mulisch tot drie jaar gevangenisstraf veroordeeld vanwege zijn baan bij Lippmann-Rosenthal & Co. Zijn moeder emigreert naar Amerika.
Mulisch' belangstelling verschuift meer en meer van de wetenschap naar de kunst. Hij tekent veel en schrijft in 1946 het verhaal Mijn kamer, dat in 1947 gepubliceerd wordt in het tijschrift Elsevier. Daarnaast begint hij met het lezen van grote schrijvers als Multatuli en Dostojevski, gaat toneelspelen en treedt op in een operette. Vanaf 1949 richt hij zich volledig op het schrijven. Zijn vader overlijdt in 1957.
In 1958 verhuist Mulisch naar Amsterdam. In datzelfde jaar wordt hij lid van de redactie van het tijdschrift Podium. Hij is ook redacteur van Randstad en tot 1990 van het bekende literaire tijdschrift De Gids. In de zestiger jaren toont hij zich sterk betrokken bij de nieuwe maatschappelijke en politieke ontwikkelingen. Hij voelt zich aangetrokken tot een communistische staat als het Cuba van Fidel Castro.
In 1971 trouwt Mulisch met Sjoerdje Woudenberg. Met haar krijgt hij twee kinderen. In 1992 wordt er nog een zoon geboren uit een verhouding met een nieuwe partner. Op zijn vijftigste verjaardag wordt Mulisch benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. In 1992, bij het uitreiken van het eerste exemplaar van De ontdekking van de hemel, volgt een bevordering tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Van de gemeente Amsterdam ontvangt Mulisch de zilveren eremedaille.

BEOORDELING
Ik vond Siegfried een erg leuk boek om te lezen dit mede door het feit dat ik gefascineerd werd op de manier waarop het verhaal van Falk werd vertelt. Ik kon me er helemaal in leven en daardoor kon ik het boek ook moeilijk wegleggen. Ik begon eerst te twijfelen of het wel echt fictie was of dat het gebaseerd was op een echt interview met die twee mensen. Het was niet echt herkenbaar voor mij maar ik kon me goed in het verhaal vinden en dat maakte het ook makkelijker te lezen. Ik had nog nooit eerder over dit onderwerp nagedacht, maar dit boek heeft me wel degelijk aan het denken gezet. Het verhaal had naar mijn inziens ook wel voldoende diepgang. Ik vond dit boek zo goed dat ik zelf niks zou hebben veranderd eraan. Het belangrijkste in het boek waren natuurlijk de gebeurtenissen, want Herter moet te weten komen wat er is gebeurt allemaal om Hitler te begrijpen. Van die gebeurtenissen gebeurde er ook precies genoeg om het verhaal rond te krijgen. Het waren dan ook leuke en spannende gebeurtenissen waardoor je echt getriggerd werd om door te lezen, maar het was niet zo dat het bepaalde gevoelens bij me opriep. De afloop heb ik ervaren als een leuk gekozen einde met dat “hij. Hij... hij is hier en toen niets meer” waarmee bedoelt wordt dat Hitler’s geest hem heeft komen halen. De personages in het boek waren ook goed beschreven met Herter als alter-ego van Mulisch. De gelijkinissen zijn treffend. De hoofdpersoon was dus wel levensecht om het zo maar te noemen, maar ook de andere personen zoals Maria, Ullrich en Julia Falk werden goed beschreven wat een gunstig effect had op het lezen van dit verhaal. Zelfs de relaties tussen de personen werd goed in beeld gebracht.
Het verhaal was goed opgebouwd en daarom was het vlot te lezen, maar er was een deel die ik eerst niet begreep en dat was dat stuk dagboek van Eva Braun. Ik had het eerst niet door omdat het ook nergens aangegeven stond dus ik snapte er niks van, maar later viel dat ook wel mee toen ik het doorhad hoe het nou echt zat. De echt spannende delen van het boek waren precies goed getimed waardoor je niet een saai en langdradig verhaal kreeg. Het taalgebruik wat Mulisch gebruikte was eveneens goed en dus makkelijk te lezen. Hij legte alles zo gedetailleerd dat je er echt is bij kon voorstellen en het zeg maar voor je zag. Ook door de vele gesprekken die gevoerd werden was het makkelijk te begrijpen. Deze gesprekken waren ook op natuurlijke wijze weergegeven. Kortom niets dan lof voor Harry Mulisch en het boek Siegfried.