Boekverslag Floris Bakels

Geschreven door:	tijgertje (6 vwo) [meer]
Datum ingestuurd:	2 juni 2006
Taal:
Woorden:	1.300
Bekeken:	3558 keer (32 deze maand)
Waardering:	Currently 4.22/5 1 2 3 4 5 4.2/5 (23 stemmen)
Deel op:

Titel:	Nacht und Nebel
Auteur:	Floris Bakels
Jaar van uitgave:	1977
Aantal pagina's:	235

Auteur:	Floris Bakels
Geslacht:	man
Nationaliteit:	Nederlands
Geboren:	19 juli 1915
Overleden:	1998
Populaire titels:	1977Nacht und Nebel (2)

1. Nacht und Nebel
2. Nacht und Nebel

Naam:
Klas/niveau:
E-mail:
Bericht:
Bestemd voor	Iedereen Scholieren.com redactie
Geheime code:

VII: Moderne literatuur, 1940-nu
10. Nacht und Nebel

Auteur: Floris B. Bakels (19 juli 1915
Titel: Nacht und Nebel. Mijn verhaal uit Duitse gevangenissen en concentratiekampen
Eerste publicatie: 1977
Omvang: 351 bladzijden
Motto:´Keer terug naar uw huis en verhaal al wat God u gedaan heeft´ Lukas 8: 39
Aard van het werk: autobiografie
Gelezen: 30-01-`05

Samenvatting
In de proloog beschrijft Bakels in het kort zijn leven tot en met zijn gevangenneming wegens sabotage, verspreiden van blaadjes en ´feindbegünstigung´. Zijn eerste verblijf is in de Scheveningse gevangenis (9 april- 17 juli 1942). Bij zijn verhoor heeft hij niet echt gelogen, maar ook niet alles vertelt. In de eenzame gevangenis krijgt hij het gevoel dat hij alles moet vertellen, omdat het zwijgen een teken is van angst en dat is een teken van ongeloof. De secretaresse is er niet meer; het gesprek wordt dus niet opgenomen en dat wordt later Bakels´ redding.
Van 17 juli tot en met 13 november 1942 leeft Bakels in het concentratiekamp van Amersfoort. Hij moet boomstammen sjouwen, maar weet `Schonung` te krijgen, dat betekent dat hij aardappels moet schillen. Hij brengt de dominee´s in het nauw met zijn kritische vragen.
Vanwege zijn proces wordt Bakels overgebracht naar de gevangenis in Utrecht ( 13 november 1942- 7 juli 1943). Zijn vrouw mag hem hier een keer bezoeken en het is mogelijk met haar te corresponderen met behulp van ´neef Jan´, een goede hulpbewaker. Bakels komt op de ziekenzaal te liggen en weet daar een baantje te bemachtigen, zodat hij meer vrijheid én eten heeft.
Ruim een jaar, van 10 juli 1943 tot en met 2 september 1944, ´woont´ Bakels in Natzweiler, een dodelijk concentratiekamp. Bakels moet stenen slepen, in een weverij werken en uiteindelijk komt hij bij de ´effektenkammer´ terecht; hier liggen de spullen van de gevangenen opgeslagen. Hij heeft geluk, want hier kan hij behoorlijk wat ´organiseren´, en komt weer behoorlijk wat aan.
Er volgt een verblijf van 10 dagen in een ´bekoorlijk kampje´, maar dit blijkt een grote vergissing, die snel wordt hersteld. Bakels wordt overgebracht naar Dautmergen (21 september-20 november 1944). De Duitsers hadden het natuurlijk voor het zeggen, maar de Polen die er al gevangen zaten hadden weer macht over Bakels en zijn groep, dit was geen gelukkige situatie.
Bakels wordt op het laatste ziekentransport naar Vaihingen-Enz gezet (21 november 1944- 2 april 1945), waar het beter is dan in Dautmergen. Bakels wordt hier niet snel beter, maar komt uiteindelijk toch uit het Revier. Veel Nederlanders overlijden er, omdat Dautmergen teveel van hen heeft gevraagd.
In Dachau maakt Bakels de bevrijding mee op 29 april. In dit kamp maakt hij een schets van de Duitser en aanwijzingen hoe je overleven in een concentratiekamp. De thuisreis volgt en Bakels geeft een soort nabeschouwing van zijn ervaringen en wat het voor gevolgen voor hem heeft gehad.

Thema
Floris Bakels vertelt zijn verhaal over Duitse gevangenissen en concentratiekampen

Titelverklaring
Nacht und Nebel-gevangenen waren politieke gevangenen die spoorloos moesten verdwijnen; de familie wist dus niet waar de gevangene was. Natzweiler was een NN concentratiekamp. De behandeling was er ontzettend slecht.
De ondertitel spreekt voor zich.
Motto:´Keer terug naar uw huis en verhaal al wat God u gedaan heeft´ Lukas 8: 39
Dit boek is één grote geloofsbrief. Eén van de redenen van Bakels om dit boek te schrijven is, om te zeggen wat hij te zeggen heeft, omdat dat één van de redenen is dat God hem spaarde, terwijl veel vrienden overleden.
Veel mensen vragen over alles wat er in W.O. II is gebeurd: ´Waar was God?´ Bakels antwoordt: ´God was er, júist in de concentratiekampen.´

Opbouw
Het boek is chronologisch opgebouwd. Elk kamp is een apart hoofdstuk. Hij begint vaak met een algemeen stukje en beschrijft dan voorvallen afgewisseld met dagboekstukjes en zelfs literaire verhaaltjes. De noten achterin verduidelijken dingen in het boek, met gegevens die later bekend zijn geworden.

Hoofdpersonen
Bakels: hij was een ziekelijk mannetje, altijd bronchitis en astma, maar na verschillende heilgymnastieken is het over en wordt Floris sterk, ijzersterk. Hij gaat naar het gymnasium en zet zijn studie voort met rechten in Leiden. In juli 1939 treedt hij als jongste bediende bij een advocatenkantoor in dienst. Hij trouwt, wordt lid van de Nederlandsche Unie en zegt zijn lidmaatschap al snel weer op. Bakels begint ook met een eigen nieuwsbrief om mensen tegen de ware zijde van de Duitse bezetter te waarschuwen.
Bakels is voor die tijd een lange man, 1.87, is mager en heeft flaporen.
In de concentratiekampen heeft hij heel veel geschreven en soms zelfs al met een beschouwende blik, dat is ontzettend knap.

Tijd waarin het verhaal zich afspeelt
De proloog begint in 1877, met de beschrijving van zijn grootouders. In een paar bladzijden schrijft hij naar zijn gevangenneming toe, op 9 april 1942. De epiloog eindigt in 1977. Maar na de notenverklaring komt er nog een stukje hoe het met hem, Bakels, is in 1989. Voor Bakels zal deze oorlog echter nooit ten einde komen; elke dag is voor hem 4 en 5 mei.

Plaats waar het verhaal zich afspeelt
Bakels woont met zijn vrouw in Rotterdam. Tijdens zijn gevangenschap wordt hij regelmatig verplaatst. Na zijn arrestatie komt hij in een gevangenis in Scheveningen. Dan volgen de verblijfplaatsen: Amersfoort, Utrecht, Natzweiler, Ottobrunn, Dautmergen, Vaihingen-Enz en Dachau.

Genre
Het boek heeft kenmerken van een dagboek en van een autobiografie. Bakels schreef tijdens zijn gevangenschap en in dit boek heeft hij daar veel van gebruik gemaakt. Maar het is geen compleet dagboek, want hij beschrijft dingen minder uitgebreid en analyseert voorvallen waaraan je kunt merken dat hij er later over na heeft gedacht. Bakels beschrijft zijn hele eigen leven met als speerpunt zijn gevangenschap.

Perspectief
Het boek is in ik-vorm geschreven.

Vertelde tijd
Het boek gaat over het hele leven van Bakels, maar zijn proloog begint eigenlijk al in 1877( met zijn voorouders). Het eindigt in 1989. Dus de vertelde tijd is 112 jaar.

Plaats temidden van leven en ander werk van de auteur
Het hele boek gaat over zijn eigen leven, dus om daar nu verder over uit te wijden. Hij schreef nog twee boeken: 'Verbeelding als wapen’ en ‘Uitzicht’. Deze twee boeken gaan ook over de oorlog.

Plaats temidden van een literaire stroming
Dit is een uniek oorlogsverhaal. Je zou het misschien naast het dagboek van Anne Frank kunnen zetten, als je alles persé in hokjes en vakjes wilt stoppen. Het is ook niet literair te beoordelen, want dan schiet je volkomen voorbij aan het doel van het boek. Dit boek kán niet fout zijn, want dit is zíjn boek.

• Wat me opviel is dat Bakels die druk bezig is te overleven bezig is met theologische vraagstukken. De vraag die hij heeft waarom er nu zoveel kerken zijn, herken ik heel sterk bij me zelf.
• Het boek is heel indrukwekkend. Wat die man beleeft heeft! Spannend is niet het goede woord, want je weet van te voren al dat hij het heeft overleefd (anders zou hij het boek niet kunnen schrijven).
• Er is ontzettend veel wat je kunt leren uit dit boek. Waar je op moet letten als je in een soort concentratiekamp zit bijvoorbeeld. Dat is trouwens een ironisch stukje. Maar vooral leren op God te vertrouwen, wat er ook gebeurt.
• De auteur is christelijk, hoewel niet lid is van een kerk. Vaak moet ik niets van mensen hebben die zeggen: ´ ik geloof wel, maar met de kerk heb ik niets´, maar bij hem krijg ik er begrip voor. Van hem kan ik niet zeggen dat hij daarom dús onchristelijk is. Sterker nog, ik denk dat veel ´christenen´ nog wel wat van hem kunnen leren.
• Je kunt het moeilijk met de auteur oneens zijn, want hij heeft het meegemaakt. Aan het eind relativeert hij zijn uitspraken over Duitsers wel, maar zijn harde oordeel over hen is hem niet kwalijk te nemen.
• Het boek maakt een ontzettende indruk en laat je een beetje voelen (in hoeverre dat kan) wat oorlog was, wat leven in een concentratiekamp was. De schrijver laat zien dat God hem hielp door zijn crises. En wat je aan negatieve kanten bedenkt, het valt allemaal in het niet bij wat dit boek wél biedt.
• Een ´must,´ desnoods voor geschiedenis of maatschappijleer.