geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Online een chick scoren, je liefde laten zien op Whatsapp en digitale kusjes sturen. Zonder een blauwtje te lopen. Aanrader?
Boekverslag Karel Glastra van Loon
Lisa's adem
Geschreven door: | musje |
Datum ingestuurd: | 4 maart 2006 |
Taal: |  |
Woorden: | 2.250 |
Bekeken: | 3851 keer (15 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
I. Inhoudsopgave
De hoofdpersonen van dit boek zijn Lisa, Talm, Sebastiaan en Sophie.
Sophie is de moeder van Lisa. Ze was nog erg jong toen ze Lisa kreeg en Lisa was eigenlijk niet gewenst. Ze woonde toen nog samen met Albert, hij is de echte vader van Lisa. Albert hield er meerdere vriendinnen op na. Met een van hen, Susan, kan Sophie het heel goed vinden. Maar wanneer Albert’s schoonvader bij hen in huis kwam en hij steeds vervelender wordt verlaat Sophie Albert. Na haar relatie met Albert heeft Sophie nog een paar mislukte relaties. In koffiehuis ‘Samos’ waar Sophie werkt leert ze uiteindelijk Sebastiaan kennen. Lisa is dan acht jaar. Het klikt tussen hen en ook Lisa kan het goed met Sebastiaan vinden.
Sebastiaan komt uit een klein dorp, uit een normaal, gelovig gezin. Sophie, Sebastiaan en Lisa vormen samen een redelijk gelukkig gezin. Wanneer Sophie in het ziekenhuis komt te liggen door een medische fout bij de verwijdering van haar baarmoeder en eierstokken, veranderd hun relatie. Sebastiaan gaat met Lisa naar bed en Lisa wordt steeds afstandelijker tegenover Sophie. Als Lisa zeventien is leert ze Talm kennen. Zij worden verliefd op elkaar. Ze gaan vaak naar het huis van de weduwe Doris Koning, waar Lisa de kat verzorgd, en naar de woonboot ‘Moammar Khadafi’. Ze praten veel samen en gaan ook met elkaar naar bed. Uiteindelijk vertelt Lisa Talm ook dat ze met Sebastiaan naar bed is geweest. Als Sophie uit het ziekenhuis komt gaat ze samen met Lisa en Sebastiaan op vakantie naar Bretagne, daar verdwijnt Lisa spoorloos. Iedereen gaat naar haar op zoek maar ze wordt niet gevonden. Talm wil erachter komen wat er met Lisa is gebeurd en hij gaat met iedereen die iets met haar te maken had praten. Hij komt erachter dat Sebastiaan zwerver is geworden en hij heeft veel gesprekken met hem. Op de ‘Moammar Khadafi’ hebben ze een gesprek over Lisa. Talm beschuldigt Sebastiaan van de moord Lisa en hij doodt hem uiteindelijk in zijn slaap met een kussen. Na de begrafenis van Sebastiaan gaat Talm op bezoek bij Sophie. Ze kijken foto’s en praten over Lisa. Maar nog steeds is Talm er niet achter wat er precies met Lisa is gebeurd.
III. Leesbelevingsverslag
Lisa’s adem is een erg aangrijpend boek. Ik kon mij vooral in de rollen van Talm en Sophie inleven; wordt maar eens verliefd op een meisje dat een “verhouding” blijkt te hebben met haar (stief) vader en voel je maar eens buitengesloten van je vriend en je dochter.
Het boek is heel erg verwarrend geschreven, dit is te wijten aan de persoonlijke voornaamwoorden die veel gebruikt worden ( hij zegt, zij zegt ) en pas tegen het einde van het hoofdstuk heb je door over wie dat het wel degelijk gaat. Ik had eigenlijk een totaal andere verwachting van het boek, ik wilde weten waar Lisa was, maar we kregen de gevoelens van diegenen die haar zijn verloren.
Ik heb het boek vooral psychologisch ervaren; dit was vooral door de ellenlange gedachten en de filosofische gesprekken die werden beschreven, wat het boek er niet gemakkelijker op maakte. Bijvoorbeeld over banden met anderen: ‘Het is net als met een babychimpansee die mensen aanschaffen om hem als huisdier te houden. Na een paar jaar is de chimpansee lichamelijk uitgegroeid tot een volwassen aap, maar geestelijk blijft het dier een kind, omdat hij niet opgroeit in een chimpanseegemeenschap waarin hij gedwongen wordt te socialiseren. Zo’n dier wordt levensgevaarlijk.’ (p. 225)
Door dit stuk moest ik denken aan de relaties tussen mensen. Iedereen heeft andere mensen nodig om te kunnen leven. In je eentje kun je niets. Wanneer je altijd alleen bent geweest zul je je vijandig opstellen tegenover mensen die met anderen zijn opgevoed. Een simpel voorbeeld is de houding van ons tegenover buitenlanders.
Om deze zware stukken te verlichten kwamen er ook een paar humoristische stukken in voor, die heel verfrissend werkten:
‘‘Ik kan op mijn handen lopen,’ zegt Lisa. ‘En mamma ook. Maar als mamma op haar handen loopt, hangen haar tieten verkeerd om.’…’Ja, dat is toch zo mamma?’ zegt Lisa. En als Sebastiaan is uitgelachen: ‘Dat zegt ze zelf, hoor.’’ (p. 180-181)
Dit was op de perfecte plek in het boek geplaatst, in de tijd dat Sebastiaan, Lisa en Sophie een gelukkig gezinnetje waren.
Verder vind ik het open einde niet zo goed. Je weet dan dat Talm Sebastiaan heeft vermoord en dat Sophie op een intieme manier troost zoekt bij Talm. Gaat Talm hierop in of blijft Sophie een eenzame verdrietige vrouw zonder enig geluk? Hierover had de schrijver wat mij betreft wel iets meer mogen onthullen. Het past misschien wel bij het soort boek om het vooral een beetje vaag te houden maar iets duidelijker zou beter geweest zijn.
IV. Analytische verwerking
a) Genre: psychologische roman
b) Vertelstandpunt: Auctoriële verteller
In dit boek zitten drie hoofdpersonages waardoor er meerdere vertelperspectieven zijn. Om gemakkelijk overzicht te houden heeft de schrijver Talm vaak als “de jongen” uitgedrukt, Sebastiaan als “de man” en Lisa als “het meisje.” Het is dus een alwetende verteller.
c) Welk personage boeit jou het meest?
Talm boeit mij het meest. Dat komt omdat hij het dichtst bij mij staat, op vlak van leeftijd. Ik ben heel nieuwsgierig naar hem; wat zijn echte naam is, hoe hij is. Ook heb ik medelijden met hem, zijn hele leven is kapotgemaakt door de verdwijning van Lisa. Hield hij dan ZOVEEL van haar? Van Lisa heb ik de indruk dat ze een verwend meisje is, te arrogant voor Talm, en dat maakt het allemaal nog eens erger.
d) Tijd en plaats
Vertelde tijd: ±26 jaar
Leven Sophie: 1 jaar
Lisa’s jeugd: 17 jaar
7 jaar
Op zoek naar de waarheid: ±1 jaar
Verteltijd: 225blz.
Plaats: Het verhaal speelt zich op verschillende plaatsen af: In Amsterdam, waar Sebastiaan en Talm zwerven. In Frankrijk waar ze op vakantie waren. In de Moammar Khadafi. In het huis van Sophie en in het huis van weduwe Koning.
e) Verklaring titel
De titel kan letterlijk en figuurlijk op worden gevat. Talm denkt vaak terug aan alle kleine details die hij ontdekte bij Lisa. In het begin wordt ook haar regelmatige adem genoemd, die hij nog steeds in zijn nek kon voelen. Figuurlijk kun je de titel vertalen als de invloed die Lisa nog steeds heeft op de levens van degenen die van haar hielden. Omdat ze alleen verdwenen is, is ze nog steeds bij hen. En dat zonder dat ze een bevestiging hebben van haar dood of leven. Haar adem is er nog steeds.
f) Thema
Het hoofdthema van dit boek is liefde. De romantische liefde van Talm voor Lisa, de moederliefde van Sophie voor Lisa, de (onverantwoorde) liefde van Sebastiaan voor Lisa, de troostende liefde tussen Sophie en Talm.
Onderliggende thema’s zijn incest, pedofilie, ongewenste intimiteiten.
g) Einde
Het is een open einde. Je komt te weten dat Talm Sebastiaan heeft vermoord en dat Sophie op intieme wijze troost zoekt bij Talm. Voor de rest komen we niet te weten hoe het afloopt. Naar de rest van het verwerkingsproces, waar dan heel het boek om draait, moeten we raden? Dat vind ik niet goed! Als we dan al niet mogen weten wat er met Lisa precies is gebeurd, moeten we toch iets anders te weten komen?
h) Zou je iemand anders aanraden om dit boek te lezen?
Neen! Ik vind het boek niet echt aangenaam om te lezen, en ik haat het wanneer er geen “point” komt!
i) Bibliografie
V. Info-opdracht
a) Recensie
Het debuut van Glastra van Loon (1962), 'De passievrucht' uit 1999*, kreeg een gunstig onthaal; hij won er de Generale Bank Literatuurprijs mee. Op dit tweede boek is door de pers niet onverdeeld gunstig gereageerd. Toch bezit zijn tweede roman dezelfde verrassende uitwerking van thematiek en plot en de stilistische bravoure als 'De passievrucht'. Psychologie en recherche gaan weer hand in hand. De plotselinge verdwijning van Lisa confronteert drie personages uit haar omgeving met de vragen naar het waarom: haar eerste vriendje, haar moeder en haar stiefvader. Elk perspectief levert uiteindelijk maar een enkel antwoord op. Alle figuren zijn zwervers en zoekers, slachtoffers en daders. Ze zijn product van hun tijd (het verhaal speelt zich af rond 1970) en ze worden beheerst door (seksuele) vrijheidsdrang (pedofilie en incest), verzet tegen hun omgeving en zelfdestructie. In een vlotte, soms aforistische stijl schreef Glastra van Loon een spannende en trieste roman over schuld, boete en verloren onschuld. Kleine wil." druk.
b) Glastra van Loon leest voor op site Volkskrant
Op de site van De Volkskrant kan de geïnteresseerde lezer fragmenten uit Lisa's adem, de nieuwe roman van AKO-literatuurprijswinnaar Karel Glastra van Loon, beluisteren. Ook Glastra van Loons vorige roman De passievrucht krijgt een fragment op de pagina toebedeeld. Merkwaardig genoeg presenteert de Volkskrant deze literaire lezersservice naast een weinig zachtzinnige boekbespreking van criticus Arjan Peters. Prettig wel dat de lezer zelf kan oordelen over Peters’ harde kritiek: "Lisa's adem is behoorlijk dilettantistisch, omdat Glastra van Loon bijna automatisch uit de bocht vliegt zodra hij de diepte in.
c) Interview
De laatste jaren is er een groot aantal interviews met Karel Glastra van Loon verschenen. In veel interviews komen behalve vragen over zijn literaire werk, ook regelmatig vragen aan bod over zijn eerdere journalistieke werk, de kruisbestuiving tussen non-fictie en fictie, en zijn engagement. Het begin van een klein abecedarium van het schrijverschap van Karel Glastra van Loon:
Binding
'Ik heb ooit zes weken vrijwilligerswerk gedaan in Nicaragua. Daar logeerde ik bij een gezin met een paar kinderen, waaronder een jongetje van een jaar of tien. Met hem had ik meteen het gevoel dat hij familie was. Een zielsverwant. Hij had het ook met mij. Had zijn moeder aangetikt en gezegd: "Hem moet je nemen." Ik weet nog dat ik ongelooflijk ziek werd en twee dagen voor het huis heb gezeten, met hem. Op het stoepje hebben we elkaar woorden zitten leren. Zei hij "puerco", dan zei ik "varken", en zo deden we dat met alles wat er in het dorp voorbij kwam lopen. Dat een band zo diep kan gaan heeft enorme indruk op mij gemaakt.'
Marie Claire
Engagement
'Ik hoor bij de "verloren generatie", die natuurlijk verre van verloren is. Ik heb het tijdvak van het engagement, de krakersrellen, de anti-kruisrakettendemonstratie, meegemaakt en ik ben geëngageerd gebleven. Ik heb helemaal niets met die spijtoptanten uit de jaren zestig die allemaal tot de conclusie zijn gekomen dat het toch heel genoeglijk toeven is aan de winnerskant van deze society. (…) In mijn schrijven zoek ik naar een vorm van engagement. In De passievrucht is dat niet een speciaal politiek engagement maar wel engagement met het kwetsbare en de kwetsbaren.'
Eindhovens Dagblad, 28 oktober 1999
Ironie
'(Ik wil een schrijver worden) die zich keert tegen de ironie en het cynisme. Ik ben erg voor ironie als wapen tegen opgeblazenheid, tegen wat de Engelsen pump noemen. Dat kun je mij niet vaak genoeg lek prikken. Maar in een egalitaire samenleving als de onze (…) werkt ironie niet. (…) Cynisme is nog erger. Dat vind ik echt een kwaad, continu gevoed door de Westerse cultuur.'
NRC Handelsblad, 8 januari 2000
Journalistiek
'Hoe meer je buiten de journalistiek staat, hoe moeilijker je de journalistiek kunt verdragen. Er zit iets paradoxaals in het vak. Aan de ene kant houdt de journalist zich bezig met de meest essentiële zaken in het bestaan: zij doet dagelijks verslag van leven en dood. Aan de andere kant gaat het ontzettend oppervlakkig, onbenullig en ongeïnteresseerd toe.
NRC Handelsblad, 8 januari 2000
Plicht
'(Het is als schrijver mijn plicht) om mijn diepste angst onder ogen te zien. Dat is die nachtmerrie dat ik van de wereld val, helemaal alleen overblijf, dat er niemand meer is bij wie ik hoor. Ik weet, als het erop aankomt, is iedereen alleen. Maar ik heb gemerkt dat een bloedband nog het dichtst komt bij het oplossen van die eenzaamheid.'
Algemeen Dagblad
Schoonheid
'Mijn allerdiepste verlangen bestaat eruit in een omgeving te verkeren waar de liefde regeert, de schoonheid, het onbegrijpelijke, en me daaraan vervolgens een leven lang te laven.' Het Parool PS van de week, 31 juli 1999
Twijfel
'Ik heb me altijd verzet tegen zekerheden - oude, nieuwe - die met veel aplomb worden gepresenteerd. Ik neem dan acuut het tegenovergestelde standpunt in. Ik kan heel goed tegen de stroom, of de mode, of de tijdgeest inlullen. Alle grote misdaden tegen de mensheid komen voort uit een te groot geloof in het een of ander. Zo'n geloof vloeit voort uit een diepe innerlijke onzekerheid. Laat die gewoon toe, denk ik dan. Spreek díe uit, in plaats van je dogma's. Dan zijn we van het wapengekletter af.'
NRC Handelsblad, 8 januari 2000
Vragen en antwoorden
'(Lisa's adem) is lyrischer geschreven (dan De passievrucht), maar toch heb ik het gevoel dat die twee romans bij elkaar horen. Het onderlinge gegeven is de afrekening met een jeugdliefde. De verloren liefde die geïdealiseerd is en dat ideaal blijkt niet te kloppen. De passievrucht is het witte boek: eind goed, al goed. Lisa's adem is het zwarte boek. Het eindigt met de zin: "Echt, het komt goed." Dát dus in elk geval niet, het komt níet goed, de personages hebben aan het eind van het boek de lessen niet geleerd. In De passievrucht stonden de antwoorden, in dit boek de vragen.'
Vrij Nederland
Zinnetjes
'Mijn boeken ontstaan uit losse zinnetjes. 'Bo slaapt met zijn ogen open', schoot me ooit in de trein te binnen. Intrigerend zo'n zin. Heb ik meteen in m'n kladblokje opgeschreven. Daarmee is het werken aan De passievrucht begonnen. Maar wie Bo was, daar had ik nog helemaal geen idee van.'
Haarlems Dagblad
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
