geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
ff n studiebreak
Het mooiste crimiboek van 'onze' agent Don Heins? Die over de ontvoering van Alfred Heineken. Type in-één-ruk-uit.
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
Geschreven door: | Joyce (5 havo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 22 februari 2001 |
Taal: |  |
Woorden: | 1.900 |
Bekeken: | 7135 keer (15 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
ROMAN ANALYSE
Uitgegeven te Leeuwarden 1992, 4e druk
Bewerkt en verteld door H. Adema
Vertaalde tekstuitgave uit de Middeleeuwen
2. Motto
Dit boek heeft geen motto
3. Genre
Het genre van Beatrijs is een mirakelspel.
4. Samenvatting
De legende van Beatrijs
Wij bezitten een Marialegende die zich onttrekt aan classificatie en indeling, die ridderlijk is en schokkend, wonderbaar en reëel, geestelijk en wereldlijk, m.a.w. een werk welks maker. niet naar een model heeft gewerkt, zich niets van literaire stromingen heeft aangetrokken, maar, gedreven door een in-menselijk motief, gestalte heeft gegeven aan een eeuwig probleem: de keuze tussen tijdelijk en eeuwig geluk. De dichter zag dit als kind van zijn tijd en met de ogen van de priester, maar dit was niet ten nadele van de tijdloosheid van het gedicht en daarom is het een meesterwerk.
Het is niet origineel in die zin dat het vooral door de dichter zou zijn verzonnen. In de aanhef gewaagt hij zelfs van een bron, deze is De Beatrice custode (Over de kosteres Beatrijs), een legende die voorkomt in beide verzamelingen van Caesarius van Heisterbach, nl. Dialogus miraculorum en Libri octo miraculorum. De versificatie is conventioneel; het taalgebruik volgt de gangbare epische traditie.
Doch tekst en ritme voeren ons door hun natuurlijkheid en eenvoud tot de bron van het conflict diep in de menselijke ziel en niet alleen in die van de middeleeuwer maar van de mens aller tijden. Het is de strijd tussen de hang naar God en de wereldse neigingen. De spanning wordt op artistieke wijze verhevigd door het conflict in de ziel an een godgewijd persoon te situeren, een kloosterzuster die met eeuwige geloften aan God is gekluisterd en bijgevolg het wereldse geluk niet kan verwerven zonder die geloften te breken. Zij kan het meest begerenswaardige geluk in de wereld, het huwelijk, wegens haar gelofte van eeuwige zuiverheid niet verwerven en dus aan de wereldse liefde alleen deelachtig worden in de zondige en vernederende staat van bijzit en minnares. Beatrijs weet voor welke noodlottige keuze zij staat wanneer zij met haar jeugdvriend het klooster wil verlaten. Ze smeekt God om hulp, roept Maria's bijstand in, alles schijnt voor dovemans oren gesproken te zijn. "Toen God en alle harders zwegen", zou Vondel later dit gevoel van verlatenheid noemen, en in d ze zelfde verlatenheid zou Moenen, de duivel, met
Mariken van Nieumeghen gemakkelijk spel hebben. Beatrijs zwicht voor de verleiding bij gebrek aan bovennatuurlijke steun, wat ze Maria in een ontroerend gebed ten afscheid ook verwijt, en na de attributen
van haar functie op het Maria-altaar neergelegd te hebben, volgt zij de roepstem van de wereldse liefde. Niet dat zij er alles van verwacht:
Die wereld houdt zo kleine trouwe, Al heb ik mi gekeerd daaran: Zi slacht (gelijkt) den lozen koman (kd opman) Die vingerline (ringen)van formine (doublé) Verkoopt voor guldine.
De wereldse liefde blijkt inderdaad niet bestendig te zijn. Als na een weelderig leven van zeven jaren de armoede aan de deur klopt, vergat de ridder haar en hun "twee utermate schone kinder". Zeven jaren leeft ze nu- van de straat maar zelfs dan laat ze niet na haargebeden tot Maria te storten en op haar voorspraak
Zendde haar God in 't herte saan Berouwenesse alzo groot, Dat zi met enen zweerde al bloot Liever liete haar hood afslaan, Dan zi meer zonden hadde gedaan Met haren lichame, als zi plach.
Zij vindt met haar kinderen onderkomen bij een weduwe waar God op haar rouwmoedige smeekbeden in een visioen te kennen geeft dat ze terug moet keren naar het klooster. Haar kleding zou op de plaats liggen waar zij ze bij haar vertrek achtergelaten had, en de poort zou geopend zijn. Dan is het of Beatrijs de spot gaat drijven met het wonder, dat irruners literaire stof was geworden. Zij vraagt meer zekerheid maar ook de tweede verschijning voldoet haar niet; zij wil de aanmaning in klaarwakkere toestand vernemen. Wanneer deze wens ingewilligd is, gehoorzaamt zij. Beatrijs offert de edelste menselijke liefde, de moederliefde, tot boeting van haar zondig liefdeleven, laat haar kinderen achter en keert teru g naar het klooster, waar men van haar afwezigheid niets gemerkt heeft: de moeder Gods had haar taak veertien jaren lang waargenomen. Blijft nog slechts de angst voor de biecht die door de abt die het klooster"te visenteerne plach" beleidvol wordt opgevangen.
De Beatrijs-legende is een spannende roman waarin de humor evenmin ontbreekt als het groot menselijk tekort; de gebeden zijn lyrische passages, de monologen en dialogen geven haar een dramatisch karakter; zij verheft zich boven de classificering in literaire genres. De idealistische dichter schuwt geen realistische scčnes maar wordt niet grof en geeft geen aanstoot. Hij gebruikt de middelen van vertraging en versnelling waar de dynamiek van het verhaal dat vereist: blad zijden lang gaat het over het zieleleven, de veertien jaren van zondig leven worden in enkele regels afgedaan. Geen wonder dat dit meesterwerk velen tot herdichting en herschrijvingheeft geprikkeld; 'in de trant van een ballade werd het door Boutens"naar diens esthetische opvattingen herdicht; in dramatische vorm door Felix Rutten en Herman van Overbeke die zoveel mogelijk de oorspronkelijke tekst bewaarde en afwisselde met m.eeiiwse liederen; Francine Onstein maakte er lyrisch proza van en-Pierre Kemp, ten moderne novelle. Geen heeft het middeleeuwse kunstwerk benaderd. Boutens maakte er een esthetisch bravourestuk van, FelLx Rutten een sentimenteel "mysteriespel". Terwijl de middeleeuwse dichter zich gehoed heeft voor een vormgeving die de lezer af kon leiden, heeft Onstein daar het zwaartepunt,op gelegd. Een poging van jan Vuy ters om er een speelbaar stuk van te maken, mislukte door te gezochte effecten.
In het hiervoor genoemde gebed beroept Beatrijs zich op Maria's voorspraak voor Theophulus(e) - Theophilus -:
Hi was der kwaadste zondáren een Ende hadd'ein den duvel opgegeven Beide ziele ende leven Ende was geworden zijn man; Vrouwe gi verloosset'en nochtan.
We kunnen hieruit de algemene bekendheid van deze legende afleiden. Ook Theophilus was een geestelijke, die om hersteld te worden in zijn vroeger ambt van vicaris-generaal van het bisdom zijn ziel aan de duivel had verkocht~ maar door Maria's tussenkomst uit diens klauwen gered werd.
Voor de Beatrijs-legende is er nauwelijks plaats in een motievengroep, een literair genre of een type, de dichter is alleen menselijk, het is een meesterwerk. De bron. Het probleem, de literaire chargering. De psychologie van de verleiding (verlatenheid, twijfel aan de wereld, verwijt aan anderen). De psychologie van de inkeer. De liefde in betrekking tot de minnaar, tot God, tot de kinderen. De psychologie van de biecht. Gebruik van literaire constructiemiddelen. "Nazaten" van dit kunstwerk. De populaire legende van
5. De personen
De persoon Beatrijs is als persoon geen hoofdpersoon. De eigenlijke hoofdpersoon is Maria. Maria is behulpzaam en goed, ze valt voor Beatrijs in, in het klooster als Beatrijs vertrekt met haar geliefde. Maria bemiddelt tussen God en de mens.
Beatrijs is niet slecht maar zwak, ze wordt verliefd op een jongen en is dan 7 jaar getrouwd met hem hij verlaat haar dus na 7 jaar.
Beatrijs gaat hoeren om voor haar kinderen te kunnen zorgen. Beatrijs is een goede moeder. De schrijver van het boek wil hiermee zeggen, ze heeft alles gedaan om trouw te blijven aan God en steeds gebeden voor Maria.
Qua karakter goed, kritisch denken is niet Middeleeuws , 7 jaar is heilig getal, betekent afgeronde periode.
2 kinderen slecht huwelijk niet uit kerk geboren.
6. Het perspectief
Dit boek heeft een personaal perspectief. De schrijver beschrijft de gedachten en gevoelens van Beatrijs. In het boek verteld een verteller het verhaal.
7. Structuur
Het boek is in dichtvorm geschreven. Er zijn geen alinea's. Voor elke 5e regel staat het aantal versregels. Het laatste woord van twee regels ruimt steeds op elkaar. Er wordt veel gebruikt gemaakt van het oude drie-heffingenvers (= drie accenten per versregel).
8. Tijd
Het verhaal speelt zich af in de Middeleeuwen tussen 1200 en 1300. Het verhaal wordt chronologisch verteld. Er zijn een paar versnelling en tijdsprongen in het gedeelte van dat Beatrijs ging samenleven met haar minnaar en de tijd dat ze in de prostitutie zat.
9. Ruimte
Het verhaal speelt zich af in een klooster in een bos en in een stad.
10. Thematiek
Het belangrijkste thema van het boek is: zolang je altijd eerlijk berouw toon, zal God je na verloop van tijd altijd je zonden vergeven. BEANTWOORDING VAN DE VRAGEN
1. In deze legende wordt gespeeld met diverse getallen. Zij zijn niet zomaar gekozen, er zit een betekenis achter deze getallensymboliek. Geef twee duidelijke voorbeelden met verklaring.
Het getal 3 zegt dat het iets van God is en dat het goed is.
bijv. als Beatrijs terug moet naar het klooster. Het getal 7 staat voor een afgesloten periode. bijv. Beatrijs ging zeven jaar weg met haar geliefde.
2. Omschrijf het karakter van Beatrijs. Licht dit toe met voorbeelden uit de tekst.
Ze is erg gelovig, ze houdt vertrouwen in God en in Maria. Ze vertrouwd haar geliefde . half om half. Ze blijft denken dat hij op een keer weg zal gaan als het slecht met hen gaat.
3. Beatrijs laat haar kinderen in de steek. Waarom doet ze dit? Is ze een slechte moede te noemen?
Nee, ze laat haar kinderen in de steek in opdracht van Maria (God) ze is hierdoor geen slechte moeder.
4. Beatrijs kan de celibataire staat niet aan. Ook in deze tijd wordt het celibaat sterk bekritiseerd door velen. In de Beatrijs wordt een duidelijke waardering gegeven aan de verschillende soorten liefde die er zijn:
Liefde voor God, Beatrijs blijft God eren wat er ook met haar gebeurd is. Liefde voor man/vrouw Beatrijs blijft bij haar man en Maria neemt Beatrijs taak in het klooster over. Liefde voor kinderen. De kinderen die Beatrijs achterlaat worden goed verzorgd.
5. Beatrijs trekt haar pij uit, deze regel is symbolisch bedoeld. Wat zegt de auteur eigenlijk?
Ze ging weg en trok haar kleren uit, dat ze later weel toen ze bij haar kinderen wegging, ze trekt haar zonden uit.
6. Waarom zegt de jongeman "Schrik niet, ik ben het"?
Omdat er iemand ander had kunnen staan.
7. Leg de vooruitwijzing uit de tekst uit:
Ze krijgt spijt van de reis die ze gaat maken met die vriend, hij verlaat haar als ze het slecht hebben.
8. Regel 346 en volgende zijn wel erg strijdig met regel 456 en volgende. Is Beatrijs zo veranderd?
Nee, maar ze moet het doen om haar kinderen te verzorgen.
9. Wie of wat is Theophilus?
Een geleerde die z'n ziel aan de duivel verkocht heeft. Maria helpt hem door het contract met de duivel te verscheuren.
10. God laat Beatrijs merken dat ze de geode keuze heeft gedaan door weer in te treden als non. Hoe doet Hij dat?
Hij zegt tegen haar dat het lijkt alsof ze niet weggeweest is.
11. De abt is gebonden aan het biechtgeheim. Hoe kan dit verhaal dan toch bekend geworden zijn?
Door de preek van de priester en het zal misschien wel verzonnen zijn, door kinderen vertelt. PERSOONLIJKE VERWERKING
1. De Middeleeuwer vind dit een verhaal omdat het laat zien dat hoe erg je zonden ook zijn God je altijd wel vergeeft. Ook vind de Middeleeuwer het mooi omdat Beatrijs niet gezondigd heeft en alleen maar zwak was doordat ze verliefd was op die jongen. Als hij haar verlaat blijft ze in Maria geloven en zorgt ze nog steeds goed voor haar kinderen en heeft ze alles voor hen over. De Middeleeuwer vind het goed van haar. Dus ook dat Maria voor haar ingevallen is.
2. Ik denk dat wij er aan de ene kant wel iets van kunnen leren maar aan de andere kant ook niet.
We kunnen er wel iets van leren dat je altijd je hart moet volgen. Je moet als je voor kinderen kiest ook veel voor ze over hebben al is het soms moeilijk. Als je een fout maakt moet je ook je fout kunnen inzien en vergeving kunnen vragen.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
