CASA Nederland en Scholieren.com reiken dit jaar de CASA Werkstuk Award uit. Het allerbeste werkstuk wint een reis voor 2 personen t.w.v. €500, een snuffelstage en eeuwige roem! Dit jaar is het thema abortus. De redactie bedacht alvast 13 invalshoeken, klik hier en stuur je werkstuk op.
ff n studiebreak
Annemieke blikt terug op dat dagenlange surfen van vroeger. Tegenwoordig ben je binnen een half uur klaar.
geef je mening
Tjeerd pleit tegen internetdaten. Heb jij al eens een date (of meer) gehad met iemand die je online leerde kennen?
Boekverslag Renate Dorrestein
Buitenstaanders
Geschreven door: | *Marijke* (4 vwo) [meer] |
Datum ingestuurd: | 19 januari 2006 |
Taal: |  |
Woorden: | 3.600 |
Bekeken: | 7165 keer (27 deze maand) |
Waardering: | |
Deel op: |
|
-
Door - op 24-10-2010dankje dankje dankje dankje en nog maals dankje! dot boekverslag heeft me heel veel geholpen. zonder het had ik het waarschijnlijk niet gekunt -
Door Rick op 24-09-2007heey hallo ik hb er veel aan gehad want ik snapte er niks van na dankje wel daarvoor
Groeten Rick
1 Zakelijke gegevens.
Schrijfster: Renate Dorrestein.
Titel: Buitenstaanders.
Uitgever: Uitgeverij Contact.
Datum van eerste uitgave: 1983.
Genre: psychologisch roman.
2 Eerste reactie.
A Verantwoording van keuze.
Enige weken geleden werd het weer eens tijd om een boek voor Literatuur te gaan lezen. Echt veel zin om naar de bieb te gaan en daar dan tussen allerlei (leuke) boeken te moeten kiezen had ik niet. In de kast van mijn ouders vond ik gelukkig een boek dat mij wel leuk leek, Buitenstaanders van Renate Dorrestein. De flaptekst maakte mij wel nieuwsgierig en zorgde ervoor dat ik de dag erna aan het boek begon.
B Eerste reactie achteraf.
Wat een apart verhaal! Het boek heeft een open einde en nu vraag ik me af of het verhaal over de dag die beschreven is nou wel of niet is gebeurd.
Verder vond ik het wel een mooi boek, erg apart geschreven, de personages hebben mij aan het denken gezet en de ruimte waarin het verhaal zich afspeelt is mooi beschreven en op een aparte manier verteld.
3 Verdieping
A Samenvatting.
Ergens in een drassig gebied staat een zogeheten fasehuis. Dit huis is een onderdeel van een provinciaal psychiatrische inrichting die verderop in het bos ligt. In dit huis, dat wat weg heeft van een spookhuis, wonen vijf patiënten en hun psychiater. Hij is de bedenker van het gezinsproject en geeft onopvallend leiding aan dit gezin. De oudste van de vijf bewoners is Agrippina. Zij is een vrouw van een jaar of zeventig die in het verleden slachtoffer is geworden van geweld en seks. Ze lijdt aan waanvoorstellingen die waarschijnlijk door een hersentumor worden veroorzaakt. Haar zoon woont er ook en hij heet Lupo. Hij werd na zijn geboorte ondergebracht bij een andere vrouw en is dus niet door zijn moeder opgevoed. Vroeger is hij met een lelijke vrouw getrouwd uit medelijden. Ze kregen een mismaakt kind dat hij uit medelijden heeft vermoord. Later is hij ook betrokken geweest bij de dood van zijn vrouw die door een ongeluk haar beide benen verloor. Hij schreef toen gedichten over onder andere zijn vrouw en kind. Hij wordt heel beroemd maar wordt later opgenomen. In de inrichting schrijft hij in opdracht van lezers liefdesbrieven. Biba en Ebbe zijn tweeling en zijn via een lange weg in het fasehuis beland. Ze komen uit een probleemgezin en waren eerst met z'n drieën maar hebben hun drielingzuster Sterre geholpen bij haar zelfmoord. Sterre dacht dat er een monster in haar huisde en wilde Biba en Ebbe niet besmetten. Marrie is de jongste in huis en is een mongooltje. Zij is door Wibbe uit een tehuis voor alleenstaande moeders gehaald en in het fasehuis belandt. Wibbe is de psychiater maar wordt door de anderen als klusjesman gezien. Hij houdt zich van de domme en laat niet merken dat hij normaal is.
De bewoners treffen voorbereidingen voor een herdenkingsfeest want het is de sterfdag van Sterre.
Max, Laurie en de kinderen gaan op vakantie naar Elba, ze vormen een standaard gezin voor de buitenstaanders maar in werkelijkheid hebben ze een slecht huwelijk. Ze raken van de weg en komen met de auto in het water terecht doordat Agrippina een bord weg heeft gehaald. Ze besluiten Marrie te volgen die daar langsloopt en komen terecht bij het fasehuis. Hier weten ze echter niets van en denken bij een gewoon gezin te zitten. Max wordt wakker op een bed naast Ebbe; hij probeert haar te verleiden. Laurie komt erachter dat hij dit vaker doet en neemt wraak door Lupo te verleiden. De twee jongetjes gaan Marrie, die het syndroom van down heeft, pesten die niets doorheeft.
Lupo ziet echter niets in deze bezoekers en wil ze zo snel mogelijk weghebben. Wibbe haalt de auto uit het water en de gasten willen alweer wegrijden maar de auto begeeft het. Hij moet in het dorp gerepareerd worden. Wibbe en Max brengen de auto weg en Wibbe legt Max uit over het fasehuis. Evertje Polder, de oude hond van Agrippina, wordt door Lupo per ongeluk doodgeschoten. In het bos waar de moord is gepleegd, probeert Laurie Lupo te verleiden maar daar heeft hij helemaal geen zin in. Waar Agrippina zin in heeft is in de twee jongetjes die ongestoord Marrie martelen. Agrippina denkt dat ze door vers bloed langer jong blijft en wil voor de verandering in plaats van muizenbloed eens mensenbloed drinken. Ebbe en Biba hebben een zwanenvleugel nodig voor het herdenkingsritueel van Sterre. Lupo schiet dus een zwaan af en snijdt er een vleugel af.
Als Biba en Ebbe op het dak, waarvan Sterre is afgesprongen, het ritueel uitvoeren, raken Wibbe en Max in paniek en willen het ritueel onderbreken. De anderen waarderen dit niet en sluiten ze op in de kelder en op zolder.
De twee zoontjes willen Marrie een lesje leren en er ontbreekt een groot mes uit de keuken. Agrippina verdwijnt in het bos, Lupo, Biba en Ebbe gaan op zoek en vrezen het ergste. Laurie gaat achter Lupo aan en verdwaalt in het bos. Uiteindelijk komt ze terecht bij het hoofdgebouw van de inrichting. Zij vertelt daar aan de psychiater wat er in het fasehuis gebeurt. Deze vindt het niet verantwoord dat Agrippina 'los loopt' en neemt via een zender contact op met Wibbe die nog zit opgesloten.
Deze zegt echter dat er niets aan de hand is en dat Laurie gek is. Laurie krijgt een paar kalmerende injecties. Lupo, Biba en Ebbe laten Max en Wibbe vrij. Nadat ze Agrippina op bed vinden na een aanval besluit Wibbe haar terug te brengen naar de inrichting. Hij neemt Laurie mee terug van de inrichting. Vervolgens volgen ze het spoor van de jongens naar het botenhuis. Het blijft een raadsel wat ze daar aantreffen. Laurie droomt de volgende dag nog half en heeft een nachtmerrie. Ze ontwaakt versuft op een terras. Max verteld haar dat ze last heeft van de verdoving en vandaar de nachtmerries heeft. Ze gaan niet meer terug naar het huis maar willen op vakantie. Laurie vraagt zich af of alles maar een nachtmerrie is geweest of dat haar herinneringen kloppen.
B Onderzoek van de verhaaltechniek
1 Schrijfstijl
Het taalgebruik is begrijpbaar; er worden geen moeilijke woorden gebruikt. Het taalgebruik is van deze tijd, het boek is immers in de jaren ’80 geschreven en het verhaal speelt zich ook ongeveer af in deze tijd.
2 Ruimte
Het verhaal speelt zich voornamelijk af in een huis in een bos. Waar dit huis zich bevindt wordt niet echt duidelijk, hoewel het wel in Nederland is. Het huis is een groot, oud landhuis, die van een psychiatrische inrichting. Het verwaarloosde huis is donkerrood met geblindeerde ramen. Het ligt verscholen achter een dichtbegroeide oprijlaan. De omgeving bestaat uit bossen, moerrassen, het kikkereiland en de rivier. Bijgebouwen zijn een loods, een theekoepel, een boothuis en een caravan. Het dichtstbijzijnde dorp ligt kilometers verderop zodat de bewoners helemaal afgesloten zijn van de buitenwereld. Zo staat er op pagina 6:
De weg was verlaten. Nergens waren er tekenen van menselijke aanwezigheid.
Ook speelt het verhaal zich ongeveer in deze tijd af. Dit, denk ik omdat er een auto in het verhaal is en ook een psychiatrische inrichting. Verder ook gewoon aan het taalgebruik en de houding van de personen tegenover elkaar. Het verhaal beschrijft één dag en nacht in de zomer. De precieze datum wordt niet genoemd.
Het verhaal is niet chronologisch, want er zijn veel flashbacks in het verhaal aanwezig. Zo wordt er telkens wanneer er een nieuw persoon in het verhaal opduikt verteld wie hij is en waarom hij op de manier die hij is, met het verhaal verbonden is. Voorbeeld van een begin van een flashback:
‘Wat gaat het hem trouwens allemaal aan? Dat zijn onze zaken.’ Biba wist nog precies hoe het destijds verder was gegaan.
-------------------
Zo was het destijds verder gegaan:
Wanneer er een flashback volgt gaat daaraan vooraf vaak een streep en de zin: “Zo was het destijds verder gegaan.” Zo is een flashback goed te herkennen.
Ook zijn er voordat het ongeluk van Laurie en Max was gebeurd ook dingen gebeurt op die dag die je als lezer pas later verteld worden.
Er komen ook tijdvertragingen en tijdversnellingen voor in het boek. Tijdversnellingen worden vaak gebruikt bij de flashbacks. Hieronder een voorbeeld hiervan:
Ze voelde zich buitengewoon bevoorrecht, al waren haar enkels opgezet van het urenlange staan en leken haar armen wel van lood door de vrachten consumpties.
Haar geluk wankelde toen ze in hun tweede zomer zwanger raakte. De Allesplakker stikte zowat van woede. (p. 83/84)
Er is een traag ritme in het verhaal, dit komt door tijdvertragingen, maar ook door vele beschrijvingen die de schrijfster heeft gemaakt.
3 Verhaalfiguren
De hoofdpersoon in het verhaal is niet echt aan te wijzen. Laurie speelt een zeer belangrijke rol en zij groeit en verandert ook echt in het verhaal, maar van de andere personen weet je ook heel veel. Denk hierbij aan hun verleden, karakter en uiterlijk. Toch zal ik over enige personen wat vertellen.
Max: de arrogante, bazige en irritante echtgenoot van Laurie. Max probeert Laurie de hele tijd te kleineren en zijn zonen aan te sporen dit ook te doen. Hij houdt er ook een relatie met een andere vrouw op na. Het huwelijk houdt voor hem namelijk in dat je een dak boven je hoofd hebt en dat de buren je respecteren. Van buitenaf lijkt het gezin perfect, maar dit is het niet. Hij zal in de dertig zijn, want hij heeft nog vrij jonge kinderen. Max blijft een opervlakkig personage in het verhaal, zo verandert of groeit hij niet in het verhaal.
Laurie: zij heeft een minderwaardigheidscomplex en heeft veel medelijden met zichzelf. Ze heeft ongeveer de zelfde leeftijd als Max. Laurie heeft geen gelukkig huwelijk en ze weet ook af van de relatie van Max. Laurie hunkert naar liefde en probeert streker dan haar man overtekomen, wat haar niet lukt. Ze heeft ook snel last van stress en wordt ook snel hysterisch. Laurie verandert wel in de loop van het verhaal, ze verzet zich tegen haar man en denkt liefde te hebben gevonden bij Lupo.
Agrippina: zij is de oudste bewoner van het huis, waarschijnlijk is ze in de zeventig. De waanvoorstellingen die ze heeft worden veroorzaakt door een hersentumor. Ze maakt zich veel zorgen om haar uiterlijk; ze wil altijd jong blijven. Haar remedie hiervoor is het drinken van vers bloed. Haar geschiedenis wordt in een uitgebreide flashback verteld. Ze is liefdeloos opgevoed en vanaf die tijd altijd opzoek naar liefde geweest. Hierdoor wil ze mensen die zeggen van haar te houden, te snel geloven. Dat zal bepalend zijn in haar hele verdere leven. Om deze reden is ze seksueelmisbruikt en mishandeld.
Wibbe: hij wordt door de bewoners als enige gek gezien. Ze denken dat hij uit een psychiatrische inrichting ontsnapt is. In het fasehuis vervult hij de rol van klusjesman. In werkelijkheid is hij echter psychiater en heeft hij het fasehuis bedacht. Hij heeft het plan (psychiatrische patiënten deel uit te laten maken van een therapeutisch gezin) opgestart om carrière te maken.
4 Perspectief
Het boek is geschreven in het perspectief van de alwetende verteller, het is een auctoriaal verhaal. Het verhaal wordt gepresenteerd, maar daarbij is geen persoon in het verhaal te herkennen. Er is ook sprake van een wisselend perspectief, je komt als lezer de gedachtes en gevoelens van al de personages te weten. Dit maakt het verhaal best apart want je leest hoe verschillende personen of de zelfde gebeurtenissen denken. Je weet dus ook niet wie je nou echt moet geloven, omdat iedereen een andere kijk op de gebeurtenissen heeft. Zo krijg je als lezer bijvoorbeeld mee hoe iedereen denkt over de dood van Sterre wanneer het herdenkingsfeest wordt gehouden.
Je komt er door het gebruikte perspectief ook achter wat het karakter van elke persoon is en wat voor verleden zij hebben.
C Thematiek
1 Thema
Het thema is: buitenstaander zijn. Een ander passend thema zou ook kunnen zijn: wat is gek en wat is normaal?
2 Titelverklaring
De titel is vrij gemakkelijk te verklaren. De titel Buitenstaanders slaat op al de personen in het verhaal. Zij zijn allemaal buitenstaanders:
Max, Laurie en de hun twee zoontjes staan buiten de psychiatrische inrichting. Ze horen en passen niet bij de inwoners van het fasehuis;
De bewoners van het huis, Agrippina, Lupo, Ebbe, Biba, Marrie en Wibbe staan buiten de maatschappij;
Sterre is een buitenstaander omdat ze zich anders voelde dan haar twee zusjes en ze voelde zich daarom buitengesloten. Ze is ook buitengsloten van het verhaal omdat ze al overleden is wanneer het verhaal begint;
Wibbe is een buitenstander omdat hij onderzoek doet naar iets waar andere onderzoekers het niet mee eens zijn en niet in geloven. Hij is een buitenbeentje bij de wetenschappers.
D Informatie over de schrijver.
Buitenstaanders was het debuut van Renate Dorrestein. In 1983 heeft ze dit boek geschreven.
In de tijd dat Buitenstaanders verscheen, begon de emancipatiestrijd. Dit is goed te zien in de hoofdpersoon, Laurie, die los probeert te komen van haar man.
Ook wordt de psychiatrie bespot, psychiatrische patiënten moesten niet meer als gekken worden beschouwd. Daarop wordt kritiek geuit in het boek.
Leven en Werk.
Renate Dorrestein werd op 25 januari 1954 geboren te Amsterdam in een rooms-katholiek gezin. Ze genoot naar eigen zeggen een redelijk gelukkige jeugd. Niet door de geweldige sfeer die binnen het gezin hing, maar doordat haar eigen fantasie haar in staat stelde haar leven kleur te geven. In 1972 behaalde zij haar gymnasiumdiploma aan het Keizer Karel College te Amstelveen, waarna zij zich met energieke gedrevenheid stortte op het vervullen van haar droom: schrijfster worden.
Hoewel ze zich op vooral journalistiek gebied liet gelden, wilde Renate Dorrestein het liefst boeken schrijven. Nadat ze jaren tevergeefs had geprobeerd haar boeken gepubliceerd te krijgen, ontdekte een uitgeverij in 1983 eindelijk haar talent en verscheen haar debuutroman Buitenstaanders. Deze roman werd een doorslaand succes en haar titel als schrijfster was gevestigd. Hierna volgden de romans Vreemde streken en Noorderzon.
Romans:
1983 Buitenstaanders roman
1985 Vreemde streken roman
1986 Noorderzon roman
1987 Een nacht om te vliegeren roman
1988 1988 1998, columns
1988 Het perpetuum mobile van de liefde roman
1989 Vóór alles een dame kalenderboek
1991 Het hemelse gerecht roman
1992 Ontaarde moeders roman
1993 Heden ik documentaire
1994 Een sterke man roman
1996 Verborgen gebreken roman
1997 Want dit is mijn lichaam Boekenweekgeschenk
1998 Een hart van steen roman
2000 Het geheim van de schrijver, roman
Bronnen: http://www.schrijversnet.nl/dorr.htm en www.renatedorrestein.nl.
4 Persoonlijke beoordeling.
Het onderwerp van het boek vond ik best wel interessant. Echt veel psychologische boeken heb ik niet gelezen en dit boek was dus ook vrij nieuw voor mij. Vooral het verhaal was erg vernieuwend. Hoe is Renate Dorrestein er op gekomen om een boek te schrijven over vijf psychiatrische patiënten in een ‘fasehuis’ en waarbij in het verhaal de grens tussen gek en normaal zijn bijna niet zichtbaar is? Dit vind ik echt heel knap.
Het onderwerp herkende ik niet direct van mijn eigen omgeving, maar wel weer op een manier van buitenstaander zijn. Ik ben namelijk niet direct betrokken met psychiatrische patiënten. Aan de andere kant wordt er nu wel ook naar mensen gekeken of ze ‘er wel bij horen’ en dus of ze niet buitenstaanders zijn en geaccepteerd worden in de maatschappij. Op dat gebied is het verhaal dus wel herkenbaar voor mij.
Het onderwerp heeft mij echt aan het nadenken gezet over wat nou eigenlijk normaal of gek is. Aan het begin van het verhaal leek iedereen nog vrij normaal, maar later kreeg je steeds meer dingen te weten over het verleden van de personen en hun medische dossier. Maar dan al lijken de psychiatrische patiënten bijna even normaal als de aangespoelde familie van Laurie en Max. Laurie lijkt net zo onzeker te zijn als Biba wel niet moet zijn. De grens tussen gek en normaal vervaagt.
De personen in het boek kwamen heel echt op mij over. Aggripina die bloed drinkt omdat ze jong wil blijven kwam wel wat minder echt op mij over maar de andere personen leken vrij ‘normaal’ (of hoe gek dat ook is). Later in het boek krijg je pas te horen over hun psychische problemen. Wat niet erg duidelijk op mij over kwam was wie Evertje Polder was. Er werd wel gezegd dat ze hijgde en traag achter haar baas liep, dus eigenlijk wel een dier moest zijn. Maar deze conclusie durfde ik niet snel te trekken omdat de personen allemaal psychische problemen hadden en dus kon er ook wel iets ‘mis’ zijn met een vrouw genaamd Evertje Polder… Pas later werd mij echt duidelijk dat Evertje Polder een hond was. Ook was dit zo met Sterre, pas later kreeg ik door dat zij al overleden was. Niet echt duidelijk, het had me veel terugbladeren en nog eens lezen kunnen besparen als het gewoon duidelijk gezegd was (maar dit maakte het verhaal ook wel weer heel spannend en apart J).
Er zijn niet veel gebeurtenissen in het boek, want de tijd die voorbij gaat is een dag. Het zijn juist de gevoelens en het verleden van de personen die het verhaal spannend maken. Dit zorgt ook voor een erg apart slot, een open einde. Aan de ene kant vind ik open eindes niet zo geweldig omdat ik graag wil weten wat er nou echt gebeurt is, maar andere kant blijf ik over het boek nog even nadenken. Het einde past ook goed bij het boek, het is spannend en mysterieus.
Het taalgebruik was gemakkelijk te lezen en van deze tijd. Er kwamen geen moeilijke woorden of begrippen in voor. Veel dialogen kwamen ook niet voor in het boek en als ze er wel waren dan waren ze makkelijk te volgen.
Wel was het af en toe lastig te volgen of je nou een flashback of een herinnering aan het lezen was of dat je in het heden was. Dan moest ik weer eens terug bladeren. Verder vond ik het een leuk, spannend en vernieuwend boek en zal ik het aanraden bij mijn vrienden.
5 Recensie. (Ik weet dat een recensie niet nodig is, maar ik heb er toch één gevonden en zal deze er toch maar bijvoegen).
Recensie "Buitenstaanders"
Schrijver Dorrestein, Renate
Titel [Buitenstaanders]
Jaar van uitgave 1983
Bron Het Parool
Publicatiedatum 14-01-1984
Recensent Wim Sanders
Recensietitel Humor, tragiek en leesplezier
Het gebeurt zelden, maar soms komen schrijvers als het ware uit de lucht vallen.
Echte schrijvers bedoel ik dan, want natuurlijk wemelt het in de schrijverij van de onbekende namen die zo nu en dan bij een achteraf uitgeverijtje noeste huisvlijt publiceren. Renate Dorrestein is zo'n uit de lucht geplofte échte. Opwat journalistiek werk na heb ik nooit iets eerder van of over haar gelezen en voorbereidende reclame is mij niet opgevallen. Zonder enige verwachting begon ik dan ook aan haar romandebuut Buitenstaanders, maar na één alinea was het al
duidelijk: hier is iets bijzonders aan de hand.
Buitenstaanders is een boek boordevol gebeurtenissen en typeringen, dat
desondanks (net) niet uit zijn voegen barst. Het leest als een goede feuilleton: weliswaar telt de roman slechts vier hoofdstukken, maar die zijn weer opgebouwd uit kleine en grotere (soms bladzijdenlange) alinea's die elk een eigen verhaaltje vertellen, een afgerond geheel vormen, terwijl ze tegelijkertijd toch nieuwsgierig maken naar wat volgt. Beurtelings is Buitenstaanders een boosaardig sprookje, een absurde vertelling, een verslag van een vastgelopen huwelijk en een onderzoek naar wat nu eigenlijk gek is en wat normaal. Een bont geheel dus, waarin de gebeurtenissen elkaar in hoog tempo en in een filmische stijl opvolgen (Het zou mij niet verbazen als Dorrestein zich eerder thuis voelt bij Amerikaanse schrijvers als Heller, Irving en Vonnegut dan bij Nederlandse
literatuur).
Reservaat Een samenvatting van dit boek geven in kort bestek is niet mogelijk: slechts het kader, waarbinnen alles plaats vindt, kan worden getekend. Een echtpaar met huwelijksmoeilijkheden is met z'n twee zoontjes op weg naar een vakantieoord. Slechts kort na hun vertrek vliegt de auto uit de bocht en belanden ze in het water. Hulp zoekend komen ze terecht bij een groepje mensen die, in een soort 'reservaat' buiten de maatschappij, een leven leiden volgens geheel eigen normen. Het is al snel duidelijk, dat de leden van het groepje geen van allen 'normaal' zijn, en ook dat ze dat van zichzelf weten. Het gezin, de 'buitenstaanders' (hoewel je je kan afvragen of de titel niet op alle hoofdpersonen uit het boek slaat), komt op een moment dat de voorbereidingen worden getroffen voor een jaarlijks terugkerend ritueel. Hun nogal opdringerige en irriterende aanwezigheid verstoort drastisch de harmonie waarin die voorbereidingen gewoonlijk worden getroffen, en het is dan ook niet meer dan
logisch dat rampspoed op rampspoed volgt.
Wie er gek is, blijft het hele boek door buiten kijf staan, maar gaandeweg wordt een andere vraag opgeworpen: wat is erger, gek of normaal? In elk geval zijn de 'normalen' de veroorzakers van een gruwelijk slot, waaraan ze zich weten te
onttrekken door terug te keren in de gewone maatschappij en hun vakantietocht voort te zetten.
Hoewel met enige goede wil de botsing tussen de wereld van geestelijk gestoorden en die van de gewone mensen het hoofdthema van het boek kan worden genoemd, is dat toch niet wat het verhaal interessant maakt. De afloop van zo'n botsing is bij voorbaat bekend en daarbij: de 'gekken' hadden zo'n wedstrijd al eerder verloren, zoals blijkt uit hun voorgeschiedenissen.
Origineel Werkelijk voortreffelijk en origineel zijn daarentegen de typeringen van de bewoners van de gemeenschap, terwijl Dorrestein op bewonderenswaardige wijze de volkomen verschillende denkpatronen van haar 'krankzinnigen' met elkaar in overeenstemming heeft weten te houden. Dat laatste vereist veel zorg om het detail en ook dat klopt: elke gebeurtenis - hoe klein of absurd ook – heeft betekenis voor het verhaal. Natuurlijk is niet alles perfect aan het boek - vooral tegen het einde vond ik het tempo van vertellen te hoog, de stijl is soms wat overdadig - maar dat zijn bedenkingen achteraf die in het niet zinken bij wat het boek wel te bieden heeft: spektakel, humor, tragiek en heel veel leesplezier.
Dit verslag is bedoeld als naslagwerk, niet om plagiaat mee te plegen. Gebruik geschiedt op eigen risico. De verslagen op Scholieren.com zijn ingestuurd door middelbare scholieren (tenzij anders vermeld) en worden niet gecontroleerd op fouten. Heb je in dit verslag een fout gevonden of heb je een aanvulling? Laat het dan weten door een reactie te geven.
